Shivapurana 2.5.29: ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍarājyakaraṇavarṇanapūrvaka tatpūrvabhavavṛttacaritravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.29
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.29.59 — 5 parts
ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍarājyakaraṇavarṇanapūrvaka tatpūrvabhavavṛttacaritravarṇanam
2.5.29.1
sanatkumāra uvāca |
svagehamāgate tasmin śaṅkhacūḍe vivāhite |
tapaḥ kṛtvā varaṃ prāpya mumudurdānavādayaḥ ||
2.5.29.2
svalokādāśu nirgatya guruṇā svena saṃyutāḥ |
sarve'surāḥ sammilitāḥ samājagmustadantikam ||
2.5.29.3
praṇamya taṃ savinayaṃ saṃstutya vividhādarāt |
sthitāstatraiva suprītyā matvā tejasvinaṃ vibhum ||
2.5.29.4
so'pi dambhātmajo dṛṣṭvā''gataṃ kulaguruṃ ca tam |
praṇanāma mahābhaktyā sāṣṭāṅgaṃ paramādarāt ||
2.5.29.5
atha śukraḥ kulācāryo dṛṣṭvāśiṣamanuttamam |
vṛttāntaṃ kathayāmāsa devadānavayostadā ||
2.5.29.6
svābhāvikaṃ ca tadvairamasurāṇāṃ parābhavam |
vijayaṃ nirjarāṇāṃ ca jīvasāhāyyameva ca ||
2.5.29.7
tataḥ sa sammataṃ kṛtvā'suraiḥ sarvaiḥ samutsavam |
dānavādyasurāṇāṃ tamadhipaṃ vidadhe guruḥ ||
2.5.29.6_2
tadā samutsavo jāto'surāṇāṃ muditātmanām |
upāyanāni suprītyā dadustasmai ca te'khilāḥ ||
2.5.29.9
atha dambhātmajo vīraḥ śaṅkhacūḍaḥ pratāpavān |
rājyābhiṣekamāsādya sa reje'surarāṭ tadā ||
2.5.29.10
sa senāṃ mahatīṃ karṣandaityadānavarakṣasām |
rathamāsthāya tarasā jetuṃ śakrapurīṃ yayau ||
2.5.29.11
gacchansa dānavendrastu teṣāṃ sevanakurvatām |
vireje śaśivadbhānāṃ grahāṇāṃ graharāḍiva ||
2.5.29.12
āgacchantaṃ śaṅkhacūḍamākarṇyākhaṇḍalassvarāṭ |
nikhilairamaraiḥ sārdhaṃ tena yoddhuṃ samudyataḥ ||
2.5.29.13
tadā'suraiḥsurāṇāṃ ca saṅgrāmastumulo hyabhūt |
vīrā''nandakaraḥ klībabhayado romaharṣaṇaḥ ||
2.5.29.14
mahānkolāhalo jāto vīrāṇāṃ garjatāṃ raṇe |
vādyadhvanistathā cā''sīttatra vīratvavarddhinī ||
2.5.29.15
devāḥ prakupya yuyudhurasurairbalavattarāḥ |
parājayaṃ ca samprāpurasurā dudruvurbhayāt ||
2.5.29.16
palāyamānāstāndṛṣṭvā śaṅkhacūḍaḥ svayaṃ prabhuḥ |
yuyudhe nirjaraiḥsākaṃ siṃhanādaṃ pragarjya ca ||
2.5.29.17
tarasā sahasā cakre kadanaṃ tridivaukasām |
pradudruvuḥ surāḥ sarve tatsutejo na sehire ||
2.5.29.18
yatra tatra sthitā dīnā girīṇāṃ kandarāsu ca |
tadadhīnā na svatantrā niṣprabhāḥ sāgarā yathā ||
2.5.29.19
so'pi dambhātmajaḥ śūro dānavendraḥ pratāpavān |
surādhikārānsañjahre sarvām̐llokānvijitya ca ||
2.5.29.20
trailokyaṃ svavaśaṃ cakre yajñabhāgāṃśca kṛtsnaśaḥ |
svayamindro babhūvāpi śāsitaṃ nikhilaṃ jagat ||
2.5.29.21
kauberamaindavaṃ sauryamāgneyaṃ yāmyameva ca |
kārayāmāsa vāyavyamadhikāraṃ svaśaktitaḥ ||
2.5.29.22
devānāmasurāṇāṃ ca dānavānāṃ ca rakṣasām |
gandharvāṇāṃ ca nāgānāṃ kinnarāṇāṃ rasaukasām ||
2.5.29.23
trilokasya pareṣāṃ ca sakalānāmadhīśvaraḥ |
sa babhūva mahāvīraḥ śaṅkhacūḍo mahābalī ||
2.5.29.24
evaṃ sa bubhuje rājyaṃ rājarājeśvaro mahān |
sarveṣāṃ bhuvanānāṃ ca śaṅkhacūḍaściraṃ samāḥ ||
2.5.29.25
tasya rājye na durbhikṣaṃ na mārī nā'śubhagrahāḥ |
ādhayo vyādhayo naiva sukhinyaśca prajāḥ sadā ||
2.5.29.26
akṛṣṭapacyā pṛthivī dadau sasyānyanekaśaḥ |
oṣadhyo vividhāścāsansaphalāḥsarasāḥ sadā ||
2.5.29.27
maṇyākarāśca nitarāṃ ratnakhanyaśca sāgarāḥ |
sadā puṣpaphalā vṛkṣā nadyaḥ susalilāvahāḥ ||
2.5.29.28
devān vinākhilā jīvāḥ sukhino nirvikārakāḥ |
svasvadharmāsthitāḥ sarve caturvarṇāśramāḥ pare ||
2.5.29.29
tasmin śāsati trailokye na kaścid duḥkhito'bhavat |
bhrātṛvairatvamāśritya kevalaṃ duḥkhino'marāḥ ||
2.5.29.30
sa śaṅkhacūḍaḥ prabalaḥ kṛṣṇasya paramaḥ sakhā |
kṛṣṇabhaktirataḥ sādhuḥ sadā golokavāsinaḥ ||
2.5.29.31
pūrvaśāpaprabhāveṇa dānavīṃ yonimāśritaḥ |
na dānavamatiḥ so'bhūddānavatve'pi vai mune ||
2.5.29.32
tataḥ suragaṇāḥ sarve hṛtarājyāḥ parājitāḥ |
sammantrya sarṣayastāta prayayurbrahmaṇaḥsabhām ||
2.5.29.33
tatra dṛṣṭvā vidhātāraṃ natvā stutvā viśeṣataḥ |
brahmaṇe kathayāmāsuḥ sarvaṃ vṛttāntamākulāḥ ||
2.5.29.34
brahmā tadā samāśvāsya surān sarvānmunīnapi |
taiśca sārddhaṃ yayau loke vaikuṇṭhaṃ sukhadaṃ satām ||
2.5.29.35
dadarśa tatra lakṣmīśaṃ brahmā devagaṇaiḥsaha |
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ vanamālāvibhūṣitam ||
2.5.29.36
śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ devaṃ caturbhujam |
sanandanādyaiḥ siddhaiśca sevitaṃ pītavāsasam ||
2.5.29.37
dṛṣṭvā viṣṇuṃ surāḥsarve brahmādyāḥ samunīśvarāḥ |
praṇamya tuṣṭuvurbhaktyā baddhāñjalikarā vibhum ||
2.5.29.38
devā ūcu devadeva jagannātha vaikuṇṭhādhipate prabho |
rakṣāsmān śaraṇāpannān śrīhare trijagadguro ||
2.5.29.39
tvameva jagatāṃ pātā trilokeśācyuta prabho |
lakṣmīnivāsa govinda bhaktaprāṇa namo'stu te ||
2.5.29.40
iti stutvā surāḥ sarve ruruduḥ purato hareḥ |
tacchrutvā bhagavānviṣṇurbrahmāṇamidamabravīt ||
2.5.29.41
viṣṇuruvāca |
kimarthamāgato'si tvaṃ vaikuṇṭhaṃ yogidurlabham |
kiṃ kaṣṭaṃ te samudbhūtaṃ tat tvaṃ vada mamāgrataḥ ||
2.5.29.42
sanatkumāra uvāca |
iti śrutvā harervākyaṃ praṇamya ca muhurmuhuḥ |
baddhāñjalipuṭo bhūtvā vinayānatakandharaḥ ||
2.5.29.43
vṛttāntaṃ kathayāmāsa śaṅkhacūḍakṛtaṃ tadā |
devakaṣṭasamākhyānaṃ puro viṣṇoḥ parātmanaḥ ||
2.5.29.44
haristadvacanaṃ śrutvā sarvataḥ sarvabhāvavit |
prahasyovāca bhagavāṃstadrahasyaṃ vidhiṃ prati ||
2.5.29.45
śrībhagavānuvāca |
śaṅkhacūḍasya vṛttāntaṃ sarvaṃ jānāmi padmaja |
madbhaktasya ca gopasya mahātejasvinaḥ purā ||
2.5.29.46
śṛṇu tat sarvavṛttāntamitihāsaṃ purātanam |
sandeho naiva kartavyaḥ śaṃ kariṣyati śaṅkaraḥ ||
2.5.29.47
sarvopari ca yasyāsti śivalokaḥ parātparaḥ |
yatra saṃrājate śambhuḥ parabrahma pareśvaraḥ ||
2.5.29.48
prakṛteḥ puruṣasyāpi yo'dhiṣṭhātā triśaktidhṛk |
nirguṇaḥ saguṇaḥ so'pi parañjyotiḥ svarūpavān ||
2.5.29.49
yasyāṅgajāstu vai brahmaṃstrayaḥsṛṣṭyādikārakāḥ |
sattvādiguṇasampannā viṣṇubrahmaharābhidhāḥ ||
2.5.29.50
sa eva paramātmā hi viharatyumayā saha |
yatra māyāvinirmukto nityānitya prakalpakaḥ ||
2.5.29.51
tatsamīpe ca goloko gośālā śaṅkarasya vai |
tasyecchayā ca madrūpaḥ kṛṣṇo vasati tatra ha ||
2.5.29.52
tadgavāṃ rakṣaṇārthāya tenājñaptaḥ sadā sukhī |
tatsamprāptasukhaḥ so'pi saṅkrīḍati vihāravit ||
2.5.29.53
tasya nārī samākhyātā rādheti jagadambikā |
prakṛteḥ paramā mūrtiḥ pañcamī suvihāriṇī ||
2.5.29.54
bahugopāśca gopyaśca tatra santi tadaṅgajāḥ |
suvihāraparā nityaṃ rādhākṛṣṇānuvartinaḥ ||
2.5.29.55
sa eva līlayā śambhoridānīṃ mohito'nayā |
samprāpto dānavīṃ yoniṃ mudhā śāpātsvaduḥkhadām ||
2.5.29.56
rudraśūlena tanmṛtyuḥ kṛṣṇena vihitaḥ purā |
tataḥ svadehamutsṛjya pārṣadaḥ sa bhaviṣyati ||
2.5.29.57
iti vijñāya deveśa na bhayaṃ kartumarhasi |
śaṅkaraṃ śaraṇaṃ yāhi sa sadyaḥ śaṃ vidhāsyati ||
2.5.29.58
ahaṃ tvaṃ cāmarāḥ sarve tiṣṭhantviha visādhvasāḥ ||
2.5.29.59
sanatkumāra uvāca |
ityuktvā savidhirviṣṇuḥ śivalokaṃ jagāma ha |
saṃsmaranmanasā śambhuṃ sarveśaṃ bhaktavatsalam ||
2.5.29.59.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe śaṅkhacūḍavadhopākhyāne śaṅkhacūḍarājyakaraṇavarṇanapūrvaka tatpūrvabhavavṛttacaritravarṇanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.5.29.59.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.29.59.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.29.59.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.29.59.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (4)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmavaivartapurāṇa (another edition) — Sanskrit
- Bṛhadbrahmasaṃhitā — Sanskrit