Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ | tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.3

Language
Sanskrit

Contents

tṛtīyo'dhyāyaḥ | tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanam

2.5.3.1

śiva uvāca |
ayaṃ vai tripurādhyakṣaḥ puṇyavānvartate'dhunā |
yatra puṇyaṃ pravarteta na hantavyo budhaiḥ kvacit ||

2.5.3.2

jānāmi devakaṣṭaṃ ca vibudhāḥ sakalaṃ mahat |
daityāste prabalā hantumaśakyāstu surāsuraiḥ ||

2.5.3.3

puṇyavantastu te sarve samayāstārakātmajāḥ |
dussādhyastu vadhasteṣāṃ sarveṣāṃ puravāsinām ||

2.5.3.4

mitradrohaṃ kathaṃ jānankaromi raṇakarkaśaḥ |
suhṛddrohe mahatpāpaṃ pūrvamuktaṃ svayambhuvā ||

2.5.3.5

brahmaghne ca surāpe ca steye bhagnavrate tathā |
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ ||

2.5.3.6

mama bhaktāstu te daityā mayā vadhyāḥ kathaṃ surāḥ |
vicāryatāṃ bhavadbhiśca dharmajñaireva dharmataḥ ||

2.5.3.7

tāvatte naiva hantavyā yāvadbhaktikṛtaśca me |
tathāpi viṣṇave devā nivedyaṃ kāraṇaṃ tvidam ||

2.5.3.8

sanatkumāra uvāca |
ityevaṃ tadvacaḥ śrutvā devāḥ śakrapurogamāḥ |
nyavedayan drutaṃ sarve brahmaṇe prathamaṃ mune ||

2.5.3.9

tato vidhiṃ puraskṛtya sarve devāḥ savāsavāḥ |
vaikuṇṭhaṃ prayayuḥ śīghraṃ sarve śobhāsamanvitam ||

2.5.3.10

tatra gatvā hariṃ dṛṣṭvā praṇemurjātasambhramāḥ |
tuṣṭuvuśca mahābhaktyā kṛtāñjalipuṭāḥ surāḥ ||

2.5.3.11

svaduḥkhakāraṇaṃ sarvaṃ pūrvavattadanantaram |
nyavedayandrutaṃ tasmai viṣṇave prabhaviṣṇave ||

2.5.3.12

devaduḥkhaṃ tataḥ śrutvā dattaṃ ca tripurālayaiḥ |
jñātvā vrataṃ ca teṣāṃ tadviṣṇurvacanamabravīt ||

2.5.3.13

viṣṇuruvāca |
idaṃ satyaṃ vacaścaiva yatra dharmaḥ sanātanaḥ |
tatra duḥkhaṃ na jāyeta sūrye dṛṣṭe yathā tamaḥ ||

2.5.3.14

sanatkumāra uvāca |
ityetadvacanaṃ śrutvā devā duḥkhamupāgatāḥ |
punarūcustathā viṣṇuṃ parimlānamukhāmbujāḥ ||

2.5.3.15

devā ūcuḥ |
kathaṃ caiva prakarttavyaṃ kathaṃ duḥkhaṃ nirasyate |
kathaṃ bhavema sukhinaḥ kathaṃ sthāsyāmahe vayam ||

2.5.3.16

kathaṃ dharmā bhaviṣyanti tripure jīvite sati |
devaduḥkhapradā nūnaṃ sarve tripuravāsinaḥ ||

2.5.3.17

kiṃ vā te tripurasyeha vadhaścaiva vidhīyatām |
no cedakālikī devasaṃhatiḥ kriyatāṃ dhruvam ||

2.5.3.18

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā te tadā devā duḥkhaṃ kṛtvā punaḥ punaḥ |
sthitiṃ naiva gatiṃ te vai cakrurdevavarādiha ||

2.5.3.19

tānvai tathāvidhāndṛṣṭvā hīnānvinayasaṃyutān |
so'pi nārāyaṇaḥ śrīmāṃścintayaṃścetasā tathā ||

2.5.3.20

kiṃ kāryaṃ devakāryeṣu mayā devasahāyinā |
śivabhaktāstu te daityāstārakasya sutā iti ||

2.5.3.21

iti sañcintya tatkāle viṣṇunā prabhaviṣṇunā |
tato yajñāḥ smṛtāstena devakāryārthamakṣayāḥ ||

2.5.3.22

tadviṣṇusmṛtimātreṇa yajñāste tatkṣaṇaṃ drutam |
āgatāstatra yatrāste śrīpatiḥ puruṣottamaḥ ||

2.5.3.23

tato viṣṇuṃ yajñapatiṃ purāṇaṃ puruṣaṃ harim |
praṇamya tuṣṭuvuste vai kṛtāñjalipuṭāstadā ||

2.5.3.24

bhagavānapi tāndṛṣṭvā yajñānprāha sanātanān |
sanātanastadā sendrāndevānālokya cācyutaḥ ||

2.5.3.25

viṣṇuruvāca |
anenaiva sadā devā yajadhvaṃ parameśvaram |
puratrayavināśāya jagattrayavibhūtaye ||

2.5.3.26

sanatkumāra uvāca |
acyutasya vacaḥ śrutvā devadevasya dhīmataḥ |
premṇā te praṇatiṃ kṛtvā yajñeśaṃ te'stuvansurāḥ ||

2.5.3.27

evaṃ stutvā tato devā ayajanyajñapūruṣam |
yajñoktena vidhānena sampūrṇavidhayo mune ||

2.5.3.28

tatastasmādyajñakuṇḍātsamutpetuḥ sahasraśaḥ |
bhūtasaṅghā mahākāyāḥ śūlaśaktigadāyudhāḥ ||

2.5.3.29

dadṛśuste surāstān vai bhūtasaṅghān sahasraśaḥ |
śūlaśaktigadāhastāndaṇḍacāpaśilāyudhān ||

2.5.3.30

nānāpraharaṇopetān nānāveṣadharām̐stathā |
kālāgnirudrasadṛśānkālasūryopamām̐stadā ||

2.5.3.31

dṛṣṭvā tānabravīdviṣṇuḥ praṇipatya puraḥsthitān |
bhūtānyajñapatiḥ śrīmān rudrājñāpratipālakaḥ ||

2.5.3.32

viṣṇuruvāca |
bhūtāḥ śṛṇuta madvākyaṃ devakāryārthamudyatāḥ |
gacchantu tripuraṃ sadyaḥ sarve hi balavattarāḥ ||

2.5.3.33

gatvā dagdhvā ca bhittvā ca bhaṅktvā daityapuratrayam |
punaryathāgatā bhūtāgantumarhatha bhūtaye ||

2.5.3.34

sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ tato bhūtagaṇāśca te |
praṇamya devadevaṃ taṃ yayurdaityapuratrayam ||

2.5.3.35

gatvā tatpraviśantaśca tripurādhipatejasi |
bhasmasādabhavansadyaḥ śalabhā iva pāvake ||

2.5.3.36

avaśiṣṭāśca ye kecitpalāyanaparāyaṇāḥ |
nissṛtyāraṃ samāyātā harernikaṭamākulāḥ ||

2.5.3.37

tāndṛṣṭvā sa hariḥ śrutvā tacca vṛttamaśeṣataḥ |
cintayāmāsa bhagavānmanasā puruṣottamaḥ ||

2.5.3.38

kiṃ kṛtyamadhunā kāryamiti santaptamānasaḥ |
santaptānamarānsarvānājñāya ca savāsavān ||

2.5.3.39

kathaṃ teṣāṃ ca daityānāṃ balāddhatvā puratrayam |
devakāryaṃ kariṣyāmītyāsīccintāsamākulaḥ ||

2.5.3.40

nāśo'bhicārato nāsti dharmiṣṭhānāṃ na saṃśayaḥ |
iti prāha svayaṃ ceśaḥ śrutyācārapramāṇakṛt ||

2.5.3.41

daityāśca te hi dharmiṣṭhāḥsarve tripuravāsinaḥ |
tasmādavadhyatāṃ prāptā nānyathāsurapuṅgavāḥ ||

2.5.3.42

kṛtvā tu sumahatpāpaṃ rudramabhyarcayanti te |
mucyante pātakaiḥ sarvaiḥ padmapatramivāmbhasā ||

2.5.3.43

rudrābhyarcanato devāḥ sarve kāmā bhavanti hi |
nānopabhogasampattirvaśyatāṃ yāti vai bhuvi ||

2.5.3.44

tasmāttadbhogino daityā liṅgārcanaparāyaṇāḥ |
anekavidhasampattermokṣasyāpi paratra ca ||

2.5.3.45

tataḥ kṛtvā dharmavighnaṃ teṣāmevātmamāyayā |
daityānāṃ devakāryārthaṃ hariṣye tripuraṃ kṣaṇāt ||

2.5.3.46

vicāryetthaṃ tatasteṣāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ |
kartuṃ vyavasthitaḥ paścāddharmavighnaṃ surāriṇām ||

2.5.3.47

yāvacca vedadharmāstu yāvadvai śaṅkarārcanam |
yāvacca śucikṛtyāni tāvannāśo bhavenna hi ||

2.5.3.48

tasmādevaṃ prakartavyaṃ vedadharmastato vrajet |
tyaktaliṅgārcanā daityā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ ||

2.5.3.49

iti niścitya vai viṣṇurvighnārthamakarottadā |
teṣāṃ dharmasya daityānāmupāyaṃ śrutikhaṇḍanam ||

2.5.3.50

tadaivovāca devānsa viṣṇurdevasahāyakṛt |
śivājñayā śivenaivājñaptastrailokyarakṣaṇe ||

2.5.3.51

viṣṇuruvāca |
he devāḥ sakalā yūyaṃ gacchata svagṛhāndhruvam |
devakāryaṃ kariṣyāmi yathāmati na saṃśayaḥ ||

2.5.3.52

tānrudrādvimukhānnūnaṃ kariṣyāmi suyatnataḥ |
svabhaktirahitān jñātvā tānkariṣyāmi bhasmasāt ||

2.5.3.53

sanatkumāra uvāca |
tadājñāṃ śirasādhāyaśvāsitāste'marā mune |
svasvadhāmāni viśvastā yayuḥ paramamoditāḥ ||

2.5.3.54

tataścaivākarodviṣṇurdevārthaṃ hitamuttamam |
tadeva śrūyatāṃ samyaksarvapāpapraṇāśanam ||

2.5.3.54.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

2.5.3.54.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.3.54.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.3.54.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.3.54.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (2)