Shivapurana 2.5.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ | tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.3.54 — 5 parts
tṛtīyo'dhyāyaḥ | tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanam
2.5.3.1
śiva uvāca |
ayaṃ vai tripurādhyakṣaḥ puṇyavānvartate'dhunā |
yatra puṇyaṃ pravarteta na hantavyo budhaiḥ kvacit ||
2.5.3.2
jānāmi devakaṣṭaṃ ca vibudhāḥ sakalaṃ mahat |
daityāste prabalā hantumaśakyāstu surāsuraiḥ ||
2.5.3.3
puṇyavantastu te sarve samayāstārakātmajāḥ |
dussādhyastu vadhasteṣāṃ sarveṣāṃ puravāsinām ||
2.5.3.4
mitradrohaṃ kathaṃ jānankaromi raṇakarkaśaḥ |
suhṛddrohe mahatpāpaṃ pūrvamuktaṃ svayambhuvā ||
2.5.3.5
brahmaghne ca surāpe ca steye bhagnavrate tathā |
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ ||
2.5.3.6
mama bhaktāstu te daityā mayā vadhyāḥ kathaṃ surāḥ |
vicāryatāṃ bhavadbhiśca dharmajñaireva dharmataḥ ||
2.5.3.7
tāvatte naiva hantavyā yāvadbhaktikṛtaśca me |
tathāpi viṣṇave devā nivedyaṃ kāraṇaṃ tvidam ||
2.5.3.8
sanatkumāra uvāca |
ityevaṃ tadvacaḥ śrutvā devāḥ śakrapurogamāḥ |
nyavedayan drutaṃ sarve brahmaṇe prathamaṃ mune ||
2.5.3.9
tato vidhiṃ puraskṛtya sarve devāḥ savāsavāḥ |
vaikuṇṭhaṃ prayayuḥ śīghraṃ sarve śobhāsamanvitam ||
2.5.3.10
tatra gatvā hariṃ dṛṣṭvā praṇemurjātasambhramāḥ |
tuṣṭuvuśca mahābhaktyā kṛtāñjalipuṭāḥ surāḥ ||
2.5.3.11
svaduḥkhakāraṇaṃ sarvaṃ pūrvavattadanantaram |
nyavedayandrutaṃ tasmai viṣṇave prabhaviṣṇave ||
2.5.3.12
devaduḥkhaṃ tataḥ śrutvā dattaṃ ca tripurālayaiḥ |
jñātvā vrataṃ ca teṣāṃ tadviṣṇurvacanamabravīt ||
2.5.3.13
viṣṇuruvāca |
idaṃ satyaṃ vacaścaiva yatra dharmaḥ sanātanaḥ |
tatra duḥkhaṃ na jāyeta sūrye dṛṣṭe yathā tamaḥ ||
2.5.3.14
sanatkumāra uvāca |
ityetadvacanaṃ śrutvā devā duḥkhamupāgatāḥ |
punarūcustathā viṣṇuṃ parimlānamukhāmbujāḥ ||
2.5.3.15
devā ūcuḥ |
kathaṃ caiva prakarttavyaṃ kathaṃ duḥkhaṃ nirasyate |
kathaṃ bhavema sukhinaḥ kathaṃ sthāsyāmahe vayam ||
2.5.3.16
kathaṃ dharmā bhaviṣyanti tripure jīvite sati |
devaduḥkhapradā nūnaṃ sarve tripuravāsinaḥ ||
2.5.3.17
kiṃ vā te tripurasyeha vadhaścaiva vidhīyatām |
no cedakālikī devasaṃhatiḥ kriyatāṃ dhruvam ||
2.5.3.18
sanatkumāra uvāca |
ityuktvā te tadā devā duḥkhaṃ kṛtvā punaḥ punaḥ |
sthitiṃ naiva gatiṃ te vai cakrurdevavarādiha ||
2.5.3.19
tānvai tathāvidhāndṛṣṭvā hīnānvinayasaṃyutān |
so'pi nārāyaṇaḥ śrīmāṃścintayaṃścetasā tathā ||
2.5.3.20
kiṃ kāryaṃ devakāryeṣu mayā devasahāyinā |
śivabhaktāstu te daityāstārakasya sutā iti ||
2.5.3.21
iti sañcintya tatkāle viṣṇunā prabhaviṣṇunā |
tato yajñāḥ smṛtāstena devakāryārthamakṣayāḥ ||
2.5.3.22
tadviṣṇusmṛtimātreṇa yajñāste tatkṣaṇaṃ drutam |
āgatāstatra yatrāste śrīpatiḥ puruṣottamaḥ ||
2.5.3.23
tato viṣṇuṃ yajñapatiṃ purāṇaṃ puruṣaṃ harim |
praṇamya tuṣṭuvuste vai kṛtāñjalipuṭāstadā ||
2.5.3.24
bhagavānapi tāndṛṣṭvā yajñānprāha sanātanān |
sanātanastadā sendrāndevānālokya cācyutaḥ ||
2.5.3.25
viṣṇuruvāca |
anenaiva sadā devā yajadhvaṃ parameśvaram |
puratrayavināśāya jagattrayavibhūtaye ||
2.5.3.26
sanatkumāra uvāca |
acyutasya vacaḥ śrutvā devadevasya dhīmataḥ |
premṇā te praṇatiṃ kṛtvā yajñeśaṃ te'stuvansurāḥ ||
2.5.3.27
evaṃ stutvā tato devā ayajanyajñapūruṣam |
yajñoktena vidhānena sampūrṇavidhayo mune ||
2.5.3.28
tatastasmādyajñakuṇḍātsamutpetuḥ sahasraśaḥ |
bhūtasaṅghā mahākāyāḥ śūlaśaktigadāyudhāḥ ||
2.5.3.29
dadṛśuste surāstān vai bhūtasaṅghān sahasraśaḥ |
śūlaśaktigadāhastāndaṇḍacāpaśilāyudhān ||
2.5.3.30
nānāpraharaṇopetān nānāveṣadharām̐stathā |
kālāgnirudrasadṛśānkālasūryopamām̐stadā ||
2.5.3.31
dṛṣṭvā tānabravīdviṣṇuḥ praṇipatya puraḥsthitān |
bhūtānyajñapatiḥ śrīmān rudrājñāpratipālakaḥ ||
2.5.3.32
viṣṇuruvāca |
bhūtāḥ śṛṇuta madvākyaṃ devakāryārthamudyatāḥ |
gacchantu tripuraṃ sadyaḥ sarve hi balavattarāḥ ||
2.5.3.33
gatvā dagdhvā ca bhittvā ca bhaṅktvā daityapuratrayam |
punaryathāgatā bhūtāgantumarhatha bhūtaye ||
2.5.3.34
sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ tato bhūtagaṇāśca te |
praṇamya devadevaṃ taṃ yayurdaityapuratrayam ||
2.5.3.35
gatvā tatpraviśantaśca tripurādhipatejasi |
bhasmasādabhavansadyaḥ śalabhā iva pāvake ||
2.5.3.36
avaśiṣṭāśca ye kecitpalāyanaparāyaṇāḥ |
nissṛtyāraṃ samāyātā harernikaṭamākulāḥ ||
2.5.3.37
tāndṛṣṭvā sa hariḥ śrutvā tacca vṛttamaśeṣataḥ |
cintayāmāsa bhagavānmanasā puruṣottamaḥ ||
2.5.3.38
kiṃ kṛtyamadhunā kāryamiti santaptamānasaḥ |
santaptānamarānsarvānājñāya ca savāsavān ||
2.5.3.39
kathaṃ teṣāṃ ca daityānāṃ balāddhatvā puratrayam |
devakāryaṃ kariṣyāmītyāsīccintāsamākulaḥ ||
2.5.3.40
nāśo'bhicārato nāsti dharmiṣṭhānāṃ na saṃśayaḥ |
iti prāha svayaṃ ceśaḥ śrutyācārapramāṇakṛt ||
2.5.3.41
daityāśca te hi dharmiṣṭhāḥsarve tripuravāsinaḥ |
tasmādavadhyatāṃ prāptā nānyathāsurapuṅgavāḥ ||
2.5.3.42
kṛtvā tu sumahatpāpaṃ rudramabhyarcayanti te |
mucyante pātakaiḥ sarvaiḥ padmapatramivāmbhasā ||
2.5.3.43
rudrābhyarcanato devāḥ sarve kāmā bhavanti hi |
nānopabhogasampattirvaśyatāṃ yāti vai bhuvi ||
2.5.3.44
tasmāttadbhogino daityā liṅgārcanaparāyaṇāḥ |
anekavidhasampattermokṣasyāpi paratra ca ||
2.5.3.45
tataḥ kṛtvā dharmavighnaṃ teṣāmevātmamāyayā |
daityānāṃ devakāryārthaṃ hariṣye tripuraṃ kṣaṇāt ||
2.5.3.46
vicāryetthaṃ tatasteṣāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ |
kartuṃ vyavasthitaḥ paścāddharmavighnaṃ surāriṇām ||
2.5.3.47
yāvacca vedadharmāstu yāvadvai śaṅkarārcanam |
yāvacca śucikṛtyāni tāvannāśo bhavenna hi ||
2.5.3.48
tasmādevaṃ prakartavyaṃ vedadharmastato vrajet |
tyaktaliṅgārcanā daityā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ ||
2.5.3.49
iti niścitya vai viṣṇurvighnārthamakarottadā |
teṣāṃ dharmasya daityānāmupāyaṃ śrutikhaṇḍanam ||
2.5.3.50
tadaivovāca devānsa viṣṇurdevasahāyakṛt |
śivājñayā śivenaivājñaptastrailokyarakṣaṇe ||
2.5.3.51
viṣṇuruvāca |
he devāḥ sakalā yūyaṃ gacchata svagṛhāndhruvam |
devakāryaṃ kariṣyāmi yathāmati na saṃśayaḥ ||
2.5.3.52
tānrudrādvimukhānnūnaṃ kariṣyāmi suyatnataḥ |
svabhaktirahitān jñātvā tānkariṣyāmi bhasmasāt ||
2.5.3.53
sanatkumāra uvāca |
tadājñāṃ śirasādhāyaśvāsitāste'marā mune |
svasvadhāmāni viśvastā yayuḥ paramamoditāḥ ||
2.5.3.54
tataścaivākarodviṣṇurdevārthaṃ hitamuttamam |
tadeva śrūyatāṃ samyaksarvapāpapraṇāśanam ||
2.5.3.54.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
2.5.3.54.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.3.54.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.3.54.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.3.54.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (2)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit