Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.41: ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhopākhyānam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.41

Language
Sanskrit

Contents

ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaṅkhacūḍavadhopākhyānam

2.5.41.1

vyāsa uvāca |
nārāyaṇaśca bhagavān vīryādhānaṃ cakāra ha |
tulasyāḥ kena yatnena yonau tadvaktumarhasi ||

2.5.41.2

sanatkumāra uvāca |
nārāyaṇo hi devānāṃ kāryakartā satāṃ gatiḥ |
śaṅkhacūḍasya rūpeṇa reme tadrāmayā saha ||

2.5.41.3

tadeva śṛṇu viṣṇośca caritaṃ pramudāvaham |
śivaśāsanakartuśca mātuśca jagatāṃ hareḥ ||

2.5.41.4

raṇamadhye vyomavacaḥ śrutvā devena śambhunā |
preritaḥ śaṅkhacūḍasya gṛhītvā kavacaṃ param ||

2.5.41.5

viprarūpeṇa tvaritaṃ māyayā nijayā hariḥ |
jagāma śaṅkhacūḍasya rūpeṇa tulasīgṛham ||

2.5.41.6

dundubhiṃ vādayāmāsa tulasīdvārasannidhau |
jayaśabdaṃ ca tatraiva bodhayāmāsa sundarīm ||

2.5.41.7

tacchrutvā caiva sā sādhvī paramānandasaṃyutā |
rājamārgaṃ gavākṣeṇa dadarśa paramādarāt ||

2.5.41.8

brāhmaṇebhyo dhanaṃ dattvā kārayāmāsa maṅgalam |
drutaṃ cakāra śṛṅgāraṃ jñātvā''yātaṃ nijaṃ patim ||

2.5.41.9

avaruhya rathādviṣṇustaddevyā bhavanaṃ yayau |
śaṅkhacūḍasvarūpaḥ sa māyāvī devakāryakṛt ||

2.5.41.10

dṛṣṭvā taṃ ca puraḥ prāptaṃ svakāntaṃ sā mudānvitā |
tatpādau kṣālayāmāsa nanāma ca ruroda ca ||

2.5.41.11

ratnasiṃhāsane ramye vāsayāmāsa maṅgalam |
tāmbūlaṃ ca dadau tasmai karpūrādisuvāsitam ||

2.5.41.12

adya me saphalaṃ janma jīvanaṃ sambabhūva ha |
raṇe gataṃ ca prāṇeśaṃ paśyantyāśca punargṛhe ||

2.5.41.13

ityuktvā sakaṭākṣaṃ sā nirīkṣya sasmitaṃ mudā |
papraccha raṇavṛttāntaṃ kāntaṃ madhurayā girā ||

2.5.41.14

tulasyuvāca |
asaṅkhyaviśvasaṃhartā sa devapravaraḥ prabhuḥ |
yasyājñāvarttino devā viṣṇubrahmādayaḥ sadā ||

2.5.41.15

tridevajanakaḥ so'tra triguṇātmā ca nirguṇaḥ |
bhaktecchayā ca saguṇo haribrahmāpravartakaḥ ||

2.5.41.16

kuberasya prārthanayā guṇarūpadharo haraḥ |
kailāsavāsī gaṇapaḥ parabrahma satāṃ gatiḥ ||

2.5.41.17

yasyaikapalamātreṇa koṭibrahmāṇḍasaṅkṣayaḥ |
viṣṇubrahmādayo'tītā bahavaḥ kṣaṇamātrataḥ ||

2.5.41.18

kartuṃ sārddhaṃ ca tenaiva samaraṃ tvaṃ gataḥ prabho |
kathaṃ babhūva saṅgrāmastena devasahāyinā ||

2.5.41.19

kuśalī tvamihāyātastaṃ jitvā parameśvaram |
kathaṃ babhūva vijayastava brūhi tadeva me ||

2.5.41.20

śrutvetthaṃ tulasīvākyaṃ sa vihasya ramāpatiḥ |
śaṅkhacūḍarūpadharastāmuvācāmṛtaṃ vacaḥ ||

2.5.41.21

śrībhagavānuvāca |
yadāhaṃ raṇabhūmau ca jagāma samarapriyaḥ |
kolāhalo mahān jātaḥ pravṛtto'bhūnmahāraṇaḥ ||

2.5.41.22

devadānavayoryuddhaṃ sambabhūva jayaiṣiṇoḥ |
daityāḥ parājitāstatra nirjarairbalagarvitaiḥ ||

2.5.41.23

tadāhaṃ samaraṃ tatrākārṣaṃ devairbalotkaṭaiḥ |
parājitāśca te devāḥ śaṅkaraṃ śaraṇaṃ yayuḥ ||

2.5.41.24

rudro'pi tatsahāyārthamājagāma raṇaṃ prati |
tenāhaṃ vai ciraṃ kālamayautsaṃ baladarpitaḥ ||

2.5.41.25

āvayoḥ samaraḥ kānte pūrṇamabdaṃ babhūva ha |
nāśo babhūva sarveṣāmasurāṇāṃ ca kāmini ||

2.5.41.26

prītiṃ ca kārayāmāsa brahmā ca svayamāvayoḥ |
devānāmadhikārāśca pradattā brahmaśāsanāt ||

2.5.41.27

mayāgataṃ svabhavanaṃ śivalokaṃ śivo gataḥ |
sarvasvāsthyamatīvāpa dūrībhūto hyupadravaḥ ||

2.5.41.28

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā jagatāṃ nāthaḥ śayanaṃ ca cakāra ha |
reme ramāpatistatra ramayā sa tayā mudā ||

2.5.41.29

sā sādhvī sukhasambhāvākarṣaṇasya vyatikramāt |
sarvaṃ vitarkayāmāsa kastvamevetyuvāca sā ||

2.5.41.30

tulasyuvāca |
ko vā tvaṃ vada māmāśu bhuktāhaṃ māyayā tvayā |
dūrīkṛtaṃ matsatītvamatha tvāṃ vai śapāmyaham ||

2.5.41.31

sanatkumāra uvāca |
tulasīvacanaṃ śrutvā hariḥ śāpabhayena ca |
dadhāra līlayā brahmansvamūrtiṃ sumanoharām ||

2.5.41.32

tad dṛṣṭvā tulasī rūpaṃ jñātvā viṣṇuṃ tu cihnataḥ |
pātivratyaparityāgāt kruddhā sā tamuvāca ha ||

2.5.41.33

tulasyuvāca |
he viṣṇo te dayā nāsti pāṣāṇasadṛśaṃ manaḥ |
patidharmasya bhaṅgena mama svāmī hataḥ khalu ||

2.5.41.34

pāṣāṇasadṛśastvaṃ ca dayāhīno yataḥ khalaḥ |
tasmātpāṣāṇarūpastvaṃ macchāpena bhavādhunā ||

2.5.41.35

ye vadanti dayāsindhuṃ tvāṃ bhrāntāste na saṃśayaḥ |
bhakto vināparādhena parārthe ca kathaṃ hataḥ ||

2.5.41.36

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā tulasī sā vai śaṅkhacūḍapriyā satī |
bhṛśaṃ ruroda śokārtā vilalāpa bhṛśaṃ muhuḥ ||

2.5.41.37

tatastāṃ rudatīṃ dṛṣṭvā sa viṣṇuḥ parameśvaraḥ |
sasmāra śaṅkaraṃ devaṃ yena sammohitaṃ jagat ||

2.5.41.38

tataḥ prādurbabhūvātha śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
hariṇā praṇataścāsītsannuto vinayena saḥ ||

2.5.41.39

śokākulaṃ hariṃ dṛṣṭvā vilapantīṃ ca tatpriyām |
nayena bodhayāmāsa taṃ tāṃ kṛpaṇavatsalām ||

2.5.41.40

śaṅkara uvāca |
mā rodīstulasi tvaṃ hi bhuṅkte karmaphalaṃ janaḥ |
sukhaduḥkhado na ko'pyasti saṃsāre karmasāgare ||

2.5.41.41

prastutaṃ śṛṇu nirduḥkhaṃ śṛṇoti sumanā hariḥ |
dvayoḥ sukhakaraṃ yattad bravīmi sukhahetave ||

2.5.41.42

tapastvayā kṛtaṃ bhadre tasyaiva tapasaḥ phalam |
tadanyathā kathaṃ syādvai jātaṃ tvayi tathā ca tat ||

2.5.41.43

idaṃ śarīraṃ tyaktvā ca divyadehaṃ vidhāya ca |
ramasva hariṇā nityaṃ ramayā sadṛśī bhava ||

2.5.41.44

taveyaṃ tanurutsṛṣṭā nadīrūpā bhavediha |
bhārate puṇyarūpā sā gaṇḍakīti ca viśrutā ||

2.5.41.45

kiyatkālaṃ mahādevi devapūjanasādhane |
pradhānarūpā tulasī bhaviṣyati vareṇa me ||

2.5.41.46

svarge martye ca pātāle tiṣṭha tvaṃ harisannidhau |
bhava tvaṃ tulasīvṛkṣo varā puṣpeṣu sundari ||

2.5.41.47

vṛkṣādhiṣṭhātṛdevī tvaṃ vaikuṇṭhe divyarūpiṇī |
sārdhaṃ rahasi hariṇā nityaṃ krīḍāṃ kariṣyasi ||

2.5.41.48

nadyadhiṣṭhātṛdevī yā bhārate bahupuṇyadā |
lavaṇodasya patnī sā haryaṃśasya bhaviṣyasi ||

2.5.41.49

harirvai śailarūpī ca gaṇḍakī tīrasannidhau |
saṅkariṣyatyadhiṣṭhānaṃ bhārate tava śāpataḥ ||

2.5.41.50

tatra koṭyaśca kīṭāśca tīkṣṇadaṃṣṭrā bhayaṅkarāḥ |
tacchittvā kuhare cakraṃ kariṣyanti tadīyakam ||

2.5.41.51

śālagrāmaśilā sā hi tadbhedādatipuṇyadā |
lakṣmīnārāyaṇākhyādiścakrabhedādbhaviṣyati ||

2.5.41.52

śālagrāmaśilā viṣṇostulasyāstava saṅgamaḥ |
sadā sādṛśyarūpā yā bahupuṇyavivarddhinī ||

2.5.41.53

tulasīpatravicchedaṃ śālagrāme karoti yaḥ |
tasya janmāntare bhadre strīvicchedo bhaviṣyati ||

2.5.41.54

tulasīpatravicchedaṃ śaṅkhaṃ hitvā karoti yaḥ |
bhāryāhīno bhavetso'pi rogī syātsaptajanmasu ||

2.5.41.55

śālagrāmaśca tulasī śaṅkhaṃ caikatra eva hi |
yo rakṣati mahājñānī sa bhavecchrīharipriyaḥ ||

2.5.41.56

tvaṃ priyāḥ śaṅkhacūḍasya caikamanvantarāvadhi |
śaṅkhena sārdhaṃ tvadbhedaḥ kevalaṃ duḥkhadastava ||

2.5.41.57

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā śaṅkarastatra māhātmyamūcivāṃstadā |
śālagrāmaśilāyāśca tulasyā bahupuṇyadam ||

2.5.41.58

tataścāntarhito bhūtvā modayitvā hariṃ ca tām |
jagāma svālayaṃ śambhuḥ śarmado hi sadā satām ||

2.5.41.59

iti śrutvā vacaḥ śambhoḥ prasannā tu tulasyabhūt |
taddehaṃ ca parityajya divyarūpā babhūva ha ||

2.5.41.60

prajagāma tayā sārddhaṃ vaikuṇṭhaṃ kamalāpatiḥ |
sadyastaddehajātā ca babhūva gaṇḍakī nadī ||

2.5.41.61

śailo'bhūdacyutaḥ so'pi tattīre puṇyado nṛṇām |
kurvanti tatra kīṭāśca chidraṃ bahuvidhaṃ mune ||

2.5.41.62

jale patanti yāstatra śilāstāstvatipuṇyadāḥ |
sthalasthā piṅgalā jñeyāścopatāpāya caiva hi ||

2.5.41.63

ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ tava praśnānusārataḥ |
caritaṃ puṇyadaṃ śambhoḥ sarvakāmapradaṃ nṛṇām ||

2.5.41.64

ākhyānamidamākhyātaṃ viṣṇumāhātmyamiśritam |
bhuktimuktipradaṃ puṇyaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi ||

2.5.41.64.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe śaṅkhacūḍavadhopākhyāne tulasīśāpavarṇanaṃ nāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.5.41.64.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.41.64.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.41.64.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.41.64.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (2)