Shivapurana 2.5.46: ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.46
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.46.41 — 5 parts
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanam
2.5.46.1
sanatkumāra uvāca |
tasyeṅgitajñaśca sa daityarājo gadāṃ gṛhītvā tvaritaḥ sasainyaḥ |
kṛtvātha sā'gre gilanāmadheyaṃ sudāruṇaṃ devavarairabhedyam ||
2.5.46.2
guhāmukhaṃ prāpya maheśvarasya bibheda śastrairaśaniprakāśaiḥ |
anye tato vīrakameva śastrai-ravākiran śailasutāṃ tathānye ||
2.5.46.3
dvāraṃ hi kecidruciraṃ babhañjuḥ puṣpāṇi patrāṇi vināśayeyuḥ |
phalāni mūlāni jalaṃ ca hṛdya-mudyānamārgānapi khaṇḍayeyuḥ ||
2.5.46.4
viloḍayeyurmuditāśca keci-cchṛṅgāṇi śailasya ca bhānumanti |
tato haraḥ sasmṛtavān svasainyaṃ samāhvayan kupitaḥ śūlapāṇiḥ ||
2.5.46.5
bhūtāni cānyāni sudāruṇāni devānsasainyānsaha viṣṇumukhyān |
āhūtamātrānugaṇāḥsasainyā rathairgajairvājivṛṣaiśca gobhiḥ ||
2.5.46.6
uṣṭraiḥ kharaiḥ pakṣivaraiśca siṃhaiḥ te sarvadevāḥ sahabhūtasaṅghaiḥ |
vyāghrairmṛgaiḥ sūkarasārasaiśca samīnamatsyaiḥ śiśumāramukhyaiḥ ||
2.5.46.7
anyaiśca nānā vidhajīvasaṅghai-rviśīrṇadaṃśaiḥ sphuṭitaiḥ śmaśānaiḥ |
bhujaṅgamaiḥ pretaśataiḥ piśācai-rdivyairvimānaiḥ kamalākaraiśca ||
2.5.46.8
nadīnadaiḥ parvatavāhanaiśca samāgatāḥ prāñjalayaḥ praṇamya |
kapardinaṃ tasthuradīnasattvāḥ senāpatiṃ vīrakameva kṛtvā ||
2.5.46.9
visarjayāmāsa raṇāya devān viśrāntavāhānatha tatpinākī |
yuddhe sthiraṃ labdhajayaṃ pradhānaṃ sampreṣitāste tu maheśvareṇa ||
2.5.46.10
cakruryugāntapratimaṃ ca yuddhaṃ maryādahīnaṃ sagilena sarve |
daityendrasainyena sadaiva ghoraṃ krodhānnigīrṇāstridaśāstu saṅkhye ||
2.5.46.11
tasminkṣaṇe yudhyamānāśca sarve brahmendraviṣṇvarkaśaśāṅkamukhyāḥ |
āsannigīrṇā vidhasena tena sainye nigīrṇe'sti tu vīrako hi ||
2.5.46.12
vihāya saṅgrāmaśiroguhāṃ tāṃ praviśya śarvaṃ praṇipatya mūrdhnā |
provāca duḥkhābhihataḥ smarāriṃ suvīrako vāgmivaro'tha vṛttam ||
2.5.46.13
nigīrṇaṃ te sainyaṃ vighasaditijenādya bhagava-nnigīrṇo'sau viṣṇustribhuvanagururdaityadalanaḥ |
nigīrṇau candrārkau druhiṇamaghavānau ca varadau nigīrṇāste sarve yamavaruṇavātāśca dhanadaḥ ||
2.5.46.14
sthito'smyekaḥ prahvaḥ kimiha karaṇīyaṃ bhavatu me ajeyo daityendraḥ pramuditamanā daityasahitaḥ ||
2.5.46.15
ajeyaṃ tvāṃ prāptaḥ pratibhayamanā mārutagatiḥ svayaṃ viṣṇurdevaḥ kanakakaśipuṃ kaśyapasutam |
nakhaistīkṣṇairbhaktyā tadapi bhagavān śiṣṭavaśagaḥ pravṛttastrailokyaṃ vidhamatu malaṃ vyāttavadanaḥ ||
2.5.46.16
vasiṣṭhādyaiḥ śapto bhuvanapatibhiḥ saptamunibhiḥ tathābhūte bhūyastvamiti suciraṃ daityasahitaḥ ||
2.5.46.17
tatastenoktāste praṇayavacanairātmani hitaiḥ kadāsmādvai ghorādbhavati mama mokṣo munivarāḥ |
yataḥ kruddhairukto vighasaharaṇādyuddhasamaye tato ghorairbāṇairvidalitamukhe muṣṭibhiralam ||
2.5.46.18
badaryākhyāraṇye nanu harigṛhe puṇyavasatau nisaṃstabhyātmānaṃ vigatakaluṣo yāsyasi param |
tatasteṣāṃ vākyātpratidinamasau daityagilanaḥ kṣudhārtaḥ saṅgrāmād bhramati punarāmodamuditaḥ ||
2.5.46.19
tamaścedaṃ ghoraṃ jagaduditayoḥ sūryaśaśino-ryathāśukrastubhyaṃ paramaripuratyantavikaraḥ |
hatāndevairdaityānpunaramṛtavidyāstutipadaiḥ savīryānsanhṛṣṭānvraṇaśataviyuktānprakurute ||
2.5.46.20
varaṃ prāṇāstyājyāstava mama tu saṅgrāmasamaye bhavānsākṣībhūtaḥ kṣaṇamapi vṛtaḥ kāryakaraṇe ||
2.5.46.21
sanatkumāra uvāca |
itīdaṃ satputrātpramathapatirākarṇya kupita-ściraṃ dhyātvā cakre tribhuvanapatiḥ prāganupamam |
pragāyatsāmākhyaṃ dinakarakarākāravapuṣā prahāsāttannāmnā tadanu nihataṃ tena ca tamaḥ ||
2.5.46.22
prakāśe'smim̐lloke punarapi mahāyuddhamakarod raṇe daityaiḥ sārddhaṃ vikṛtavadanairvīrakamuniḥ |
śilācūrṇaṃ bhuktvā pravaramuninā yastu janitaḥ sa kṛtvā saṇgrāmaṃ puramapi purā yaśca jitavān ||
2.5.46.23
mahārudraḥ sadyaḥ sa khalu ditijenātigilitaḥ tataścāsau nandī niśitaśaraśūlāsisahitaḥ |
pradhāno yodhānāṃ munivaraśatānāmapi mahān nivāso vidyānāṃ śamadamamahādhairyasahitaḥ ||
2.5.46.24
nirīkṣyaivaṃ paścād vṛṣabhavaramāruhya bhagavān kapardī yuddhārthī vighasaditijaṃ sammukhamukhaḥ |
japandivyaṃ mantraṃ nigalanavidhānodgilanakaṃ sthitaḥ sajjaṃ kṛtvā dhanuraśanikalpānapi śarān ||
2.5.46.25
tatau niṣkānto'sau vighasavadanādvīrakamuni-rgṛhītvā tatsarve svabalamatulaṃ viṣṇusahitāḥ |
samudgīrṇāḥ sarve kamalajabalārīndudinapāḥ prahṛṣṭaṃ tatsainyaṃ punarapi mahāyuddhamakarot ||
2.5.46.26
jite tasmin śukrastadanu ditijānyuddhavihatān yadā vidyāvīryātpunarapi sajīvānprakurute |
tadā baddhvā''nītaḥ paśuriva gaṇairbhūtapataye nigīrṇastenāsau tripuraripuṇā dānavaguruḥ ||
2.5.46.27
vinaṣṭe śukrākhye suraripunivāsastadakhilo jito dhvasto bhagno bhṛśamapi suraiścāpi dalitam |
prabhūtairbhūtaughairditijakuṇapagrāsarasikaiḥ saruṇḍairnṛtyadbhirniśitaśaraśaktyuddhṛtakaraiḥ ||
2.5.46.28
pramattairvetālaiḥsudṛḍhakaratuṇḍairapi khagai-vṛkairnānābhedaiḥ śavakuṇapapūrṇāsyakavalaiḥ |
vikīrṇe saṅgrāme kanakakaśiporvaṃśajanaka ściraṃ yuddhaṃ kṛtvā hariharamahendraiśca vijitaḥ ||
2.5.46.29
praviṣṭe pātāle girijaladhirandhrāṇyapi tathā tataḥ sainye kṣīṇe ditijavṛṣabhaścāndhakavaraḥ |
prakope devānāṃ kadanadavaro viśvadalano gadāghātairghorairvidalitamadaścāpi hariṇā ||
2.5.46.30
na vai yaḥ sagrāmaṃ tyajati varalabdhaḥ kila yataḥ tadā tāḍairghoraistridaśapatinā pīḍitatanuḥ |
tataḥ śastrāstraughaistarugirijalaiścāśu vibudhān jigāyoccairgarjanpramathapatimāhūya śanakaiḥ ||
2.5.46.31
sthito yuddhaṃ kurvan raṇapatitaśastrairbahuvidhaiḥ parikṣīṇaiḥ sarvaistadanu girijārudramatudat |
tathā vṛkṣaiḥ sarpairaśaninivahaiḥ śastrapaṭalai-rvirūpairmāyābhiḥ kapaṭaracanāśambaraśataiḥ ||
2.5.46.32
vijetuṃ śaileśaṃ kuhakamaparaṃ tatra kṛtavān mahāsattvo vīrastripurariputulyaśca matimān |
na vadhyo devānāṃ varaśatamanonmādavivaśaḥ prabhūtaiḥ śastrāstraiḥ sapadi ditijo jarjaratanuḥ ||
2.5.46.33
tadīyādviṣyandātkṣititalagatairandhakagaṇai-rativyāptaṃ ghoraṃ vikṛtavadanaṃ svātmasadṛśam |
dadhatkalpāntāgnipratimavapuṣā bhūtapatinā triśūle nodbhinnastripuraripuṇā dāruṇataram ||
2.5.46.34
yadā sainyātsainyaṃ paśupatihatādanyadabhavad-vraṇotthairatyuṣṇaiḥ piśitanisṛtairbindubhiralam |
tadā viṣṇuryogātpramathapatimāhūya matimān cakārograṃ rūpaṃ vikṛtavadanaṃ straiṇamajitam ||
2.5.46.35
karālaṃ saṃśuṣkaṃ bahubhujalatākrāntakupito viniṣkrāntaḥ karṇādgaṇaśirasi śambhośca bhagavān ||
2.5.46.36
raṇasthā sā devī caraṇayugalālaṅkṛtamahī stutā devaiḥ sarvaiḥ tadanu bhagavān preritamatiḥ |
kṣudhārtā tatsainyaṃ ditijanisṛtaṃ tacca rudhiraṃ papau sātyuṣṇaṃ tadraṇaśirasi sṛkkardamamalam ||
2.5.46.37
tatastveko daityastadapi yuyudhe śuṣkarudhiraḥ talāghātairghorairaśanisadṛśairjānucaraṇaiḥ |
nakhairvajrākārairmukhabhujaśirobhiśca giriśaṃ smaran kṣātraṃ dharmaṃ svakulavihitaṃ śāśvatamajam ||
2.5.46.38
raṇe śāntaḥ paścātpramathapatinā bhinnahṛdaya-striśūle samproto nabhasi vidhṛtaḥ sthāṇusadṛśaḥ |
adhaḥkāyaḥ śuṣkastapanakiraṇairjīrṇatanumān jalāsārairmeghaiḥ pavanasahitaiḥ kleditavapuḥ ||
2.5.46.39
viśīrṇastigmāṃśostuhinaśakalākāraśakala-stathābhūtaḥ prāṇāṃstadapi na jahau daityavṛṣabhaḥ |
tadā tuṣṭaḥ śambhuḥ paramakaruṇāvāridhirasau dadau tasmai prītyā gaṇapatipadaṃ tena vinutaḥ ||
2.5.46.40
tato yuddhasyānte bhuvanapatayaḥ sārtha ramaṇai-stavairnānābhedaiḥ pramathapatimabhyarcya vidhivat |
haribrahmādyāste paramanutibhiḥ tuṣṭuvuralaṃ nataskandhāḥ prītā jaya jaya giraṃ procya sukhitāḥ ||
2.5.46.41
harastaistaiḥ sārdhaṃ girivaraguhāyāṃ pramudito visṛjyaikānaṃśān vividhabalinā pūjyasunagān |
cakārājñāṃ krīḍāṃ girivarasutāṃ prāpya muditāṃ tathā putraṃ ghorādvighasavadanānmuktamanagham ||
2.5.46.41.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.5.46.41.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.46.41.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.46.41.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.46.41.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe