Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.46: ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.46

Language
Sanskrit

Contents

ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanam

2.5.46.1

sanatkumāra uvāca |
tasyeṅgitajñaśca sa daityarājo gadāṃ gṛhītvā tvaritaḥ sasainyaḥ |
kṛtvātha sā'gre gilanāmadheyaṃ sudāruṇaṃ devavarairabhedyam ||

2.5.46.2

guhāmukhaṃ prāpya maheśvarasya bibheda śastrairaśaniprakāśaiḥ |
anye tato vīrakameva śastrai-ravākiran śailasutāṃ tathānye ||

2.5.46.3

dvāraṃ hi kecidruciraṃ babhañjuḥ puṣpāṇi patrāṇi vināśayeyuḥ |
phalāni mūlāni jalaṃ ca hṛdya-mudyānamārgānapi khaṇḍayeyuḥ ||

2.5.46.4

viloḍayeyurmuditāśca keci-cchṛṅgāṇi śailasya ca bhānumanti |
tato haraḥ sasmṛtavān svasainyaṃ samāhvayan kupitaḥ śūlapāṇiḥ ||

2.5.46.5

bhūtāni cānyāni sudāruṇāni devānsasainyānsaha viṣṇumukhyān |
āhūtamātrānugaṇāḥsasainyā rathairgajairvājivṛṣaiśca gobhiḥ ||

2.5.46.6

uṣṭraiḥ kharaiḥ pakṣivaraiśca siṃhaiḥ te sarvadevāḥ sahabhūtasaṅghaiḥ |
vyāghrairmṛgaiḥ sūkarasārasaiśca samīnamatsyaiḥ śiśumāramukhyaiḥ ||

2.5.46.7

anyaiśca nānā vidhajīvasaṅghai-rviśīrṇadaṃśaiḥ sphuṭitaiḥ śmaśānaiḥ |
bhujaṅgamaiḥ pretaśataiḥ piśācai-rdivyairvimānaiḥ kamalākaraiśca ||

2.5.46.8

nadīnadaiḥ parvatavāhanaiśca samāgatāḥ prāñjalayaḥ praṇamya |
kapardinaṃ tasthuradīnasattvāḥ senāpatiṃ vīrakameva kṛtvā ||

2.5.46.9

visarjayāmāsa raṇāya devān viśrāntavāhānatha tatpinākī |
yuddhe sthiraṃ labdhajayaṃ pradhānaṃ sampreṣitāste tu maheśvareṇa ||

2.5.46.10

cakruryugāntapratimaṃ ca yuddhaṃ maryādahīnaṃ sagilena sarve |
daityendrasainyena sadaiva ghoraṃ krodhānnigīrṇāstridaśāstu saṅkhye ||

2.5.46.11

tasminkṣaṇe yudhyamānāśca sarve brahmendraviṣṇvarkaśaśāṅkamukhyāḥ |
āsannigīrṇā vidhasena tena sainye nigīrṇe'sti tu vīrako hi ||

2.5.46.12

vihāya saṅgrāmaśiroguhāṃ tāṃ praviśya śarvaṃ praṇipatya mūrdhnā |
provāca duḥkhābhihataḥ smarāriṃ suvīrako vāgmivaro'tha vṛttam ||

2.5.46.13

nigīrṇaṃ te sainyaṃ vighasaditijenādya bhagava-nnigīrṇo'sau viṣṇustribhuvanagururdaityadalanaḥ |
nigīrṇau candrārkau druhiṇamaghavānau ca varadau nigīrṇāste sarve yamavaruṇavātāśca dhanadaḥ ||

2.5.46.14

sthito'smyekaḥ prahvaḥ kimiha karaṇīyaṃ bhavatu me ajeyo daityendraḥ pramuditamanā daityasahitaḥ ||

2.5.46.15

ajeyaṃ tvāṃ prāptaḥ pratibhayamanā mārutagatiḥ svayaṃ viṣṇurdevaḥ kanakakaśipuṃ kaśyapasutam |
nakhaistīkṣṇairbhaktyā tadapi bhagavān śiṣṭavaśagaḥ pravṛttastrailokyaṃ vidhamatu malaṃ vyāttavadanaḥ ||

2.5.46.16

vasiṣṭhādyaiḥ śapto bhuvanapatibhiḥ saptamunibhiḥ tathābhūte bhūyastvamiti suciraṃ daityasahitaḥ ||

2.5.46.17

tatastenoktāste praṇayavacanairātmani hitaiḥ kadāsmādvai ghorādbhavati mama mokṣo munivarāḥ |
yataḥ kruddhairukto vighasaharaṇādyuddhasamaye tato ghorairbāṇairvidalitamukhe muṣṭibhiralam ||

2.5.46.18

badaryākhyāraṇye nanu harigṛhe puṇyavasatau nisaṃstabhyātmānaṃ vigatakaluṣo yāsyasi param |
tatasteṣāṃ vākyātpratidinamasau daityagilanaḥ kṣudhārtaḥ saṅgrāmād bhramati punarāmodamuditaḥ ||

2.5.46.19

tamaścedaṃ ghoraṃ jagaduditayoḥ sūryaśaśino-ryathāśukrastubhyaṃ paramaripuratyantavikaraḥ |
hatāndevairdaityānpunaramṛtavidyāstutipadaiḥ savīryānsanhṛṣṭānvraṇaśataviyuktānprakurute ||

2.5.46.20

varaṃ prāṇāstyājyāstava mama tu saṅgrāmasamaye bhavānsākṣībhūtaḥ kṣaṇamapi vṛtaḥ kāryakaraṇe ||

2.5.46.21

sanatkumāra uvāca |
itīdaṃ satputrātpramathapatirākarṇya kupita-ściraṃ dhyātvā cakre tribhuvanapatiḥ prāganupamam |
pragāyatsāmākhyaṃ dinakarakarākāravapuṣā prahāsāttannāmnā tadanu nihataṃ tena ca tamaḥ ||

2.5.46.22

prakāśe'smim̐lloke punarapi mahāyuddhamakarod raṇe daityaiḥ sārddhaṃ vikṛtavadanairvīrakamuniḥ |
śilācūrṇaṃ bhuktvā pravaramuninā yastu janitaḥ sa kṛtvā saṇgrāmaṃ puramapi purā yaśca jitavān ||

2.5.46.23

mahārudraḥ sadyaḥ sa khalu ditijenātigilitaḥ tataścāsau nandī niśitaśaraśūlāsisahitaḥ |
pradhāno yodhānāṃ munivaraśatānāmapi mahān nivāso vidyānāṃ śamadamamahādhairyasahitaḥ ||

2.5.46.24

nirīkṣyaivaṃ paścād vṛṣabhavaramāruhya bhagavān kapardī yuddhārthī vighasaditijaṃ sammukhamukhaḥ |
japandivyaṃ mantraṃ nigalanavidhānodgilanakaṃ sthitaḥ sajjaṃ kṛtvā dhanuraśanikalpānapi śarān ||

2.5.46.25

tatau niṣkānto'sau vighasavadanādvīrakamuni-rgṛhītvā tatsarve svabalamatulaṃ viṣṇusahitāḥ |
samudgīrṇāḥ sarve kamalajabalārīndudinapāḥ prahṛṣṭaṃ tatsainyaṃ punarapi mahāyuddhamakarot ||

2.5.46.26

jite tasmin śukrastadanu ditijānyuddhavihatān yadā vidyāvīryātpunarapi sajīvānprakurute |
tadā baddhvā''nītaḥ paśuriva gaṇairbhūtapataye nigīrṇastenāsau tripuraripuṇā dānavaguruḥ ||

2.5.46.27

vinaṣṭe śukrākhye suraripunivāsastadakhilo jito dhvasto bhagno bhṛśamapi suraiścāpi dalitam |
prabhūtairbhūtaughairditijakuṇapagrāsarasikaiḥ saruṇḍairnṛtyadbhirniśitaśaraśaktyuddhṛtakaraiḥ ||

2.5.46.28

pramattairvetālaiḥsudṛḍhakaratuṇḍairapi khagai-vṛkairnānābhedaiḥ śavakuṇapapūrṇāsyakavalaiḥ |
vikīrṇe saṅgrāme kanakakaśiporvaṃśajanaka ściraṃ yuddhaṃ kṛtvā hariharamahendraiśca vijitaḥ ||

2.5.46.29

praviṣṭe pātāle girijaladhirandhrāṇyapi tathā tataḥ sainye kṣīṇe ditijavṛṣabhaścāndhakavaraḥ |
prakope devānāṃ kadanadavaro viśvadalano gadāghātairghorairvidalitamadaścāpi hariṇā ||

2.5.46.30

na vai yaḥ sagrāmaṃ tyajati varalabdhaḥ kila yataḥ tadā tāḍairghoraistridaśapatinā pīḍitatanuḥ |
tataḥ śastrāstraughaistarugirijalaiścāśu vibudhān jigāyoccairgarjanpramathapatimāhūya śanakaiḥ ||

2.5.46.31

sthito yuddhaṃ kurvan raṇapatitaśastrairbahuvidhaiḥ parikṣīṇaiḥ sarvaistadanu girijārudramatudat |
tathā vṛkṣaiḥ sarpairaśaninivahaiḥ śastrapaṭalai-rvirūpairmāyābhiḥ kapaṭaracanāśambaraśataiḥ ||

2.5.46.32

vijetuṃ śaileśaṃ kuhakamaparaṃ tatra kṛtavān mahāsattvo vīrastripurariputulyaśca matimān |
na vadhyo devānāṃ varaśatamanonmādavivaśaḥ prabhūtaiḥ śastrāstraiḥ sapadi ditijo jarjaratanuḥ ||

2.5.46.33

tadīyādviṣyandātkṣititalagatairandhakagaṇai-rativyāptaṃ ghoraṃ vikṛtavadanaṃ svātmasadṛśam |
dadhatkalpāntāgnipratimavapuṣā bhūtapatinā triśūle nodbhinnastripuraripuṇā dāruṇataram ||

2.5.46.34

yadā sainyātsainyaṃ paśupatihatādanyadabhavad-vraṇotthairatyuṣṇaiḥ piśitanisṛtairbindubhiralam |
tadā viṣṇuryogātpramathapatimāhūya matimān cakārograṃ rūpaṃ vikṛtavadanaṃ straiṇamajitam ||

2.5.46.35

karālaṃ saṃśuṣkaṃ bahubhujalatākrāntakupito viniṣkrāntaḥ karṇādgaṇaśirasi śambhośca bhagavān ||

2.5.46.36

raṇasthā sā devī caraṇayugalālaṅkṛtamahī stutā devaiḥ sarvaiḥ tadanu bhagavān preritamatiḥ |
kṣudhārtā tatsainyaṃ ditijanisṛtaṃ tacca rudhiraṃ papau sātyuṣṇaṃ tadraṇaśirasi sṛkkardamamalam ||

2.5.46.37

tatastveko daityastadapi yuyudhe śuṣkarudhiraḥ talāghātairghorairaśanisadṛśairjānucaraṇaiḥ |
nakhairvajrākārairmukhabhujaśirobhiśca giriśaṃ smaran kṣātraṃ dharmaṃ svakulavihitaṃ śāśvatamajam ||

2.5.46.38

raṇe śāntaḥ paścātpramathapatinā bhinnahṛdaya-striśūle samproto nabhasi vidhṛtaḥ sthāṇusadṛśaḥ |
adhaḥkāyaḥ śuṣkastapanakiraṇairjīrṇatanumān jalāsārairmeghaiḥ pavanasahitaiḥ kleditavapuḥ ||

2.5.46.39

viśīrṇastigmāṃśostuhinaśakalākāraśakala-stathābhūtaḥ prāṇāṃstadapi na jahau daityavṛṣabhaḥ |
tadā tuṣṭaḥ śambhuḥ paramakaruṇāvāridhirasau dadau tasmai prītyā gaṇapatipadaṃ tena vinutaḥ ||

2.5.46.40

tato yuddhasyānte bhuvanapatayaḥ sārtha ramaṇai-stavairnānābhedaiḥ pramathapatimabhyarcya vidhivat |
haribrahmādyāste paramanutibhiḥ tuṣṭuvuralaṃ nataskandhāḥ prītā jaya jaya giraṃ procya sukhitāḥ ||

2.5.46.41

harastaistaiḥ sārdhaṃ girivaraguhāyāṃ pramudito visṛjyaikānaṃśān vividhabalinā pūjyasunagān |
cakārājñāṃ krīḍāṃ girivarasutāṃ prāpya muditāṃ tathā putraṃ ghorādvighasavadanānmuktamanagham ||

2.5.46.41.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe andhakavadhopākhyāne andhakayuddhavarṇanaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.5.46.41.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.46.41.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.46.41.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.46.41.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe