Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.47: saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakayuddhe śukranigīrṇanavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.47

Language
Sanskrit

Contents

saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | andhakayuddhe śukranigīrṇanavarṇanam

2.5.47.1

vyāsa uvāca |
tasminmahati saṅgrāme dāruṇe lomaharṣaṇe |
śukro daityapatirvidvān bhakṣitastripurāriṇā ||

2.5.47.2

iti śrutaṃ samāsānme tatpunarbrūhi vistarāt |
kiṃ cakāra mahāyogī jaṭharasthaḥ pinākinaḥ ||

2.5.47.3

na dadāha kathaṃ śambhoḥ śukraṃ taṃ jaṭharānalaḥ |
kalpāntadahanaḥ kālo dīptatejāśca bhārgavaḥ ||

2.5.47.4

viniṣkrāntaḥ kathaṃ dhīmān śambhorjaṭharapañjarāt |
kathamārādhayāmāsa kiyatkālaṃ sa bhārgavaḥ ||

2.5.47.5

kathaṃ ca labdhavānvidyāṃ tāṃ mṛtyuśamanīṃ parām |
kā sā vidyā parā tāta yayā mṛtyurhi vāryate ||

2.5.47.6

lebhe'ndhako gāṇapatyaṃ kathaṃ śūlādvinirgataḥ |
devadevasya vai śambhormunerlīlāvihāriṇaḥ ||

2.5.47.7

etatsarvamaśeṣeṇa mahādhīman kṛpāṃ kuru |
śivalīlāmṛtaṃ tāta śṛṇvataḥ kathayasva me ||

2.5.47.8

brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā vyāsasyāmitatejasaḥ |
sanatkumāraḥ provāca smṛtvā śivapadāmbujam ||

2.5.47.9

sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsa mahābuddhe śivalīlāmṛtaṃ param |
dhanyastvaṃ śaivamukhyo'si mamānandakaraḥ svataḥ ||

2.5.47.10

pravartamāne samare śaṅkarāndhakayostayoḥ |
anirbhedyapavivyūhagirivyūhādhināthayoḥ ||

2.5.47.11

purā jayo babhūvāpi daityānāṃ balaśālinām |
śivaprabhāvādabhavatpramathānāṃ mune jayaḥ ||

2.5.47.12

tacchrutvāsīdviṣaṇṇo hi mahādaityo'ndhakāsuraḥ |
kathaṃ syānme jaya iti vicāraṇaparo'bhavat ||

2.5.47.13

apasṛtya tato yuddhādandhakaḥ parabuddhimān |
drutamabhyagamadvīra ekalaḥ śukrasannidhim ||

2.5.47.14

praṇamya svaguruṃ kāvyamavaruhya rathācca saḥ |
babhāṣedaṃ vicāryātha sāñjalirnītivittamaḥ ||

2.5.47.15

andhaka uvāca |
bhagavaṃstvāmupāśritya gurorbhāvaṃ vahāmahe |
parājitā bhavāmo no sarvadā jayaśālinaḥ ||

2.5.47.16

tvatprabhāvātsadā devānsamastānsānugānvayam |
manyāmahe haropendramukhānapi hi kattṛṇān ||

2.5.47.17

asmatto bibhyati surāḥ tadā bhavadanugrahāt |
gajā iva haribhyaśca tārkṣyebhya iva pannagāḥ ||

2.5.47.18

anirbhedyaṃ pavivyūhaṃ viviśurdaityadānavāḥ |
pramathānīkamakhilaṃ vidhūya tvadanugrahāt ||

2.5.47.19

vayaṃ tvaccharaṇā bhūtvā sadā gā iva niścalāḥ |
sthitvā carāmo niḥśaṅkamājāvapi hi bhārgava ||

2.5.47.20

rakṣarakṣābhito vipra pravrajya śaraṇāgatān |
asurān śatrubhirvīrairarditāṃśca mṛtānapi ||

2.5.47.21

prathamairbhīmavikrāntaiḥ krāntānmṛtyupramāthibhiḥ |
sūditānpatitānpaśya huṇḍādīnmadgaṇānvarān ||

2.5.47.22

yaḥ pītvā kaṇadhūmaṃ vai sahasraṃ śaradāṃ purā |
tvayā prāptā varā vidyā tasyāḥ kālo'yamāgataḥ ||

2.5.47.23

adya vidyāphalaṃ tatte sarve paśyantu bhārgava |
pramathā asurānsarvān kṛpayā jīvayiṣyataḥ ||

2.5.47.24

sanatkumāra uvāca |
itthamandhakavākyaṃ sa śrutvā dhīro hi bhārgavaḥ |
tadā vicārayāmāsa dūyamānena cetasā ||

2.5.47.25

kiṃ kartavyaṃ mayādyāpi kṣemaṃ me syātkathaṃ tviti |
sannipātavidhirjīvaḥ sarvathānucito mama ||

2.5.47.26

vidyeyaṃ śaṅkarātprāptā tadguṇān prati yojaye |
tadraṇe marditānvīraiḥ pramathaiḥ śaṅkarānugaiḥ ||

2.5.47.27

śaraṇāgatadharmo'tha pravaraḥ sarvato hṛdā |
vicārya śukreṇa dhiyā tadvāṇī svīkṛtā tadā ||

2.5.47.28

kiñcitsmitaṃ tadā kṛtvā so'bravīddānavādhipam |
bhārgavaḥ śivapādābjaṃ smṛtvā svasthena cetasā ||

2.5.47.29

śukra uvāca |
yattvayā bhāṣitaṃ tāta tatsarvaṃ tathyameva hi |
etadvidyopārjanaṃ hi dānavārthaṃ kṛtaṃ mayā ||

2.5.47.30

duḥsahaṃ kaṇadhūmaṃ vai pītvā varṣasahasrakam |
vidyeyamīśvarātprāptā bandhūnāṃ sukhadā sadā ||

2.5.47.31

pramathairmathitāndaityān raṇe'haṃ vidyayānayā |
utthāpayiṣye mlānāni śasyāni jalabhugyathā ||

2.5.47.32

nirvraṇānnīrujaḥ svasthān suptveva punarutthitān |
muhūrte'smiṃśca draṣṭāsi daityāṃstānutthitānnijān ||

2.5.47.33

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā so'dhakaṃ śukro vidyāmāvartayatkaviḥ |
ekaikaṃ daityamuddiśya smṛtvā vidyeśamādarāt ||

2.5.47.34

vidyāvartanamātreṇa te sarve daityadānavāḥ |
uttasthuryugapadvīrāḥ suptā iva dhṛtāyudhāḥ ||

2.5.47.35

sadābhyastā yathā vedāḥ samaye vā yathāmbudāḥ |
śraddhayārthāstathā dattā brāhmaṇebhyo yathāpadi ||

2.5.47.36

ujjīvitāṃstu tāndṛṣṭvā huṇḍādīṃśca mahāsurān |
vinedurasurāḥ sarve jalapūrṇā ivāmbudāḥ ||

2.5.47.37

raṇodyatāḥ punaścāsangarjanto vikaṭān ravān |
pramathaiḥ saha nirbhītā mahābalaparākramāḥ ||

2.5.47.38

śukreṇojjīvitāndṛṣṭvā pramathā daityadānavān |
visiṣmire tataḥ sarve nandyādyā yuddhadurmadāḥ ||

2.5.47.39

vijñāpyamevaṃ karmaitaddeveśe śaṅkare'khilam |
vicārya buddhimantaśca hyevaṃ te'nyonyamabruvan ||

2.5.47.40

āścaryarūpe pramatheśvarāṇāṃ tasmiṃstathā vartati yuddhayajñe |
amarṣito bhārgavakarma dṛṣṭvā śilādaputro'bhyagamanmaheśam ||

2.5.47.41

jayeti coktvā jayayonimugra-muvāca nandī kanakāvadātam |
gaṇeśvarāṇāṃ raṇakarma deva devaiśca sendrairapi duṣkaraṃ yat ||

2.5.47.42

tadbhārgaveṇādya kṛtaṃ vṛthā naḥ sañjīvitāṃstānhi mṛtānvipakṣān |
āvartya vidyāṃ mṛtajīvadātrī-mekaikamuddiśya sahelamīśa ||

2.5.47.43

tuhuṇḍahuṇḍādikakumbhajambha-vipākapākādimahāsurendrāḥ |
yamālayādadya punarnivṛttā vidrāvayantaḥ pramathāṃścaranti ||

2.5.47.44

yadi hyasau daityavarānnirastān sañjīvayedatra punaḥ punastān |
jayaḥ kuto no bhavitā maheśa gaṇeśvarāṇāṃ kuta eva śāntiḥ ||

2.5.47.45

sanatkumāra uvāca |
ityevamuktaḥ pramatheśvareṇa sa nandinā vai pramatheśvareśaḥ |
uvāca devaḥ prahasaṃstadānīṃ taṃ nandinaṃ sarvagaṇeśarājam ||

2.5.47.46

śiva uvāca |
nandinprayāhi tvarito'ti mātraṃ dvijendravaryaṃ ditinandanānām |
madhyātsamuddhṛtya tathānayāśu śyeno yathā lāvakamaṇḍajātam ||

2.5.47.47

sanatkumāra uvāca |
sa evamukto vṛṣabhadhvajena nanāda nandī vṛṣasiṃhanādaḥ |
jagāma tūrṇaṃ ca vigāhya senāṃ yatrābhavadbhārgavavaṃśadīpaḥ ||

2.5.47.48

taṃ rakṣyamāṇaṃ ditijaiḥ samastaiḥ pāśāsivṛkṣopalaśailahastaiḥ |
vikṣobhya daityān balavān jahāra kāvyaṃ sa nandī śarabho yathebham ||

2.5.47.49

srastāmbaraṃ vicyutabhūṣaṇaṃ ca vimuktakeśaṃ balinā gṛhītam |
vimocayiṣyanta ivānujagmuḥ surārayassiṃharavāṃstyajantaḥ ||

2.5.47.50

dambholiśūlāsiparaśvadhānā-muddaṇḍacakropalakampanānām |
nandīśvarasyopari dānavendrā varṣaṃ vavarṣurjaladā ivogram ||

2.5.47.51

taṃ bhārgavaṃ prāpya gaṇādhirājo mukhāgninā śastraśatāni dagdhvā |
āyātpravṛddhe'suradevayuddhe bhavasya pārśve vyathitāripakṣaḥ ||

2.5.47.52

ayaṃ sa śukro bhagavannitīdaṃ nivedayāmāsa bhavāya śīghram |
jagrāha śukraṃ sa ca devadevo yathopahāraṃ śucinā pradattam ||

2.5.47.53

na kiñciduktvā sa hi bhūtagoptā cikṣepa vaktre phalavatkavīndram |
hāhāravastairasuraiḥsamastai-ruccairvimukto hahaheti bhūri ||

2.5.47.53.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe andhakayuddhe śukranigīrṇanavarṇanaṃ nāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.5.47.53.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.47.53.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.47.53.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.47.53.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (1)