Shivapurana 2.5.51: ekapañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanaṃ śivaśivāvihāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.51
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.51.62 — 5 parts
ekapañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanaṃ śivaśivāvihāravarṇanam
2.5.51.1
vyāsa uvāca |
sanatkumāra sarvajña śrāvitā sukathādbhutā |
bhavatānugrahātprītyā śambhvanugrahanirbharā ||
2.5.51.2
idānīṃ śrotumicchāmi caritaṃ śaśimaulinaḥ |
gāṇapatyaṃ dadau prītyā yathā bāṇāsurāya vai ||
2.5.51.3
sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsādarāttāṃ vai kathāṃ śambhoḥ parātmanaḥ |
gāṇapatyaṃ yathā prītyā dadau bāṇāsurāya hi ||
2.5.51.4
atraiva sucaritraṃ ca śaṅkarasya mahāprabhoḥ |
kṛṣṇena samaropyatra śambhorbāṇānugṛhṇataḥ ||
2.5.51.5
atrānurūpaṃ śṛṇu me śivalīlānvitaṃ param |
itihāsaṃ mahāpuṇyaṃ manaḥ śrotrasukhāvaham ||
2.5.51.6
brahmaputro marīciryo munirāsīnmahāmatiḥ |
mānasaḥ sarvaputreṣu jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ ||
2.5.51.7
tasya putro mahātmāsītkaśyapo munisattamaḥ |
sṛṣṭipravṛddhako'tyantaṃ piturbhakto vidherapi ||
2.5.51.8
tasya trayodaśamitā dakṣakanyāḥ suśīlikāḥ |
kaśyapasya munervyāsa patnyaścāsanpativratāḥ ||
2.5.51.9
tatra jyeṣṭhā ditiścāsīddaityāstattanayāḥ smṛtāḥ |
anyāsāṃ ca sutā jātā devādyāḥ sacarācarāḥ ||
2.5.51.10
jyeṣṭhāyāḥ prathamau putrau diteścāstāṃ mahābalau |
hiraṇyakaśipurjyeṣṭho hiraṇyākṣo'nujastataḥ ||
2.5.51.11
hiraṇyakaśipoḥ putrāścatvāro daityasattamāḥ |
hrādānuhrādasaṃhrādaprahrādaścetyanukramāt ||
2.5.51.12
prahrādastatra hi mahānviṣṇubhakto jitendriyaḥ |
yaṃ nāśituṃ na śaktāste'bhavandaityāśca ke'pi ha ||
2.5.51.13
virocanaḥ sutastasya mahādātṛvaro'bhavat |
śakrāya svaśiro yo'dādyācamānāya viprataḥ ||
2.5.51.14
tasya putro baliścāsīnmahādānī śivapriyaḥ |
yena vāmanarūpāya haraye'dāyi medinī ||
2.5.51.15
tasyaurasaḥ suto bāṇaḥ śivabhakto babhūva ha |
mānyo vadānyo dhīmāṃśca satyasandhaḥ sahasradaḥ ||
2.5.51.16
śoṇitākhye pure sthitvā sa rājyamakarotpurā |
trailokyaṃ ca balājjitvā tannāthānasureśvaraḥ ||
2.5.51.17
tasya bāṇāsurasyaiva śivabhaktasya cāmarāḥ |
śaṅkarasya prasādena kiṅkarā iva te'bhavan ||
2.5.51.18
tasya rājye'marānhitvā nābhavanduḥkhitāḥ prajāḥ |
sāpatnyād duḥkhitāste hi paradharmapravartinaḥ ||
2.5.51.19
sahasrabāhuvādyena sa kadācinmahāsuraḥ |
tāṇḍavena hi nṛtyenātoṣayattaṃ maheśvaram ||
2.5.51.20
tena nṛtyena santuṣṭaḥ suprasanno babhūva ha |
dadarśa kṛpayā dṛṣṭyā śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||
2.5.51.21
bhagavānsarvalokeśaḥ śaraṇyo bhaktakāmadaḥ |
vareṇa cchandayāmāsa bāleyaṃ taṃ mahāsuram ||
2.5.51.22
sanatkumāra uvāca |
bāleyaḥ sa mahādaityo bāṇo bhaktavaraḥ sudhīḥ |
praṇamya śaṅkaraṃ bhaktyā nunāva parameśvaram ||
2.5.51.23
bāṇāsura uvāca |
devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
santuṣṭo'si maheśāna mamopari vibho yadi ||
2.5.51.24
madrakṣako bhava sadā madupasthaḥ purādhipaḥ |
sarvathā prītikṛnme hi sasutaḥ sagaṇaḥ prabho ||
2.5.51.25
sanatkumāra uvāca |
baliputraḥ sa vai bāṇo mohitaḥ śivamāyayā |
muktipradaṃ maheśānaṃ durārādhyamapi dhruvam ||
2.5.51.26
sa bhaktavatsalaḥ śambhurdattvā tasmai varāṃśca tān |
tatrovāsa tathā prītyā sagaṇaḥ sasutaḥ prabhuḥ ||
2.5.51.27
sa kadācid bāṇapure cakre devāsuraiḥ saha |
nadītīre haraḥ krīḍāṃ ramye śoṇitakāhvaye ||
2.5.51.28
nanṛturjahasuścāpi gandharvāpsarasastathā |
jepuḥ praṇemurmunaya ānarcustuṣṭuvuśca tam ||
2.5.51.29
vavalguḥ prathamāḥsarve ṛṣayo juhuvustathā |
āyayuḥ siddhasaṅghāśca dadṛśuḥ śāṅkarīṃ ratim ||
2.5.51.30
kutārkikā vineśuśca mlecchāśca paripanthinaḥ |
mātaro'bhimukhāstasthurvineśuśca bibhīṣikāḥ ||
2.5.51.31
rudrasadbhāvabhaktānāṃ bhavadoṣāśca niḥsṛtāḥ |
tasmindṛṣṭe prajāḥ sarvāḥ suprītiṃ paramāṃ yayuḥ ||
2.5.51.32
vavalgurmunayaḥ siddhāḥ strīṇāṃ dṛṣṭvā viceṣṭitam |
pupuṣuścāpi ṛtavaḥ svaprabhāvaṃ tu tatra ca ||
2.5.51.33
vavurvātāśca mṛdavaḥ puṣpake saradhūsarāḥ |
cukūjuḥ pakṣisaṅghāśca śākhināṃ madhulampaṭāḥ ||
2.5.51.34
puṣpabhārāvanaddhānāṃ rāraṭyeraṃśca kokilāḥ |
madhuraṃ kāmajananaṃ vaneṣūpavaneṣu ca ||
2.5.51.35
tataḥ krīḍāvihāre tu matto bālenduśekharaḥ |
anirjitena kāmena dṛṣṭaḥ provāca nandinam ||
2.5.51.36
candraśekhara uvāca |
vāmāmānaya gaurīṃ tvaṃ kailāsātkṛtamaṇḍanām |
śīghramasmādvanādgatvā hyuktvā'kṛṣṇāmihānaya ||
2.5.51.37
sanatkumāra uvāca |
sa tatheti pratijñāya gatvā tatrāha pārvatīm |
supraṇamya rahodūtaḥ śaṅkarasya kṛtāñjaliḥ ||
2.5.51.38
nandīśvara uvāca |
draṣṭumicchati devi tvāṃ devadevo maheśvaraḥ |
svavallabhāṃ rūpakṛtāṃ mayoktaṃ tannideśataḥ ||
2.5.51.39
sanatkumāra uvāca |
tatastadvacanādgaurī maṇḍanaṃ kartumādarāt |
udyatābhūnmuniśreṣṭha pativrataparāyaṇā ||
2.5.51.40
āgacchāmi prabhuṃ gaccha vada taṃ tvaṃ mamājñayā |
ājagāma tato nandī rudrāsannaṃ manogatiḥ ||
2.5.51.41
punarāha tato rudro nandinaṃ paravibhramaḥ |
punargaccha tatastāta kṣipramānaya pārvatīm ||
2.5.51.42
bāḍhamuktvā sa tāṃ gatvā gaurīmāha sulocanām |
draṣṭumicchati te bhartā kṛtaveṣāṃ manoramām ||
2.5.51.43
śaṅkaro bahudhā devi vihartuṃ sampratīkṣate |
evaṃ patau sukāmārte gamyatāṃ girinandini ||
2.5.51.44
apsarobhiḥsamagrābhiranyonyamabhimantritam |
labdhabhāvo yathā sadyaḥ pārvatyā darśanotsukaḥ ||
2.5.51.45
ayaṃ pinākī kāmāriḥ vṛṇuyādyāṃ nitambinīm |
sarvāsāṃ divyanārīṇāṃ rājñī bhavati vai dhruvam ||
2.5.51.46
vīkṣaṇaṃ gauri rūpeṇa krīḍayenmanmathairgaṇaiḥ |
kāmo'yaṃ hanti kāmārimūcuranyo'nyamādṛtāḥ ||
2.5.51.47
spraṣṭuṃ śaknoti yā kācidṛte dākṣāyaṇīṃ striyam |
sā gacchettatra niḥśaṅkaṃ mohayetpārvatīpatim ||
2.5.51.48
kūṣmāṇḍatanayā tatra śaṅkaraṃ spraṣṭumutsahe |
ahaṃ gaurīsurūpeṇa citralekhā vaco'bravīt ||
2.5.51.49
citralekhovāca |
yadadhānmohinīrūpaṃ keśavo mohanecchayā |
purā tadvaiṣṇavaṃ yogamāśritya paramārthataḥ ||
2.5.51.50
urvaśyāśca tato dṛṣṭvā rūpasya parivartanam |
kālīrūpaṃ ghṛtācī tu viśvācī cāṇḍikaṃ vapuḥ ||
2.5.51.51
sāvitrirūpaṃ rambhā ca gāyatraṃ menakā tathā |
sahajanyā jayārūpaṃ vaijayaṃ puñjikasthalī ||
2.5.51.52
mātṝṇāmapyanuktānāmanuktāścāpsarovarāḥ |
yatnādrūpāṇi tāścakruḥ svavidyāsaṃyutā anu ||
2.5.51.53
tatastāsāṃ tu rūpāṇi dṛṣṭvā kumbhāṇḍanandinī |
vaiṣṇavādātmayogācca vijñātārthā vyaḍambayat ||
2.5.51.54
ūṣā bāṇāsurasutā divyayogaviśāradā |
cakāra rūpaṃ pārvatyā divyamatyadbhutaṃ śubham ||
2.5.51.55
mahāraktābjasaṅkāśaṃ caraṇaṃ cottamaprabham |
divyalakṣaṇasaṃyuktaṃ mano'bhīṣṭārthadāyakam ||
2.5.51.56
tasyā ramaṇasaṅkalpaṃ vijñāya girijā tataḥ |
uvāca sarvavijñānā sarvāntaryāminī śivā ||
2.5.51.57
girijovāca |
yato mama svarūpaṃ vai dhṛtamūṣe sakhi tvayā |
sakāmatvena samaye samprāpte sati mānini ||
2.5.51.58
asmiṃstu kārtike māsi ṛtudharmāstu mādhave |
dvādaśyāṃ śuklapakṣe tu yastu ghore niśāgame ||
2.5.51.59
kṛtopavāsāṃ tvāṃ bhoktā suptāmantaḥpure naraḥ |
sa te bharttā kṛto devaistena sārddhaṃ ramiṣyasi ||
2.5.51.60
ābālyādviṣṇubhaktāsi yato'niśamatandritā |
evamastviti sā prāha manasā lajjitānanā ||
2.5.51.61
atha sā pārvatī devī kṛtakautukamaṇḍanā |
rudrasannidhimāgatya cikrīḍe tena śambhunā ||
2.5.51.62
tato ratānte bhagavān rudraścādarśanaṃ yayau |
sadāraḥ sagaṇaścāpi sahito daivatairmune ||
2.5.51.62.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe ūṣācaritravarṇane śivāśivavihāravarṇanaṃ nāmaikapañcāśattamo'dhyāyaḥ ||
2.5.51.62.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.51.62.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.51.62.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.51.62.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (2)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Puruṣārthasudhānidhi — Sāyaṇācārya, Sanskrit