Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.51: ekapañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanaṃ śivaśivāvihāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.51

Language
Sanskrit

Contents

ekapañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanaṃ śivaśivāvihāravarṇanam

2.5.51.1

vyāsa uvāca |
sanatkumāra sarvajña śrāvitā sukathādbhutā |
bhavatānugrahātprītyā śambhvanugrahanirbharā ||

2.5.51.2

idānīṃ śrotumicchāmi caritaṃ śaśimaulinaḥ |
gāṇapatyaṃ dadau prītyā yathā bāṇāsurāya vai ||

2.5.51.3

sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsādarāttāṃ vai kathāṃ śambhoḥ parātmanaḥ |
gāṇapatyaṃ yathā prītyā dadau bāṇāsurāya hi ||

2.5.51.4

atraiva sucaritraṃ ca śaṅkarasya mahāprabhoḥ |
kṛṣṇena samaropyatra śambhorbāṇānugṛhṇataḥ ||

2.5.51.5

atrānurūpaṃ śṛṇu me śivalīlānvitaṃ param |
itihāsaṃ mahāpuṇyaṃ manaḥ śrotrasukhāvaham ||

2.5.51.6

brahmaputro marīciryo munirāsīnmahāmatiḥ |
mānasaḥ sarvaputreṣu jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ ||

2.5.51.7

tasya putro mahātmāsītkaśyapo munisattamaḥ |
sṛṣṭipravṛddhako'tyantaṃ piturbhakto vidherapi ||

2.5.51.8

tasya trayodaśamitā dakṣakanyāḥ suśīlikāḥ |
kaśyapasya munervyāsa patnyaścāsanpativratāḥ ||

2.5.51.9

tatra jyeṣṭhā ditiścāsīddaityāstattanayāḥ smṛtāḥ |
anyāsāṃ ca sutā jātā devādyāḥ sacarācarāḥ ||

2.5.51.10

jyeṣṭhāyāḥ prathamau putrau diteścāstāṃ mahābalau |
hiraṇyakaśipurjyeṣṭho hiraṇyākṣo'nujastataḥ ||

2.5.51.11

hiraṇyakaśipoḥ putrāścatvāro daityasattamāḥ |
hrādānuhrādasaṃhrādaprahrādaścetyanukramāt ||

2.5.51.12

prahrādastatra hi mahānviṣṇubhakto jitendriyaḥ |
yaṃ nāśituṃ na śaktāste'bhavandaityāśca ke'pi ha ||

2.5.51.13

virocanaḥ sutastasya mahādātṛvaro'bhavat |
śakrāya svaśiro yo'dādyācamānāya viprataḥ ||

2.5.51.14

tasya putro baliścāsīnmahādānī śivapriyaḥ |
yena vāmanarūpāya haraye'dāyi medinī ||

2.5.51.15

tasyaurasaḥ suto bāṇaḥ śivabhakto babhūva ha |
mānyo vadānyo dhīmāṃśca satyasandhaḥ sahasradaḥ ||

2.5.51.16

śoṇitākhye pure sthitvā sa rājyamakarotpurā |
trailokyaṃ ca balājjitvā tannāthānasureśvaraḥ ||

2.5.51.17

tasya bāṇāsurasyaiva śivabhaktasya cāmarāḥ |
śaṅkarasya prasādena kiṅkarā iva te'bhavan ||

2.5.51.18

tasya rājye'marānhitvā nābhavanduḥkhitāḥ prajāḥ |
sāpatnyād duḥkhitāste hi paradharmapravartinaḥ ||

2.5.51.19

sahasrabāhuvādyena sa kadācinmahāsuraḥ |
tāṇḍavena hi nṛtyenātoṣayattaṃ maheśvaram ||

2.5.51.20

tena nṛtyena santuṣṭaḥ suprasanno babhūva ha |
dadarśa kṛpayā dṛṣṭyā śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||

2.5.51.21

bhagavānsarvalokeśaḥ śaraṇyo bhaktakāmadaḥ |
vareṇa cchandayāmāsa bāleyaṃ taṃ mahāsuram ||

2.5.51.22

sanatkumāra uvāca |
bāleyaḥ sa mahādaityo bāṇo bhaktavaraḥ sudhīḥ |
praṇamya śaṅkaraṃ bhaktyā nunāva parameśvaram ||

2.5.51.23

bāṇāsura uvāca |
devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
santuṣṭo'si maheśāna mamopari vibho yadi ||

2.5.51.24

madrakṣako bhava sadā madupasthaḥ purādhipaḥ |
sarvathā prītikṛnme hi sasutaḥ sagaṇaḥ prabho ||

2.5.51.25

sanatkumāra uvāca |
baliputraḥ sa vai bāṇo mohitaḥ śivamāyayā |
muktipradaṃ maheśānaṃ durārādhyamapi dhruvam ||

2.5.51.26

sa bhaktavatsalaḥ śambhurdattvā tasmai varāṃśca tān |
tatrovāsa tathā prītyā sagaṇaḥ sasutaḥ prabhuḥ ||

2.5.51.27

sa kadācid bāṇapure cakre devāsuraiḥ saha |
nadītīre haraḥ krīḍāṃ ramye śoṇitakāhvaye ||

2.5.51.28

nanṛturjahasuścāpi gandharvāpsarasastathā |
jepuḥ praṇemurmunaya ānarcustuṣṭuvuśca tam ||

2.5.51.29

vavalguḥ prathamāḥsarve ṛṣayo juhuvustathā |
āyayuḥ siddhasaṅghāśca dadṛśuḥ śāṅkarīṃ ratim ||

2.5.51.30

kutārkikā vineśuśca mlecchāśca paripanthinaḥ |
mātaro'bhimukhāstasthurvineśuśca bibhīṣikāḥ ||

2.5.51.31

rudrasadbhāvabhaktānāṃ bhavadoṣāśca niḥsṛtāḥ |
tasmindṛṣṭe prajāḥ sarvāḥ suprītiṃ paramāṃ yayuḥ ||

2.5.51.32

vavalgurmunayaḥ siddhāḥ strīṇāṃ dṛṣṭvā viceṣṭitam |
pupuṣuścāpi ṛtavaḥ svaprabhāvaṃ tu tatra ca ||

2.5.51.33

vavurvātāśca mṛdavaḥ puṣpake saradhūsarāḥ |
cukūjuḥ pakṣisaṅghāśca śākhināṃ madhulampaṭāḥ ||

2.5.51.34

puṣpabhārāvanaddhānāṃ rāraṭyeraṃśca kokilāḥ |
madhuraṃ kāmajananaṃ vaneṣūpavaneṣu ca ||

2.5.51.35

tataḥ krīḍāvihāre tu matto bālenduśekharaḥ |
anirjitena kāmena dṛṣṭaḥ provāca nandinam ||

2.5.51.36

candraśekhara uvāca |
vāmāmānaya gaurīṃ tvaṃ kailāsātkṛtamaṇḍanām |
śīghramasmādvanādgatvā hyuktvā'kṛṣṇāmihānaya ||

2.5.51.37

sanatkumāra uvāca |
sa tatheti pratijñāya gatvā tatrāha pārvatīm |
supraṇamya rahodūtaḥ śaṅkarasya kṛtāñjaliḥ ||

2.5.51.38

nandīśvara uvāca |
draṣṭumicchati devi tvāṃ devadevo maheśvaraḥ |
svavallabhāṃ rūpakṛtāṃ mayoktaṃ tannideśataḥ ||

2.5.51.39

sanatkumāra uvāca |
tatastadvacanādgaurī maṇḍanaṃ kartumādarāt |
udyatābhūnmuniśreṣṭha pativrataparāyaṇā ||

2.5.51.40

āgacchāmi prabhuṃ gaccha vada taṃ tvaṃ mamājñayā |
ājagāma tato nandī rudrāsannaṃ manogatiḥ ||

2.5.51.41

punarāha tato rudro nandinaṃ paravibhramaḥ |
punargaccha tatastāta kṣipramānaya pārvatīm ||

2.5.51.42

bāḍhamuktvā sa tāṃ gatvā gaurīmāha sulocanām |
draṣṭumicchati te bhartā kṛtaveṣāṃ manoramām ||

2.5.51.43

śaṅkaro bahudhā devi vihartuṃ sampratīkṣate |
evaṃ patau sukāmārte gamyatāṃ girinandini ||

2.5.51.44

apsarobhiḥsamagrābhiranyonyamabhimantritam |
labdhabhāvo yathā sadyaḥ pārvatyā darśanotsukaḥ ||

2.5.51.45

ayaṃ pinākī kāmāriḥ vṛṇuyādyāṃ nitambinīm |
sarvāsāṃ divyanārīṇāṃ rājñī bhavati vai dhruvam ||

2.5.51.46

vīkṣaṇaṃ gauri rūpeṇa krīḍayenmanmathairgaṇaiḥ |
kāmo'yaṃ hanti kāmārimūcuranyo'nyamādṛtāḥ ||

2.5.51.47

spraṣṭuṃ śaknoti yā kācidṛte dākṣāyaṇīṃ striyam |
sā gacchettatra niḥśaṅkaṃ mohayetpārvatīpatim ||

2.5.51.48

kūṣmāṇḍatanayā tatra śaṅkaraṃ spraṣṭumutsahe |
ahaṃ gaurīsurūpeṇa citralekhā vaco'bravīt ||

2.5.51.49

citralekhovāca |
yadadhānmohinīrūpaṃ keśavo mohanecchayā |
purā tadvaiṣṇavaṃ yogamāśritya paramārthataḥ ||

2.5.51.50

urvaśyāśca tato dṛṣṭvā rūpasya parivartanam |
kālīrūpaṃ ghṛtācī tu viśvācī cāṇḍikaṃ vapuḥ ||

2.5.51.51

sāvitrirūpaṃ rambhā ca gāyatraṃ menakā tathā |
sahajanyā jayārūpaṃ vaijayaṃ puñjikasthalī ||

2.5.51.52

mātṝṇāmapyanuktānāmanuktāścāpsarovarāḥ |
yatnādrūpāṇi tāścakruḥ svavidyāsaṃyutā anu ||

2.5.51.53

tatastāsāṃ tu rūpāṇi dṛṣṭvā kumbhāṇḍanandinī |
vaiṣṇavādātmayogācca vijñātārthā vyaḍambayat ||

2.5.51.54

ūṣā bāṇāsurasutā divyayogaviśāradā |
cakāra rūpaṃ pārvatyā divyamatyadbhutaṃ śubham ||

2.5.51.55

mahāraktābjasaṅkāśaṃ caraṇaṃ cottamaprabham |
divyalakṣaṇasaṃyuktaṃ mano'bhīṣṭārthadāyakam ||

2.5.51.56

tasyā ramaṇasaṅkalpaṃ vijñāya girijā tataḥ |
uvāca sarvavijñānā sarvāntaryāminī śivā ||

2.5.51.57

girijovāca |
yato mama svarūpaṃ vai dhṛtamūṣe sakhi tvayā |
sakāmatvena samaye samprāpte sati mānini ||

2.5.51.58

asmiṃstu kārtike māsi ṛtudharmāstu mādhave |
dvādaśyāṃ śuklapakṣe tu yastu ghore niśāgame ||

2.5.51.59

kṛtopavāsāṃ tvāṃ bhoktā suptāmantaḥpure naraḥ |
sa te bharttā kṛto devaistena sārddhaṃ ramiṣyasi ||

2.5.51.60

ābālyādviṣṇubhaktāsi yato'niśamatandritā |
evamastviti sā prāha manasā lajjitānanā ||

2.5.51.61

atha sā pārvatī devī kṛtakautukamaṇḍanā |
rudrasannidhimāgatya cikrīḍe tena śambhunā ||

2.5.51.62

tato ratānte bhagavān rudraścādarśanaṃ yayau |
sadāraḥ sagaṇaścāpi sahito daivatairmune ||

2.5.51.62.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe ūṣācaritravarṇane śivāśivavihāravarṇanaṃ nāmaikapañcāśattamo'dhyāyaḥ ||

2.5.51.62.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.51.62.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.51.62.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.51.62.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (2)