Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.52: dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.52

Language
Sanskrit

Contents

dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanam

2.5.52.1

sanatkumāra uvāca |
śṛṇuṣvānyaccaritraṃ ca śivasya paramātmanaḥ |
bhaktavātsalyasaṅgarbhi paramānandadāyakam ||

2.5.52.2

purā bāṇāsuro nāma daivadoṣācca garvitaḥ |
kṛtvā tāṇḍavanṛtyaṃ ca toṣayāmāsa śaṅkaram ||

2.5.52.3

jñātvā santuṣṭamanasaṃ pārvatīvallabhaṃ śivam |
uvāca cāsuro bāṇo nataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ ||

2.5.52.4

bāṇa uvāca |
devadeva mahādeva sarvadevaśiromaṇe |
tvatprasādād balī cāhaṃ śṛṇu me paramaṃ vacaḥ ||

2.5.52.5

doḥsahasraṃ tvayā dattaṃ paraṃ bhārāya me'bhavat |
trilokyāṃ pratiyoddhāraṃ na labhe tvadṛte samam ||

2.5.52.6

he deva kimanenāpi sahasreṇa karomyaham |
bāhūnāṃ giritulyānāṃ vinā yuddhaṃ vṛṣadhvaja ||

2.5.52.7

kaṇḍūtyā nibhṛtairdorbhiryuyutsurdiggajānaham |
purāṇyācūrṇayannadrīnbhītāste'pi pradudruvuḥ ||

2.5.52.8

mayā yamaḥ kṛto yoddhā vahniśca kṛtako mahān |
varuṇaścāpi gopālo gavāṃ pālayitā tathā ||

2.5.52.9

gajādhyakṣaḥ kuberastu sairandhrī cāpi nirṛtiḥ |
jitaścākhaṇḍalo loke karadāyī sadā kṛtaḥ ||

2.5.52.10

yuddhasyāgamanaṃ brūhi yatraite bāhavo mama |
śatruhastaprayuktaiśca śastrāstrairjarjarīkṛtāḥ ||

2.5.52.11

patantu śatruhastādvā pātayantu sahasradhā |
etanmanorathaṃ me hi pūrṇaṃ kuru maheśvara ||

2.5.52.12

sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā kupito rudrastvaṭṭahāsaṃ mahādbhutam |
kṛtvā'bravīnmahāmanyurbhaktabādhā'pahārakaḥ ||

2.5.52.13

rudra uvāca |
dhigdhik tvāṃ sarvato garvinsarvadaityakulādhama |
baliputrasya bhaktasya nocitaṃ vaca īdṛśam ||

2.5.52.14

darpasyāsya praśamanaṃ lapsyase cāśu dāruṇam |
mahāyuddhamakasmādvai balinā matsamena hi ||

2.5.52.15

tatra te girisaṅkāśā bāhavo'nalakāṣṭhavat |
chinnā bhūmau patiṣyanti śastrāstraiḥ kadalīkṛtāḥ ||

2.5.52.16

yadeṣa mānuṣaśiro mayūrasahito dhvajaḥ |
vidyate tava duṣṭātmaṃstasya syātpatanaṃ yadā ||

2.5.52.17

sthāpitasyāyudhāgāre vinā vātakṛtaṃ bhayam |
tadā yuddhaṃ mahāghoraṃ samprāptamiti cetasi ||

2.5.52.18

nidhāya ghoraṃ saṅgrāmaṃ gacchethāḥ sarvasainyavān |
sāmprataṃ gaccha tadveśma yatastadvidyate śivaḥ ||

2.5.52.19

tathā tānsvamahotpātāṃstatra draṣṭāsi durmate |
ityuktvā virarāmātha garvahṛdbhaktavatsalaḥ ||

2.5.52.20

sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā rudramabhyarcya divyairañjalikuḍmalaiḥ |
praṇamya ca mahādevaṃ bāṇaśca svagṛhaṃ gataḥ ||

2.5.52.21

kumbhāṇḍāya yathāvṛttaṃ pṛṣṭaḥ provāca harṣitaḥ |
paryaikṣiṣṭāsuro bāṇastaṃ yogaṃ hyutsukaḥ sadā ||

2.5.52.22

atha daivātkadācitsa svayaṃ bhagnaṃ dhvajaṃ ca tam |
dṛṣṭvā tatrāsuro bāṇo hṛṣṭo yuddhāya niryayau ||

2.5.52.23

sa svasainyaṃ samāhūya saṃyuktaḥ sāṣṭabhirgaṇaiḥ |
iṣṭiṃ sāṅgrāmikāṃ kṛtvā dṛṣṭvā sāṅgrāmikaṃ madhu ||

2.5.52.24

kakubhāṃ maṅgalaṃ sarvaṃ samprekṣya prasthito'bhavat |
mahotsāho mahāvīro baliputro mahārathaḥ ||

2.5.52.25

iti hṛtkamale kṛtvā kaḥ kasmādāgamiṣyati |
yoddhā raṇapriyo yastu nānāśastrāstrapāragaḥ ||

2.5.52.26

yastu bāhusahasraṃ me chinattvanalakāṣṭhavat |
tathā śastrairmahātīkṣṇaiścchinadmi śataśastviha ||

2.5.52.27

etasminnantare kālaḥ samprāptaḥ śaṅkareṇa hi |
yatra sā bāṇaduhitā sujātā kṛtamaṅgalā ||

2.5.52.28

mādhavaṃ mādhave māsi pūjayitvā mahāniśi |
suptā cāntaḥ pure gupte strībhāvamupalambhitā ||

2.5.52.29

gauryā sampreṣitenāpi vyākṛṣṭā divyamāyayā |
kṛṣṇātmajātmajenātha rudantī sā hyanāthavat ||

2.5.52.30

sa cāpi tāṃ balādbhuktvā pārvatyāḥ sakhibhiḥ punaḥ |
nītastu divyayogena dvārakāṃ nimiṣāntarāt ||

2.5.52.31

mṛditā sā tadotthāya rudantī vividhā giraḥ |
sakhībhyaḥ kathayitvā tu dehatyāge kṛtakṣaṇā ||

2.5.52.32

sakhyā kṛtātmano doṣaṃ sā vyāsa smāritā punaḥ |
sarvaṃ tatpūrvavṛttāntaṃ tato dṛṣṭvā ca sā'bhavat ||

2.5.52.33

abravīccitralekhāṃ ca tato madhurayā girā |
ūṣā bāṇasya tanayā kumbhāṇḍatanayāṃ mune ||

2.5.52.34

ūṣovāca |
sakhi yadyeṣa me bhartā pārvatyā vihitaḥ purā |
kenopāyena te guptaḥ prāpyate vidhivanmayā ||

2.5.52.35

kasminkule sa vā jāto mama yena hṛtaṃ manaḥ |
ityuṣāvacanaṃ śrutvā sakhī provāca tāṃ tadā ||

2.5.52.36

citralekhovāca |
tvayā svapne ca yo dṛṣṭaḥ puruṣo devi taṃ katham |
ahaṃ samānayiṣyāmi na vijñātastu yo mama ||

2.5.52.37

daityakanyā tadukte tu rāgāndhā maraṇotsukā |
rakṣitā ca tayā sakhyā prathame divase tataḥ ||

2.5.52.38

punaḥ provāca soṣāṃ vai citralekhā mahāmatiḥ |
kumbhāṇḍasya sutā bāṇatanayāṃ munisattama ||

2.5.52.39

vyasanaṃ te'pakarṣāmi trilokyāṃ yadi bhāvyate |
samāneṣye naraṃ yaste manohartā tamādiśa ||

2.5.52.40

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā vastrapuṭake devāndaityāṃśca dānavān |
gandharvasiddhanāgāṃśca yakṣādīṃśca tathālikhat ||

2.5.52.41

tathā narāṃsteṣu vṛṣṇīn śūramānakadundubhim |
vyalikhadrāmakṛṣṇau ca pradyumnaṃ narasattamam ||

2.5.52.42

aniruddhaṃ vilikhitaṃ prādyumniṃ vīkṣya lajjitā |
āsīdavāṅmukhī coṣā hṛdaye harṣapūritā ||

2.5.52.43

ūṣā provāca cauro'sau mayā prāptastu yo niśi |
puruṣaḥ sakhi yenāśu cetoratnaṃ hṛtaṃ mama ||

2.5.52.44

yasya saṃsparśanādeva mohitāhaṃ tathābhavam |
tamahaṃ jñātumicchāmi vada sarvaṃ ca bhāmini ||

2.5.52.45

kasyāyamanvaye jāto nāma kiṃ cāsya vidyate |
ityuktā sābravīnnāma yoginī tasya cānvayam ||

2.5.52.46

sarvamākarṇya sā tasya kulādi munisattama |
utsukā bāṇatanayā babhāṣe sā tu kāminī ||

2.5.52.47

ūṣovāca |
upāyaṃ racaya prītyā tatprāptyai sakhi tatkṣaṇāt |
yenopāyena taṃ kāntaṃ labheyaṃ prāṇavallabham ||

2.5.52.48

yaṃ vināhaṃ kṣaṇaṃ naikaṃ sakhi jīvitumutsahe |
tamānayeha sadyatnātsukhinīṃ kuru māṃ sakhi ||

2.5.52.49

sanatkumāra uvāca |
ityuktā sā tayā bāṇātmajayā mantrikanyakā |
vismitā'bhūnmuniśreṣṭha suvicāraparā'bhavat ||

2.5.52.50

tataḥ sakhīṃ samābhāṣya citralekhā manojavā |
buddhvā taṃ kṛṣṇapautraṃ sā dvārakāṃ gantumudyatā ||

2.5.52.51

jyeṣṭhakṛṣṇacaturdaśyāṃ tṛtīye tu gate'hani |
āprabhātānmuhūrte tu samprāptā dvārakāṃ purīm ||

2.5.52.52

ekena kṣaṇamātreṇa nabhasā divyayoginī |
tataścāntaḥpurodyāne prādyumnirdadṛśe tayā ||

2.5.52.53

krīḍannārījanaiḥ sārddhaṃ prapibanmādhavī madhu |
sarvāṅgasundaraḥ śyāmaḥ susmito navayauvanaḥ ||

2.5.52.54

tataḥ khaṭvāṃ samārūḍhamandhakārapaṭena sā |
ācchādayitvā yogena tāmasena ca mādhavam ||

2.5.52.55

tataḥ sā mūrdhni tāṃ khaṭvāṃ gṛhītvā nimiṣāntarāt |
samprāptā śoṇitapuraṃ yatra sā bāṇanandinī ||

2.5.52.56

kāmārtā vividhānbhāvāñcakāronmattamānasā |
ānītamatha taṃ dṛṣṭvā tadā bhītā ca sā'bhavat ||

2.5.52.57

antaḥ pure sugupte ca nave tasminsamāgame |
yāvatkrīḍitumārabdhaṃ tāvajjñātaṃ ca tatkṣaṇāt ||

2.5.52.58

antaḥ puradvāragatairvetrajarjarapāṇibhiḥ |
iṅgitairanumānaiśca kanyādauḥśīlyamācaran ||

2.5.52.59

sa cāpi dṛṣṭastaistatra naro divyavapurdharaḥ |
taruṇo darśanīyastu sāhasī samarapriyaḥ ||

2.5.52.60

taṃ dṛṣṭvā sarvamācakhyurbāṇāya balisūnave |
puruṣāste mahāvīrāḥ kanyāntaḥ purarakṣakāḥ ||

2.5.52.61

dvārapālā ūcuḥ |
deva kaścinna jānīte guptaścāntaḥpure balāt |
sa ko'sti tava kanyāṃ vai svayaṅgrāhādadharṣayat ||

2.5.52.62

dānavendra mahābāho paśya paśyainamatra ca |
yadyuktaṃ syāttatkuruṣva na duṣṭā vayamityuta ||

2.5.52.63

sanatkumāra uvāca |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā dānavendro mahābalaḥ |
vismito'bhūnmuniśreṣṭha kanyāyāḥ śrutadūṣaṇaḥ ||

2.5.52.63.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe ūṣācaritravarṇanaṃ nāma dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ ||

2.5.52.63.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.52.63.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.52.63.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.52.63.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (1)