Shivapurana 2.5.52: dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.52
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.52.63 — 5 parts
dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ | ūṣā caritravarṇanam
2.5.52.1
sanatkumāra uvāca |
śṛṇuṣvānyaccaritraṃ ca śivasya paramātmanaḥ |
bhaktavātsalyasaṅgarbhi paramānandadāyakam ||
2.5.52.2
purā bāṇāsuro nāma daivadoṣācca garvitaḥ |
kṛtvā tāṇḍavanṛtyaṃ ca toṣayāmāsa śaṅkaram ||
2.5.52.3
jñātvā santuṣṭamanasaṃ pārvatīvallabhaṃ śivam |
uvāca cāsuro bāṇo nataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ ||
2.5.52.4
bāṇa uvāca |
devadeva mahādeva sarvadevaśiromaṇe |
tvatprasādād balī cāhaṃ śṛṇu me paramaṃ vacaḥ ||
2.5.52.5
doḥsahasraṃ tvayā dattaṃ paraṃ bhārāya me'bhavat |
trilokyāṃ pratiyoddhāraṃ na labhe tvadṛte samam ||
2.5.52.6
he deva kimanenāpi sahasreṇa karomyaham |
bāhūnāṃ giritulyānāṃ vinā yuddhaṃ vṛṣadhvaja ||
2.5.52.7
kaṇḍūtyā nibhṛtairdorbhiryuyutsurdiggajānaham |
purāṇyācūrṇayannadrīnbhītāste'pi pradudruvuḥ ||
2.5.52.8
mayā yamaḥ kṛto yoddhā vahniśca kṛtako mahān |
varuṇaścāpi gopālo gavāṃ pālayitā tathā ||
2.5.52.9
gajādhyakṣaḥ kuberastu sairandhrī cāpi nirṛtiḥ |
jitaścākhaṇḍalo loke karadāyī sadā kṛtaḥ ||
2.5.52.10
yuddhasyāgamanaṃ brūhi yatraite bāhavo mama |
śatruhastaprayuktaiśca śastrāstrairjarjarīkṛtāḥ ||
2.5.52.11
patantu śatruhastādvā pātayantu sahasradhā |
etanmanorathaṃ me hi pūrṇaṃ kuru maheśvara ||
2.5.52.12
sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā kupito rudrastvaṭṭahāsaṃ mahādbhutam |
kṛtvā'bravīnmahāmanyurbhaktabādhā'pahārakaḥ ||
2.5.52.13
rudra uvāca |
dhigdhik tvāṃ sarvato garvinsarvadaityakulādhama |
baliputrasya bhaktasya nocitaṃ vaca īdṛśam ||
2.5.52.14
darpasyāsya praśamanaṃ lapsyase cāśu dāruṇam |
mahāyuddhamakasmādvai balinā matsamena hi ||
2.5.52.15
tatra te girisaṅkāśā bāhavo'nalakāṣṭhavat |
chinnā bhūmau patiṣyanti śastrāstraiḥ kadalīkṛtāḥ ||
2.5.52.16
yadeṣa mānuṣaśiro mayūrasahito dhvajaḥ |
vidyate tava duṣṭātmaṃstasya syātpatanaṃ yadā ||
2.5.52.17
sthāpitasyāyudhāgāre vinā vātakṛtaṃ bhayam |
tadā yuddhaṃ mahāghoraṃ samprāptamiti cetasi ||
2.5.52.18
nidhāya ghoraṃ saṅgrāmaṃ gacchethāḥ sarvasainyavān |
sāmprataṃ gaccha tadveśma yatastadvidyate śivaḥ ||
2.5.52.19
tathā tānsvamahotpātāṃstatra draṣṭāsi durmate |
ityuktvā virarāmātha garvahṛdbhaktavatsalaḥ ||
2.5.52.20
sanatkumāra uvāca |
tacchrutvā rudramabhyarcya divyairañjalikuḍmalaiḥ |
praṇamya ca mahādevaṃ bāṇaśca svagṛhaṃ gataḥ ||
2.5.52.21
kumbhāṇḍāya yathāvṛttaṃ pṛṣṭaḥ provāca harṣitaḥ |
paryaikṣiṣṭāsuro bāṇastaṃ yogaṃ hyutsukaḥ sadā ||
2.5.52.22
atha daivātkadācitsa svayaṃ bhagnaṃ dhvajaṃ ca tam |
dṛṣṭvā tatrāsuro bāṇo hṛṣṭo yuddhāya niryayau ||
2.5.52.23
sa svasainyaṃ samāhūya saṃyuktaḥ sāṣṭabhirgaṇaiḥ |
iṣṭiṃ sāṅgrāmikāṃ kṛtvā dṛṣṭvā sāṅgrāmikaṃ madhu ||
2.5.52.24
kakubhāṃ maṅgalaṃ sarvaṃ samprekṣya prasthito'bhavat |
mahotsāho mahāvīro baliputro mahārathaḥ ||
2.5.52.25
iti hṛtkamale kṛtvā kaḥ kasmādāgamiṣyati |
yoddhā raṇapriyo yastu nānāśastrāstrapāragaḥ ||
2.5.52.26
yastu bāhusahasraṃ me chinattvanalakāṣṭhavat |
tathā śastrairmahātīkṣṇaiścchinadmi śataśastviha ||
2.5.52.27
etasminnantare kālaḥ samprāptaḥ śaṅkareṇa hi |
yatra sā bāṇaduhitā sujātā kṛtamaṅgalā ||
2.5.52.28
mādhavaṃ mādhave māsi pūjayitvā mahāniśi |
suptā cāntaḥ pure gupte strībhāvamupalambhitā ||
2.5.52.29
gauryā sampreṣitenāpi vyākṛṣṭā divyamāyayā |
kṛṣṇātmajātmajenātha rudantī sā hyanāthavat ||
2.5.52.30
sa cāpi tāṃ balādbhuktvā pārvatyāḥ sakhibhiḥ punaḥ |
nītastu divyayogena dvārakāṃ nimiṣāntarāt ||
2.5.52.31
mṛditā sā tadotthāya rudantī vividhā giraḥ |
sakhībhyaḥ kathayitvā tu dehatyāge kṛtakṣaṇā ||
2.5.52.32
sakhyā kṛtātmano doṣaṃ sā vyāsa smāritā punaḥ |
sarvaṃ tatpūrvavṛttāntaṃ tato dṛṣṭvā ca sā'bhavat ||
2.5.52.33
abravīccitralekhāṃ ca tato madhurayā girā |
ūṣā bāṇasya tanayā kumbhāṇḍatanayāṃ mune ||
2.5.52.34
ūṣovāca |
sakhi yadyeṣa me bhartā pārvatyā vihitaḥ purā |
kenopāyena te guptaḥ prāpyate vidhivanmayā ||
2.5.52.35
kasminkule sa vā jāto mama yena hṛtaṃ manaḥ |
ityuṣāvacanaṃ śrutvā sakhī provāca tāṃ tadā ||
2.5.52.36
citralekhovāca |
tvayā svapne ca yo dṛṣṭaḥ puruṣo devi taṃ katham |
ahaṃ samānayiṣyāmi na vijñātastu yo mama ||
2.5.52.37
daityakanyā tadukte tu rāgāndhā maraṇotsukā |
rakṣitā ca tayā sakhyā prathame divase tataḥ ||
2.5.52.38
punaḥ provāca soṣāṃ vai citralekhā mahāmatiḥ |
kumbhāṇḍasya sutā bāṇatanayāṃ munisattama ||
2.5.52.39
vyasanaṃ te'pakarṣāmi trilokyāṃ yadi bhāvyate |
samāneṣye naraṃ yaste manohartā tamādiśa ||
2.5.52.40
sanatkumāra uvāca |
ityuktvā vastrapuṭake devāndaityāṃśca dānavān |
gandharvasiddhanāgāṃśca yakṣādīṃśca tathālikhat ||
2.5.52.41
tathā narāṃsteṣu vṛṣṇīn śūramānakadundubhim |
vyalikhadrāmakṛṣṇau ca pradyumnaṃ narasattamam ||
2.5.52.42
aniruddhaṃ vilikhitaṃ prādyumniṃ vīkṣya lajjitā |
āsīdavāṅmukhī coṣā hṛdaye harṣapūritā ||
2.5.52.43
ūṣā provāca cauro'sau mayā prāptastu yo niśi |
puruṣaḥ sakhi yenāśu cetoratnaṃ hṛtaṃ mama ||
2.5.52.44
yasya saṃsparśanādeva mohitāhaṃ tathābhavam |
tamahaṃ jñātumicchāmi vada sarvaṃ ca bhāmini ||
2.5.52.45
kasyāyamanvaye jāto nāma kiṃ cāsya vidyate |
ityuktā sābravīnnāma yoginī tasya cānvayam ||
2.5.52.46
sarvamākarṇya sā tasya kulādi munisattama |
utsukā bāṇatanayā babhāṣe sā tu kāminī ||
2.5.52.47
ūṣovāca |
upāyaṃ racaya prītyā tatprāptyai sakhi tatkṣaṇāt |
yenopāyena taṃ kāntaṃ labheyaṃ prāṇavallabham ||
2.5.52.48
yaṃ vināhaṃ kṣaṇaṃ naikaṃ sakhi jīvitumutsahe |
tamānayeha sadyatnātsukhinīṃ kuru māṃ sakhi ||
2.5.52.49
sanatkumāra uvāca |
ityuktā sā tayā bāṇātmajayā mantrikanyakā |
vismitā'bhūnmuniśreṣṭha suvicāraparā'bhavat ||
2.5.52.50
tataḥ sakhīṃ samābhāṣya citralekhā manojavā |
buddhvā taṃ kṛṣṇapautraṃ sā dvārakāṃ gantumudyatā ||
2.5.52.51
jyeṣṭhakṛṣṇacaturdaśyāṃ tṛtīye tu gate'hani |
āprabhātānmuhūrte tu samprāptā dvārakāṃ purīm ||
2.5.52.52
ekena kṣaṇamātreṇa nabhasā divyayoginī |
tataścāntaḥpurodyāne prādyumnirdadṛśe tayā ||
2.5.52.53
krīḍannārījanaiḥ sārddhaṃ prapibanmādhavī madhu |
sarvāṅgasundaraḥ śyāmaḥ susmito navayauvanaḥ ||
2.5.52.54
tataḥ khaṭvāṃ samārūḍhamandhakārapaṭena sā |
ācchādayitvā yogena tāmasena ca mādhavam ||
2.5.52.55
tataḥ sā mūrdhni tāṃ khaṭvāṃ gṛhītvā nimiṣāntarāt |
samprāptā śoṇitapuraṃ yatra sā bāṇanandinī ||
2.5.52.56
kāmārtā vividhānbhāvāñcakāronmattamānasā |
ānītamatha taṃ dṛṣṭvā tadā bhītā ca sā'bhavat ||
2.5.52.57
antaḥ pure sugupte ca nave tasminsamāgame |
yāvatkrīḍitumārabdhaṃ tāvajjñātaṃ ca tatkṣaṇāt ||
2.5.52.58
antaḥ puradvāragatairvetrajarjarapāṇibhiḥ |
iṅgitairanumānaiśca kanyādauḥśīlyamācaran ||
2.5.52.59
sa cāpi dṛṣṭastaistatra naro divyavapurdharaḥ |
taruṇo darśanīyastu sāhasī samarapriyaḥ ||
2.5.52.60
taṃ dṛṣṭvā sarvamācakhyurbāṇāya balisūnave |
puruṣāste mahāvīrāḥ kanyāntaḥ purarakṣakāḥ ||
2.5.52.61
dvārapālā ūcuḥ |
deva kaścinna jānīte guptaścāntaḥpure balāt |
sa ko'sti tava kanyāṃ vai svayaṅgrāhādadharṣayat ||
2.5.52.62
dānavendra mahābāho paśya paśyainamatra ca |
yadyuktaṃ syāttatkuruṣva na duṣṭā vayamityuta ||
2.5.52.63
sanatkumāra uvāca |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā dānavendro mahābalaḥ |
vismito'bhūnmuniśreṣṭha kanyāyāḥ śrutadūṣaṇaḥ ||
2.5.52.63.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe ūṣācaritravarṇanaṃ nāma dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ ||
2.5.52.63.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.52.63.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.52.63.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.52.63.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (1)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit