Shivapurana 2.5.54: catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇā'surarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.54
- Language
- Sanskrit
Contents
catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇā'surarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanam
2.5.54.1
vyāsa uvāca |
aniruddhe hṛte pautre kṛṣṇasya munisattama |
kumbhāṇḍasutayā kṛṣṇaḥ kimakārṣīddhi tadvada ||
2.5.54.2
sanatkumāra uvāca |
tato gate'niruddhe tu tatstrīṇāṃ rodanasvanam |
śrutvā ca vyathitaḥ kṛṣṇo babhūva munisattama ||
2.5.54.3
apaśyatāṃ cāniruddhaṃ tadbandhūnāṃ harestathā |
catvāro vārṣikā māsā vyatīyuranuśocatām ||
2.5.54.4
nāradāttadupākarṇya vārtāṃ baddhasya karma ca |
āsansuvyathitāḥ sarve vṛṣṇayaḥ kṛṣṇadevatāḥ ||
2.5.54.5
kṛṣṇastadvṛttamakhilaṃ śrutvā yuddhāya cādarāt |
jagāma śoṇitapuraṃ tārkṣyamāhūya tatkṣaṇāt ||
2.5.54.6
pradyumno yuyudhānaśca gataḥsāmbo'tha sāraṇaḥ |
nandopanandabhadrādyā rāmakṛṣṇānuvartinaḥ ||
2.5.54.7
akṣauhiṇībhirdvādaśabhiḥ sametā sarvato diśam |
rurudhurbāṇanagaraṃ samantātsātvatarṣabhāḥ ||
2.5.54.8
bhajyamānapurodyānaprākārāṭṭālagopuram |
vīkṣyamāṇo ruṣāviṣṭastulyasainyo'bhiniryayau ||
2.5.54.9
bāṇārthe bhagavān rudraḥ sasutaḥ pramathairvṛtaḥ |
āruhya nandivṛṣabhaṃ yuddhaṃ karttuṃ samāyayau ||
2.5.54.10
āsītsutumulaṃ yuddhamadbhutaṃ lomaharṣaṇam |
kṛṣṇādikānāṃ taistatra rudrādyairbāṇarakṣakaiḥ ||
2.5.54.11
kṛṣṇaśaṅkarayorāsītpradyumnaguhayorapi |
kūṣmāṇḍakūpakarṇābhyāṃ balena saha saṃyugaḥ ||
2.5.54.12
sāmbasya bāṇaputreṇa bāṇena saha sātyakeḥ |
nandinā garuḍasyāpi pareṣāṃ ca parairapi ||
2.5.54.13
brahmādayaḥ surādhīśā munayaḥ siddhacāraṇāḥ |
gandharvā'psaraso yānairvimānairdraṣṭumāgaman ||
2.5.54.14
pramathairvividhākārai revatyantaiḥ sudāruṇam |
yuddhaṃ babhūva viprendra teṣāṃ ca yaduvaṃśinām ||
2.5.54.15
bhrātrā rāmeṇa sahitaḥ pradyumnena ca dhīmatā |
kṛṣṇaścakāra samaramatulaṃ pramathaiḥ saha ||
2.5.54.16
tatrāgninā'bhavadyuddhaṃ yamena varuṇena ca |
vimukhena tripādena jvareṇa ca guhena ca ||
2.5.54.17
pramathairvividhākāraisteṣāmatyantadāruṇam |
yuddhaṃ babhūva vikaṭaṃ vṛṣṇīnāṃ romaharṣaṇam ||
2.5.54.18
bibhīṣikābhirbahvībhiḥ koṭarībhiḥ pade pade |
nirlajjābhiśca nārībhiḥ prabalābhiradūrataḥ ||
2.5.54.19
śaṅkarānucarān śaurirbhūtapramathaguhyakān |
drāvayāmāsa tīkṣṇāgraiḥ śaraiḥ śārṅgadhanuścyutaiḥ ||
2.5.54.20
evaṃ pradyumnapramukhā vīrā yuddhamahotsavāḥ |
cakruryuddhaṃ mahāghoraṃ śatrusainyaṃ vināśayan ||
2.5.54.21
viśīryamāṇaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā rudro'tyamarṣaṇaḥ |
krodhaṃ cakāra sumahannanāda ca maholbaṇam ||
2.5.54.22
tacchrutvā śaṅkaragaṇā vineduryuyudhuśca te |
mardayanpratiyoddhāraṃ varddhitāḥ śambhutejasā ||
2.5.54.23
pṛthagvidhāni cāyuṅkta śārṅgāstrāṇi pinākine |
pratyakṣaiḥ śamayāmāsa śūlapāṇiravismitaḥ ||
2.5.54.24
brahmāstrasya ca brahmāstraṃ vāyavyasya ca pārvatam |
āgneyasya ca pārjanyaṃ naijaṃ nārāyaṇasya ca ||
2.5.54.25
kṛṣṇasainyaṃ vidudrāva prativīreṇa nirjitam |
na tasthau samare vyāsa pūrṇarudrasutejasā ||
2.5.54.26
vidrāvite svasainye tu śrīkṛṣṇaśca parantapaḥ |
svaṃ jvaraṃ śītalākhyaṃ hi vyasṛjad vāruṇaṃ mune ||
2.5.54.27
vidrāvite kṛṣṇasainye kṛṣṇasya śītalajvaraḥ |
abhyapadyata taṃ rudraṃ mune daśadiśo dahan ||
2.5.54.28
maheśvaro'tha taṃ dṛṣṭvāyāntaṃ svaṃ visṛjajjvaram |
māheśvaro vaiṣṇavaśca yuyudhāte jvarāvubhau ||
2.5.54.29
vaiṣṇavo'tha samākrandanmāheśvarabalārditaḥ |
alabdhvā'bhayamanyatra tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam ||
2.5.54.30
atha prasanno bhagavānviṣṇujvaranuto haraḥ |
viṣṇuśītajvaraṃ prāha śaraṇāgatavatsalaḥ ||
2.5.54.31
maheśvara uvāca |
śītajvara prasanno'haṃ vyetu te majjvarādbhayam |
yo nau smarati saṃvādaṃ tasya na syājjvarādbhayam ||
2.5.54.32
sanatkumāra uvāca |
ityukto rudramānamya gato nārāyaṇajvaraḥ |
taṃ dṛṣṭvā caritaṃ kṛṣṇo visismāya bhayānvitaḥ ||
2.5.54.33
skandaḥ pradyumnabāṇaughairardyamāno'tha kopitaḥ |
jaghāna śaktyā pradyumnaṃ daityasaṅghātyamarṣaṇaḥ ||
2.5.54.34
skandaśaktihatastatra pradyumnaḥ prabalo'pi hi |
asṛgvimuñcangātrebhyo balenāpākramadraṇāt ||
2.5.54.35
kumbhāṇḍakūpakarṇābhyāṃ nānāstraiśca samāhataḥ |
dudrāva balabhadro'pi na tasthe'pi raṇe balī ||
2.5.54.36
kṛtvā sahasraṃ kāyānāṃ pītvā toyaṃ mahārṇavāt |
garuḍo nāśayatyathā''vartairmeghārṇavāmbubhiḥ ||
2.5.54.37
atha kruddho maheśasya vāhano vṛṣabho balī |
vegena mahatāraṃ vai śṛṅgābhyāṃ nijaghāna tam ||
2.5.54.38
śṛṅgaghātaviśīrṇāṅgo garuḍo'tīva vismitaḥ |
vidudrāva raṇāttūrṇaṃ vihāya ca janārdanam ||
2.5.54.39
evaṃ jāte caritre tu bhagavāndevakīsutaḥ |
uvāca sārathiṃ śīghraṃ rudratejo'tivismitaḥ ||
2.5.54.40
śrīkṛṣṇa uvāca |
he sūta śṛṇu madvākyaṃ rathaṃ me vāhaya drutam |
mahādevasamīpastho yathā syāṃ gadituṃ vacaḥ ||
2.5.54.41
sanatkumāra uvāca |
ityukto hariṇā sūto dārukaḥ svaguṇāgraṇīḥ |
drutaṃ taṃ vāhayāmāsa rathaṃ rudrasamīpataḥ ||
2.5.54.42
atha vijñāpayāmāsa nato bhūtvā kṛtāñjaliḥ |
śrīkṛṣṇaḥ śaṅkaraṃ bhaktyā prapanno bhaktavatsalam ||
2.5.54.43
śrīkṛṣṇa uvāca |
devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
namāmi tvā'nantaśaktiṃ sarvātmānaṃ pareśvaram ||
2.5.54.44
viśvotpattisthānanāśahetuṃ sajjñaptimātrakam |
brahmaliṅgaṃ paraṃ śāntaṃ kevalaṃ parameśvaram ||
2.5.54.45
kālo daivaṃ karma jīvaḥ svabhāvo dravyameva ca |
kṣetraṃ ca prāṇa ātmā ca vikārastatsamūhakaḥ ||
2.5.54.46
bījarohapravāhastu tvanmāyaiṣā jagatprabho |
tannibandhaṃ prapadyeha tvāmahaṃ parameśvaram ||
2.5.54.47
nānābhāvairlīlayaiva svakṛtairnirjarādikān |
nūnaṃ bibharṣi lokeśo haṃsyunmārgānsvabhāvataḥ ||
2.5.54.48
tvaṃ hi brahma paraṃ jyotirgūḍhaṃ brahmaṇi vāṅmaye |
yaṃ paśyantyamalātmānamākāśamiva kevalam ||
2.5.54.49
tvameva cādyaḥ puruṣo'dvitīyasturya ātmadṛk |
īśo heturahetuśca savikāraḥ pratīyase ||
2.5.54.50
svamāyayā sarvaguṇaprasiddhyai bhagavanprabho |
sarvānvitaḥ prabhinnaśca sarvatastvaṃ maheśvara ||
2.5.54.51
yathaiva sūryo'pihitaśchāyārūpāṇi ca prabho |
svacchāyayā sañcakāsti hyayaṃ paramadṛgbhavān ||
2.5.54.52
guṇenāpihito'pi tvaṃ guṇe naiva guṇān vibho |
svapradīpaścakāsi tvaṃ bhūman giriśa śaṅkara ||
2.5.54.53
tvanmāyāmohitadhiyaḥ putradāragṛhādiṣu |
unmajjanti nimajjanti prasaktā vṛjinārṇave ||
2.5.54.54
daivadattamimaṃ labdhvā nṛlokamajitendriyaḥ |
yo nādriyeta tvatpādau sa śocyo hyātmavañcakaḥ ||
2.5.54.54.p1
tvadājñayāhaṃ bhagavānbāṇadośchettumāgataḥ |
tvayaiva śapto bāṇo'yaṃ garvito garvahāriṇā | 55 ||
2.5.54.56
nivarttasva raṇāddeva tvacchāpo na vṛthā bhavet |
ājñāṃ dehi prabho me tvaṃ bāṇasya bhujakṛntane ||
2.5.54.57
sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vacaḥ śambhuḥ śrīkṛṣṇasya munīśvara |
pratyuvāca prasannātmā kṛṣṇastutyā maheśvaraḥ ||
2.5.54.58
maheśvara uvāca |
satyamuktaṃ tvayā tāta mayā śapto hi daityarāṭ |
madājñayā bhavānprāpto bāṇadordaṇḍakṛntane ||
2.5.54.59
kiṃ karomi ramānātha bhaktādhīnaḥ sadā hare |
paśyato me kathaṃ vīra syād bāṇabhujakṛntanam ||
2.5.54.60
atastvaṃ jṛmbhaṇāstreṇa māṃ jṛmbhaya madājñayā |
tatastvaṃ kuru kāryaṃ svaṃ yatheṣṭaṃ ca sukhī bhava ||
2.5.54.61
sanatkumāra uvāca |
ityuktaḥ śaṅkareṇātha śārṅgapāṇiḥ suvismitaḥ |
svaraṇasthānamāgatya mumoda sa munīśvara ||
2.5.54.62
jṛmbhaṇāstraṃ mumocātha sandhāya dhanuṣi drutam |
pinākapāṇaye vyāsa nānāstrakuśalo hariḥ ||
2.5.54.63
mohayitvā tu giriśaṃ jṛmbhaṇāstreṇa jṛmbhitam |
bāṇasya pṛtanāṃ śaurirjaghānāsigadarṣṭibhiḥ ||
2.5.54.63.c1
iti śivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe bāṇāsurarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanaṃ nāma catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ ||
2.5.54.63.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.54.63.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.54.63.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.54.63.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (1)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit