Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.54: catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇā'surarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.54

Language
Sanskrit

Contents

catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ | bāṇā'surarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanam

2.5.54.1

vyāsa uvāca |
aniruddhe hṛte pautre kṛṣṇasya munisattama |
kumbhāṇḍasutayā kṛṣṇaḥ kimakārṣīddhi tadvada ||

2.5.54.2

sanatkumāra uvāca |
tato gate'niruddhe tu tatstrīṇāṃ rodanasvanam |
śrutvā ca vyathitaḥ kṛṣṇo babhūva munisattama ||

2.5.54.3

apaśyatāṃ cāniruddhaṃ tadbandhūnāṃ harestathā |
catvāro vārṣikā māsā vyatīyuranuśocatām ||

2.5.54.4

nāradāttadupākarṇya vārtāṃ baddhasya karma ca |
āsansuvyathitāḥ sarve vṛṣṇayaḥ kṛṣṇadevatāḥ ||

2.5.54.5

kṛṣṇastadvṛttamakhilaṃ śrutvā yuddhāya cādarāt |
jagāma śoṇitapuraṃ tārkṣyamāhūya tatkṣaṇāt ||

2.5.54.6

pradyumno yuyudhānaśca gataḥsāmbo'tha sāraṇaḥ |
nandopanandabhadrādyā rāmakṛṣṇānuvartinaḥ ||

2.5.54.7

akṣauhiṇībhirdvādaśabhiḥ sametā sarvato diśam |
rurudhurbāṇanagaraṃ samantātsātvatarṣabhāḥ ||

2.5.54.8

bhajyamānapurodyānaprākārāṭṭālagopuram |
vīkṣyamāṇo ruṣāviṣṭastulyasainyo'bhiniryayau ||

2.5.54.9

bāṇārthe bhagavān rudraḥ sasutaḥ pramathairvṛtaḥ |
āruhya nandivṛṣabhaṃ yuddhaṃ karttuṃ samāyayau ||

2.5.54.10

āsītsutumulaṃ yuddhamadbhutaṃ lomaharṣaṇam |
kṛṣṇādikānāṃ taistatra rudrādyairbāṇarakṣakaiḥ ||

2.5.54.11

kṛṣṇaśaṅkarayorāsītpradyumnaguhayorapi |
kūṣmāṇḍakūpakarṇābhyāṃ balena saha saṃyugaḥ ||

2.5.54.12

sāmbasya bāṇaputreṇa bāṇena saha sātyakeḥ |
nandinā garuḍasyāpi pareṣāṃ ca parairapi ||

2.5.54.13

brahmādayaḥ surādhīśā munayaḥ siddhacāraṇāḥ |
gandharvā'psaraso yānairvimānairdraṣṭumāgaman ||

2.5.54.14

pramathairvividhākārai revatyantaiḥ sudāruṇam |
yuddhaṃ babhūva viprendra teṣāṃ ca yaduvaṃśinām ||

2.5.54.15

bhrātrā rāmeṇa sahitaḥ pradyumnena ca dhīmatā |
kṛṣṇaścakāra samaramatulaṃ pramathaiḥ saha ||

2.5.54.16

tatrāgninā'bhavadyuddhaṃ yamena varuṇena ca |
vimukhena tripādena jvareṇa ca guhena ca ||

2.5.54.17

pramathairvividhākāraisteṣāmatyantadāruṇam |
yuddhaṃ babhūva vikaṭaṃ vṛṣṇīnāṃ romaharṣaṇam ||

2.5.54.18

bibhīṣikābhirbahvībhiḥ koṭarībhiḥ pade pade |
nirlajjābhiśca nārībhiḥ prabalābhiradūrataḥ ||

2.5.54.19

śaṅkarānucarān śaurirbhūtapramathaguhyakān |
drāvayāmāsa tīkṣṇāgraiḥ śaraiḥ śārṅgadhanuścyutaiḥ ||

2.5.54.20

evaṃ pradyumnapramukhā vīrā yuddhamahotsavāḥ |
cakruryuddhaṃ mahāghoraṃ śatrusainyaṃ vināśayan ||

2.5.54.21

viśīryamāṇaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā rudro'tyamarṣaṇaḥ |
krodhaṃ cakāra sumahannanāda ca maholbaṇam ||

2.5.54.22

tacchrutvā śaṅkaragaṇā vineduryuyudhuśca te |
mardayanpratiyoddhāraṃ varddhitāḥ śambhutejasā ||

2.5.54.23

pṛthagvidhāni cāyuṅkta śārṅgāstrāṇi pinākine |
pratyakṣaiḥ śamayāmāsa śūlapāṇiravismitaḥ ||

2.5.54.24

brahmāstrasya ca brahmāstraṃ vāyavyasya ca pārvatam |
āgneyasya ca pārjanyaṃ naijaṃ nārāyaṇasya ca ||

2.5.54.25

kṛṣṇasainyaṃ vidudrāva prativīreṇa nirjitam |
na tasthau samare vyāsa pūrṇarudrasutejasā ||

2.5.54.26

vidrāvite svasainye tu śrīkṛṣṇaśca parantapaḥ |
svaṃ jvaraṃ śītalākhyaṃ hi vyasṛjad vāruṇaṃ mune ||

2.5.54.27

vidrāvite kṛṣṇasainye kṛṣṇasya śītalajvaraḥ |
abhyapadyata taṃ rudraṃ mune daśadiśo dahan ||

2.5.54.28

maheśvaro'tha taṃ dṛṣṭvāyāntaṃ svaṃ visṛjajjvaram |
māheśvaro vaiṣṇavaśca yuyudhāte jvarāvubhau ||

2.5.54.29

vaiṣṇavo'tha samākrandanmāheśvarabalārditaḥ |
alabdhvā'bhayamanyatra tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam ||

2.5.54.30

atha prasanno bhagavānviṣṇujvaranuto haraḥ |
viṣṇuśītajvaraṃ prāha śaraṇāgatavatsalaḥ ||

2.5.54.31

maheśvara uvāca |
śītajvara prasanno'haṃ vyetu te majjvarādbhayam |
yo nau smarati saṃvādaṃ tasya na syājjvarādbhayam ||

2.5.54.32

sanatkumāra uvāca |
ityukto rudramānamya gato nārāyaṇajvaraḥ |
taṃ dṛṣṭvā caritaṃ kṛṣṇo visismāya bhayānvitaḥ ||

2.5.54.33

skandaḥ pradyumnabāṇaughairardyamāno'tha kopitaḥ |
jaghāna śaktyā pradyumnaṃ daityasaṅghātyamarṣaṇaḥ ||

2.5.54.34

skandaśaktihatastatra pradyumnaḥ prabalo'pi hi |
asṛgvimuñcangātrebhyo balenāpākramadraṇāt ||

2.5.54.35

kumbhāṇḍakūpakarṇābhyāṃ nānāstraiśca samāhataḥ |
dudrāva balabhadro'pi na tasthe'pi raṇe balī ||

2.5.54.36

kṛtvā sahasraṃ kāyānāṃ pītvā toyaṃ mahārṇavāt |
garuḍo nāśayatyathā''vartairmeghārṇavāmbubhiḥ ||

2.5.54.37

atha kruddho maheśasya vāhano vṛṣabho balī |
vegena mahatāraṃ vai śṛṅgābhyāṃ nijaghāna tam ||

2.5.54.38

śṛṅgaghātaviśīrṇāṅgo garuḍo'tīva vismitaḥ |
vidudrāva raṇāttūrṇaṃ vihāya ca janārdanam ||

2.5.54.39

evaṃ jāte caritre tu bhagavāndevakīsutaḥ |
uvāca sārathiṃ śīghraṃ rudratejo'tivismitaḥ ||

2.5.54.40

śrīkṛṣṇa uvāca |
he sūta śṛṇu madvākyaṃ rathaṃ me vāhaya drutam |
mahādevasamīpastho yathā syāṃ gadituṃ vacaḥ ||

2.5.54.41

sanatkumāra uvāca |
ityukto hariṇā sūto dārukaḥ svaguṇāgraṇīḥ |
drutaṃ taṃ vāhayāmāsa rathaṃ rudrasamīpataḥ ||

2.5.54.42

atha vijñāpayāmāsa nato bhūtvā kṛtāñjaliḥ |
śrīkṛṣṇaḥ śaṅkaraṃ bhaktyā prapanno bhaktavatsalam ||

2.5.54.43

śrīkṛṣṇa uvāca |
devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
namāmi tvā'nantaśaktiṃ sarvātmānaṃ pareśvaram ||

2.5.54.44

viśvotpattisthānanāśahetuṃ sajjñaptimātrakam |
brahmaliṅgaṃ paraṃ śāntaṃ kevalaṃ parameśvaram ||

2.5.54.45

kālo daivaṃ karma jīvaḥ svabhāvo dravyameva ca |
kṣetraṃ ca prāṇa ātmā ca vikārastatsamūhakaḥ ||

2.5.54.46

bījarohapravāhastu tvanmāyaiṣā jagatprabho |
tannibandhaṃ prapadyeha tvāmahaṃ parameśvaram ||

2.5.54.47

nānābhāvairlīlayaiva svakṛtairnirjarādikān |
nūnaṃ bibharṣi lokeśo haṃsyunmārgānsvabhāvataḥ ||

2.5.54.48

tvaṃ hi brahma paraṃ jyotirgūḍhaṃ brahmaṇi vāṅmaye |
yaṃ paśyantyamalātmānamākāśamiva kevalam ||

2.5.54.49

tvameva cādyaḥ puruṣo'dvitīyasturya ātmadṛk |
īśo heturahetuśca savikāraḥ pratīyase ||

2.5.54.50

svamāyayā sarvaguṇaprasiddhyai bhagavanprabho |
sarvānvitaḥ prabhinnaśca sarvatastvaṃ maheśvara ||

2.5.54.51

yathaiva sūryo'pihitaśchāyārūpāṇi ca prabho |
svacchāyayā sañcakāsti hyayaṃ paramadṛgbhavān ||

2.5.54.52

guṇenāpihito'pi tvaṃ guṇe naiva guṇān vibho |
svapradīpaścakāsi tvaṃ bhūman giriśa śaṅkara ||

2.5.54.53

tvanmāyāmohitadhiyaḥ putradāragṛhādiṣu |
unmajjanti nimajjanti prasaktā vṛjinārṇave ||

2.5.54.54

daivadattamimaṃ labdhvā nṛlokamajitendriyaḥ |
yo nādriyeta tvatpādau sa śocyo hyātmavañcakaḥ ||

2.5.54.54.p1

tvadājñayāhaṃ bhagavānbāṇadośchettumāgataḥ |
tvayaiva śapto bāṇo'yaṃ garvito garvahāriṇā | 55 ||

2.5.54.56

nivarttasva raṇāddeva tvacchāpo na vṛthā bhavet |
ājñāṃ dehi prabho me tvaṃ bāṇasya bhujakṛntane ||

2.5.54.57

sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vacaḥ śambhuḥ śrīkṛṣṇasya munīśvara |
pratyuvāca prasannātmā kṛṣṇastutyā maheśvaraḥ ||

2.5.54.58

maheśvara uvāca |
satyamuktaṃ tvayā tāta mayā śapto hi daityarāṭ |
madājñayā bhavānprāpto bāṇadordaṇḍakṛntane ||

2.5.54.59

kiṃ karomi ramānātha bhaktādhīnaḥ sadā hare |
paśyato me kathaṃ vīra syād bāṇabhujakṛntanam ||

2.5.54.60

atastvaṃ jṛmbhaṇāstreṇa māṃ jṛmbhaya madājñayā |
tatastvaṃ kuru kāryaṃ svaṃ yatheṣṭaṃ ca sukhī bhava ||

2.5.54.61

sanatkumāra uvāca |
ityuktaḥ śaṅkareṇātha śārṅgapāṇiḥ suvismitaḥ |
svaraṇasthānamāgatya mumoda sa munīśvara ||

2.5.54.62

jṛmbhaṇāstraṃ mumocātha sandhāya dhanuṣi drutam |
pinākapāṇaye vyāsa nānāstrakuśalo hariḥ ||

2.5.54.63

mohayitvā tu giriśaṃ jṛmbhaṇāstreṇa jṛmbhitam |
bāṇasya pṛtanāṃ śaurirjaghānāsigadarṣṭibhiḥ ||

2.5.54.63.c1

iti śivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe bāṇāsurarudrakṛṣṇādiyuddhavarṇanaṃ nāma catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ ||

2.5.54.63.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.54.63.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.54.63.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.54.63.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (1)