Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.8: aṣṭamo'dhyāyaḥ | rathādiyuddhaprakāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.8

Language
Sanskrit

Contents

aṣṭamo'dhyāyaḥ | rathādiyuddhaprakāravarṇanam

2.5.8.1

vyāsa uvāca |
sanatkumāra sarvajña śaivapravara sanmate |
adbhuteyaṃ kathā tāta śrāvitā parameśituḥ ||

2.5.8.2

idānīṃ rathanirmāṇaṃ brūhi devamayaṃ param |
śivārthaṃ yatkṛtaṃ divyaṃ dhīmatā viśvakarmaṇā ||

2.5.8.3

sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya vyāsasya sa munīśvaraḥ |
sanatkumāraḥ provāca smṛtvā śivapadāmbujam ||

2.5.8.4

sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsa mahāprājña rathādernirmitiṃ mune |
yathāmati pravakṣye'haṃ smṛtvā śivapadāmbujam ||

2.5.8.5

atha devasya rudrasya nirmito viśvakarmaṇā |
sarvalokamayo divyo ratho yatnena sādaram ||

2.5.8.6

sarvabhūtamayaścaiva sauvarṇaḥ sarvasammataḥ |
rathāṅgaṃ dakṣiṇaṃ sūryastadvāmaṃ soma eva ca ||

2.5.8.9

dakṣiṇaṃ dvādaśāraṃ hi ṣoḍaśāraṃ tathottaram |
areṣu teṣu viprendra ādityā dvādaśaiva tu ||

2.5.8.8

śaśinaḥ ṣoḍaśārāstu kalā vāmasya suvrata |
ṛkṣāṇi tu tathā tasya vāmasyaiva vibhūṣaṇam ||

2.5.8.9_2

ṛtavo nemayaḥ ṣaṭ ca tayorvai viprapuṅgava |
puṣkaraṃ cāntarikṣaṃ vai rathanīḍaśca mandaraḥ ||

2.5.8.10

astādrirudayādristu tāvubhau kūbarau smṛtau |
adhiṣṭhānaṃ mahāmerurāśrayāḥ keśarācalāḥ ||

2.5.8.11

vegaḥ saṃvatsarāstasya ayane cakrasaṅgamau |
muhūrtā bandhurāstasya śamyāścaiva kalāḥ smṛtāḥ ||

2.5.8.12

tasya kāṣṭhāḥ smṛtā ghoṇāścākṣadaṇḍāḥ kṣaṇāśca vai |
nimeṣāścānukarṣāśca īṣāścānulavāḥ smṛtāḥ ||

2.5.8.13

dyaurvarūthaṃ rathasyāsya svargamokṣāvubhau dhvajau |
yugāntakoṭitau tasya bhramakāmadughau smṛtau ||

2.5.8.14

īṣādaṇḍastathā vyaktaṃ vṛddhistasyaiva naḍvalaḥ |
koṇāstasyāpyahaṅkāro bhūtāni ca balaṃ smṛtam ||

2.5.8.15

indriyāṇi ca tasyaiva bhūṣaṇāni samantataḥ |
śraddhā ca gatirasyaiva rathasya munisattama ||

2.5.8.16

tadānīṃ bhūṣaṇānyeva ṣaḍaṅgānyupabhūṣaṇam |
purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṇi suvratāḥ ||

2.5.8.17

balāśayā varāścaiva sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ |
mantrā ghaṇṭāḥ smṛtāsteṣāṃ varṇapādāstadāśramāḥ ||

2.5.8.18

atho bandho hyanantastu sahasraphaṇabhūṣitaḥ |
diśaḥ pādā rathasyāsya tathā copadiśaśca ha ||

2.5.8.19

puṣkarādyāḥ patākāśca sauvarṇā ratnabhūṣitāḥ |
samudrāstasya catvāro rathakambalinaḥsmṛtāḥ ||

2.5.8.20

gaṅgādyāḥ saritaśreṣṭhāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ |
cāmarāsaktahastāgrāḥ sarvāḥ strīrūpaśobhitāḥ ||

2.5.8.21

tatra tatra kṛtasthānāḥ śobhayāñcakrire ratham |
āvahādyāstathā sapta sopānaṃ haimamuttamam ||

2.5.8.22

lokālokācalastasyopasopānāḥ samantataḥ |
viṣayaśca tathā bāhyo mānasādistu śobhanaḥ ||

2.5.8.23

pāśāḥ samantatastasya sarve varṣācalāḥ smṛtāḥ |
talāstasya rathasyā'tha sarve talanivāsinaḥ ||

2.5.8.24

sārathirbhagavānbrahmā devā raśmidharāḥ smṛtāḥ |
pratodo brahmaṇastasya praṇavo brahmadaivatam ||

2.5.8.25

akāraśca mahacchatraṃ mandaraḥ pārśvadaṇḍabhāk |
śailendraḥ kārmukaṃ tasya jyā bhujaṅgādhipaḥ svayam ||

2.5.8.26

ghaṇṭā sarasvatī devī dhanuṣaḥ śrutirūpiṇī |
iṣurviṣṇurmahātejāstvagniḥ śalyaṃ prakīrtitam ||

2.5.8.27

hayāstasya tathā proktāścatvāro nigamā mune |
jyotīṃṣi bhūṣaṇaṃ teṣāmavaśiṣṭānyataḥ param ||

2.5.8.28

anīkaṃ viṣasambhūtaṃ vāyavo vādakāḥ smṛtāḥ |
ṛṣayo vyāsamukhyāśca vāhavāhāstathābhavan ||

2.5.8.29

svalpākṣaraiḥ sambravīmi kiṃ bahūktyā munīśvara |
brahmāṇḍe caiva yatkiñcidvastutadvai rathe smṛtam ||

2.5.8.30

evaṃ samyakkṛtastena dhīmatā viśvakarmaṇā |
sarathādiprakāro hi brahmaviṣṇvājñayā śubhaḥ ||

2.5.8.30.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe rathādiyuddhaprakāravarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||

2.5.8.30.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.8.30.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.8.30.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.8.30.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (4)