Shivapurana 2.5.8: aṣṭamo'dhyāyaḥ | rathādiyuddhaprakāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.8.30 — 5 parts
aṣṭamo'dhyāyaḥ | rathādiyuddhaprakāravarṇanam
2.5.8.1
vyāsa uvāca |
sanatkumāra sarvajña śaivapravara sanmate |
adbhuteyaṃ kathā tāta śrāvitā parameśituḥ ||
2.5.8.2
idānīṃ rathanirmāṇaṃ brūhi devamayaṃ param |
śivārthaṃ yatkṛtaṃ divyaṃ dhīmatā viśvakarmaṇā ||
2.5.8.3
sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya vyāsasya sa munīśvaraḥ |
sanatkumāraḥ provāca smṛtvā śivapadāmbujam ||
2.5.8.4
sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsa mahāprājña rathādernirmitiṃ mune |
yathāmati pravakṣye'haṃ smṛtvā śivapadāmbujam ||
2.5.8.5
atha devasya rudrasya nirmito viśvakarmaṇā |
sarvalokamayo divyo ratho yatnena sādaram ||
2.5.8.6
sarvabhūtamayaścaiva sauvarṇaḥ sarvasammataḥ |
rathāṅgaṃ dakṣiṇaṃ sūryastadvāmaṃ soma eva ca ||
2.5.8.9
dakṣiṇaṃ dvādaśāraṃ hi ṣoḍaśāraṃ tathottaram |
areṣu teṣu viprendra ādityā dvādaśaiva tu ||
2.5.8.8
śaśinaḥ ṣoḍaśārāstu kalā vāmasya suvrata |
ṛkṣāṇi tu tathā tasya vāmasyaiva vibhūṣaṇam ||
2.5.8.9_2
ṛtavo nemayaḥ ṣaṭ ca tayorvai viprapuṅgava |
puṣkaraṃ cāntarikṣaṃ vai rathanīḍaśca mandaraḥ ||
2.5.8.10
astādrirudayādristu tāvubhau kūbarau smṛtau |
adhiṣṭhānaṃ mahāmerurāśrayāḥ keśarācalāḥ ||
2.5.8.11
vegaḥ saṃvatsarāstasya ayane cakrasaṅgamau |
muhūrtā bandhurāstasya śamyāścaiva kalāḥ smṛtāḥ ||
2.5.8.12
tasya kāṣṭhāḥ smṛtā ghoṇāścākṣadaṇḍāḥ kṣaṇāśca vai |
nimeṣāścānukarṣāśca īṣāścānulavāḥ smṛtāḥ ||
2.5.8.13
dyaurvarūthaṃ rathasyāsya svargamokṣāvubhau dhvajau |
yugāntakoṭitau tasya bhramakāmadughau smṛtau ||
2.5.8.14
īṣādaṇḍastathā vyaktaṃ vṛddhistasyaiva naḍvalaḥ |
koṇāstasyāpyahaṅkāro bhūtāni ca balaṃ smṛtam ||
2.5.8.15
indriyāṇi ca tasyaiva bhūṣaṇāni samantataḥ |
śraddhā ca gatirasyaiva rathasya munisattama ||
2.5.8.16
tadānīṃ bhūṣaṇānyeva ṣaḍaṅgānyupabhūṣaṇam |
purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṇi suvratāḥ ||
2.5.8.17
balāśayā varāścaiva sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ |
mantrā ghaṇṭāḥ smṛtāsteṣāṃ varṇapādāstadāśramāḥ ||
2.5.8.18
atho bandho hyanantastu sahasraphaṇabhūṣitaḥ |
diśaḥ pādā rathasyāsya tathā copadiśaśca ha ||
2.5.8.19
puṣkarādyāḥ patākāśca sauvarṇā ratnabhūṣitāḥ |
samudrāstasya catvāro rathakambalinaḥsmṛtāḥ ||
2.5.8.20
gaṅgādyāḥ saritaśreṣṭhāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ |
cāmarāsaktahastāgrāḥ sarvāḥ strīrūpaśobhitāḥ ||
2.5.8.21
tatra tatra kṛtasthānāḥ śobhayāñcakrire ratham |
āvahādyāstathā sapta sopānaṃ haimamuttamam ||
2.5.8.22
lokālokācalastasyopasopānāḥ samantataḥ |
viṣayaśca tathā bāhyo mānasādistu śobhanaḥ ||
2.5.8.23
pāśāḥ samantatastasya sarve varṣācalāḥ smṛtāḥ |
talāstasya rathasyā'tha sarve talanivāsinaḥ ||
2.5.8.24
sārathirbhagavānbrahmā devā raśmidharāḥ smṛtāḥ |
pratodo brahmaṇastasya praṇavo brahmadaivatam ||
2.5.8.25
akāraśca mahacchatraṃ mandaraḥ pārśvadaṇḍabhāk |
śailendraḥ kārmukaṃ tasya jyā bhujaṅgādhipaḥ svayam ||
2.5.8.26
ghaṇṭā sarasvatī devī dhanuṣaḥ śrutirūpiṇī |
iṣurviṣṇurmahātejāstvagniḥ śalyaṃ prakīrtitam ||
2.5.8.27
hayāstasya tathā proktāścatvāro nigamā mune |
jyotīṃṣi bhūṣaṇaṃ teṣāmavaśiṣṭānyataḥ param ||
2.5.8.28
anīkaṃ viṣasambhūtaṃ vāyavo vādakāḥ smṛtāḥ |
ṛṣayo vyāsamukhyāśca vāhavāhāstathābhavan ||
2.5.8.29
svalpākṣaraiḥ sambravīmi kiṃ bahūktyā munīśvara |
brahmāṇḍe caiva yatkiñcidvastutadvai rathe smṛtam ||
2.5.8.30
evaṃ samyakkṛtastena dhīmatā viśvakarmaṇā |
sarathādiprakāro hi brahmaviṣṇvājñayā śubhaḥ ||
2.5.8.30.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe rathādiyuddhaprakāravarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||
2.5.8.30.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.8.30.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.8.30.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.8.30.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (4)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Saurapurāṇa — Sanskrit
- Sāmbapurāṇa — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit