Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.11: ekādaśo'dhyāyaḥ | śarabhāvatāravarṇanam 1

Śivapurāṇa (complete text) 3.11

Language
Sanskrit

Contents

ekādaśo'dhyāyaḥ | śarabhāvatāravarṇanam 1

3.11.1

nandīśvara uvāca |
evamabhyarthito devairmatiṃ cakre kṛpālayaḥ |
mahātejo nṛsiṃhākhyaṃ saṃharttuṃ parameśvaraḥ ||

3.11.2

tadūrdhvaṃ smṛtavān rudro vīrabhadraṃ mahābalam |
ātmano bhairavaṃ rūpaṃ prāha pralayakārakam ||

3.11.3

ājagāma tataḥ sadyo gaṇānāmagraṇīrhasan |
sāṭṭahāsairgaṇavarairutpatadbhiritastataḥ ||

3.11.4

nṛsiṃharūpairatyugraiḥ koṭibhiḥ parivāritaḥ |
mādyadbhirabhito vīrairnṛtyadbhiśca mudānvitaiḥ ||

3.11.5

krīḍadbhiśca mahāvīrairbrahmādyaiḥ kandukairiva |
adṛṣṭapūrvairanyaiśca veṣṭito vīravanditaḥ ||

3.11.6

kalpāntajvalanajvālo vilasallocanatrayaḥ |
aśastro hi jaṭājūṭī jvalad bālendumaṇḍitaḥ ||

3.11.7

bālenduvalayākāratīkṣṇadaṃṣṭrāṅkuradvayaḥ |
ākhaṇḍaladhanuḥkhaṇḍasannibhabhrūlatānvitaḥ ||

3.11.8

mahāpracaṇḍahuṅkārabadhirīkṛtadiṅmukhaḥ |
nīlameghāñjanaśyāmo bhīṣaṇaḥ śmaśrulo'dbhutaḥ ||

3.11.9

vādyakhaṇḍamakhaṇḍābhyāṃ bhrāmayaṃstriśikhaṃ muhuḥ |
vīrabhadro'pi bhagavānvīraśaktivijṛmbhitaḥ ||

3.11.10

svayaṃ vijñāpayāmāsa kimatra smṛtikāraṇam |
ājñāpaya jagatsvāmin prasādaḥ kriyatāṃ mayi ||

3.11.11

nandīśvara uvāca |
ityākarṇya maheśāno vīrabhadroktamādarāt |
vilokya vacanaṃ prītyā provāca khaladaṇḍadhṛk ||

3.11.12

śaṅkara uvāca |
akāle bhayamutpannaṃ devānāmapi bhairavam |
jvalitaḥ sa nṛsiṃhāgniḥ śamayainaṃ durāsadam ||

3.11.13

sāntvayan bodhayādau taṃ tena kinnopaśāmyati |
tato matparamaṃ bhāvaṃ bhairavaṃ sampradarśaya ||

3.11.14

sūkṣmaṃ saṃhṛtya sūkṣmeṇa sthūlaṃ sthūlena tejasā |
vaśamānaya vanhiṃ tvaṃ vīrabhadra mamājñayā ||

3.11.15

nandīśvara uvāca |
ityādiṣṭo gaṇādhyakṣo praśāntaṃ vapurāsthitaḥ |
jagāma raṃhasā tatra yatrāste narakesarī ||

3.11.16

tataḥ sambodhayāmāsa vīrabhadro haro harim |
uvāca vākyamīśānaḥ pitāputramivaurasam ||

3.11.17

vīrabhadra uvāca |
jagatsukhāya bhagavannavatīrṇo'si mādhava |
sthityarthaṃ tvaṃ prayukto'si pareśaḥ parameṣṭhinā ||

3.11.18

jantucakraṃ bhagavatā pracchannaṃ matsyarūpiṇā |
pucchenaiva samābadhya bhramannekārṇave purā ||

3.11.19

bibharṣi kūrmarūpeṇa vārāheṇoddhṛtā mahī |
anena harirūpeṇa hiraṇyakaśipurhataḥ ||

3.11.20

vāmanena balirbaddhastvayā vikramatā punaḥ |
tvameva sarvabhūtānāṃ prabhavaḥ prabhuravyayaḥ ||

3.11.21

yadā yadā hi lokasya duḥkhaṃ kiñcitprajāyate |
tadā tadāvatīrṇastvaṃ kariṣyasi nirāmayam ||

3.11.22

nādhikastvatsamo'pyasti hare śivaparāyaṇaḥ |
tvayā vedāśca dharmāśca śubhamārge pratiṣṭhitāḥ ||

3.11.23

yadarthamavatāro'yaṃ nihataḥ sa hi dānavaḥ |
hiraṇyakaśipuścaiva prahlādo'pi surakṣitaḥ ||

3.11.24

atīva ghoraṃ bhagavannarasiṃhavapustava |
upasaṃhara viśvātmaṃstvameva mama sannidhau ||

3.11.25

nandīśvara uvāca |
ityukto vīrabhadreṇa nṛsiṃhaḥ śāntayā girā |
tato'dhikaṃ mahāghoraṃ kopaṃ cakre mahāmadaḥ ||

3.11.26

uvāca ca mahāghoraṃ kaṭhinaṃ vacanaṃ tadā |
vīrabhadraṃ mahāvīraṃ daṃṣṭrābhirbhīṣayanmune ||

3.11.27

nṛsiṃha uvāca |
āgato'si yatastatra gaccha tvaṃ mā hitaṃ vada |
idānīṃ saṃhariṣyāmi jagadetaccarācaram ||

3.11.28

saṃharturna hi saṃhāraḥ svato vā parato'pi vā |
śāsinaṃ mama sarvatra śāstā ko'pi na vidyate ||

3.11.29

matprasādena sakalamabhayaṃ hi pravartate |
ahaṃ hi sarvaśaktīnāṃ pravartakanivartakaḥ ||

3.11.30

yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā |
tattadviddhi gaṇādhyakṣa mama tejovijṛmbhitam ||

3.11.31

devatāḥ paramārthajñaṃ māmeva paramaṃ viduḥ |
madaṃśāḥ śaktisampannā brahmaśakrādayaḥ surāḥ ||

3.11.32

mannābhikamalājjātaḥ purā brahmā jagatkaraḥ |
sarvādhikaḥ svatantraśca kartā hartākhileśvaraḥ ||

3.11.33

idaṃ tu matparaṃ tejaḥ kiṃ punaḥ śrotumicchasi |
ato māṃ śaraṇaṃ prāpya gaccha tvaṃ vigatajvaraḥ ||

3.11.34

avehi paramaṃ bhāvamidambhūtaṃ gaṇeśvara |
māmakaṃ sakalaṃ viśvaṃ sadevāsuramānuṣam ||

3.11.35

kālo'smyahaṃ lokavināśahetu-rlokānsamāhartumahaṃ pravṛttaḥ |
mṛtyormṛtyuṃ viddhi māṃ vīrabhadra jīvantyete matprasādena devāḥ ||

3.11.36

nandīśvara uvāca |
sāhaṅkāraṃ vacaḥ śrutvā hareramitavikramaḥ |
vihasyovāca sāvajñaṃ tato visphuritādharaḥ ||

3.11.37

vīrabhadra uvāca |
kinna jānāsi viśveśaṃ saṃhartāraṃ pinākinam |
asadvādo vivādaśca vināśastvayi kevalaḥ ||

3.11.38

tavānyonyāvatārāṇi kāni śeṣāṇi sāmpratam |
kṛtāni yena kenaiva kathāśeṣo bhaviṣyati ||

3.11.39

doṣaṃ taṃ vada yena tvamavasthāmīdṛśīṃ gataḥ |
tena saṃhāradakṣeṇa dakṣiṇāśeṣameṣyasi ||

3.11.40

prakṛtistvaṃ pumānrudrastvayi vīryaṃ samāhitam |
tvannābhipaṅkajājjātaḥ pañcavaktraḥ pitāmahaḥ ||

3.11.41

jagattrayīsarjanārthaṃ śaṅkaraṃ nīlalohitam |
lalāṭe'cintayatso'yaṃ tapasyugre ca saṃsthitaḥ ||

3.11.42

tallalāṭādabhūcchambhuḥ sṛṣṭyarthe tena bhūṣaṇam |
ato'haṃ devadevasya tasya bhairavarūpiṇaḥ ||

3.11.43

tvatsaṃhāre niyukto'smi vinayena balena ca |
devadevena rudreṇa sakalaprabhuṇā hare ||

3.11.44

ekaṃ rakṣo vidāryaiva tacchaktikalayā yutaḥ |
ahaṅkārāvalepena garjasi tvamatandritaḥ ||

3.11.45

upakāro hi sādhūnāṃ sukhāya kila sammataḥ |
upakāro hyasādhūnāmapakārāya kevalam ||

3.11.46

yannṛsiṃha maheśānaṃ punarbhūtaṃ tu manyase |
tarhyajñānī mahāgarvī vikārī sarvathā bhavān ||

3.11.47

na tvaṃ sraṣṭā na saṃhartā bhartāpi na nṛsiṃhaka |
paratantro vimūḍhātmā na svatantro hi kutracit ||

3.11.48

kulālacakravacchaktyā prerito'si pinākinā |
nānāvatārakartā tvaṃ tadadhīnaḥ sadā hare ||

3.11.49

adyāpi tava nikṣiptaṃ kapālaṃ kūrmarūpiṇaḥ |
harahāralatāmadhye dagdhaṃ kaścinna badhyate ||

3.11.50

vismṛtiḥ kiṃ tadaṃśena daṃṣṭrotpātanapīḍitam |
vārāhavighnahaste'dya yākrośantārakāriṇā ||

3.11.51

dagdho'si paśya śūlāgnerviṣvaksenacchalādbhavān |
dakṣayajñe śiraśchinnaṃ mayā tejaḥsvarūpiṇā ||

3.11.52

adyāpi tava putrasya brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ |
chinnaṃ na sajjitaṃ bhūyo hare tadvismṛtaṃ tvayā ||

3.11.53

nirjitastvaṃ dadhīcena saṅgrāme samarudgaṇaḥ |
kaṇḍūyamāne śirasi kathaṃ tadvismṛtaṃ tvayā ||

3.11.54

cakraṃ vikramato yasya cakrapāṇe tava priyam |
kutaḥ prāptaṃ kṛtaṃ kena tvayā tadapi vismṛtam ||

3.11.55

ye mayā sakalā lokā gṛhītāstvaṃ payonidhau |
nidrāparavaśaḥ śeṣe sa kathaṃ sāttviko bhavān ||

3.11.56

tvadādistambaparyantaṃ rudraśaktivijṛmbhitam |
śaktimānabhitastvaṃ ca hyanalāttvaṃ vimohitaḥ ||

3.11.57

tattejaso hi māhātmyaṃ pumāndraṣṭuṃ na hi kṣamaḥ |
asthūlā ye prapaśyanti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam ||

3.11.58

dyāvāpṛthivyā indrāgneryamasya varuṇasya ca |
dhvāntodare śaśāṅke ca janitvā parameśvaraḥ ||

3.11.59

kālo'si tvaṃ mahākālaḥ kālakālo maheśvaraḥ |
atastvamugrakalayā mṛtyormṛtyurbhaviṣyasi ||

3.11.60

sthiro'dya tvakṣaro vīro vīro viśvāvakaḥ prabhuḥ |
upahantā jvaraṃ bhīmo mṛgaḥ pakṣī hiraṇmayaḥ ||

3.11.61

śāstā śeṣasya jagatastattvaṃ naiva caturmukhaḥ |
nānye ca kevalaṃ śambhuḥ sarvaśāstā na saṃśayaḥ ||

3.11.62

itthaṃ sarvaṃ samālokya saṃhārātmānamātmanā |
na vinaṣṭaṃ tvamātmānaṃ kuru he nṛhare'budha ||

3.11.63

no cedidānīṃ krodhasya mahābhairavarūpiṇaḥ |
vajrāśaniriva sthāṇau tvayi mṛtyuḥ patiṣyati ||

3.11.64

nandīśvara uvāca |
ityuktvā vīrabhadro'pi virarāmākutobhayaḥ |
dṛṣṭvā nṛsiṃhābhiprāyaṃ krodhamūrttiśśivasya saḥ ||

3.11.64.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śarabhāvatāravarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ ||

3.11.64.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.11.64.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.11.64.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.11.64.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

Other recensions (1)

Linked texts (3)