Shivapurana 3.15: pañcadaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 3
Śivapurāṇa (complete text) 3.15
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.15.69 — 5 parts
pañcadaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 3
3.15.1
nandīśvara uvāca |
viśvānaraḥ sapatnīkaḥ tacchrutvā nāraderitam |
tadevaṃ manyamāno'bhūdvajrapātaṃ sudāruṇam ||
3.15.2
hā hato'smīti vacasā hṛdayaṃ samatāḍayat |
mūrcchāmavāpa mahatīṃ putraśokasamākulaḥ ||
3.15.3
śuciṣmatyapi duḥkhārtā rurodātīva dussaham |
atisvareṇa hārāvairatyantaṃ vyākulendriyā ||
3.15.4
śrutvārtanādamiti viśvanaro'pi mohaṃ hitvotthitaḥ kimiti kiṃ tviti kiṃ kimetat |
uccairvadan gṛhapatiḥ kva sa me bahisthaḥ prāṇo'ntarātmanilayassakalendriyeśaḥ ||
3.15.5
tato dṛṣṭvā sa pitarau bahuśokasamāvṛtau |
smitvovāca gṛhapatiḥ sabālaḥ śaṅkarāṃśajaḥ ||
3.15.6
gṛhapatiruvāca |
he mātastāta kiṃ jātaṃ kāraṇaṃ tadvadādhunā |
kimarthaṃ rudito'tyarthaṃ trāsastādṛk kuto hi vām ||
3.15.7
na māṃ kṛtavapustrāṇaṃ bhavaccaraṇareṇubhiḥ |
kālaḥ kalayituṃ śakto varākī cañcalālpikā ||
3.15.8
pratijñāṃ śṛṇutāṃ tātau yadi vāṃ tanayo hyaham |
kariṣye'haṃ tathā yena mṛtyustrasto bhaviṣyati ||
3.15.9
mṛtyuñjayaṃ samārādhya sarvajñaṃ sarvadaṃ satām |
japiṣyāmi mahākālaṃ satyaṃ tātau vadāmyaham ||
3.15.10
nandīśvara uvāca |
iti śrutvā vacastasya jāritau dvijadampatī |
akālāmṛtavarṣaughairgatatāpau tadocatuḥ ||
3.15.11
dvijadampatī ūcatuḥ |
punarbrūhi punarbrūhi kīdṛk kīdṛk punarvada |
kālaḥ kalayituṃ nālaṃ varākī cañcalāsti kā ||
3.15.12
āvayostāpanāśāya mahopāyastvayeritaḥ |
mṛtyuñjayākhyadevasya samārādhanalakṣaṇaḥ ||
3.15.13
tadvacca śaraṇaṃ śambhornātaḥ parataraṃ hi tat |
manorathapathātītakāriṇaḥ pāpahāriṇaḥ ||
3.15.14
kiṃ na śrutaṃ tvayā tāta śvetaketuṃ yathā purā |
pāśitaṃ kālapāśena rarakṣa tripurāntakaḥ ||
3.15.15
śilādatanayaṃ mṛtyugrastamaṣṭābdamātrakam |
śivo nijajanaṃ cakre nandinaṃ viśvanandinam ||
3.15.16
kṣīrodamathanodbhūtaṃ pralayānalasannibham |
pītvā hālāhalaṃ ghoramarakṣadbhuvanatrayam ||
3.15.17
jalandharaṃ mahādarpaṃ hṛtatrailokyasampadam |
rucirāṅguṣṭharekhotthacakreṇa nijaghāna yaḥ ||
3.15.18
ya ekeṣunipātotthajvalanaistripurampurā |
trailokyaiśvaryasammūḍhaṃ śoṣayāmāsa bhānunā ||
3.15.19
kāmaṃ dṛṣṭinipātena trailokyavijayorjitam |
nināyānaṅgapadavīṃ vīkṣyamāṇeṣvajādiṣu ||
3.15.20
taṃ brahmādyaikakartāraṃ meghavāhanamacyutam |
prayāhi putra śaraṇaṃ viśvarakṣāmaṇiṃ śivam ||
3.15.21
nandīśvara uvāca |
pitroranujñāṃ prāpyeti praṇamya caraṇau tayoḥ |
prādakṣiṇyamupāvṛtya bahvāśvāsya viniryayau ||
3.15.22
samprāpya kāśīṃ duṣprāpāṃ brahmanārāyaṇādibhiḥ |
mahāsaṃvarttasantāpahantrīṃ viśveśapālitām ||
3.15.23
svardhunyā hārayaṣṭyeva rājitāṃ kaṇṭhabhūmiṣu |
vicitraguṇaśālinyā harapatnyā virājitām ||
3.15.24
tatra prāpya sa vipreśaḥ prāgyayau maṇikarṇikām |
tatra snātvā vidhānena dṛṣṭvā viśveśvaraṃ prabhum ||
3.15.25
sāñjalirnataśīrṣo'sau mahānandānvitaḥ sudhīḥ |
trailokyaprāṇasantrāṇakāriṇaṃ praṇanāma ha ||
3.15.26
ālokyālokya talliṅgaṃ tutoṣa hṛdaye muhuḥ |
paramānandakandāḍhyaṃ sphuṭametanna saṃśayaḥ ||
3.15.27
aho na matto dhanyo'sti trailokye sacarācare |
yadadrākṣiṣamadyāhaṃ śrīmadviśveśvaraṃ vibhum ||
3.15.28
mama bhāgyodayāyaiva nāradena maharṣiṇā |
purāgatya tathoktaṃ yatkṛtakṛtyo'smyahaṃ tataḥ ||
3.15.29
nandīśvara uvāca |
ityānandāmṛtarasairvidhāya sa hi pāraṇam |
tataḥ śubhe'hni saṃsthāpya liṅgaṃ sarvahitapradam ||
3.15.30
jagrāha niyamānghorān duṣkarānakṛtātmabhiḥ |
aṣṭottaraśataiḥ kumbhaiḥ pūrṇairgaṅgā'mbhasā śubhaiḥ ||
3.15.31
saṃsnāpya vāsasā pūtaiḥ pūtātmā pratyahaṃ śivam |
nīlotpalamayīṃ mālāṃ samarpayati so'nvaham ||
3.15.32
aṣṭādhikasahasraistu sumanobhirvinirmitām |
sa pakṣe vātha vā māse kandamūlaphalāśanaḥ ||
3.15.33
śīrṇaparṇāśanairdhīraḥ ṣaṇmāsaṃ sambabhūva saḥ |
ṣaṇmāsaṃ vāyubhakṣo'bhūtṣaṇmāsaṃ jalabindubhuk ||
3.15.34
evaṃ varṣadvayaṃ tasya vyatikrāntaṃ mahātmanaḥ |
śivaikamanaso viprāstapyamānasya nārada ||
3.15.35
janmato dvādaśe varṣe tadvaco nāraderitam |
satyaṃ kariṣyanniva tamabhyagātkuliśāyudhaḥ ||
3.15.36
uvāca ca varaṃ brūhi dadmi tvanmanasi sthitam |
ahaṃ śatakraturvipra prasanno'smi śubhavrataiḥ ||
3.15.37
nandīśvara uvāca |
ityākarṇya mahendrasya vākyaṃ munikumārakaḥ |
uvāca madhuraṃ dhīraḥ kīrtayanmadhurākṣaram ||
3.15.38
gṛhapatiruvāca |
maghavan vṛtraśatro tvāṃ jāne kuliśapāṇinam |
nāhaṃ vṛṇe varaṃ tvattaḥ śaṅkaro varado'sti me ||
3.15.39
indra uvāca |
na mattaḥ śaṅkarastvanyo devadevo'smyahaṃ śiśo |
vihāya bāliśatvaṃ tvaṃ varaṃ yācasva mā ciram ||
3.15.40
gṛhapatiruvāca |
gacchāhalyāpate'sādho gotrāre pākaśāsana |
na prārthaye paśupateranyaṃ devāntaraṃ sphuṭam ||
3.15.41
nandīśvara uvāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā krodhasaṃraktalocanaḥ |
udyamya kuliśaṃ ghoraṃ bhīṣayāmāsa bālakam ||
3.15.42
sa dṛṣṭvā bālako vajraṃ vidyujjvālāsamākulam |
smarannāradavākyaṃ ca mumūrccha bhayavihvalaḥ ||
3.15.43
atha gaurīpatiḥ śambhurāvirāsīttamonudaḥ |
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te sparśaiḥ sañjīvayanniva ||
3.15.44
unmīlya netrakamale supte iva dinakṣaye |
apaśyadagre cotthāya śambhumarkaśatādhikam ||
3.15.45
bhāle locanamālokya kaṇṭhekālaṃ vṛṣadhvajam |
vāmāṅgasanniviṣṭādritanayaṃ candraśekharam ||
3.15.46
kapardena virājantaṃ triśūlājagavāyudham |
sphuratkarpūragaurāṅgaṃ pariṇaddhagajājinam ||
3.15.47
parijñāya mahādevaṃ guruvākyata āgamāt |
harṣabāṣpākulāsannakaṇṭharomāñcakañcukaḥ ||
3.15.48
kṣaṇaṃ ca girivattasthau citrakṛtrimaputrakaḥ |
yathā tathā susampanno vismṛtyātmānameva ca ||
3.15.49
na stotuṃ na namaskartuṃ kiñcidvijñaptumeva ca |
yadā sa na śaśākālaṃ tadā smitvāha śaṅkaraḥ ||
3.15.50
īśvara uvāca |
śiśo gṛhapate śakrādvajrodyatakarādaho |
jñātaṃ bhīto'si mā bhaiṣīrjijñāsā te mayā kṛtā ||
3.15.51
mama bhaktasya no śakro na vajraṃ cāntako'pi ca |
prabhavedindrarūpeṇa mayaiva tvaṃ bibhīṣitaḥ ||
3.15.52
varaṃ dadāmi te bhadra tvamagnipadabhāgbhava |
sarveṣāmeva devānāṃ varadastvaṃ bhaviṣyasi ||
3.15.53
sarveṣāmeva bhūtānāṃ tvamagne'ntaścaro bhava |
dharmarājendrayormadhye digīśo rājyamāpnuhi ||
3.15.54
tvayedaṃ sthāpitaṃ liṅgaṃ tava nāmnā bhaviṣyati |
agnīśvara iti khyātaṃ sarvatejovibṛṃhaṇam ||
3.15.55
agnīśvarasya bhaktānāṃ na bhayaṃ vidyudagnibhiḥ |
agnimāndyabhayaṃ naiva nākālamaraṇaṃ kvacit ||
3.15.56
agnīśvaraṃ samabhyarcya kāśyāṃ sarvasamṛddhidam |
anyatrāpi mṛto daivādvahniloke mahīyate ||
3.15.57
nandīśvara uvāca |
ityuktvānīya tadbandhūnpitrośca paripaśyatoḥ |
dikpatitve'bhiṣicyāgniṃ tatra liṅge śivo'viśat ||
3.15.58
itthamagnyavatāraste varṇito me janārdanaḥ |
nāmnā gṛhapatistāta śaṅkarasya parātmanaḥ ||
3.15.59
citrahotrapurī ramyā sukhadārciṣmatī varā |
jātavedasi ye bhaktā te tatra nivasanti vai ||
3.15.60
agnipraveśaṃ ye kuryurdṛḍhasattvā jitendriyāḥ |
striyo vā sattvasampannāste sarve'pyagnitejasaḥ ||
3.15.61
agnihotraratā viprāḥ sthāpitā brahmacāriṇaḥ |
paścāgnivarttino'pyevamagniloke'gnivarcasaḥ ||
3.15.62
śīte śītāpanuttyai yastvedhobhārānprayacchati |
kuryādagnīṣṭikāṃ vātha sa vasedagnisannidhau ||
3.15.63
anāthasyāgnisaṃskāraṃ yaḥ kuryācchraddhayānvitaḥ |
aśaktaḥ prerayedanyaṃ so'gniloke mahīyate ||
3.15.64
agnireko dvijātīnāṃ niḥśreyasakaraḥ paraḥ |
gururdevo vrataṃ tīrthaṃ sarvamagnirviniścitam ||
3.15.65
apāvanāni sarvāṇi vahnisaṃsargataḥ kṣaṇāt |
pāvanāni bhavantyeva tasmādyaḥ pāvakaḥ smṛtaḥ ||
3.15.66
antarātmā hyayaṃ sākṣānniścayo hyāśuśukṣaṇiḥ |
māṃsagrāsānpacetkukṣau strīṇāṃ no māṃsapeśikām ||
3.15.67
taijasī śāmbhavī mūrtiḥ pratyakṣā dahanātmikā |
kartrī hartrī pālayitrī vinaitāṃ kiṃ vilokyate ||
3.15.68
citrabhānurayaṃ sākṣānnetraṃ tribhuvaneśituḥ |
andhe tamomaye loke vinainaṃ kaḥ prakāśanaḥ ||
3.15.69
dhūpapradīpanaivedyapayodadhighṛtaikṣavam |
etadbhuktaṃ niṣevante sarve divi divaukasaḥ ||
3.15.69.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ gṛhapatyavatāravarṇanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ ||
3.15.69.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.15.69.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.15.69.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.15.69.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (2)
- Āryacarita — Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit