Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.16: ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | yakṣeśvarāvatāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 3.16

Language
Sanskrit

Contents

ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | yakṣeśvarāvatāravarṇanam

3.16.1

nandīśvara uvāca |
yakṣeśvarāvatāraṃ ca śṛṇu śambhormunīśvara |
garviṇaṃ garvahantāraṃ satāṃ bhaktivivarddhanam ||

3.16.2

purā devāśca daityāśca pīyūṣārthaṃ mahābalāḥ |
kṣīrodadhiṃ mamanthuste sukṛtasvārthasandhayaḥ ||

3.16.3

mathyamāne'mṛte pūrvaṃ kṣīrābdheḥ suradānavaiḥ |
agneḥ samutthitaṃ tasmādviṣaṃ kālānalaprabham ||

3.16.4

taṃ dṛṣṭvā nikhilā devā daityāśca bhayavihvalāḥ |
vidrutya tarasā tāta śambhoste śaraṇaṃ yayuḥ ||

3.16.5

dṛṣṭvā taṃ śaṅkaraṃ sarve sarvadevaśikhāmaṇim |
praṇamya tuṣṭuvurbhaktyā sācyutā natamastakāḥ ||

3.16.6

tataḥ prasanno bhagavān śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
papau viṣaṃ mahāghoraṃ surāsuragaṇārdanam ||

3.16.7

patiṃ taṃ viṣamaṃ kaṇṭhe nidadhe viṣamulbaṇam |
reje tenāti sa vibhurnīlakaṇṭho babhūva ha ||

3.16.8

tataḥ surāsuragaṇā mamanthuḥ punareva tam |
viṣadāhavinirmuktāḥ śivānugrahato'khilāḥ ||

3.16.9

tato bahūni ratnāni nissṛtāni tato mune |
amṛtaṃ ca padārthaṃ hi suradānavayormune ||

3.16.10

taṃ papuḥ kevalaṃ devā nāsurāḥ kṛpayā hareḥ |
tato babhūva sumahadratnaṃ teṣāṃ mitho'kadam ||

3.16.11

dvandvayuddhaṃ babhūvātha devadānavayormune |
tatra rāhubhayāccandro vidudrāva tadarditaḥ ||

3.16.12

jagāma sadanaṃ śambhoḥ śaraṇa bhayavihvalaḥ |
supraṇamya ca tuṣṭāva pāhi pāhīti saṃvadan ||

3.16.13

tataḥ satāmabhayadaḥ śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
dadhre śirasi candraṃ sa vibhuḥ śaraṇamāgatam ||

3.16.14

athāgatastadā rāhustuṣṭāva supraṇamya tam |
śaṅkaraṃ sakalādhīśaṃ vāgbhiriṣṭābhirādarāt ||

3.16.15

śambhustanmatamājñāya tacchirāṃsyacyutena ha |
purā chinnāni vai ketusaṃjñāni nidadhe gale ||

3.16.16

tato yuddhe'surāḥ sarve devaiścaiva parājitāḥ |
pītvāmṛtaṃ surāḥ sarve jaya prāpurmahābalāḥ ||

3.16.17

viṣṇuprabhṛtayaḥ sarve babhūvuścātigarvitāḥ |
balāni cāṅkuranto'ntaḥ śivamāyāvimohitāḥ ||

3.16.18

tataḥ sa śaṅkaro devaḥ sarvādhīśo'tha garvahā |
yakṣo bhūtvā jagāmāśu yatra devāḥ sthitā mune ||

3.16.19

sarvān dṛṣṭvācyutamukhāndevānyakṣapatiḥ sa vai |
mahāgarvāḍhyamanasā maheśaḥ prāha garvahā ||

3.16.20

yakṣeśvara uvāca |
kimarthaṃ saṃsthitā yūyamatra sarve surā mithaḥ |
kimu kāṣṭhākhilaṃ bruta kāraṇaṃ me'nu pṛcchate ||

3.16.21

devā ūcuḥ |
abhūdatra mahāndeva raṇaḥ paramadāruṇaḥ |
asurā nāśitāḥ sarve'vaśiṣṭā vidrutā gatāḥ ||

3.16.22

vayaṃ sarve mahāvīrā daityaghnā balavattarāḥ |
agre'smākaṃ kiyantaste daityāḥ kṣudrabalāḥ sadā ||

3.16.23

nandīśvara uvāca |
iti śrutvā vacasteṣāṃ surāṇāṃ garvagarbhitam |
garvahāsau mahādevo yakṣarūpo vaco'bravīt ||

3.16.24

yakṣeśvara uvāca |
he surā nikhilā yūyaṃ madvacaḥ śṛṇutādarāt |
yathārthaṃ vacmi nāsatyaṃ sarvagarvāpahārakam ||

3.16.25

garvamenaṃ na kuruta kartā hartāparaḥ prabhuḥ |
vismṛtāśca maheśānaṃ kathayadhvaṃ vṛthā balāḥ ||

3.16.26

yuṣmākaṃ cetsa hi mado jānatāṃ svabalaṃ mahat |
matsthāpitaṃ tṛṇamidaṃ chinta svāstraiśca taiḥ surāḥ ||

3.16.27

nandīśvara uvāca |
ityuktvaikaṃ tṛṇaṃ teṣāṃ nicikṣepa purastataḥ |
jahre sarvamadaṃ yakṣarūpa īśaḥ satāṃ gatiḥ ||

3.16.28

atha sarve surā viṣṇupramukhā vīramāninaḥ |
kṛtvā svapauruṣaṃ tatra svāyudhāni vicikṣipuḥ ||

3.16.29

tatrāsan viphalānyāśu tānyastrāṇi divaukasām |
śivaprabhāvatasteṣāṃ mūḍhagarvāpahāriṇaḥ ||

3.16.30

athāsīttu nabhovāṇī devavismayahāriṇī |
yakṣo'yaṃ śaṅkaro devāḥ sarvagarvāpahārakaḥ ||

3.16.31

kartā hartā tathā bhartāyameva parameśvaraḥ |
etadbalena balino jīvāḥ sarve'nyathā na hi ||

3.16.32

asya māyāprabhāvād vai mohitāḥ svaprabhuṃ śivam |
madato bubudhurnaivādyāpi bodhatanuṃ prabhum ||

3.16.33

nandīśvara uvāca |
iti śrutvā nabhovāṇīṃ bubudhuste gatasmayāḥ |
yakṣeśvaraṃ praṇemuśca tuṣṭuvuśca tamīśvaram ||

3.16.34

devā ūcuḥ |
devadeva mahādeva sarvagarvāpahāraka |
yakṣeśvara mahālīla māyā te'tyadbhutā prabho ||

3.16.35

mohitā māyayādyāpi tava yakṣasvarūpiṇaḥ |
sagarvamabhibhāṣantastvatpuro hi pṛthaṅmayāḥ ||

3.16.36

idānīṃ jñānamāyātaṃ tavaiva kṛpayā prabho |
kartā hartā ca bhartā ca tvamevānyo na śaṅkara ||

3.16.37

tvameva sarvaśaktīnāṃ sarveṣāṃ hi pravartakaḥ |
nivartakaśca sarveśaḥ paramātmāvyayo'dvayaḥ ||

3.16.38

yakṣeśvarasvarūpeṇa sarveṣāṃ no mado hṛtaḥ |
kṛto manyāmahe tatte'nugraho hi kṛpālunā ||

3.16.39

atho sa yakṣanātho'nugṛhya vai sakalān surān |
vibodhya vividhairvākyaistatraivāntaradhīyata ||

3.16.40

itthaṃ sa varṇitaḥ śambhoravatāraḥ sukhāvahaḥ |
yakṣeśvarākhyaḥ sukhadaḥ satāṃ tuṣṭo'bhayaṅkaraḥ ||

3.16.41

idamākhyānamamalaṃ sarvagarvāpahārakam |
satāṃ suśāntidaṃ nityaṃ bhuktimuktipradaṃ nṛṇām ||

3.16.42

ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā sudhīḥ pumān |
sarvakāmānavāpnoti tataśca labhate gatim ||

3.16.42.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ yakṣeśvarāvatāravarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||

3.16.42.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.16.42.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.16.42.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.16.42.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

Other recensions (1)