Shivapurana 3.16: ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | yakṣeśvarāvatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.16
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.16.42 — 5 parts
ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | yakṣeśvarāvatāravarṇanam
3.16.1
nandīśvara uvāca |
yakṣeśvarāvatāraṃ ca śṛṇu śambhormunīśvara |
garviṇaṃ garvahantāraṃ satāṃ bhaktivivarddhanam ||
3.16.2
purā devāśca daityāśca pīyūṣārthaṃ mahābalāḥ |
kṣīrodadhiṃ mamanthuste sukṛtasvārthasandhayaḥ ||
3.16.3
mathyamāne'mṛte pūrvaṃ kṣīrābdheḥ suradānavaiḥ |
agneḥ samutthitaṃ tasmādviṣaṃ kālānalaprabham ||
3.16.4
taṃ dṛṣṭvā nikhilā devā daityāśca bhayavihvalāḥ |
vidrutya tarasā tāta śambhoste śaraṇaṃ yayuḥ ||
3.16.5
dṛṣṭvā taṃ śaṅkaraṃ sarve sarvadevaśikhāmaṇim |
praṇamya tuṣṭuvurbhaktyā sācyutā natamastakāḥ ||
3.16.6
tataḥ prasanno bhagavān śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
papau viṣaṃ mahāghoraṃ surāsuragaṇārdanam ||
3.16.7
patiṃ taṃ viṣamaṃ kaṇṭhe nidadhe viṣamulbaṇam |
reje tenāti sa vibhurnīlakaṇṭho babhūva ha ||
3.16.8
tataḥ surāsuragaṇā mamanthuḥ punareva tam |
viṣadāhavinirmuktāḥ śivānugrahato'khilāḥ ||
3.16.9
tato bahūni ratnāni nissṛtāni tato mune |
amṛtaṃ ca padārthaṃ hi suradānavayormune ||
3.16.10
taṃ papuḥ kevalaṃ devā nāsurāḥ kṛpayā hareḥ |
tato babhūva sumahadratnaṃ teṣāṃ mitho'kadam ||
3.16.11
dvandvayuddhaṃ babhūvātha devadānavayormune |
tatra rāhubhayāccandro vidudrāva tadarditaḥ ||
3.16.12
jagāma sadanaṃ śambhoḥ śaraṇa bhayavihvalaḥ |
supraṇamya ca tuṣṭāva pāhi pāhīti saṃvadan ||
3.16.13
tataḥ satāmabhayadaḥ śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
dadhre śirasi candraṃ sa vibhuḥ śaraṇamāgatam ||
3.16.14
athāgatastadā rāhustuṣṭāva supraṇamya tam |
śaṅkaraṃ sakalādhīśaṃ vāgbhiriṣṭābhirādarāt ||
3.16.15
śambhustanmatamājñāya tacchirāṃsyacyutena ha |
purā chinnāni vai ketusaṃjñāni nidadhe gale ||
3.16.16
tato yuddhe'surāḥ sarve devaiścaiva parājitāḥ |
pītvāmṛtaṃ surāḥ sarve jaya prāpurmahābalāḥ ||
3.16.17
viṣṇuprabhṛtayaḥ sarve babhūvuścātigarvitāḥ |
balāni cāṅkuranto'ntaḥ śivamāyāvimohitāḥ ||
3.16.18
tataḥ sa śaṅkaro devaḥ sarvādhīśo'tha garvahā |
yakṣo bhūtvā jagāmāśu yatra devāḥ sthitā mune ||
3.16.19
sarvān dṛṣṭvācyutamukhāndevānyakṣapatiḥ sa vai |
mahāgarvāḍhyamanasā maheśaḥ prāha garvahā ||
3.16.20
yakṣeśvara uvāca |
kimarthaṃ saṃsthitā yūyamatra sarve surā mithaḥ |
kimu kāṣṭhākhilaṃ bruta kāraṇaṃ me'nu pṛcchate ||
3.16.21
devā ūcuḥ |
abhūdatra mahāndeva raṇaḥ paramadāruṇaḥ |
asurā nāśitāḥ sarve'vaśiṣṭā vidrutā gatāḥ ||
3.16.22
vayaṃ sarve mahāvīrā daityaghnā balavattarāḥ |
agre'smākaṃ kiyantaste daityāḥ kṣudrabalāḥ sadā ||
3.16.23
nandīśvara uvāca |
iti śrutvā vacasteṣāṃ surāṇāṃ garvagarbhitam |
garvahāsau mahādevo yakṣarūpo vaco'bravīt ||
3.16.24
yakṣeśvara uvāca |
he surā nikhilā yūyaṃ madvacaḥ śṛṇutādarāt |
yathārthaṃ vacmi nāsatyaṃ sarvagarvāpahārakam ||
3.16.25
garvamenaṃ na kuruta kartā hartāparaḥ prabhuḥ |
vismṛtāśca maheśānaṃ kathayadhvaṃ vṛthā balāḥ ||
3.16.26
yuṣmākaṃ cetsa hi mado jānatāṃ svabalaṃ mahat |
matsthāpitaṃ tṛṇamidaṃ chinta svāstraiśca taiḥ surāḥ ||
3.16.27
nandīśvara uvāca |
ityuktvaikaṃ tṛṇaṃ teṣāṃ nicikṣepa purastataḥ |
jahre sarvamadaṃ yakṣarūpa īśaḥ satāṃ gatiḥ ||
3.16.28
atha sarve surā viṣṇupramukhā vīramāninaḥ |
kṛtvā svapauruṣaṃ tatra svāyudhāni vicikṣipuḥ ||
3.16.29
tatrāsan viphalānyāśu tānyastrāṇi divaukasām |
śivaprabhāvatasteṣāṃ mūḍhagarvāpahāriṇaḥ ||
3.16.30
athāsīttu nabhovāṇī devavismayahāriṇī |
yakṣo'yaṃ śaṅkaro devāḥ sarvagarvāpahārakaḥ ||
3.16.31
kartā hartā tathā bhartāyameva parameśvaraḥ |
etadbalena balino jīvāḥ sarve'nyathā na hi ||
3.16.32
asya māyāprabhāvād vai mohitāḥ svaprabhuṃ śivam |
madato bubudhurnaivādyāpi bodhatanuṃ prabhum ||
3.16.33
nandīśvara uvāca |
iti śrutvā nabhovāṇīṃ bubudhuste gatasmayāḥ |
yakṣeśvaraṃ praṇemuśca tuṣṭuvuśca tamīśvaram ||
3.16.34
devā ūcuḥ |
devadeva mahādeva sarvagarvāpahāraka |
yakṣeśvara mahālīla māyā te'tyadbhutā prabho ||
3.16.35
mohitā māyayādyāpi tava yakṣasvarūpiṇaḥ |
sagarvamabhibhāṣantastvatpuro hi pṛthaṅmayāḥ ||
3.16.36
idānīṃ jñānamāyātaṃ tavaiva kṛpayā prabho |
kartā hartā ca bhartā ca tvamevānyo na śaṅkara ||
3.16.37
tvameva sarvaśaktīnāṃ sarveṣāṃ hi pravartakaḥ |
nivartakaśca sarveśaḥ paramātmāvyayo'dvayaḥ ||
3.16.38
yakṣeśvarasvarūpeṇa sarveṣāṃ no mado hṛtaḥ |
kṛto manyāmahe tatte'nugraho hi kṛpālunā ||
3.16.39
atho sa yakṣanātho'nugṛhya vai sakalān surān |
vibodhya vividhairvākyaistatraivāntaradhīyata ||
3.16.40
itthaṃ sa varṇitaḥ śambhoravatāraḥ sukhāvahaḥ |
yakṣeśvarākhyaḥ sukhadaḥ satāṃ tuṣṭo'bhayaṅkaraḥ ||
3.16.41
idamākhyānamamalaṃ sarvagarvāpahārakam |
satāṃ suśāntidaṃ nityaṃ bhuktimuktipradaṃ nṛṇām ||
3.16.42
ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā sudhīḥ pumān |
sarvakāmānavāpnoti tataśca labhate gatim ||
3.16.42.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ yakṣeśvarāvatāravarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||
3.16.42.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.16.42.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.16.42.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.16.42.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit