Shivapurana 3.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇūpadravavṛṣāvatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.22.55 — 5 parts
dvāviṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇūpadravavṛṣāvatāravarṇanam
3.22.1
nandīśvara uvāca |
śṛṇu brahmasuta prājña vṛṣeśākhyaṃ munīśvara |
śivāvatāraṃ sallīlaṃ harigarvaharaṃ varam ||
3.22.2
purā devāsurāḥ sarve jarāmṛtyubhayārditāḥ |
parasparaṃ ca sandhāya ratnānyāditsavo'bhavan ||
3.22.3
tataḥ surāsurāḥ sarve kṣīrodaṃ sāgarottamam |
udyatā mathituṃ taṃ ca babhūvurmuninandana ||
3.22.4
āsan śucismitāḥ sarve kenedaṃ manthanaṃ bhavet |
svakāryasiddhaye tasya brahmanniti surāsurāḥ ||
3.22.5
tadā nabhogatā vāṇī meghagambhīraniḥsvanā |
uvāca devāndaityāṃścaśvāsayantīśvarājñayā ||
3.22.6
nabhovāṇyuvāca |
he devā asurāścaiva manthadhvaṃ kṣīrasāgaram |
bhavatāṃ balabuddhirhi bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||
3.22.7
mandaraṃ caiva manthānaṃ rajjuṃ kuruta vāsukim |
mithaḥ sarve militvā tu manthanaṃ kurutādarāt ||
3.22.8
nandīśvara uvāca |
nabhogatāṃ tadā vāṇīṃ niśamyātha surāsurāḥ |
udyogaṃ cakrire sarve tatkartuṃ munisattama ||
3.22.9
susandhāyākhilāste vai mandaraṃ parvatottamam |
kanakābhaṃ ca saralaṃ nānāśobhārcitaṃ yayuḥ ||
3.22.10
suprasādya girīśaṃ taṃ tadājñaptāḥ surāsurāḥ |
balādutpāṭayāmāsurnetukāmāḥ payo'rṇavam ||
3.22.11
bhujairutpāṭya te sarve jagmuḥ kṣīrārṇavaṃ mune |
aśaktā abhavaṃstatra tamānetuṃ hataujasaḥ ||
3.22.12
tadbhujaiḥ sa paribhraṣṭaḥ patito mandaro giriḥ |
sahasātiguruḥ sadyo devadaityopari dhruvam ||
3.22.13
evaṃ bhagnodyamā bhagnāḥ sambabhūvuḥ surāsurāḥ |
cetanāḥ prāpya ca tatastuṣṭuvurjagadīśvaram ||
3.22.14
tadicchayodyatāḥ sarve punarutthāpya taṃ girim |
nicikṣipurjale nītvā kṣīrodasyottare taṭe ||
3.22.15
tataḥ surāsuragaṇā rajjuṃ kṛtvā ca vāsukim |
ratnānyādātukāmāste mamanthuḥ kṣīrasāgaram ||
3.22.16
kṣīrode mathyamāne tu śrīḥ svarlokamaheśvarī |
samudbhūtā samudrācca bhṛguputrī haripriyā ||
3.22.17
dhanvantariḥ śaśāṅkaśca pārijāto mahādrumaḥ |
uccaiḥśravāśca turago gaja airāvatastathā ||
3.22.18
surā haridhanuḥ śaṅkho gāvaḥ kāmadughāstataḥ |
kaustubhākhyo maṇiścaiva tathā pīyūṣameva ca ||
3.22.19
punaśca mathyamāne tu kālakūṭaṃ mahāviṣam |
yugāntānalabhaṃ jātaṃ surāsurabhayāvaham ||
3.22.20
pīyūṣajanmakāle tu bindavo ye bahirgatāḥ |
tebhyaḥ kāntāḥ samudbhūtā bahvayo hyadbhutadarśanāḥ ||
3.22.21
śaratpūrṇenduvadanāstaḍitsūryānalaprabhāḥ |
hārakeyūrakaṭakairdivyaratnairalaṅkṛtāḥ ||
3.22.22
lāvaṇyāmṛtatoyena tāḥ siñcantyo diśo daśa |
jagadunmādayantyeva bhrūbhaṅgāyatavīkṣaṇāḥ ||
3.22.23
koṭiśastāḥ samutpannāstvamṛtātkāmanissṛtāḥ |
tato'mṛtaṃ samutpannaṃ jarāmṛtyunivāraṇam ||
3.22.24
lakṣmīṃ śaṅkhaṃ kaustubhaṃ ca khaḍgaṃ jagrāha keśavaḥ |
jagrāhārko hayaṃ divyamuccaiḥśravasamādarāt ||
3.22.25
pārijātaṃ taruvaramairāvatamibheśvaram |
śacīpatiśca jagrāha nirjareśo mahādarāt ||
3.22.26
kālakūṭaṃ śaśāṅkaṃ ca devatrāṇāya śaṅkaraḥ |
svakaṇṭhe dhṛtavān śambhuḥ svecchayā bhaktavatsalaḥ ||
3.22.27
daityāḥ surākhyāṃ ramaṇīmīśvarājavimohitāḥ |
jagṛhuḥ sakalā vyāsa sarve dhanvantariṃ janāḥ ||
3.22.28
jagṛhurmunayaḥ sarve kāmadhenuṃ munīśvarāḥ |
sāmānyatastriyastāśca sthitā āsanvimohikāḥ ||
3.22.29
amṛtārthaṃ mahāyuddhaṃ sambabhūva jayaiṣiṇām |
surāṇāmasurāṇāṃ ca mithaḥ saṅkṣubdhacetasām ||
3.22.30
hṛtaṃ somaṃ ca daiteyairbalāddevānvijitya ca |
baliprabhṛtibhirvyāsa yugāntāgnyarkasuprabhaiḥ ||
3.22.31
devāḥ śaṅkaramāpannā vihvalāḥ śivamāyayā |
sarve śakrādayastāta daiteyairarditā balāt ||
3.22.32
tatastadamṛtaṃ yatnātstrīsvarūpeṇa māyayā |
śivājñayā rameśena daityebhyaśca hṛtaṃ mune ||
3.22.33
apāyayatsurāṃstāṃśca mohinī strīsvarūpadhṛk |
mohayitvāsurānsarvānharirmāyāvināṃ varaḥ ||
3.22.34
gatvā nikaṭametasyā ūcire daityapuṅgavāḥ |
pāyayasva sudhāmetāṃ mābhūdbhedo'tra paṅktiṣu ||
3.22.35
etaduktvā dadustasmai viṣṇave chalarūpiṇe |
te daityā dānavāḥ sarve śivamāyāvimohitāḥ ||
3.22.36
etasminnantare dṛṣṭvā striyo dānavapuṅgavāḥ |
anayannamṛtodbhūtā yathāsthānaṃ yathāsukham ||
3.22.37
tāsāṃ purāṇi divyāni svargācchataguṇānyapi |
ghorairyantraiḥ suguptāni mayamāyākṛtāni ca ||
3.22.38
surakṣitāni sarvāṇi kṛtvā yuddhāya niryayuḥ |
aspṛṣṭavakṣaso daityāḥ kṛtvā samayameva hi ||
3.22.39
na spṛśāmaḥ striyaścemā yadi devairvinirjitāḥ |
ityuktvā te mahāvīrā daityāḥ sarve yuyutsavaḥ ||
3.22.40
siṃhanādaṃ tataścakruḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak |
pūrayanta ivākāśaṃ tarpayanto balāhakān ||
3.22.41
yuddhaṃ babhūva devānāmasuraiḥ saha bhīkaram |
devāsurākhyamatulaṃ prasiddhaṃ bhuvanatraye ||
3.22.42
jayaṃ prāpuḥ surāḥ sarve viṣṇunā parirakṣitāḥ |
daityāḥ palāyitāstatra hatāḥ sāmaraviṣṇunā ||
3.22.43
daityāḥ sammohitā devairviṣṇunā ca mahātmanā |
hatāvaśiṣṭāḥ pātālaṃ viviśurvivarāṇi ca ||
3.22.44
anuvavrāja tānviṣṇuścakrapāṇirmahābalaḥ |
pātālaṃ paramaṃ gatvā saṃsthitānbhītabhītavat ||
3.22.45
etasminnantare viṣṇurdadarśāmṛtasambhavāḥ |
kāntāḥ pūrṇenduvadanā divyalāvaṇyagarvitāḥ ||
3.22.46
sammohitaḥ kāmabāṇairlebhe tatraiva nirvṛtim |
tābhiśca varanārībhiḥ krīḍamāno babhūva ha ||
3.22.47
tābhyaḥ putrānajanayadviṣṇurvaraparākramān |
mahīṃ sarvāṃ kampayanto nānāyuddhaviśāradān ||
3.22.48
tato vai hariputrāste mahābalaparākramāḥ |
mahopadravamāceruḥ svarge bhuvi ca duḥkhadam ||
3.22.49
lokopadravamālakṣya nirjarā munayo'tha vai |
cakrurnivedananaṃ teṣāṃ brahmaṇe praṇipatya ca ||
3.22.50
tacchrutvādāya tānbrahmā yayau kailāsaparvatam |
tatra dṛṣṭvā śivaṃ devaṃ praṇanāma punaḥ punaḥ ||
3.22.51
tuṣṭāva vividhaiḥ stotrairnataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ |
jaya deva mahādeva sarvasvāminniti bruvan ||
3.22.52
brahmovāca |
devadeva mahādeva lokān rakṣākhilānprabho |
upadrutānviṣṇuputraiḥ pātālasthairvikāribhiḥ ||
3.22.53
nārīṣvamṛtabhūtāsu saṃsaktātmā harirvibho |
pātāle tiṣṭhatīdānīṃ ramate hi vikāravān ||
3.22.54
nandīśvara uvāca |
itthaṃ bahustutaḥ śambhurbrahmaṇā sarṣinirjaraiḥ |
lokasaṃrakṣaṇārthāya viṣṇorānayanāya ca ||
3.22.55
tataḥ sa bhagavān śambhuḥ kṛpāsindhurmaheśvaraḥ |
tadupadravamājñāya vṛṣarūpo babhūva ha ||
3.22.55.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ viṣṇūpadravavṛṣāvatāravarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||
3.22.55.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.22.55.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.22.55.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.22.55.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit