Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.26: ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 3.26

Language
Sanskrit

Contents

ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam

3.26.1

nandīśvara uvāca |
śṛṇu tāta pravakṣyāmi śivasya paramātmanaḥ |
avatāraṃ parānandaṃ vaiśyanāthāhvayaṃ mune ||

3.26.2

nandigrāme purā kācinmahānandeti viśrutā |
babhūva vāravanitā śivabhaktā susundarī ||

3.26.3

mahāvibhavasampannā sudhanāḍhyā mahojjvalā |
nānāratnaparicchinnaśṛṅgārarasanirbharā ||

3.26.4

sarvasaṅgītavidyāsu nipuṇātimanoharā |
tasyā geyena hṛṣyanti rājñyo rājāna eva ca ||

3.26.5

samānarca sadā sāmbaṃ sā veśyā śaṅkaraṃ mudā |
śivanāmajapāsaktā bhasmarudrākṣabhūṣaṇā ||

3.26.6

śivaṃ sampūjya sā nityaṃ sevantī jagadīśvaram |
nanarta parayā bhaktyā gāyantī śivasadyaśaḥ ||

3.26.7

rudrākṣairbhūṣayitvaikaṃ markaṭaṃ caiva kukkuṭam |
karatālaiśca gītaiśca sadā nartayati sma sā ||

3.26.8

nṛtyamānau ca tau dṛṣṭvā śivabhaktiratā ca sā |
veśyā sma vihasatyuccaiḥ premṇā sarvasakhīyutā ||

3.26.9

rudrākṣaiḥ kṛtakeyūrakarṇābharaṇamaṇḍanā |
markaṭaḥ śikṣayā tasyāḥ puro nṛtyati bālavat ||

3.26.10

śikhāsambaddharudrākṣaḥ kukkuṭaḥ kapinā saha |
nityaṃ nanarta nṛtyajñaḥ paśyatāṃ hitamāvahan ||

3.26.11

evaṃ sā kurvatī veśyā kautukaṃ paramādarāt |
śivabhaktiratā nityaṃ mahānandabharābhavat ||

3.26.12

śivabhaktiṃ prakurvantyā veśyāyā munisattama |
bahukālo vyatīyāya tasyāḥ paramasaukhyataḥ ||

3.26.13

ekadā ca gṛhe tasyā vaiśyo bhūtvā śivaḥ svayam |
parīkṣituṃ ca tadbhāvamājagāma śubho vratī ||

3.26.14

tripuṇḍravilasadbhālo rudrākṣābharaṇaḥ kṛtī |
śivanāmajapāsakto jaṭilaḥ śaivaveṣabhṛt ||

3.26.15

sa bibhradbhasmanicayaṃ prakoṣṭhe varakaṅkaṇam |
mahāratnaparistīrṇaṃ rājate parakautukī ||

3.26.16

tamāgataṃ susampūjya sā veśyā parayā mudā |
svasthāne sādaraṃ vaiśyaṃ sundarī hi nyaveśayat ||

3.26.17

tatprakoṣṭhe varaṃ vīkṣya kaṅkaṇaṃ sumanoharam |
tasmiñjātaspṛhā sā ca taṃ provāca suvismitā ||

3.26.18

mahānandovāca |
mahāratnamayaścāyaṃ kaṅkaṇastvatkare sthitaḥ |
mano harati me sadyo divyastrībhūṣaṇocitaḥ ||

3.26.19

nandīśvara uvāca |
iti tāṃ navaratnāḍhye saspṛhāṃ karabhūṣaṇe |
vīkṣyodāramatirvaiśyaḥ sasmitaṃ samabhāṣata ||

3.26.20

vaiśyanātha uvāca |
asmin ratnavare divye saspṛhaṃ yadi te manaḥ |
tvamevādhatsva suprītyā maulyamasya dadāsi kim ||

3.26.21

veśyovāca |
vayaṃ hi svairacāriṇyo veśyāstu na pativratāḥ |
asmatkulocito dharmo vyabhicāro na saṃśayaḥ ||

3.26.22

yadyetadakhilaṃ cittaṃ gṛhṇāti karabhūṣaṇam |
dinatrayamahorātraṃ patnī tava bhavāmyaham ||

3.26.23

vaiśya uvāca |
tathāstu yadi te satyaṃ vacanaṃ vīravallabhe |
dadāmi ratnavalayaṃ trirātraṃ bhava me vadhūḥ ||

3.26.24

etasminvyavahāre tu pramāṇaṃ śaśibhāskarau |
trivāraṃ satyamityuktvā hṛdayaṃ me spṛśa priye ||

3.26.25

veśyovāca |
dinatrayamahorātraṃ patnī bhūtvā tava prabho |
sahadharmaṃ carāmīti satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||

3.26.26

nandīśvara uvāca |
ityuktvā hi mahānandā trivāraṃ śaśibhāskarau |
pramāṇīkṛtya suprītyā sā tad hṛdayamaspṛśat ||

3.26.27

atha tasyai sa vaiśyastu pradattvā ratnakaṅkaṇam |
liṅgaṃ ratnamayaṃ tasya haste dattvedamabravīt ||

3.26.28

vaiśyanātha uvāca |
idaṃ ratnamayaṃ liṅgaṃ śaivaṃ matprāṇadavallabham |
rakṣaṇīyaṃ tvayā kānte gopanīyaṃ prayatnataḥ ||

3.26.29

nandīśvara uvāca |
evamastviti sā procya liṅgamādāya ratnajam |
nāṭyamaṇḍapikāmadhye nidhāya prāviśad gṛham ||

3.26.30

sā tena saṅgatā rātrau vaiśyena viṭadharmiṇā |
sukhaṃ suṣvāpa paryaṅke mṛdutalpopaśobhite ||

3.26.31

tato niśīthasamaye mune vaiśyapatīcchayā |
akasmādutthitā vāṇī nṛtyamaṇḍapikāntare ||

3.26.32

mahāprajvalito vahniḥ susamīrasahāyavān |
nāṭyamaṇḍapikāṃ tāta tāmeva sahasāvṛṇot ||

3.26.33

maṇḍape dahyamāne tu sahasotthāya sambhramāt |
markaṭaṃ mocayāmāsa sā veśyā tatra bandhanāt ||

3.26.34

sa markaṭo muktabandhaḥ kukkuṭena sahāmunā |
bhiyā dūraṃ hi dudrāva vidhūyāgnikaṇānbahūn ||

3.26.35

stambhena saha nirdagdhaṃ talliṅgaṃ śakalīkṛtam |
dṛṣṭvā veśyā sa vaiśyaśca durantaṃ duḥkhamāpatuḥ ||

3.26.36

dṛṣṭvā hyātmasamaṃ liṅgaṃ dagdhaṃ vaiśyapatistadā |
jñātuṃ tadbhāvamantaḥsthaṃ maraṇāya matiṃ dadhe ||

3.26.37

niviśye'titarāṃ khedādvaiśyastāmāha duḥkhitām |
nānālīlo maheśānaḥ kautukānnaradehavān ||

3.26.38

vaiśyapatiruvāca |
śivaliṅge tu nirbhinne dagdhe mahatprāṇavallabhe |
satyaṃ vacmi na sandeho nāhaṃ jīvitumutsahe ||

3.26.39

citāṃ kāraya me bhadre svabhṛtyaistvaṃ varairlaghu |
śive manaḥ samāveśya pravekṣyāmi hutāśanam ||

3.26.40

yadi brahmendraviṣṇvādyā vārayeyuḥ sametya mām |
tathāpyasmin kṣaṇe bhadre praviśāmi tyajāmyasūn ||

3.26.41

nandīśvara uvāca |
tamevaṃ dṛḍhanirbandhaṃ sā vijñāya suduḥkhitā |
svabhṛtyaiḥ kārayāmāsa citāṃ svabhavanād bahiḥ ||

3.26.42

tataḥ sa vaiśyaḥ śiva eka eva pradakṣiṇīkṛtya samiddhamagnim |
viveśa paśyatsu nareṣu dhīraḥ sukautukī saṅgatibhāvamicchuḥ ||

3.26.43

dṛṣṭvā sā tadgatiṃ veśyā mahānandātivismitā |
anutāpaṃ ca yuvatī prapede munisattama ||

3.26.44

atha sā duḥkhitā veśyā smṛtvā dharma sunirmalam |
sarvānbandhujanānvīkṣya babhāṣe karuṇaṃ vacaḥ ||

3.26.45

mahānandovāca |
ratnakaṅkaṇamādāya mayā satyamudāhṛtam |
dinatrayamahaṃ patnī vaiśyasyāmuṣya sammatā ||

3.26.46

karmaṇā matkṛtenāyaṃ mṛto vaiśyaḥ śivavratī |
tasmādahaṃ pravekṣyāmi sahānena hutāśanam ||

3.26.47

svadharmacāriṇītyuktamācāryaiḥ satyavādibhiḥ |
evaṃ kṛte mama prītyā satyaṃ mayi na naśyatu ||

3.26.48

satyāśrayaḥ paro dharmaḥ satyena paramā gatiḥ |
satyena svargamokṣau ca satye sarvaṃ pratiṣṭhitam ||

3.26.49

nandīśvara uvāca |
iti sā dṛḍhanirbandhā vāryamāṇāpi bandhubhiḥ |
satyalopabhiyā nārī prāṇāṃstyaktuṃ mano dadhe ||

3.26.50

sarvasvaṃ dvijamukhyebhyo dattvā dhyātvā sadāśivam |
tamagniṃ triḥparikramya praveśābhimukhī hyabhūt ||

3.26.51

tāṃ patantīṃ samiddhe'gnau svapadārpitamānasām |
vārayāmāsa viśvātmā prādurbhūtaḥ sa vai śivaḥ ||

3.26.52

sā taṃ vilokyākhiladevadevaṃ trilocanaṃ candrakalāvataṃsam |
śaśāṅkasūryānalakoṭibhāsaṃ stabdheva bhīteva tathaiva tasthau ||

3.26.53

tāṃ vihvalāṃ suvitrastāṃ vepamānāṃ jaḍīkṛtām |
samāśvāsya galadbāṣpāṃ karau dhṛtvābravīdvacaḥ ||

3.26.54

śiva uvāca |
satyaṃ dharmaṃ ca dhairyaṃ ca bhaktiṃ ca mayi niścalām |
parīkṣituṃ tvatsakāśaṃ vaiśyo bhūtvāhamāgataḥ ||

3.26.55

māyayāgniṃ samuddīpya dagdhaṃ te nāṭyamaṇḍapam |
dagdhaṃ kṛtvā ratnaliṅgaṃ praviṣṭo'haṃ hutāśanam ||

3.26.56

sā tvaṃ satyamanusmṛtya praviṣṭāgniṃ mayā sahā |
ataste sampradāsyāmi bhogāṃstridaśadurlabhān ||

3.26.57

yadyadicchasi suśroṇi tadeva hi dadāmi te |
tvadbhaktyāhaṃ prasanno'smi tavādeyaṃ na vidyate ||

3.26.58

nandīśvara uvāca |
iti bruvati gaurīśe śaṅkare bhaktavatsale |
mahānandā ca sā veśyā śaṅkaraṃ pratyabhāṣata ||

3.26.59

veśyovāca |
na me vāñchāsti bhogeṣu bhūmau svarge rasātale |
tava pādāmbujasparśādanyatkiñcinna kāmaye ||

3.26.60

ye me bhṛtyāśca dāsyaśca ye cānye mama bāndhavāḥ |
sarve tvaddarśanaparāstvayi sannyastavṛttayaḥ ||

3.26.61

sarvānetānmayā sārdhaṃ ninīyātmaparaṃ padam |
punarjanmabhayaṃ ghoraṃ vimocaya namo'stu te ||

3.26.62

nandīśvara uvāca |
tataḥ sa tasyā vacanaṃ pratinandya maheśvaraḥ |
tāḥ sarvāśca tayā sārdhaṃ nināya svaṃ paraṃ padam ||

3.26.63

vaiśyanāthāvatāraste varṇitaḥ paramo mayā |
mahānandāsukhakaro bhaktānandapradaḥ sadā ||

3.26.64

idaṃ caritraṃ paramaṃ pavitraṃ satāṃ ca sarvapradamāśu divyam |
śivāvatārasya viśāmpatermahā-nandāmahāsaukhyakaraṃ vicitram ||

3.26.65

idaṃ yaḥ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ |
cyavate na svadharmātsa paratra labhate gatim ||

3.26.65.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ ||

3.26.65.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.26.65.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.26.65.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.26.65.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

Other recensions (1)

Linked texts (1)