Shivapurana 3.26: ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.26
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.26.65 — 5 parts
ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam
3.26.1
nandīśvara uvāca |
śṛṇu tāta pravakṣyāmi śivasya paramātmanaḥ |
avatāraṃ parānandaṃ vaiśyanāthāhvayaṃ mune ||
3.26.2
nandigrāme purā kācinmahānandeti viśrutā |
babhūva vāravanitā śivabhaktā susundarī ||
3.26.3
mahāvibhavasampannā sudhanāḍhyā mahojjvalā |
nānāratnaparicchinnaśṛṅgārarasanirbharā ||
3.26.4
sarvasaṅgītavidyāsu nipuṇātimanoharā |
tasyā geyena hṛṣyanti rājñyo rājāna eva ca ||
3.26.5
samānarca sadā sāmbaṃ sā veśyā śaṅkaraṃ mudā |
śivanāmajapāsaktā bhasmarudrākṣabhūṣaṇā ||
3.26.6
śivaṃ sampūjya sā nityaṃ sevantī jagadīśvaram |
nanarta parayā bhaktyā gāyantī śivasadyaśaḥ ||
3.26.7
rudrākṣairbhūṣayitvaikaṃ markaṭaṃ caiva kukkuṭam |
karatālaiśca gītaiśca sadā nartayati sma sā ||
3.26.8
nṛtyamānau ca tau dṛṣṭvā śivabhaktiratā ca sā |
veśyā sma vihasatyuccaiḥ premṇā sarvasakhīyutā ||
3.26.9
rudrākṣaiḥ kṛtakeyūrakarṇābharaṇamaṇḍanā |
markaṭaḥ śikṣayā tasyāḥ puro nṛtyati bālavat ||
3.26.10
śikhāsambaddharudrākṣaḥ kukkuṭaḥ kapinā saha |
nityaṃ nanarta nṛtyajñaḥ paśyatāṃ hitamāvahan ||
3.26.11
evaṃ sā kurvatī veśyā kautukaṃ paramādarāt |
śivabhaktiratā nityaṃ mahānandabharābhavat ||
3.26.12
śivabhaktiṃ prakurvantyā veśyāyā munisattama |
bahukālo vyatīyāya tasyāḥ paramasaukhyataḥ ||
3.26.13
ekadā ca gṛhe tasyā vaiśyo bhūtvā śivaḥ svayam |
parīkṣituṃ ca tadbhāvamājagāma śubho vratī ||
3.26.14
tripuṇḍravilasadbhālo rudrākṣābharaṇaḥ kṛtī |
śivanāmajapāsakto jaṭilaḥ śaivaveṣabhṛt ||
3.26.15
sa bibhradbhasmanicayaṃ prakoṣṭhe varakaṅkaṇam |
mahāratnaparistīrṇaṃ rājate parakautukī ||
3.26.16
tamāgataṃ susampūjya sā veśyā parayā mudā |
svasthāne sādaraṃ vaiśyaṃ sundarī hi nyaveśayat ||
3.26.17
tatprakoṣṭhe varaṃ vīkṣya kaṅkaṇaṃ sumanoharam |
tasmiñjātaspṛhā sā ca taṃ provāca suvismitā ||
3.26.18
mahānandovāca |
mahāratnamayaścāyaṃ kaṅkaṇastvatkare sthitaḥ |
mano harati me sadyo divyastrībhūṣaṇocitaḥ ||
3.26.19
nandīśvara uvāca |
iti tāṃ navaratnāḍhye saspṛhāṃ karabhūṣaṇe |
vīkṣyodāramatirvaiśyaḥ sasmitaṃ samabhāṣata ||
3.26.20
vaiśyanātha uvāca |
asmin ratnavare divye saspṛhaṃ yadi te manaḥ |
tvamevādhatsva suprītyā maulyamasya dadāsi kim ||
3.26.21
veśyovāca |
vayaṃ hi svairacāriṇyo veśyāstu na pativratāḥ |
asmatkulocito dharmo vyabhicāro na saṃśayaḥ ||
3.26.22
yadyetadakhilaṃ cittaṃ gṛhṇāti karabhūṣaṇam |
dinatrayamahorātraṃ patnī tava bhavāmyaham ||
3.26.23
vaiśya uvāca |
tathāstu yadi te satyaṃ vacanaṃ vīravallabhe |
dadāmi ratnavalayaṃ trirātraṃ bhava me vadhūḥ ||
3.26.24
etasminvyavahāre tu pramāṇaṃ śaśibhāskarau |
trivāraṃ satyamityuktvā hṛdayaṃ me spṛśa priye ||
3.26.25
veśyovāca |
dinatrayamahorātraṃ patnī bhūtvā tava prabho |
sahadharmaṃ carāmīti satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||
3.26.26
nandīśvara uvāca |
ityuktvā hi mahānandā trivāraṃ śaśibhāskarau |
pramāṇīkṛtya suprītyā sā tad hṛdayamaspṛśat ||
3.26.27
atha tasyai sa vaiśyastu pradattvā ratnakaṅkaṇam |
liṅgaṃ ratnamayaṃ tasya haste dattvedamabravīt ||
3.26.28
vaiśyanātha uvāca |
idaṃ ratnamayaṃ liṅgaṃ śaivaṃ matprāṇadavallabham |
rakṣaṇīyaṃ tvayā kānte gopanīyaṃ prayatnataḥ ||
3.26.29
nandīśvara uvāca |
evamastviti sā procya liṅgamādāya ratnajam |
nāṭyamaṇḍapikāmadhye nidhāya prāviśad gṛham ||
3.26.30
sā tena saṅgatā rātrau vaiśyena viṭadharmiṇā |
sukhaṃ suṣvāpa paryaṅke mṛdutalpopaśobhite ||
3.26.31
tato niśīthasamaye mune vaiśyapatīcchayā |
akasmādutthitā vāṇī nṛtyamaṇḍapikāntare ||
3.26.32
mahāprajvalito vahniḥ susamīrasahāyavān |
nāṭyamaṇḍapikāṃ tāta tāmeva sahasāvṛṇot ||
3.26.33
maṇḍape dahyamāne tu sahasotthāya sambhramāt |
markaṭaṃ mocayāmāsa sā veśyā tatra bandhanāt ||
3.26.34
sa markaṭo muktabandhaḥ kukkuṭena sahāmunā |
bhiyā dūraṃ hi dudrāva vidhūyāgnikaṇānbahūn ||
3.26.35
stambhena saha nirdagdhaṃ talliṅgaṃ śakalīkṛtam |
dṛṣṭvā veśyā sa vaiśyaśca durantaṃ duḥkhamāpatuḥ ||
3.26.36
dṛṣṭvā hyātmasamaṃ liṅgaṃ dagdhaṃ vaiśyapatistadā |
jñātuṃ tadbhāvamantaḥsthaṃ maraṇāya matiṃ dadhe ||
3.26.37
niviśye'titarāṃ khedādvaiśyastāmāha duḥkhitām |
nānālīlo maheśānaḥ kautukānnaradehavān ||
3.26.38
vaiśyapatiruvāca |
śivaliṅge tu nirbhinne dagdhe mahatprāṇavallabhe |
satyaṃ vacmi na sandeho nāhaṃ jīvitumutsahe ||
3.26.39
citāṃ kāraya me bhadre svabhṛtyaistvaṃ varairlaghu |
śive manaḥ samāveśya pravekṣyāmi hutāśanam ||
3.26.40
yadi brahmendraviṣṇvādyā vārayeyuḥ sametya mām |
tathāpyasmin kṣaṇe bhadre praviśāmi tyajāmyasūn ||
3.26.41
nandīśvara uvāca |
tamevaṃ dṛḍhanirbandhaṃ sā vijñāya suduḥkhitā |
svabhṛtyaiḥ kārayāmāsa citāṃ svabhavanād bahiḥ ||
3.26.42
tataḥ sa vaiśyaḥ śiva eka eva pradakṣiṇīkṛtya samiddhamagnim |
viveśa paśyatsu nareṣu dhīraḥ sukautukī saṅgatibhāvamicchuḥ ||
3.26.43
dṛṣṭvā sā tadgatiṃ veśyā mahānandātivismitā |
anutāpaṃ ca yuvatī prapede munisattama ||
3.26.44
atha sā duḥkhitā veśyā smṛtvā dharma sunirmalam |
sarvānbandhujanānvīkṣya babhāṣe karuṇaṃ vacaḥ ||
3.26.45
mahānandovāca |
ratnakaṅkaṇamādāya mayā satyamudāhṛtam |
dinatrayamahaṃ patnī vaiśyasyāmuṣya sammatā ||
3.26.46
karmaṇā matkṛtenāyaṃ mṛto vaiśyaḥ śivavratī |
tasmādahaṃ pravekṣyāmi sahānena hutāśanam ||
3.26.47
svadharmacāriṇītyuktamācāryaiḥ satyavādibhiḥ |
evaṃ kṛte mama prītyā satyaṃ mayi na naśyatu ||
3.26.48
satyāśrayaḥ paro dharmaḥ satyena paramā gatiḥ |
satyena svargamokṣau ca satye sarvaṃ pratiṣṭhitam ||
3.26.49
nandīśvara uvāca |
iti sā dṛḍhanirbandhā vāryamāṇāpi bandhubhiḥ |
satyalopabhiyā nārī prāṇāṃstyaktuṃ mano dadhe ||
3.26.50
sarvasvaṃ dvijamukhyebhyo dattvā dhyātvā sadāśivam |
tamagniṃ triḥparikramya praveśābhimukhī hyabhūt ||
3.26.51
tāṃ patantīṃ samiddhe'gnau svapadārpitamānasām |
vārayāmāsa viśvātmā prādurbhūtaḥ sa vai śivaḥ ||
3.26.52
sā taṃ vilokyākhiladevadevaṃ trilocanaṃ candrakalāvataṃsam |
śaśāṅkasūryānalakoṭibhāsaṃ stabdheva bhīteva tathaiva tasthau ||
3.26.53
tāṃ vihvalāṃ suvitrastāṃ vepamānāṃ jaḍīkṛtām |
samāśvāsya galadbāṣpāṃ karau dhṛtvābravīdvacaḥ ||
3.26.54
śiva uvāca |
satyaṃ dharmaṃ ca dhairyaṃ ca bhaktiṃ ca mayi niścalām |
parīkṣituṃ tvatsakāśaṃ vaiśyo bhūtvāhamāgataḥ ||
3.26.55
māyayāgniṃ samuddīpya dagdhaṃ te nāṭyamaṇḍapam |
dagdhaṃ kṛtvā ratnaliṅgaṃ praviṣṭo'haṃ hutāśanam ||
3.26.56
sā tvaṃ satyamanusmṛtya praviṣṭāgniṃ mayā sahā |
ataste sampradāsyāmi bhogāṃstridaśadurlabhān ||
3.26.57
yadyadicchasi suśroṇi tadeva hi dadāmi te |
tvadbhaktyāhaṃ prasanno'smi tavādeyaṃ na vidyate ||
3.26.58
nandīśvara uvāca |
iti bruvati gaurīśe śaṅkare bhaktavatsale |
mahānandā ca sā veśyā śaṅkaraṃ pratyabhāṣata ||
3.26.59
veśyovāca |
na me vāñchāsti bhogeṣu bhūmau svarge rasātale |
tava pādāmbujasparśādanyatkiñcinna kāmaye ||
3.26.60
ye me bhṛtyāśca dāsyaśca ye cānye mama bāndhavāḥ |
sarve tvaddarśanaparāstvayi sannyastavṛttayaḥ ||
3.26.61
sarvānetānmayā sārdhaṃ ninīyātmaparaṃ padam |
punarjanmabhayaṃ ghoraṃ vimocaya namo'stu te ||
3.26.62
nandīśvara uvāca |
tataḥ sa tasyā vacanaṃ pratinandya maheśvaraḥ |
tāḥ sarvāśca tayā sārdhaṃ nināya svaṃ paraṃ padam ||
3.26.63
vaiśyanāthāvatāraste varṇitaḥ paramo mayā |
mahānandāsukhakaro bhaktānandapradaḥ sadā ||
3.26.64
idaṃ caritraṃ paramaṃ pavitraṃ satāṃ ca sarvapradamāśu divyam |
śivāvatārasya viśāmpatermahā-nandāmahāsaukhyakaraṃ vicitram ||
3.26.65
idaṃ yaḥ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ |
cyavate na svadharmātsa paratra labhate gatim ||
3.26.65.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ ||
3.26.65.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.26.65.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.26.65.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.26.65.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Kūrmapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit