<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › [Shivapurana (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2) › 3.26

# Shivapurana 3.26: ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 3.26

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [3.26.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65) — 5 parts

### ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam

### [3.26.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.1)

nandīśvara uvāca |  
śṛṇu tāta pravakṣyāmi śivasya paramātmanaḥ |  
avatāraṃ parānandaṃ vaiśyanāthāhvayaṃ mune ||

### [3.26.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.2)

nandigrāme purā kācinmahānandeti viśrutā |  
babhūva vāravanitā śivabhaktā susundarī ||

### [3.26.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.3)

mahāvibhavasampannā sudhanāḍhyā mahojjvalā |  
nānāratnaparicchinnaśṛṅgārarasanirbharā ||

### [3.26.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.4)

sarvasaṅgītavidyāsu nipuṇātimanoharā |  
tasyā geyena hṛṣyanti rājñyo rājāna eva ca ||

### [3.26.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.5)

samānarca sadā sāmbaṃ sā veśyā śaṅkaraṃ mudā |  
śivanāmajapāsaktā bhasmarudrākṣabhūṣaṇā ||

### [3.26.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.6)

śivaṃ sampūjya sā nityaṃ sevantī jagadīśvaram |  
nanarta parayā bhaktyā gāyantī śivasadyaśaḥ ||

### [3.26.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.7)

rudrākṣairbhūṣayitvaikaṃ markaṭaṃ caiva kukkuṭam |  
karatālaiśca gītaiśca sadā nartayati sma sā ||

### [3.26.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.8)

nṛtyamānau ca tau dṛṣṭvā śivabhaktiratā ca sā |  
veśyā sma vihasatyuccaiḥ premṇā sarvasakhīyutā ||

### [3.26.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.9)

rudrākṣaiḥ kṛtakeyūrakarṇābharaṇamaṇḍanā |  
markaṭaḥ śikṣayā tasyāḥ puro nṛtyati bālavat ||

### [3.26.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.10)

śikhāsambaddharudrākṣaḥ kukkuṭaḥ kapinā saha |  
nityaṃ nanarta nṛtyajñaḥ paśyatāṃ hitamāvahan ||

### [3.26.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.11)

evaṃ sā kurvatī veśyā kautukaṃ paramādarāt |  
śivabhaktiratā nityaṃ mahānandabharābhavat ||

### [3.26.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.12)

śivabhaktiṃ prakurvantyā veśyāyā munisattama |  
bahukālo vyatīyāya tasyāḥ paramasaukhyataḥ ||

### [3.26.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.13)

ekadā ca gṛhe tasyā vaiśyo bhūtvā śivaḥ svayam |  
parīkṣituṃ ca tadbhāvamājagāma śubho vratī ||

### [3.26.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.14)

tripuṇḍravilasadbhālo rudrākṣābharaṇaḥ kṛtī |  
śivanāmajapāsakto jaṭilaḥ śaivaveṣabhṛt ||

### [3.26.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.15)

sa bibhradbhasmanicayaṃ prakoṣṭhe varakaṅkaṇam |  
mahāratnaparistīrṇaṃ rājate parakautukī ||

### [3.26.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.16)

tamāgataṃ susampūjya sā veśyā parayā mudā |  
svasthāne sādaraṃ vaiśyaṃ sundarī hi nyaveśayat ||

### [3.26.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.17)

tatprakoṣṭhe varaṃ vīkṣya kaṅkaṇaṃ sumanoharam |  
tasmiñjātaspṛhā sā ca taṃ provāca suvismitā ||

### [3.26.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.18)

mahānandovāca |  
mahāratnamayaścāyaṃ kaṅkaṇastvatkare sthitaḥ |  
mano harati me sadyo divyastrībhūṣaṇocitaḥ ||

### [3.26.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.19)

nandīśvara uvāca |  
iti tāṃ navaratnāḍhye saspṛhāṃ karabhūṣaṇe |  
vīkṣyodāramatirvaiśyaḥ sasmitaṃ samabhāṣata ||

### [3.26.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.20)

vaiśyanātha uvāca |  
asmin ratnavare divye saspṛhaṃ yadi te manaḥ |  
tvamevādhatsva suprītyā maulyamasya dadāsi kim ||

### [3.26.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.21)

veśyovāca |  
vayaṃ hi svairacāriṇyo veśyāstu na pativratāḥ |  
asmatkulocito dharmo vyabhicāro na saṃśayaḥ ||

### [3.26.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.22)

yadyetadakhilaṃ cittaṃ gṛhṇāti karabhūṣaṇam |  
dinatrayamahorātraṃ patnī tava bhavāmyaham ||

### [3.26.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.23)

vaiśya uvāca |  
tathāstu yadi te satyaṃ vacanaṃ vīravallabhe |  
dadāmi ratnavalayaṃ trirātraṃ bhava me vadhūḥ ||

### [3.26.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.24)

etasminvyavahāre tu pramāṇaṃ śaśibhāskarau |  
trivāraṃ satyamityuktvā hṛdayaṃ me spṛśa priye ||

### [3.26.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.25)

veśyovāca |  
dinatrayamahorātraṃ patnī bhūtvā tava prabho |  
sahadharmaṃ carāmīti satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||

### [3.26.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.26)

nandīśvara uvāca |  
ityuktvā hi mahānandā trivāraṃ śaśibhāskarau |  
pramāṇīkṛtya suprītyā sā tad hṛdayamaspṛśat ||

### [3.26.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.27)

atha tasyai sa vaiśyastu pradattvā ratnakaṅkaṇam |  
liṅgaṃ ratnamayaṃ tasya haste dattvedamabravīt ||

### [3.26.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.28)

vaiśyanātha uvāca |  
idaṃ ratnamayaṃ liṅgaṃ śaivaṃ matprāṇadavallabham |  
rakṣaṇīyaṃ tvayā kānte gopanīyaṃ prayatnataḥ ||

### [3.26.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.29)

nandīśvara uvāca |  
evamastviti sā procya liṅgamādāya ratnajam |  
nāṭyamaṇḍapikāmadhye nidhāya prāviśad gṛham ||

### [3.26.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.30)

sā tena saṅgatā rātrau vaiśyena viṭadharmiṇā |  
sukhaṃ suṣvāpa paryaṅke mṛdutalpopaśobhite ||

### [3.26.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.31)

tato niśīthasamaye mune vaiśyapatīcchayā |  
akasmādutthitā vāṇī nṛtyamaṇḍapikāntare ||

### [3.26.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.32)

mahāprajvalito vahniḥ susamīrasahāyavān |  
nāṭyamaṇḍapikāṃ tāta tāmeva sahasāvṛṇot ||

### [3.26.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.33)

maṇḍape dahyamāne tu sahasotthāya sambhramāt |  
markaṭaṃ mocayāmāsa sā veśyā tatra bandhanāt ||

### [3.26.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.34)

sa markaṭo muktabandhaḥ kukkuṭena sahāmunā |  
bhiyā dūraṃ hi dudrāva vidhūyāgnikaṇānbahūn ||

### [3.26.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.35)

stambhena saha nirdagdhaṃ talliṅgaṃ śakalīkṛtam |  
dṛṣṭvā veśyā sa vaiśyaśca durantaṃ duḥkhamāpatuḥ ||

### [3.26.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.36)

dṛṣṭvā hyātmasamaṃ liṅgaṃ dagdhaṃ vaiśyapatistadā |  
jñātuṃ tadbhāvamantaḥsthaṃ maraṇāya matiṃ dadhe ||

### [3.26.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.37)

niviśye'titarāṃ khedādvaiśyastāmāha duḥkhitām |  
nānālīlo maheśānaḥ kautukānnaradehavān ||

### [3.26.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.38)

vaiśyapatiruvāca |  
śivaliṅge tu nirbhinne dagdhe mahatprāṇavallabhe |  
satyaṃ vacmi na sandeho nāhaṃ jīvitumutsahe ||

### [3.26.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.39)

citāṃ kāraya me bhadre svabhṛtyaistvaṃ varairlaghu |  
śive manaḥ samāveśya pravekṣyāmi hutāśanam ||

### [3.26.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.40)

yadi brahmendraviṣṇvādyā vārayeyuḥ sametya mām |  
tathāpyasmin kṣaṇe bhadre praviśāmi tyajāmyasūn ||

### [3.26.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.41)

nandīśvara uvāca |  
tamevaṃ dṛḍhanirbandhaṃ sā vijñāya suduḥkhitā |  
svabhṛtyaiḥ kārayāmāsa citāṃ svabhavanād bahiḥ ||

### [3.26.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.42)

tataḥ sa vaiśyaḥ śiva eka eva pradakṣiṇīkṛtya samiddhamagnim |  
viveśa paśyatsu nareṣu dhīraḥ sukautukī saṅgatibhāvamicchuḥ ||

### [3.26.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.43)

dṛṣṭvā sā tadgatiṃ veśyā mahānandātivismitā |  
anutāpaṃ ca yuvatī prapede munisattama ||

### [3.26.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.44)

atha sā duḥkhitā veśyā smṛtvā dharma sunirmalam |  
sarvānbandhujanānvīkṣya babhāṣe karuṇaṃ vacaḥ ||

### [3.26.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.45)

mahānandovāca |  
ratnakaṅkaṇamādāya mayā satyamudāhṛtam |  
dinatrayamahaṃ patnī vaiśyasyāmuṣya sammatā ||

### [3.26.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.46)

karmaṇā matkṛtenāyaṃ mṛto vaiśyaḥ śivavratī |  
tasmādahaṃ pravekṣyāmi sahānena hutāśanam ||

### [3.26.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.47)

svadharmacāriṇītyuktamācāryaiḥ satyavādibhiḥ |  
evaṃ kṛte mama prītyā satyaṃ mayi na naśyatu ||

### [3.26.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.48)

satyāśrayaḥ paro dharmaḥ satyena paramā gatiḥ |  
satyena svargamokṣau ca satye sarvaṃ pratiṣṭhitam ||

### [3.26.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.49)

nandīśvara uvāca |  
iti sā dṛḍhanirbandhā vāryamāṇāpi bandhubhiḥ |  
satyalopabhiyā nārī prāṇāṃstyaktuṃ mano dadhe ||

### [3.26.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.50)

sarvasvaṃ dvijamukhyebhyo dattvā dhyātvā sadāśivam |  
tamagniṃ triḥparikramya praveśābhimukhī hyabhūt ||

### [3.26.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.51)

tāṃ patantīṃ samiddhe'gnau svapadārpitamānasām |  
vārayāmāsa viśvātmā prādurbhūtaḥ sa vai śivaḥ ||

### [3.26.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.52)

sā taṃ vilokyākhiladevadevaṃ trilocanaṃ candrakalāvataṃsam |  
śaśāṅkasūryānalakoṭibhāsaṃ stabdheva bhīteva tathaiva tasthau ||

### [3.26.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.53)

tāṃ vihvalāṃ suvitrastāṃ vepamānāṃ jaḍīkṛtām |  
samāśvāsya galadbāṣpāṃ karau dhṛtvābravīdvacaḥ ||

### [3.26.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.54)

śiva uvāca |  
satyaṃ dharmaṃ ca dhairyaṃ ca bhaktiṃ ca mayi niścalām |  
parīkṣituṃ tvatsakāśaṃ vaiśyo bhūtvāhamāgataḥ ||

### [3.26.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.55)

māyayāgniṃ samuddīpya dagdhaṃ te nāṭyamaṇḍapam |  
dagdhaṃ kṛtvā ratnaliṅgaṃ praviṣṭo'haṃ hutāśanam ||

### [3.26.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.56)

sā tvaṃ satyamanusmṛtya praviṣṭāgniṃ mayā sahā |  
ataste sampradāsyāmi bhogāṃstridaśadurlabhān ||

### [3.26.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.57)

yadyadicchasi suśroṇi tadeva hi dadāmi te |  
tvadbhaktyāhaṃ prasanno'smi tavādeyaṃ na vidyate ||

### [3.26.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.58)

nandīśvara uvāca |  
iti bruvati gaurīśe śaṅkare bhaktavatsale |  
mahānandā ca sā veśyā śaṅkaraṃ pratyabhāṣata ||

### [3.26.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.59)

veśyovāca |  
na me vāñchāsti bhogeṣu bhūmau svarge rasātale |  
tava pādāmbujasparśādanyatkiñcinna kāmaye ||

### [3.26.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.60)

ye me bhṛtyāśca dāsyaśca ye cānye mama bāndhavāḥ |  
sarve tvaddarśanaparāstvayi sannyastavṛttayaḥ ||

### [3.26.61](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.61)

sarvānetānmayā sārdhaṃ ninīyātmaparaṃ padam |  
punarjanmabhayaṃ ghoraṃ vimocaya namo'stu te ||

### [3.26.62](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.62)

nandīśvara uvāca |  
tataḥ sa tasyā vacanaṃ pratinandya maheśvaraḥ |  
tāḥ sarvāśca tayā sārdhaṃ nināya svaṃ paraṃ padam ||

### [3.26.63](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.63)

vaiśyanāthāvatāraste varṇitaḥ paramo mayā |  
mahānandāsukhakaro bhaktānandapradaḥ sadā ||

### [3.26.64](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.64)

idaṃ caritraṃ paramaṃ pavitraṃ satāṃ ca sarvapradamāśu divyam |  
śivāvatārasya viśāmpatermahā-nandāmahāsaukhyakaraṃ vicitram ||

### [3.26.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65)

idaṃ yaḥ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ |  
cyavate na svadharmātsa paratra labhate gatim ||

### [3.26.65.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ ||

### [3.26.65.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [3.26.65.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [3.26.65.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [3.26.65.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26.65.p5)

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

## Other recensions (1)

- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete.3.26.1) — Sanskrit

## Linked texts (5)

- [Śaṅkarasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.sankarasamhita.54.22) — Vyāsa, Sanskrit
- [Brāhmī Saṃhitā](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmisamhita.21.26) — Sanskrit
- [Brahmisamhita (gurumandalseries1962)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.pancaratra.brahmisamhita*gurumandalseries1962.21.26) — Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale)](https://indike.org/pramana/in.purana.kurmapurana.14.p5) — Ananta Gokhale, Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.kurmapurana.9.p12) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26) · Pramāṇa
