Shivapurana 3.29: ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | kṛṣṇadarśanaśivāvatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.29
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.29.59 — 5 parts
ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | kṛṣṇadarśanaśivāvatāravarṇanam
3.29.1
nandīśvara uvāca |
sanatkumāra śambhostvavatāraṃ paramaṃ śṛṇu |
nabhagajñānadaṃ kṛṣṇadarśanāhvayamuttamam ||
3.29.2
ikṣvākupramukhā āsan śrāddhadevasutāśca ye |
nabhagastatra navamo nābhāgastatsutaḥ smṛtaḥ ||
3.29.3
ambarīṣaḥ sutastasya viṣṇubhakto babhūva saḥ |
yasyopari prasanno'bhūddurvāsā brahmabhaktitaḥ ||
3.29.4
pitāmaho'mbarīṣasya nabhago yaḥ prakīrtitaḥ |
taccaritaṃ śṛṇu mune yasmai jñānamadācchivaḥ ||
3.29.5
nabhago manuputrastu paṭhanārthaṃ subuddhimān |
cakre gurukule vāsaṃ bahukālaṃ jitendriyaḥ ||
3.29.6
etasminsamaye te vai ikṣvākupramukhāḥ sutāḥ |
tasmai bhāgamakalpyaiva bhejurbhāgānnijānkramāt ||
3.29.7
svaṃ svaṃ bhāgaṃ gṛhītvā te bubhujū rājyamuttamam |
aviṣādaṃ mahābhāgāḥ pitrādeśātsubuddhayaḥ ||
3.29.8
sa paścādāgatastatra brahmacārī gurusthalāt |
nabhago'dhītya sarvāśca sāṅgopāṅgāḥ śrutīḥ kramāt ||
3.29.9
bhrātṛnvilokya nabhago vibhaktānsakalānnijān |
dāyārthī prāha tānsnehādikṣvākupramukhānmune ||
3.29.10
nabhaga uvāca |
bhrātaro'bhaktakaṃ mahyaṃ dāyaṃ kṛtvā yathātatham |
sarve vibhaktāḥ suprītyā svadāyārthāgatāya ca ||
3.29.11
tadā vismṛtamasmābhiridānīṃ pitaraṃ tava |
vibhajāmo vayaṃ bhāgaṃ taṃ gṛhāṇa na saṃśayaḥ ||
3.29.12
tacchutvā bhrātṛvacanaṃ nabhagaḥ paravismṛtaḥ |
tadopakaṇṭhamāgatya pitaraṃ samabhāṣata ||
3.29.13
nabhaga uvāca |
he tāta bhrātaraḥ sarve tyaktvā māṃ nyabhajaṃśca te |
paṭhanārthaṃ gataścāhaṃ brahmacārī guroḥ kule ||
3.29.14
tata āgatya me pṛṣṭā dāyadānārthamādarāt |
te tvāmūcurvibhāgaṃ me tadarthamahamāgataḥ ||
3.29.15
nandīśvara uvāca |
tadākarṇya vacastasya pitā taṃ prāha vismitaḥ |
āśvāsya śrāddhadevaḥ sa satyadharmarataṃ mune ||
3.29.16
manuruvāca |
taduktaṃ mādṛthāstāta pratāraṇakaraṃ hi tat |
na hyahaṃ paramaṃ dāyaṃ sarvathā bhogasādhanam ||
3.29.17
tathāpi dāyabhāvena datto'haṃ taiḥ pratāribhiḥ |
tava vai jīvanopāyaṃ vadāmi śṛṇu tattvataḥ ||
3.29.18
satramāṅgirasā viprāḥ kurvantyadya sumedhasaḥ |
tatra karmaṇi muhyanti ṣaṣṭhaṃ ṣaṣṭhamahaḥ prati ||
3.29.19
tatra tvaṃ gaccha nabhaga tān suśaṃsa mahākave |
sūkte dve vaiśvadeve hi satraṃ śuddhaṃ hi tadbhavet ||
3.29.20
tatkarmaṇi samāpte hi svaryānto brāhmaṇāśca te |
dhanaṃ dāsyanti te tuṣṭāḥ svasatrapariśeṣitam ||
3.29.21
nandīśvara uvāca |
tadākarṇya piturvākyaṃ nabhagaḥ satyasāravān |
jagāma tatra suprītyā yatra tatsatramuttamam ||
3.29.22
tadāhaḥ karmaṇi mune satre tasminsa mānavaḥ |
sūkte dve vaiśvadeve hi provāca spaṣṭataḥ sudhīḥ ||
3.29.23
samāpte karmaṇi tato viprā āṅgirasāśca te |
tasmai dattvā yayuḥ svargaṃ svaṃ svaṃ satrāvaśeṣitam ||
3.29.24
tattadā svīkariṣyantaṃ susatrapariśeṣitam |
vijñāya giriśaḥ sadya āvirbhūtaḥ sadūtikṛt ||
3.29.25
sarvāṅgasundaraḥ śrīmānpuruṣaḥ kṛṣṇadarśanaḥ |
bhāvaṃ samīkṣituṃ bhāgaṃ dātuṃ jñānaṃ paraṃ ca tat ||
3.29.26
atho sa śaṅkaraḥ śambhuḥ parīkṣākara īśvaraḥ |
uvācottarato'bhyetya nabhagaṃ taṃ hi mānavam ||
3.29.27
īśvara uvāca |
kastvaṃ gṛhṇāsi puruṣa mamedaṃ vāstukaṃ vasu |
preṣitaḥ kena tatsarvaṃ satyaṃ vada mamāgrataḥ ||
3.29.28
nandīśvara uvāca |
tacchrutvā tadvacastāta mānavo nabhagaḥ kaviḥ |
pratyuvāca vinītātmā puruṣaṃ kṛṣṇadarśanam ||
3.29.29
nabhaga uvāca |
mamedamṛṣibhirdattaṃ vasu yajñagataṃ khalu |
kathaṃ vārayase māṃ tvaṃ gṛhṇataṃ kṛṣṇadarśana ||
3.29.30
nandīśvara uvāca |
ākarṇya nābhagaṃ vākyamidaṃ satyamudīritam |
pratyuvāca prasannātmā puruṣaḥ kṛṣṇadarśanaḥ ||
3.29.31
kṛṣṇadarśana uvāca |
vivāde'sminhi nau tāta pramāṇaṃ janakastava |
yāhi taṃ pṛccha sa brūyāttatpramāṇaṃ tu satyataḥ ||
3.29.32
nandīśvara uvāca |
tadākarṇya vacastasya nabhago mānavaḥ kaviḥ |
āgacchatpitaraṃ prītyā taduktaṃ pṛṣṭavānmune ||
3.29.33
putroditaṃ samākarṇya śrāddhadevaḥ sa vai manuḥ |
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ prāptasmṛtiruvāca tam ||
3.29.34
manuruvāca |
he tāta śṛṇu madvākyaṃ sa devaḥ puruṣaḥ śivaḥ |
tasyaiva sakalaṃ vastu yajñaprāptaṃ viśeṣataḥ ||
3.29.35
adhvarorvaritaṃ vastu rudrabhāgaḥ prakīrtitaḥ |
ityapi prājñavādo hi kvacijjātastadicchayā ||
3.29.36
sa deva īśvaraḥ sarvaṃ vastvarhati na saṃśayaḥ |
yajñāvaśiṣṭaṃ kimuta pare tasyecchayā vibhoḥ ||
3.29.37
anugrahārthamāyātastava tadrūpataḥ prabhuḥ |
tatra tvaṃ gaccha nabhaga prasannaṃ kuru satyataḥ ||
3.29.38
kṣamāpaya svāparādhaṃ supraṇamya stutiṃ kuru |
sarvaprabhuḥ sa eveśo yajñādhīśo'khileśvaraḥ ||
3.29.39
viṣṇubrahmādayo devāḥ siddhāḥ sarvarṣayo'pi hi |
tadanugrahatastāta samarthāḥ sarvakarmaṇi ||
3.29.40
kimbahūktyātmajaśreṣṭha gaccha tatrāśu māciram |
prasādaya mahādevaṃ sarvathā sakaleśvaram ||
3.29.41
nandīśvara uvāca |
ityuktvā sa manuḥ śrāddhadevaśca tanayaṃ drutam |
preṣayāmāsa nikaṭaṃ śambhoḥ so'pi sametya tam ||
3.29.42
nabhagaśca praṇamyāśu sāñjalirnatamastakaḥ |
provāca suprasannātmā vinayena mahāmatiḥ ||
3.29.43
nabhaga uvāca |
idaṃ taveśa sarvaṃ hi vastu tribhuvane hi yat |
ityāha me pitā nūnaṃ kimutādhvaraśeṣitam ||
3.29.44
ajānatā mayā nātha yaduktaṃ tadvaco bhramāt |
aparādhaṃ tvaṃ kṣamasva śirasā tvāṃ prasādaye ||
3.29.45
ityuktvā nabhagaḥ so'tidīnadhīstu kṛtāñjaliḥ |
tuṣṭāva taṃ maheśānaṃ kṛṣṇadarśanamānataḥ ||
3.29.46
śrāddhadevo'pi śuddhātmā natakaḥ sāñjaliḥ sudhīḥ |
tuṣṭāva taṃ prabhuṃ natvā svāparādhaṃ kṣamāpayan ||
3.29.47
etasminnantare tatra viṣṇubrahmādayaḥ surāḥ |
vāsavādyāḥ samājagmuḥ siddhāśca munayo'pi hi ||
3.29.48
mahotsavaṃ prakurvantaḥ sukṛtāñjalayo'khilāḥ |
tuṣṭuvurnatakā bhaktyā supraṇamya pṛthakpṛthak ||
3.29.49
atha rudraḥ prasannātmā kṛpādṛṣṭyā vilokya tān |
uvāca nabhagaṃ prītyā sasmitaṃ kṛṣṇadarśanaḥ ||
3.29.50
kṛṣṇadarśana uvāca |
yatte pitāvadaddharmyaṃ vākyaṃ tattu tathaiva hi |
tvayāpi satyamuktaṃ tat sādhustvaṃ nātra saṃśayaḥ ||
3.29.51
ato'haṃ suprasanno'smi sarvathā suvratena te |
dadāmi kṛpayā te hi jñānaṃ brahma sanātanam ||
3.29.52
mahājñānī bhava tvaṃ hi savipro nabhagaṃ drutam |
gṛhāṇa vastvidaṃ sarvaṃ maddattaṃ kṛpayādhunā ||
3.29.53
iha sarvasukhaṃ bhuṅkṣva nirvikāraṃ mahāmate |
sugatiṃ prāpsyasi tvaṃ hi savipraḥ kṛpayā mama ||
3.29.54
nandīśvara uvāca |
ityuktvā tāta bhagavānsa rudraḥ satyavatsalaḥ |
sarveṣāṃ paśyatāṃ teṣāṃ tatraivāntardadhe haraḥ ||
3.29.55
viṣṇurbrahmāpi devādyāḥ sarve te munisattama |
svaṃ svaṃ dhāma yayuḥ prītyā tasyai natvā diśe mudā ||
3.29.56
saputraḥ śrāddhadevo'pi svasthānamagamanmudā |
bhuktvā bhogānsuvipulānso'nte śivapuraṃ yayau ||
3.29.57
itthaṃ te kīrtito brahmannavatāraḥ śivasya hi |
kṛṣṇadarśananāmā vai nabhagānandadāyakaḥ ||
3.29.58
idamākhyānamanaghaṃ bhuktimuktipradaṃ satām |
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ vāpi sarvakāmaphalapradam ||
3.29.59
ya etaccaritaṃ prātaḥ sāyaṃ ca smarate sudhīḥ |
kavirbhavati mantrajño gatimante labhetparām ||
3.29.59.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ nandīśvarasanatkumārasaṃvāde kṛṣṇadarśanaśivāvatāravarṇanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ ||
3.29.59.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.29.59.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.29.59.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.29.59.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ