Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.32: dvātriṃśo'dhyāyaḥ | nandīśvara uvāca

Śivapurāṇa (complete text) 3.32

Language
Sanskrit

Contents

dvātriṃśo'dhyāyaḥ | nandīśvara uvāca

3.32.1

śṛṇu tāta pravakṣyāmi śivasya paramātmanaḥ |
sureśvarāvatāraste dhaumyāgrajahitāvaham ||

3.32.2

vyāghrapādasuto dhīmānupamanyuḥ satāṃ priyaḥ |
janmāntareṇa saṃsiddhaḥ prāpto munikumāratām ||

3.32.3

uvāsa mātulagṛhe sa mātrā śiśureva hi |
upamanyurvyāghrapādiḥ syāddaridraśca daivataḥ ||

3.32.4

kadācitkṣīramatyalpaṃ pītavānmātulāśrame |
yayāce mātaraṃ prītyā bahuśo dugdhalālasaḥ ||

3.32.5

tacchrutvā putravacanaṃ tanmātā ca tapasvinī |
sāntaḥ praviśyātha tadā śubhopāyamarīracat ||

3.32.6

uñchavṛttyarjitānbījānpiṣṭvāloḍya jalena tān |
upalālya sutaṃ tasmai sā dadau kṛtrimaṃ payaḥ ||

3.32.7

pītvā ca kṛtrimaṃ dugdhaṃ mātrā dattaṃ sa bālakaḥ |
naitatkṣīramiti prāha mātaraṃ cārudatpunaḥ ||

3.32.8

śrutvā sutasya ruditaṃ prāha sā duḥkhitā sutam |
sammārjya netre putrasya karābhyāṃ kamalākṛtiḥ ||

3.32.9

mātovāca |
kṣīramatra kuto'smākaṃ vane nivasatāṃ sadā |
prasādena vinā śambhoḥ payaḥ prāptirbhavenna hi ||

3.32.10

pūrvajanmani yatkṛtyaṃ śivamuddiśya he suta |
tadeva labhyate nūnaṃ nātra kāryā vicāraṇā ||

3.32.11

iti mātṛvacaḥ śrutvā vyāghrapādiḥ sa bālakaḥ |
pratyuvāca viśokātmā mātaraṃ mātṛvatsalaḥ ||

3.32.12

śokenālamimaṃ mātaḥ śambhuryadyasti śaṅkaraḥ |
tyaja śokaṃ mahābhāge sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati ||

3.32.13

śṛṇu mātarvaco me'dya mahādevo'sti cetkvacit |
cirādvā hyacirādvāpi kṣīrodaṃ sādhayāmyaham ||

3.32.14

nandīśvara uvāca |
ityuktvā sa śiśuḥ prītyā śivaṃ me'stvityudīrya ca |
visṛjya tāṃ supraṇamya tapaḥ kartuṃ pracakrame ||

3.32.15

himavatparvatagataḥ vāyubhakṣaḥ samāhitaḥ |
aṣṭeṣṭakābhiḥ prāsādaṃ kṛtvā liṅgaṃ ca mṛnmayam ||

3.32.16

tatrāvāhya śivaṃ sāmbaṃ bhaktyā pañcākṣareṇa ha |
patrapuṣpādibhirvanyaiḥ samānarca śiśuḥ sa vai ||

3.32.17

dhyātvā śivaṃ ca taṃ sāmbaṃ japanpañcākṣaraṃ manum |
samabhyarcya ciraṃ kālaṃ cacāra paramaṃ tapaḥ ||

3.32.18

tapasā tasya bālasya hyupamanyormahātmanaḥ |
carācaraṃ ca bhuvanaṃ pradīpitamabhūnmune ||

3.32.19

etasminnantare śambhurviṣṇvādyaiḥ prārthitaḥ prabhuḥ |
parīkṣituṃ ca tadbhaktiṃ śakrarūpo'bhavattadā ||

3.32.20

śivā śacīsvarūpābhūdgaṇāḥ sarve'bhavansurāḥ |
airāvatagajo nandī sarvameva ca tanmayam ||

3.32.21

tataḥ sāmbaḥ śivaḥ śakrasvarūpaḥ sagaṇo drutam |
jagāmānugrahaṃ kartumupamanyostadāśramam ||

3.32.22

parīkṣituṃ ca tadbhaktiṃ śakrarūpadharo haraḥ |
prāha gambhīrayā vācā bālakaṃ taṃ munīśvara ||

3.32.23

sureśvara uvāca |
tuṣṭo'smi te varaṃ brūhi tapasānena suvrata |
dadāmi cecchitānkāmān sarvānnātrāsti saṃśayaḥ ||

3.32.24

evamuktaḥ sa vai tena śakrarūpeṇa śambhunā |
varayāmi śive bhaktimityuvāca kṛtāñjaliḥ ||

3.32.25

tanniśamya hariḥ prāha māṃ na jānāsi lekhapam |
trailokyādhipatiṃ śakraṃ sarvadevanamaskṛtam ||

3.32.26

madbhakto bhava viprarṣe māmevārcaya sarvadā |
dadāmi sarvaṃ bhadraṃ te tyaja rudraṃ ca nirguṇam ||

3.32.27

rudreṇa nirguṇenālaṃ kiṃ te kāryaṃ bhaviṣyati |
devajātibahirbhūto yaḥ piśācatvamāgataḥ ||

3.32.28

nandīśvara uvāca |
tacchrutvā sa muneḥ putro japanpañcākṣaraṃ manum |
manyamāno dharmavighnaṃ prāha taṃ kartumāgatam ||

3.32.29

upamanyuruvāca |
tvayaivaṃ kathitaṃ sarvaṃ bhavanindāratena vai |
prasaṅgāddevadevasya nirguṇatvaṃ piśācatā ||

3.32.30

tvaṃ na jānāsi vai rudraṃ sarvadeveśvareśvaram |
brahmaviṣṇumaheśānāṃ janakaṃ prakṛteḥ param ||

3.32.31

sadasad vayaktamavyaktaṃ yamāhurbrahmavādinaḥ |
nityamekamanekaṃ ca varaṃ tasmād vṛṇomyaham ||

3.32.32

hetuvādavinirmuktaṃ sāṅkhyayogārthadaṃ param |
yamuśanti hi tattvajñā varaṃ tasmād vṛṇomyaham ||

3.32.33

nāsti śambhoḥ paraṃ tattvaṃ sarvakāraṇakāraṇat |
brahmaviṣṇvādidevānāṃ śreṣṭho guṇaparādvibhoḥ ||

3.32.34

nāhaṃ vṛṇe varaṃ tvatto na viṣṇorbrahmaṇo'pi vā |
nānyasmādamarādvāpi śaṅkaro varado'stu me ||

3.32.35

bahunātra kimuktena vacmi tattvaṃ mataṃ svakam |
na prārthaye paśupateranyaṃ devādikaṃ sphuṭam ||

3.32.36

madbhāvaṃ śṛṇu gotrāre mayādyānumitaṃ tvidam |
bhavāntare kṛtaṃ pāpaṃ śrutā nindā bhavasya cet ||

3.32.37

śrutvā nindāṃ bhavasyātha tatkṣaṇādeva santyajet |
svadehaṃ tannihatyāśu śivalokaṃ sa gacchati ||

3.32.38

āstāṃ tāvanmameccheyaṃ kṣīraṃ prati surādhama |
nihatya tvāṃ śivāstreṇa tyajāmyetatkalevaram ||

3.32.39

nandīśvara uvāca |
evamuktvopamanyustaṃ martuṃ vyavasitaḥ svayam |
kṣīre vācchāmapi tyaktvā nihantuṃ śakramudyataḥ ||

3.32.40

bhasmādāya tadādhārādaghostrābhimantritam |
visṛjya śakramuddiśya nanāda sa munistadā ||

3.32.41

smṛtvā sveṣṭapadadvandvaṃ svadehaṃ dagdhumudyataḥ |
āgneyīṃ dhāraṇāṃ bibhradupamanyuravasthitaḥ ||

3.32.42

evaṃ vyavasite vipre bhagavān śakrarūpavān |
vārayāmāsa saumyena dhāraṇāṃ tasya yoginaḥ ||

3.32.43

tadvisṛṣṭamaghorāstraṃ nandīśvaraniyogataḥ |
jagṛhe madhyataḥ kṣiptaṃ nandī śaṅkaravallabham ||

3.32.44

svarūpameva bhagavānāsthāya parameśvaraḥ |
darśayāmāsa viprāya bālendukṛtaśekharam ||

3.32.45

kṣīrārṇavasahasraṃ ca dadhyāderarṇavaṃ tathā |
bhakṣyabhojyārṇavaṃ tasmai darśayāmāsa sa prabhuḥ ||

3.32.46

evaṃ sa dadṛśe śambhurdevyā sārdhaṃ vṛṣopari |
gaṇeśvaraistriśūlādyairdivyāstrairapi saṃvṛtaḥ ||

3.32.47

divi dundubhayo neduḥ puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha |
viṣṇubrahmendrapramukhairdevaiśchannā diśo daśa ||

3.32.48

athopamanyurānandasamudrormibhirāvṛtaḥ |
papāta daṇḍavadbhūmau bhaktinamreṇa cetasā ||

3.32.49

etasminsamaye tatra sasmito bhagavānbhavaḥ |
ehyehīti samāhūya mūrdhnyāghrāya dadau varān ||

3.32.50

śiva uvāca |
vatsopamanyo tuṣṭo'smi tvadācaraṇato varāt |
dṛḍhabhakto'si viprarṣe mayā jijñāsito'dhunā ||

3.32.51

bhakṣyabhogānyathākāmaṃ bāndhavairbhuṅkṣva sarvadā |
sukhī bhava sadā duḥkhanirmukto bhaktimānmama ||

3.32.52

upamanyo mahābhāga tavāmbaiṣā hi pārvatī |
mayā putrīkṛto hyadya kumāratvaṃ sanātanam ||

3.32.53

dugdhadadhyājyamadhunāmarṇavāśca sahasraśaḥ |
bhakṣyabhojyādivastūnāmarṇavāścākhilāstathā ||

3.32.54

tubhyaṃ dattā mayā prītyā tvaṃ gṛhṇīṣva mahāmune |
amaratvaṃ tathā dattaṃ gāṇapatyaṃ ca śāśvatam ||

3.32.55

pitāhaṃ te mahādevo mātā te jagadambikā |
varānvaraya suprītyā mano'bhilaṣitānparān ||

3.32.56

ajaraścāmaraścaiva bhava tvaṃ duḥkhavarjitaḥ |
yaśasvī varatejasvī divyajñānī mahāprabhuḥ ||

3.32.57

atha śambhuḥ prasannātmā smṛtvā tasya tapo mahat |
punardaśa varāndivyānmunaye hyūpamanyave ||

3.32.58

vrataṃ pāśupataṃ jñānaṃ vratayogaṃ ca tattvataḥ |
dadau tasmai pravaktṛtvaṃ pāṭavaṃ ca nijaṃ padamm ||

3.32.59

evaṃ dattvā mahādevaḥ karābhyāmupagṛhya tam |
mūrdhnyāghrāya sutaste'yamiti devyai nyavedayat ||

3.32.60

devī ca śṛṇvatī prītyā mūrdhni deśe karāmbujam |
vinyasya pradadau tasmai kumārapadamakṣayam ||

3.32.61

kṣīrābdhimapi sākāraṃ kṣīrasvādukarodadhiḥ |
upāsthāya dadau tasmai piṇḍībhūtamanaśvaram ||

3.32.62

yogaiśvaryaṃ sadā tuṣṭaṃ brahmavidyāmanaśvarām |
samṛddhiṃ paramāṃ tasmai dadau santuṣṭamānasaḥ ||

3.32.63

so'pi labdhvā varāndivyānkumāratvaṃ ca sarvadā |
tasmācchivācca tasyāśca śivāyā mudito'bhavat ||

3.32.64

tataḥ prasannacetaskaḥ supraṇamya kṛtāñjaliḥ |
yayāce sa varaṃ prītyā devadevānmaheśvarāt ||

3.32.65

upamanyuruvāca |
prasīda devadeveśa prasīda parameśvara |
svabhaktiṃ dehi paramāṃ divyāmavyabhicāriṇīm ||

3.32.66

śraddhāṃ dehi mahādeva svasambandhiṣu me sadā |
svadāsyaṃ paramaṃ snehaṃ svasānnidhyaṃ ca sarvadā ||

3.32.67

nandīśvara uvāca |
evamuktvā prasannātmā harṣagadgadayā girā |
tuṣṭāva sa mahādevamupamanyurdvijottamaḥ ||

3.32.68

evamuktaḥ śivastena sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ prabhuḥ |
pratyuvāca prasannātmopamanyuṃ sakaleśvaraḥ ||

3.32.69

śiva uvāca |
vatsopamanyo dhanyastvaṃ mama bhakto viśeṣataḥ |
sarvaṃ dattaṃ mayā te hi yad vṛtaṃ bhavatānagha ||

3.32.70

ajaraścāmaraśca tvaṃ sarvadā duḥkhavarjitaḥ |
sarvapūjyo nirvikārī bhaktānāṃ pravaro bhava ||

3.32.71

akṣayā bāndhavāścaiva kulaṃ gotraṃ ca te sadā |
bhaviṣyati dvijaśreṣṭha mayi bhaktiśca śāśvatī ||

3.32.72

sānnidhyaṃ cāśraye nityaṃ kariṣyāmi mune tava |
tiṣṭha vatsa yathākāmaṃ notkaṇṭhāṃ ca kariṣyasi ||

3.32.73

nandīśvara uvāca |
evamuktvā sa bhagavāṃstasmai dattvā varānvarān |
sāmbaśca sagaṇaḥ sadyastatraivāntardadhe prabhuḥ ||

3.32.74

upamanyuḥ prasannātmā prāpya śambhorvarānvarān |
jagāma jananīsthānaṃ mātre sarvamavarṇayat ||

3.32.75

tacchrutvā tasya jananī mahāharṣamavāpa sā |
sarvapūjyo'bhavatso'pi sukhaṃ prāpādhikaṃ sadā ||

3.32.76

itthaṃ te varṇitastāta śivasya paramātmanaḥ |
sureśvarāvatāro hi sarvadā sukhadaḥ satām ||

3.32.77

idamākhyānamanaghaṃ sarvakāmaphalapradam |
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ bhuktimuktipradaṃ satām ||

3.32.78

ya etacchṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ |
iha sarvasukhaṃ bhuktvā so'nte śivagatiṃ labhet ||

3.32.78.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ sureśvarākhyaśivāvatāra caritravarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ ||

3.32.78.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.32.78.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.32.78.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.32.78.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ