Shivapurana 3.33: trayotriṃśo'dhyāyaḥ | brahmacāriśivāvatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.33
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.33.65 — 5 parts
trayotriṃśo'dhyāyaḥ | brahmacāriśivāvatāravarṇanam
3.33.1
nandīśvara uvāca |
sanatkumāra suprītyā śivasya paramātmanaḥ |
avatāraṃ śṛṇu vibhorjaṭilāhvaṃ supāvanam ||
3.33.2
purā satī dakṣakanyā tyaktvā dehaṃ piturmakhe |
svapitrānādṛtā jajñe menāyāṃ himabhūdharāt ||
3.33.3
sā gatvā gahane'raṇye tepe suvimalaṃ tapaḥ |
śaṅkaraṃ patimicchantī sakhībhyāṃ saṃyutā śivā ||
3.33.4
tattapaḥ suparīkṣārthaṃ saptarṣīnpraiṣayacchivaḥ |
tapaḥsthānaṃ tu pārvatyā nānālīlāviśāradaḥ ||
3.33.5
te gatvā tatra munayaḥ parīkṣāṃ cakrurādarāt |
tasyāḥ suyatnato naiva samarthā hyabhavaṃśca te ||
3.33.6
tatrāgatya śivaṃ natvā vṛttāntaṃ ca nivedya tat |
tadājñāṃ samanuprāpya svarlokaṃ jagmurādarāt ||
3.33.7
gateṣu teṣu muniṣu svasthānaṃ śaṅkaraḥ svayam |
parīkṣituṃ śivāvṛttamaicchatsūtikaraḥ prabhuḥ ||
3.33.8
suprasannastapasvīcchāśamanādayamīśvaraḥ |
brahmacaryasvarūpo'bhūttadādbhutataraḥ prabhuḥ ||
3.33.9
atīva sthaviro vipradehadhārī svatejasā |
prajvalanmanasā hṛṣṭo daṇḍī chatrī mahojjalaḥ ||
3.33.10
dhṛtvaivaṃ jāṭilaṃ rūpaṃ jagāma girijāvanam |
atiprītiyutaḥ śambhuḥ śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||
3.33.11
tatrāpaśyat sthitāṃ devīṃ sakhībhiḥ parivāritām |
vedikopari śuddhāntāṃ śivāmiva vidhoḥ kalām ||
3.33.12
śambhurnirīkṣya tāṃ devīṃ brahmacārisvarūpavān |
upakaṇṭhaṃ yayau prītyā cotsukī bhaktavatsalaḥ ||
3.33.13
āgataṃ sā tadā dṛṣṭvā brāhmaṇaṃ tejasādbhutam |
aṅgeṣu lomaśaṃ śāntaṃ daṇḍacarmasamanvitam ||
3.33.14
brahmacaryadharaṃ vṛddhaṃ jaṭilaṃ sakamaṇḍalum |
apūjayatparaprītyā sarvapūjopahārakaiḥ ||
3.33.15
tataḥ sā pārvatī devī pūjitaṃ parayā mudā |
kuśalaṃ paryapṛcchattaṃ brahmacāriṇamādarāt ||
3.33.16
brahmacārisvarūpeṇa kastvaṃ hi kuta āgataḥ |
idṃ vanaṃ bhāsayasi vada vedavidāṃ vara ||
3.33.17
nandīśvara uvāca |
iti pṛṣṭastu pārvatyā brahmacārī sa vai dvijaḥ |
pratyuvāca drutaṃ prītyā śivābhāvaparīkṣayā ||
3.33.18
brahmacāryuvāca |
ahamicchābhigāmī ca brahmacārī dvijo'smi vai |
tapasvī sukhado'nyeṣāmupakārī na saṃśayaḥ ||
3.33.19
nandīśvara uvāca |
ityuktvā brahmacārī sa śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
tasthivānupakaṇṭhaṃ sa gopāyan rūpamātmanaḥ ||
3.33.20
brahmacāryuvāca |
kiṃ bravīmi mahādevi kathanīyaṃ na vidyate |
mahānarthakaraṃ vṛttaṃ dṛśyate vikṛtaṃ mahat ||
3.33.21
nave vayasi sadbhogasādhane sukhakāraṇe |
mahopacārasadbhogairvṛthaiva tvaṃ tapasyasi ||
3.33.22
kā tvaṃ kasyāsi tanayā kimarthaṃ vijane vane |
tapaścarasi durdharṣaṃ munibhiḥ prayatātmabhiḥ ||
3.33.23
nandīśvara uvāca |
iti tadvacanaṃ śrutvā prahasya parameśvarī |
uvāca vacanaṃ prītyā brahmacāriṇamuttamam ||
3.33.24
pārvatyuvāca |
śṛṇu vipra brahmacārin madvṛttamakhilaṃ mune |
janma me bhārate varṣe sāmprataṃ himavadgṛhe ||
3.33.25
pūrvaṃ dakṣagṛhe janma satī śaṅkarakāminī |
yogena tyaktadehāhaṃ tātena patinindinā ||
3.33.26
atra janmani samprāptaḥ supuṇyena śivo dvija |
māṃ tyaktvā bhasmasātkṛtvā manmathaṃ sa jagāma ha ||
3.33.27
prayāte śaṅkare tāpād vrīḍitāhaṃ piturgṛhāt |
āgacchamatra tapase guruvākyena saṃyatā ||
3.33.28
manasā vacasā sākṣātkarmaṇā patibhāvataḥ |
satyaṃ bravīmi no'satyaṃ saṃvṛtaḥ śaṅkaro mayā ||
3.33.29
jānāmi durlabhaṃ vastu kathaṃ prāpyaṃ mayā bhavet |
tathāpi manasautsukyāttapyate me tapo'dhunā ||
3.33.30
hitvendrapramukhāndevānviṣṇuṃ brahmāṇamapyaham |
patiṃ pinākapāṇiṃ vai prāptumicchāmi satyataḥ ||
3.33.31
nandīśvara uvāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā pārvatyā hi suniścitam |
mune sa jaṭilo rudro vihasanvākyamabravīt ||
3.33.32
jaṭila uvāca |
himācalasute devi kā buddhiḥ svīkṛtā tvayā |
rudrārthaṃ vibudhānhitvā karoṣi vipulaṃ tapaḥ ||
3.33.33
jānāmyahaṃ ca taṃ rudraṃ śṛṇu tvaṃ pravadāmi te |
vṛṣadhvajaḥ sa rudro hi vikṛtātmā jaṭādharaḥ ||
3.33.34
ekākī ca sadā nityaṃ virāgī ca viśeṣataḥ |
tasmāttvaṃ tena rudreṇa mano yoktuṃ na cārhasi ||
3.33.35
sarvaṃ viruddhaṃ rūpādi tava devi harasya ca |
mahyaṃ na rocate hyetadyadīcchasi tathā kuru ||
3.33.36
nandīśvara uvāca |
ityuktvā ca punā rudro brahmacārisvarūpavān |
nininda bahudhātmānaṃ tadagre tāṃ parīkṣitum ||
3.33.37
tacchrutvā pārvatī devī vipravākyaṃ durāsadam |
pratyuvāca mahākruddhā śivanindāparaṃ ca tam ||
3.33.38
etāvaddhi mayā jñātaṃ kaścid dhanyo bhaviṣyati |
parantu sakalaṃ jñātamavadhyo dṛśyate'dhunā ||
3.33.39
brahmacārisvarūpeṇa kaścittvaṃ dhūrta āgataḥ |
śivanindā kṛtā mūḍha tvayā manyurabhūnmama ||
3.33.40
śivaṃ tvaṃ ca na jānāsi śivāttvaṃ hi bahirmukhaḥ |
tvatpūjā ca kṛtā yanme tasmāttāpayutābhavam ||
3.33.41
śivanindāṃ karotīha tattvamajñāya yaḥ pumān |
ājanmasañcitaṃ puṇyaṃ tasya bhasmībhavatyuta ||
3.33.42
śivavidveṣiṇaṃ spṛṣṭvā prāyaścittaṃ samācaret ||
3.33.43
re re duṣṭa tvayā proktamahaṃ jānāmi śaṅkaram |
niścayena na vijñātaḥ śiva eva paraḥ prabhuḥ ||
3.33.44
yathā tathā bhavedrudro māyayā bahurūpavān |
mamābhīṣṭaprado'tyantaṃ nirvikāraḥ satāṃ priyaḥ ||
3.33.45
nandīśvara uvāca |
ityuktvā taṃ śivā devī śivatattvaṃ jagāda sā |
yatra brahmatayā rudraḥ kathyate nirguṇo'vyayaḥ ||
3.33.46
tadākarṇya vaco devyā brahmacārī sa vai dvijaḥ |
punarvacanamādātuṃ yāvadeva pracakrame ||
3.33.47
provāca girijā tāvatsvasakhīṃ vijayāṃ drutam |
śivāsaktamanovṛttiḥ śivanindāparāṅmukhī ||
3.33.48
girijovāca |
vāraṇīyaḥ prayatnena sakhyayaṃ hi dvijādhamaḥ |
punarvaktumanāścāyaṃ śivanindāṃ kariṣyati ||
3.33.49
na kevalaṃ bhavetpāpaṃ nindākartuḥ śivasya hi |
yo vai śṛṇoti tannindāṃ pāpabhāksa bhavediha ||
3.33.50
śivanindākaro vadhyaḥ sarvathā śivakiṅkaraiḥ |
brāhmaṇaścetsa vai tyājyo gantavyaṃ tatsthalāddrutam ||
3.33.51
ayaṃ duṣṭaḥ punarnindāṃ kariṣyati śivasya hi |
brāhmaṇatvādavadhyaśca tyājyo'dṛśyaśca sarvathā ||
3.33.92
sthalametad drutaṃ hitvā yāsyāmo'nyatra mā ciram |
yathā sambhāṣaṇaṃ na syādanenāviduṣā punaḥ ||
3.33.53
nandīśvara uvāca |
ityuktvā comayā yāvatpadamutkṣipyate mune |
asau tāvacchivaḥ sākṣādālalambe paṭaṃ svayam ||
3.33.54
kṛtvā svarūpaṃ divyaṃ ca śivādhyānaṃ yathā tathā |
darśayitvā śivāyai tāmuvācāvāṅmukhīṃ śivaḥ ||
3.33.55
śiva uvāca |
kutra tvaṃ yāsi māṃ hitvā na tvaṃ tyājyā mayā śive |
mayā parīkṣitāsi tvaṃ dṛḍhabhaktāsi me'naghe ||
3.33.56
brahmacārisvarūpeṇa bhāvamicchustvadīyakam |
tavopakaṇṭhamāgatya prāvocaṃ vividhaṃ vacaḥ ||
3.33.57
prasanno'smi dṛḍhaṃ bhaktyā śive tava viśeṣataḥ |
cittepsitaṃ varaṃ brūhi nādeyaṃ vidyate tava ||
3.33.58
adyaprabhṛti te dāsastapobhiḥ premanirbhare |
kṛto'smi tava saundaryātkṣaṇa eko yugāyate ||
3.33.59
tyajyatāṃ ca tvayā lajjā mama patnī sanātanī |
ehi priye tvayā sākaṃ drutaṃ yāmi svakaṃ girim ||
3.33.60
ityuktavati deveśe śivātimudamāpa sā |
tapoduḥkhaṃ tu yatsarvaṃ tajjahau drutameva hi ||
3.33.61
tataḥ prahṛṣṭā sā dṛṣṭvā divyarūpaṃ śivasya tat |
pratyuvāca prabhuṃ prītyā lajjayādhomukhī śivā ||
3.33.62
śivovāca |
yadi prasanno deveśa karoṣi ca kṛpāṃ mayi |
patirme bhava deveśa ityuktaḥ śivayā śivaḥ ||
3.33.63
nandīśvara uvāca
gṛhītvā vidhivatpāṇiṃ kailāsaṃ sa tayā yayau |
patiṃ taṃ girijā prāpya devakāryaṃ cakāra sā ||
3.33.64
iti proktastu te tāta brahmacārisvarūpakaḥ |
śivāvatāro hi mayā śivābhāvaparīkṣakaḥ ||
3.33.65
idamākhyānamanaghaṃ paramaṃ vyāhṛtaṃ mayā |
ya etacchṛṇuyātprītyā sa sukhī gatimāpnuyāt ||
3.33.65.c1
iti śrī śivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ brahmacāriśivāvatāravarṇanaṃ nāma trayotriṃśo'dhyāyaḥ ||
3.33.65.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.33.65.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.33.65.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.33.65.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ