Shivapurana 3.4: caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.4.48 — 5 parts
caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam
3.4.1
nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña caritaṃ śāṅkaraṃ mudā |
rudreṇa kathitaṃ prītyā brahmaṇe sukhadaṃ sadā ||
3.4.2
śiva uvāca |
saptame caiva vārāhe kalpe manvantarābhidhe |
kalpeśvaro'tha bhagavānsarvalokaprakāśanaḥ ||
3.4.3
manorvaivasvatasyaiva te praputro bhaviṣyati |
tadā caturyugāścaiva tasminmanvantare vidhe ||
3.4.4
anugrahārthaṃ lokānāṃ brāhmaṇānāṃ hitāya ca |
utpatsyāmi vidhe brahmandvāparākhyayugāntike ||
3.4.5
yugapravṛttyā ca tadā tasmiṃśca prathame yuge |
dvāpare prathame brahmanyadā vyāsaḥ svayamprabhuḥ ||
3.4.6
tadāhaṃ brāhmaṇārthāya kalau tasminyugāntike |
bhaviṣyāmi śivāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ ||
3.4.7
himavacchikhare ramye chāgale parvatottame |
tadā śiṣyāḥ śikhāyuktā bhaviṣyanti vidhe mama ||
3.4.8
śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ |
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama ||
3.4.9
tato bhaktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam |
janmamṛtyujarāhīnāḥ parabrahmasamādhayaḥ ||
3.4.10
draṣṭuṃ śakyo narairnāhamṛte dhyānātpitāmaha |
dānadharmādibhirvatsa sādhanaiḥ karmahetubhiḥ ||
3.4.11
dvitīye dvāpare vyāsaḥ satyo nāma prajāpatiḥ |
yadā tadā bhaviṣyāmi sutāro nāmataḥ kalau ||
3.4.12
tatrāpi me bhaviṣyanti śiṣyā vedavido dvijāḥ |
dundubhiḥ śatarūpaśca hṛṣīkaḥ ketumāṃstathā ||
3.4.13
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama |
tato muktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam ||
3.4.14
tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugāntike ||
3.4.15
tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ |
viśokaśca viśeṣaśca vipāpaḥ pāpanāśanaḥ ||
3.4.16
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye caturānana |
nivṛttimārgaṃ sudṛḍhaṃ varttayiṣye kalāviha ||
3.4.17
caturthe dvāpare caiva yadā vyāsoṃ'girā smṛtaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāma nāmataḥ ||
3.4.18
tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni bruve vidhe ||
3.4.19
sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ |
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye'haṃ tadā vidhe ||
3.4.20
pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā smṛtaḥ |
tadā yogī bhaviṣyāmi kaṅko nāma mahātapāḥ ||
3.4.21
tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni śṛṇuṣva me ||
3.4.22
sanakaḥ sanātanaścaiva prabhuryaśca sanandanaḥ |
vibhuḥ sanatkumāraśca nirmalo nirahaṅkṛtiḥ ||
3.4.23
tatrāpi kaṅkanāmāhaṃ sāhāyyaṃ saviturvidhe |
vyāsasya hi kariṣyāmi nivṛttipathavarddhakaḥ ||
3.4.24
parivartte punaḥ ṣaṣṭhe dvāpare lokakārakaḥ |
kartā vedavibhāgasya mṛtyurvyāso bhaviṣyati ||
3.4.25
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāma nāmataḥ |
vyāsasya susahāyārthaṃ nivṛttipathavarddhanaḥ ||
3.4.26
tatrāpi śiṣyāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ |
sudhāmā virajāścaiva sañjayo vijayastathā ||
3.4.27
saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaigīṣavyo vibhurvidhe ||
3.4.28
yogaṃ sandraḍhayiṣyāmi mahāyogavicakṣaṇaḥ |
kāśyāṃ guhāntare saṃstho divyadeśe kuśāstariḥ ||
3.4.29
sāhāyyaṃ ca kariṣyāmi vyāsasya hi śatakratoḥ |
uddhariṣyāmi bhaktāṃśca saṃsārabhayato vidhe ||
3.4.30
tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā yuge |
sārasvataśca yogīśo meghavāhaḥ suvāhanaḥ ||
3.4.31
aṣṭame parivartte hi vasiṣṭho munisattamaḥ |
karttā vedavibhāgasya vedavyāso bhaviṣyati ||
3.4.32
tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmato dadhivāhanaḥ |
vyāsasya hi kariṣyāmi sāhāyyaṃ yogavittama ||
3.4.33
kapilaścāsuriḥ pañcaśikhaḥ śālvalapūrvakaḥ |
catvāro yoginaḥ putrā bhaviṣyanti samā mama ||
3.4.34
navame parivartte tu tasminneva yuge vidhe |
bhaviṣyati muniśreṣṭho vyāsaḥ sārasvatāhvayaḥ ||
3.4.35
vyāsasya dhyāyatastasya nivṛttipathavṛddhaye |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāmataḥ smṛtaḥ ||
3.4.36
parāśaraśca gargaśca bhārgavo giriśastathā |
catvārastatra śiṣyā me bhaviṣyanti suyoginaḥ ||
3.4.37
taiḥ sākaṃ draḍhayiṣyāmi yogamārgaṃ prajāpate |
kariṣyāmi sahāyaṃ vai vedavyāsasya sanmune ||
3.4.38
tena rūpeṇa bhaktānāṃ bahūnāṃ duḥkhināṃ vidhe |
uddhāraṃ bhavato'haṃ vai kariṣyāmi dayākaraḥ ||
3.4.39
so'vatāro vidhe me hi ṛṣabhākhyaḥ suyogakṛt |
sārasvatavyāsamanaḥkarttā nānotikārakaḥ ||
3.4.40
avatāreṇa me yena bhadrāyurnṛpabālakaḥ |
jīvito hi mṛtaḥ kṣveḍadoṣato janakojjhitaḥ ||
3.4.41
prāpte'tha ṣoḍaśe varṣe tasya rājaśiśoḥ punaḥ |
yayau tadveśma sahasā ṛṣabhaḥ sa madātmakaḥ ||
3.4.42
pūjitastena sa muniḥ sadrūpaśca kṛpānidhiḥ |
upādideśa taddharmān rājayogānprajāpate ||
3.4.43
tataḥ sa kavacaṃ divyaṃ śaṅkhaṃ khaṅgaṃ ca bhāsvaram |
dadau tasmai prasannātmā sarvaśatruvināśanam ||
3.4.44
tadaṅga bhasmanāmṛśya kṛpayā dīnavatsalaḥ |
sa dvādaśasahasrasya gajānāṃ ca balaṃ dadau ||
3.4.45
iti bhadrāyuṣaṃ samyaganuśvāsya samātṛkam |
yayau svairagatistābhyāṃ pūjitastvṛṣabhaḥ prabhuḥ ||
3.4.46
bhadrāyurapi rājarṣirjitvā ripugaṇānvidhe |
rājyaṃ cakāra dharmeṇa vivāhya kīrttimālinīm ||
3.4.47
itthamprabhāvaṃ ṛṣabho'vatāraḥ śaṅkarasya me |
satāṃ gatirdīnabandhurnavamaḥ kathitastava ||
3.4.48
ṛṣabhasya caritraṃ hi paramaṃ pāvanaṃ mahat |
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śrotavyaṃ ca prayatnataḥ ||
3.4.48.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāmṛṣabhacaritravarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
3.4.48.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.4.48.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.4.48.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.4.48.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit