Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.4: caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 3.4

Language
Sanskrit

Contents

caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam

3.4.1

nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña caritaṃ śāṅkaraṃ mudā |
rudreṇa kathitaṃ prītyā brahmaṇe sukhadaṃ sadā ||

3.4.2

śiva uvāca |
saptame caiva vārāhe kalpe manvantarābhidhe |
kalpeśvaro'tha bhagavānsarvalokaprakāśanaḥ ||

3.4.3

manorvaivasvatasyaiva te praputro bhaviṣyati |
tadā caturyugāścaiva tasminmanvantare vidhe ||

3.4.4

anugrahārthaṃ lokānāṃ brāhmaṇānāṃ hitāya ca |
utpatsyāmi vidhe brahmandvāparākhyayugāntike ||

3.4.5

yugapravṛttyā ca tadā tasmiṃśca prathame yuge |
dvāpare prathame brahmanyadā vyāsaḥ svayamprabhuḥ ||

3.4.6

tadāhaṃ brāhmaṇārthāya kalau tasminyugāntike |
bhaviṣyāmi śivāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ ||

3.4.7

himavacchikhare ramye chāgale parvatottame |
tadā śiṣyāḥ śikhāyuktā bhaviṣyanti vidhe mama ||

3.4.8

śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ |
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama ||

3.4.9

tato bhaktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam |
janmamṛtyujarāhīnāḥ parabrahmasamādhayaḥ ||

3.4.10

draṣṭuṃ śakyo narairnāhamṛte dhyānātpitāmaha |
dānadharmādibhirvatsa sādhanaiḥ karmahetubhiḥ ||

3.4.11

dvitīye dvāpare vyāsaḥ satyo nāma prajāpatiḥ |
yadā tadā bhaviṣyāmi sutāro nāmataḥ kalau ||

3.4.12

tatrāpi me bhaviṣyanti śiṣyā vedavido dvijāḥ |
dundubhiḥ śatarūpaśca hṛṣīkaḥ ketumāṃstathā ||

3.4.13

catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama |
tato muktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam ||

3.4.14

tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugāntike ||

3.4.15

tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ |
viśokaśca viśeṣaśca vipāpaḥ pāpanāśanaḥ ||

3.4.16

śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye caturānana |
nivṛttimārgaṃ sudṛḍhaṃ varttayiṣye kalāviha ||

3.4.17

caturthe dvāpare caiva yadā vyāsoṃ'girā smṛtaḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāma nāmataḥ ||

3.4.18

tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni bruve vidhe ||

3.4.19

sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ |
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye'haṃ tadā vidhe ||

3.4.20

pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā smṛtaḥ |
tadā yogī bhaviṣyāmi kaṅko nāma mahātapāḥ ||

3.4.21

tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni śṛṇuṣva me ||

3.4.22

sanakaḥ sanātanaścaiva prabhuryaśca sanandanaḥ |
vibhuḥ sanatkumāraśca nirmalo nirahaṅkṛtiḥ ||

3.4.23

tatrāpi kaṅkanāmāhaṃ sāhāyyaṃ saviturvidhe |
vyāsasya hi kariṣyāmi nivṛttipathavarddhakaḥ ||

3.4.24

parivartte punaḥ ṣaṣṭhe dvāpare lokakārakaḥ |
kartā vedavibhāgasya mṛtyurvyāso bhaviṣyati ||

3.4.25

tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāma nāmataḥ |
vyāsasya susahāyārthaṃ nivṛttipathavarddhanaḥ ||

3.4.26

tatrāpi śiṣyāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ |
sudhāmā virajāścaiva sañjayo vijayastathā ||

3.4.27

saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaigīṣavyo vibhurvidhe ||

3.4.28

yogaṃ sandraḍhayiṣyāmi mahāyogavicakṣaṇaḥ |
kāśyāṃ guhāntare saṃstho divyadeśe kuśāstariḥ ||

3.4.29

sāhāyyaṃ ca kariṣyāmi vyāsasya hi śatakratoḥ |
uddhariṣyāmi bhaktāṃśca saṃsārabhayato vidhe ||

3.4.30

tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā yuge |
sārasvataśca yogīśo meghavāhaḥ suvāhanaḥ ||

3.4.31

aṣṭame parivartte hi vasiṣṭho munisattamaḥ |
karttā vedavibhāgasya vedavyāso bhaviṣyati ||

3.4.32

tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmato dadhivāhanaḥ |
vyāsasya hi kariṣyāmi sāhāyyaṃ yogavittama ||

3.4.33

kapilaścāsuriḥ pañcaśikhaḥ śālvalapūrvakaḥ |
catvāro yoginaḥ putrā bhaviṣyanti samā mama ||

3.4.34

navame parivartte tu tasminneva yuge vidhe |
bhaviṣyati muniśreṣṭho vyāsaḥ sārasvatāhvayaḥ ||

3.4.35

vyāsasya dhyāyatastasya nivṛttipathavṛddhaye |
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāmataḥ smṛtaḥ ||

3.4.36

parāśaraśca gargaśca bhārgavo giriśastathā |
catvārastatra śiṣyā me bhaviṣyanti suyoginaḥ ||

3.4.37

taiḥ sākaṃ draḍhayiṣyāmi yogamārgaṃ prajāpate |
kariṣyāmi sahāyaṃ vai vedavyāsasya sanmune ||

3.4.38

tena rūpeṇa bhaktānāṃ bahūnāṃ duḥkhināṃ vidhe |
uddhāraṃ bhavato'haṃ vai kariṣyāmi dayākaraḥ ||

3.4.39

so'vatāro vidhe me hi ṛṣabhākhyaḥ suyogakṛt |
sārasvatavyāsamanaḥkarttā nānotikārakaḥ ||

3.4.40

avatāreṇa me yena bhadrāyurnṛpabālakaḥ |
jīvito hi mṛtaḥ kṣveḍadoṣato janakojjhitaḥ ||

3.4.41

prāpte'tha ṣoḍaśe varṣe tasya rājaśiśoḥ punaḥ |
yayau tadveśma sahasā ṛṣabhaḥ sa madātmakaḥ ||

3.4.42

pūjitastena sa muniḥ sadrūpaśca kṛpānidhiḥ |
upādideśa taddharmān rājayogānprajāpate ||

3.4.43

tataḥ sa kavacaṃ divyaṃ śaṅkhaṃ khaṅgaṃ ca bhāsvaram |
dadau tasmai prasannātmā sarvaśatruvināśanam ||

3.4.44

tadaṅga bhasmanāmṛśya kṛpayā dīnavatsalaḥ |
sa dvādaśasahasrasya gajānāṃ ca balaṃ dadau ||

3.4.45

iti bhadrāyuṣaṃ samyaganuśvāsya samātṛkam |
yayau svairagatistābhyāṃ pūjitastvṛṣabhaḥ prabhuḥ ||

3.4.46

bhadrāyurapi rājarṣirjitvā ripugaṇānvidhe |
rājyaṃ cakāra dharmeṇa vivāhya kīrttimālinīm ||

3.4.47

itthamprabhāvaṃ ṛṣabho'vatāraḥ śaṅkarasya me |
satāṃ gatirdīnabandhurnavamaḥ kathitastava ||

3.4.48

ṛṣabhasya caritraṃ hi paramaṃ pāvanaṃ mahat |
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śrotavyaṃ ca prayatnataḥ ||

3.4.48.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāmṛṣabhacaritravarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||

3.4.48.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.4.48.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.4.48.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.4.48.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

Other recensions (1)

Linked texts (1)