Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | nandikeśāvatāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 3.6

Language
Sanskrit

Contents

ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | nandikeśāvatāravarṇanam

3.6.1

atha nandīśvarāvatāramāha |
sanatkumāra uvāca |
bhavānkathamanuprāpto mahādevāṃśajaḥ śivam |
śrotumicchāmi tatsarvaṃ vaktumarhasi me prabho ||

3.6.2

nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña sāvadhānatayā śṛṇu |
yathā'haṃ ca śivaṃ prāpto mahādevāṃśajo mune ||

3.6.3

prajākāmaḥ śilādo'bhūduktaḥ pitṛbhirādarāt |
taduddhartumanā bhaktyā samuddhāramabhīpsubhiḥ ||

3.6.4

adhodṛṣṭiḥ sudharmātmā śilādo nāma vīryavān |
tasyāsīnmunikairvṛttiḥ śivaloke ca so'gamat ||

3.6.5

śakramuddiśya sa munistapastepe suduḥsaham |
niścalātmā śilādākhyo bahukālaṃ dṛḍhavrataḥ ||

3.6.6

tapatastasya tapasā santuṣṭo'bhūcchatakratuḥ |
jagāma ca varaṃ dātuṃ sarvadevaprabhustadā ||

3.6.7

śilādamāha suprītyā śakrastuṣṭo'smi te'nagha |
tena tvaṃ muniśārdūla varayasva varāniti ||

3.6.8

tataḥ praṇamya deveśaṃ stutvā stutibhirādarāt |
śilādo muniśārdūlastamāha sukṛtāñjaliḥ ||

3.6.9

śilāda uvāca |
śatakrato sureśāna santuṣṭo yadi me prabho |
ayonijaṃ mutyuhīnaṃ putramicchāmi suvratam ||

3.6.10

śakra uvāca |
putraṃ dāsyāmi putrārthinyonijaṃ mṛtyusaṃyutam |
anyathā te na dāsyāmi mṛtyuhīnā na santi vai ||

3.6.11

na dāsyāmi sutaṃ te'haṃ mṛtyuhīnamayonijam |
harirvidhiśca bhagavānkimutānyo mahāmune ||

3.6.12

tāvapi tripurāryaṅgasambhavau maraṇānvitau |
tayorapyāyuṣāṃ mānaṃ kathitaṃ nigame pṛthak ||

3.6.13

tasmādayonije putre mṛtyuhīne prayatnataḥ |
parityajāśāṃ viprendra gṛhāṇātmakṣamaṃ sutam ||

3.6.14

kintu deveśvaro rudraḥ prasīdati maheśvaraḥ |
sudurlabho mṛtyuhīnastava putro hyayonijaḥ ||

3.6.15

ahaṃ ca viṣṇurbhagavān druhiṇaśca mahāmune |
ayonijaṃ mṛtyuhīnaṃ putraṃ dātuṃ na śaknumaḥ ||

3.6.16

ārādhaya mahādevaṃ tatputravinikāmyayā |
sarveśvaro mahāśaktaḥ sa te putraṃ pradāsyati ||

3.6.17

nandīśvara uvāca |
evaṃ vyāhṛtya viprendramanugṛhya ca taṃ ghṛṇī |
devairvṛtaḥ sureśānaḥ svalokaṃ samagānmune ||

3.6.18

gate tasmiṃśca varade sahasrākṣe śilāśanaḥ |
ārādhayanmahādevaṃ tapasā'toṣayadbhavam ||

3.6.19

atha tasyaivamaniśaṃ tatparasya dvijasta vai |
divyaṃ varṣasahasraṃ tu gataṃ kṣaṇamivādbhutam ||

3.6.20

valmīkena vṛtāṅgaśca lakṣakoṭagaṇairmuniḥ |
vajrasūcīmukhaiścānyai raktabhugbhiśca sarvataḥ ||

3.6.21

nirmāṃsarudhiratvagvai bile tasminnavasthitaḥ |
asthiśeṣo'bhavatpaścācchilādo munisattamaḥ ||

3.6.22

tuṣṭaḥ prabhustadā tasmai darśayāmāsa svāṃ tanum |
divyāṃ divyaguṇairyuktāmalabhyāṃ vāmabuddhibhiḥ ||

3.6.23

divyavarṣasahasreṇa tapyamānāya śūladhṛk |
sarvadevādhipastasmai varado'smītyabhāṣata ||

3.6.24

mahāsamādhisaṃlīnaḥ sa śilādo mahāmuniḥ |
nāśṛṇottadgiraṃ śambhorbhaktyadhīnatarasya vai ||

3.6.25

yadā spṛṣṭo munistena kareṇa tripurāriṇā |
tadaiva muniśārdūla utsasarja tapaḥkramam ||

3.6.26

athonmīlya munirnetre somaṃ śambhuṃ vilokayan |
drutaṃ praṇamya samudā pādayornyapatanmune ||

3.6.27

harṣagadgadayā vācā nataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ |
prasannātmā śilādaḥ sa tuṣṭāva parameśvaram ||

3.6.28

tataḥ prasanno bhagavāndevadevastrilocanaḥ |
varado'smīti taṃ prāha śilādaṃ munipuṅgavam ||

3.6.29

tapasānena kiṃ kāryaṃ bhavate hi mahāmate |
dadāmi putraṃ sarvajñaṃ sarvaśāstrārthapāragam ||

3.6.30

tataḥ praṇamya deveśaṃ tacchrutvā ca śilāśanaḥ |
harṣagadgadayā vācovāca somavibhūṣaṇam ||

3.6.31

śilāda uvāca |
maheśa yadi tuṣṭo'si yadi vā varadaśca me |
icchāmi tvatsamaṃ putraṃ mṛtyuhīnamayonijam ||

3.6.32

nandīśvara uvāca |
evamuktastato devastryambakastena śaṅkaraḥ |
pratyuvāca prasannātmā śilādaṃ munisattamam ||

3.6.33

śiva uvāca |
pūrvamārādhito vipra brahmaṇā'haṃ tapodhana |
tapasā cāvatārārthaṃ munibhiśca surottamaiḥ ||

3.6.34

tava putro bhaviṣyāmi nandī nāmnā tvayonijaḥ |
pitā bhaviṣyasi mama piturvai jagatāṃ mune ||

3.6.35

nandīśvara uvāca |
evamuktvā muniṃ prekṣya praṇipatyāsthitaṃ ghṛṇī |
somastūrṇaṃ tamādiśya tatraivāntardadhe haraḥ ||

3.6.36

gate tasminmahādeve sa śilādo mahāmuniḥ |
svamāśramamupāgamya ṛṣibhyo'kathayattataḥ ||

3.6.37

kiyatā caiva kālena tadāsau janakaḥ sa me |
yajñāṅgaṇaṃ cakarṣāśu yajñārthaṃ yajñavittamaḥ ||

3.6.38

tataḥ kṣaṇādahaṃ śambhostanujastasya cājñayā |
sa jātaḥ pūrvamevāhaṃ yugāntāgnisamaprabhaḥ ||

3.6.39

avarṣaṃstadā puṣkarāvartakādyā jaguḥ khecarāḥ kinnarāḥ siddhasādhyāḥ |
śilādātmajatvaṃ gate mayyṛṣīndrāḥ samantācca vṛṣṭiṃ vyadhuḥ kausumīṃ te ||

3.6.40

atha brahmādayo devā devapatnyaśca sarvaśaḥ |
tatrājagmuśca suprītyā hariścaiva śivo'mbikā ||

3.6.41

tadotsavo mahānāsīnnanṛtuścāpsarogaṇāḥ |
ādṛtya māṃ tathāliṅgya tuṣṭuvurharṣitāśca te ||

3.6.42

supraśasya śilādaṃ taṃ stutvā ca sustavaiḥ śivau |
sarve jagmuśca dhāmāni śivāvapyakhileśvarau ||

3.6.43

śilādo'pi ca māṃ dṛṣṭvā kālasūryānalaprabham |
tryakṣaṃ caturbhujaṃ bālaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam ||

3.6.44

triśūlādyāyudhaṃ dīptaṃ sarvathā rudrarūpiṇam |
mahānandabharaḥ prītyā praṇamyaṃ praṇanāma ca ||

3.6.45

śilāda uvāca |
tvayāhaṃ nandito yasmānnandī nāmnā sureśvara |
tasmāttvāṃ devamānandaṃ namāmi jagadīśvaram ||

3.6.46

nandīśvara uvāca |
mayā saha pitā hṛṣṭaḥ supraṇamya maheśvaram |
uṭajaṃ svaṃ jagāmāśu nidhiṃ labdhveva nirdhanaḥ ||

3.6.47

yadā gato'hamuṭajaṃ śilādasya mahāmune |
tadāhaṃ tādṛśaṃ rūpaṃ tyaktvā mānuṣyamāsthitaḥ ||

3.6.48

mānuṣyamāsthitaṃ dṛṣṭvā pitā me lokapūjitaḥ |
vilalāpātiduḥkhārttaḥ svajanaiśca samāvṛtaḥ ||

3.6.49

jātakarmādikānyeva sarvāṇyapi cakāra me |
śālaṅkāyanaputro vai śilādaḥ putravatsalaḥ ||

3.6.50

vedānadhyāpayāmāsa sāṅgopāṅgānaśeṣataḥ |
śāstrāṇyanyānyapi tathā pañcavarṣe pitā ca mām ||

3.6.51

sampūrṇe saptame varṣe mitrāvaruṇasaṃjñakau |
munī tasyāśramaṃ prāptau draṣṭuṃ māṃ cājñayā vibhoḥ ||

3.6.52

satkṛtau muninā tena sūpaviṣṭo mahāmunī |
ūcatuśca mahātmānau māṃ nirīkṣya muhurmuhuḥ ||

3.6.53

mitrāvaruṇāvūcatuḥ |
tāta nandī tavālpāyuḥ sarvaśāstrārthapāragaḥ |
na dṛṣṭameva cāpaśyaṃ hyāyurvarṣādataḥ param ||

3.6.54

viprayorityuktavatoḥ śilādaḥ putravatsalaḥ |
tamāliṅgya ca duḥkhārto rurodātīva visvaram ||

3.6.55

mṛtavatpatitaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ ca pitāmaham |
pratyavocatprasannātmā smṛtvā śivapadāmbujam ||

3.6.56

kena tvaṃ tāta duḥkhena vepamānaśca rodiṣi |
duḥkhaṃ te kuta utpannaṃ jñātumicchāmi tattvataḥ ||

3.6.57

pitovāca |
tavālpamṛtyuduḥkhena duḥkhito'tīva putraka |
ko me duḥkhaṃ haratu vai śaraṇaṃ taṃ prayāmi hi ||

3.6.58

putra uvāca |
devo vā dānavo vāpi yamaḥ kālo'thavāpi hi |
ṛdhyeyuryadyapi hyete māmanye'pi janāstathā ||

3.6.59

athāpi cālpamṛtyurme na bhaviṣyati mā tudaḥ |
satyaṃ bravīmi janaka śapathaṃ te karomyaham ||

3.6.60

pitovāca |
kiṃ tapaḥ kiṃ parijñānaṃ ko yogaśca prabhuśca te |
yena tvaṃ dāruṇaṃ duḥkhaṃ vañcayiṣyasi putra me ||

3.6.61

putra uvāca |
na tāta tapasā mṛtyuṃ vañcayiṣye na vidyayā |
mahādevasya bhajanānmṛtyuṃ jeṣyāmi nānyathā ||

3.6.62

nandīśvara uvāca |
ityuktvāhaṃ pituḥ pādau praṇamya śirasā mune |
pradakṣiṇīkṛtya ca tamagacchaṃ vanamuttamam ||

3.6.62.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ nandikeśāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||

3.6.62.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.6.62.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.6.62.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.6.62.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

Other recensions (1)

Linked texts (1)