Shivapurana 3.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | nandikeśāvatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 3.6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.6.62 — 5 parts
ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | nandikeśāvatāravarṇanam
3.6.1
atha nandīśvarāvatāramāha |
sanatkumāra uvāca |
bhavānkathamanuprāpto mahādevāṃśajaḥ śivam |
śrotumicchāmi tatsarvaṃ vaktumarhasi me prabho ||
3.6.2
nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña sāvadhānatayā śṛṇu |
yathā'haṃ ca śivaṃ prāpto mahādevāṃśajo mune ||
3.6.3
prajākāmaḥ śilādo'bhūduktaḥ pitṛbhirādarāt |
taduddhartumanā bhaktyā samuddhāramabhīpsubhiḥ ||
3.6.4
adhodṛṣṭiḥ sudharmātmā śilādo nāma vīryavān |
tasyāsīnmunikairvṛttiḥ śivaloke ca so'gamat ||
3.6.5
śakramuddiśya sa munistapastepe suduḥsaham |
niścalātmā śilādākhyo bahukālaṃ dṛḍhavrataḥ ||
3.6.6
tapatastasya tapasā santuṣṭo'bhūcchatakratuḥ |
jagāma ca varaṃ dātuṃ sarvadevaprabhustadā ||
3.6.7
śilādamāha suprītyā śakrastuṣṭo'smi te'nagha |
tena tvaṃ muniśārdūla varayasva varāniti ||
3.6.8
tataḥ praṇamya deveśaṃ stutvā stutibhirādarāt |
śilādo muniśārdūlastamāha sukṛtāñjaliḥ ||
3.6.9
śilāda uvāca |
śatakrato sureśāna santuṣṭo yadi me prabho |
ayonijaṃ mutyuhīnaṃ putramicchāmi suvratam ||
3.6.10
śakra uvāca |
putraṃ dāsyāmi putrārthinyonijaṃ mṛtyusaṃyutam |
anyathā te na dāsyāmi mṛtyuhīnā na santi vai ||
3.6.11
na dāsyāmi sutaṃ te'haṃ mṛtyuhīnamayonijam |
harirvidhiśca bhagavānkimutānyo mahāmune ||
3.6.12
tāvapi tripurāryaṅgasambhavau maraṇānvitau |
tayorapyāyuṣāṃ mānaṃ kathitaṃ nigame pṛthak ||
3.6.13
tasmādayonije putre mṛtyuhīne prayatnataḥ |
parityajāśāṃ viprendra gṛhāṇātmakṣamaṃ sutam ||
3.6.14
kintu deveśvaro rudraḥ prasīdati maheśvaraḥ |
sudurlabho mṛtyuhīnastava putro hyayonijaḥ ||
3.6.15
ahaṃ ca viṣṇurbhagavān druhiṇaśca mahāmune |
ayonijaṃ mṛtyuhīnaṃ putraṃ dātuṃ na śaknumaḥ ||
3.6.16
ārādhaya mahādevaṃ tatputravinikāmyayā |
sarveśvaro mahāśaktaḥ sa te putraṃ pradāsyati ||
3.6.17
nandīśvara uvāca |
evaṃ vyāhṛtya viprendramanugṛhya ca taṃ ghṛṇī |
devairvṛtaḥ sureśānaḥ svalokaṃ samagānmune ||
3.6.18
gate tasmiṃśca varade sahasrākṣe śilāśanaḥ |
ārādhayanmahādevaṃ tapasā'toṣayadbhavam ||
3.6.19
atha tasyaivamaniśaṃ tatparasya dvijasta vai |
divyaṃ varṣasahasraṃ tu gataṃ kṣaṇamivādbhutam ||
3.6.20
valmīkena vṛtāṅgaśca lakṣakoṭagaṇairmuniḥ |
vajrasūcīmukhaiścānyai raktabhugbhiśca sarvataḥ ||
3.6.21
nirmāṃsarudhiratvagvai bile tasminnavasthitaḥ |
asthiśeṣo'bhavatpaścācchilādo munisattamaḥ ||
3.6.22
tuṣṭaḥ prabhustadā tasmai darśayāmāsa svāṃ tanum |
divyāṃ divyaguṇairyuktāmalabhyāṃ vāmabuddhibhiḥ ||
3.6.23
divyavarṣasahasreṇa tapyamānāya śūladhṛk |
sarvadevādhipastasmai varado'smītyabhāṣata ||
3.6.24
mahāsamādhisaṃlīnaḥ sa śilādo mahāmuniḥ |
nāśṛṇottadgiraṃ śambhorbhaktyadhīnatarasya vai ||
3.6.25
yadā spṛṣṭo munistena kareṇa tripurāriṇā |
tadaiva muniśārdūla utsasarja tapaḥkramam ||
3.6.26
athonmīlya munirnetre somaṃ śambhuṃ vilokayan |
drutaṃ praṇamya samudā pādayornyapatanmune ||
3.6.27
harṣagadgadayā vācā nataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ |
prasannātmā śilādaḥ sa tuṣṭāva parameśvaram ||
3.6.28
tataḥ prasanno bhagavāndevadevastrilocanaḥ |
varado'smīti taṃ prāha śilādaṃ munipuṅgavam ||
3.6.29
tapasānena kiṃ kāryaṃ bhavate hi mahāmate |
dadāmi putraṃ sarvajñaṃ sarvaśāstrārthapāragam ||
3.6.30
tataḥ praṇamya deveśaṃ tacchrutvā ca śilāśanaḥ |
harṣagadgadayā vācovāca somavibhūṣaṇam ||
3.6.31
śilāda uvāca |
maheśa yadi tuṣṭo'si yadi vā varadaśca me |
icchāmi tvatsamaṃ putraṃ mṛtyuhīnamayonijam ||
3.6.32
nandīśvara uvāca |
evamuktastato devastryambakastena śaṅkaraḥ |
pratyuvāca prasannātmā śilādaṃ munisattamam ||
3.6.33
śiva uvāca |
pūrvamārādhito vipra brahmaṇā'haṃ tapodhana |
tapasā cāvatārārthaṃ munibhiśca surottamaiḥ ||
3.6.34
tava putro bhaviṣyāmi nandī nāmnā tvayonijaḥ |
pitā bhaviṣyasi mama piturvai jagatāṃ mune ||
3.6.35
nandīśvara uvāca |
evamuktvā muniṃ prekṣya praṇipatyāsthitaṃ ghṛṇī |
somastūrṇaṃ tamādiśya tatraivāntardadhe haraḥ ||
3.6.36
gate tasminmahādeve sa śilādo mahāmuniḥ |
svamāśramamupāgamya ṛṣibhyo'kathayattataḥ ||
3.6.37
kiyatā caiva kālena tadāsau janakaḥ sa me |
yajñāṅgaṇaṃ cakarṣāśu yajñārthaṃ yajñavittamaḥ ||
3.6.38
tataḥ kṣaṇādahaṃ śambhostanujastasya cājñayā |
sa jātaḥ pūrvamevāhaṃ yugāntāgnisamaprabhaḥ ||
3.6.39
avarṣaṃstadā puṣkarāvartakādyā jaguḥ khecarāḥ kinnarāḥ siddhasādhyāḥ |
śilādātmajatvaṃ gate mayyṛṣīndrāḥ samantācca vṛṣṭiṃ vyadhuḥ kausumīṃ te ||
3.6.40
atha brahmādayo devā devapatnyaśca sarvaśaḥ |
tatrājagmuśca suprītyā hariścaiva śivo'mbikā ||
3.6.41
tadotsavo mahānāsīnnanṛtuścāpsarogaṇāḥ |
ādṛtya māṃ tathāliṅgya tuṣṭuvurharṣitāśca te ||
3.6.42
supraśasya śilādaṃ taṃ stutvā ca sustavaiḥ śivau |
sarve jagmuśca dhāmāni śivāvapyakhileśvarau ||
3.6.43
śilādo'pi ca māṃ dṛṣṭvā kālasūryānalaprabham |
tryakṣaṃ caturbhujaṃ bālaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam ||
3.6.44
triśūlādyāyudhaṃ dīptaṃ sarvathā rudrarūpiṇam |
mahānandabharaḥ prītyā praṇamyaṃ praṇanāma ca ||
3.6.45
śilāda uvāca |
tvayāhaṃ nandito yasmānnandī nāmnā sureśvara |
tasmāttvāṃ devamānandaṃ namāmi jagadīśvaram ||
3.6.46
nandīśvara uvāca |
mayā saha pitā hṛṣṭaḥ supraṇamya maheśvaram |
uṭajaṃ svaṃ jagāmāśu nidhiṃ labdhveva nirdhanaḥ ||
3.6.47
yadā gato'hamuṭajaṃ śilādasya mahāmune |
tadāhaṃ tādṛśaṃ rūpaṃ tyaktvā mānuṣyamāsthitaḥ ||
3.6.48
mānuṣyamāsthitaṃ dṛṣṭvā pitā me lokapūjitaḥ |
vilalāpātiduḥkhārttaḥ svajanaiśca samāvṛtaḥ ||
3.6.49
jātakarmādikānyeva sarvāṇyapi cakāra me |
śālaṅkāyanaputro vai śilādaḥ putravatsalaḥ ||
3.6.50
vedānadhyāpayāmāsa sāṅgopāṅgānaśeṣataḥ |
śāstrāṇyanyānyapi tathā pañcavarṣe pitā ca mām ||
3.6.51
sampūrṇe saptame varṣe mitrāvaruṇasaṃjñakau |
munī tasyāśramaṃ prāptau draṣṭuṃ māṃ cājñayā vibhoḥ ||
3.6.52
satkṛtau muninā tena sūpaviṣṭo mahāmunī |
ūcatuśca mahātmānau māṃ nirīkṣya muhurmuhuḥ ||
3.6.53
mitrāvaruṇāvūcatuḥ |
tāta nandī tavālpāyuḥ sarvaśāstrārthapāragaḥ |
na dṛṣṭameva cāpaśyaṃ hyāyurvarṣādataḥ param ||
3.6.54
viprayorityuktavatoḥ śilādaḥ putravatsalaḥ |
tamāliṅgya ca duḥkhārto rurodātīva visvaram ||
3.6.55
mṛtavatpatitaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ ca pitāmaham |
pratyavocatprasannātmā smṛtvā śivapadāmbujam ||
3.6.56
kena tvaṃ tāta duḥkhena vepamānaśca rodiṣi |
duḥkhaṃ te kuta utpannaṃ jñātumicchāmi tattvataḥ ||
3.6.57
pitovāca |
tavālpamṛtyuduḥkhena duḥkhito'tīva putraka |
ko me duḥkhaṃ haratu vai śaraṇaṃ taṃ prayāmi hi ||
3.6.58
putra uvāca |
devo vā dānavo vāpi yamaḥ kālo'thavāpi hi |
ṛdhyeyuryadyapi hyete māmanye'pi janāstathā ||
3.6.59
athāpi cālpamṛtyurme na bhaviṣyati mā tudaḥ |
satyaṃ bravīmi janaka śapathaṃ te karomyaham ||
3.6.60
pitovāca |
kiṃ tapaḥ kiṃ parijñānaṃ ko yogaśca prabhuśca te |
yena tvaṃ dāruṇaṃ duḥkhaṃ vañcayiṣyasi putra me ||
3.6.61
putra uvāca |
na tāta tapasā mṛtyuṃ vañcayiṣye na vidyayā |
mahādevasya bhajanānmṛtyuṃ jeṣyāmi nānyathā ||
3.6.62
nandīśvara uvāca |
ityuktvāhaṃ pituḥ pādau praṇamya śirasā mune |
pradakṣiṇīkṛtya ca tamagacchaṃ vanamuttamam ||
3.6.62.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ nandikeśāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||
3.6.62.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
3.6.62.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
3.6.62.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
3.6.62.p5
tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi) — Kumāra Kavi, Sanskrit