Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.8: aṣṭamo'dhyāyaḥ | bhairavāvatāravarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 3.8

Language
Sanskrit

Contents

aṣṭamo'dhyāyaḥ | bhairavāvatāravarṇanam

3.8.1

atha bhairavāvatāramāha |
nandīśvara uvāca |
sanatkumāra sarvajña śṛṇu tvaṃ bhairavīṃ kathām |
yasyāḥ śravaṇamātreṇa śaivī bhaktirdṛḍhā bhavet ||

3.8.2

bhairavaḥ pūrṇarūpo hi śaṅkarasya parātmanaḥ |
mūḍhāstaṃ vai na jānanti mohitāḥ śivamāyayā ||

3.8.3

sanatkumāra no vetti mahimānaṃ maheśituḥ |
caturbhujo'pi viṣṇurvai caturvaktro'pi vai vidhiḥ ||

3.8.4

citramatra na kiñcidvai durjñeyā khalu śāmbhavī |
tayā sammohitāḥ sarve nārcayantyapi taṃ param ||

3.8.5

vedayedyadi vātmānaṃ sa eva parameśvaraḥ |
tadā vidanti te sarve svecchayā na hi ke'pi tam ||

3.8.6

sarvago'pi maheśāno nekṣyate mūḍhabuddhibhiḥ |
devavad budhyate loke yo'tīto manasāṃ girām ||

3.8.7

atretihāsaṃ vakṣye'haṃ paramarṣe purātanam |
śṛṇu taṃ śraddhayā tāta paramaṃ jñānakāraṇam ||

3.8.8

meruśṛṅge'dbhute ramye sthitaṃ brahmāṇamīśvaram |
jagmurdevarṣayaḥ sarve sutattvaṃ jñātumicchayā ||

3.8.9

tatrāgatya vidhiṃ natvā papracchuste mahādarāt |
kṛtāñjalipuṭāḥ sarve nataskandhā munīśvarāḥ ||

3.8.10

devarṣaya ūcuḥ |
devadeva prajānātha sṛṣṭikṛllokanāyaka |
tattvato vada cāsmabhyaṃ kimekaṃ tattvamavyayam ||

3.8.11

nandīśvara uvāca |
sa māyayā maheśasya mohitaḥ padmasambhavaḥ |
avijñāya paraṃ bhāvaṃ sambhāvaṃ pratyuvāca ha ||

3.8.12

brahmovāca |
he surā ṛṣayaḥ sarve sumatyā śṛṇutādarāt |
vacmyahaṃ paramaṃ tattvamavyayaṃ vai yathārthataḥ ||

3.8.13

jagadyonirahaṃ dhātā svayambhūraja īśvaraḥ |
anādibhāgahaṃ brahma hyeka ātmā nirañjanaḥ ||

3.8.14

pravartako hi jagatāmahameva nivarttakaḥ |
saṃvartako madadhiko nānyaḥ kaścitsurottamāḥ ||

3.8.15

nandīśvara uvāca |
tasyaivaṃ vadato dhāturviṣṇustatra sthito mune |
provāca prahasanvākyaṃ saṅkruddho mohito'jayā ||

3.8.16

na caitaducitā brahmanyogayuktasya mūrkhatā |
avijñāya paraṃ tattvaṃ vṛthaitatte nigadyate ||

3.8.17

kartā'haṃ sarvalokānāṃ paramātmā paraḥ pumān |
yajño nārāyaṇo devo māyādhīśaḥ parāgatiḥ ||

3.8.18

mamājñayā tvayā brahman sṛṣṭireṣā vidhīyate |
jagatāṃ jīvanaṃ naiva māmanādṛtya ceśvaram ||

3.8.19

evaṃ viprakṛtau mohātparasparajayaiṣiṇau |
procaturnigamāṃścātra pramāṇe sarvathā tanau ||

3.8.20

praṣṭavyāste viśeṣeṇa sthitā mūrtidharāśca te |
papracchatuḥ pramāṇajñānityuktvā caturo'pi tān ||

3.8.21

vidhiviṣṇū ūcatuḥ |
vedāḥ pramāṇaṃ sarvatra pratiṣṭhāṃ paramāmitāḥ |
yūyaṃ vadata viśrabdhaṃ kimekaṃ tattvamavyayam ||

3.8.22

nandīśvara uvāca |
ityākarṇya tayorvācaṃ punaste hi ṛgādayaḥ |
avadaṃstattvataḥ sarve pareśaṃ saṃsmarato prabhum ||

3.8.23

yadi mānyā vayaṃ devau sṛṣṭisthitikarau vibhū |
tadā pramāṇaṃ vakṣyāmo bhavatsandehabhedakam ||

3.8.24

nandīśvara uvāca |
śrutyuktavidhimākarṇya procatustau surau śrutīḥ |
yuṣmaduktaṃ pramāṇaṃ nau kiṃ tattvaṃ samyagucyatām ||

3.8.25

ṛgveda uvāca |
yadantaḥ sthāni bhūtāni yataḥ sarvaṃ pravarttate |
yadāhuḥ paramaṃ tattvaṃ sa rudrastveka eva hi ||

3.8.26

yajurveda uvāca |
yo yajñairakhilairīśo yogena ca samijyate |
yena pramāṇaṃ khalu naḥ sa ekaḥ sarvadṛk śivaḥ ||

3.8.27

sāmaveda uvāca |
yenedaṃ bhramyate viśvaṃ yogibhiryo vicintyate |
yadbhāsā bhāsate viśvaṃ sa ekastryambakaḥ paraḥ ||

3.8.28

atharvaṇaveda uvāca |
yaṃ prapaśyanti deveśaṃ bhaktyanugrahiṇo janāḥ |
tamāhurekaṃ kaivalyaṃ śaṅkaraṃ duḥkhataḥ param ||

3.8.29

nandīśvara uvāca |
śrutyuktamidamākarṇyātīva māyāvimohitau |
smitvāhaturvidhiharī nigamāṃstānvicetanau ||

3.8.30

vidhiharī ūcatuḥ |
he vedāḥ kimidaṃ yūyaṃ bhāṣante gatacetanāḥ |
kiṃ jātaṃ vo'dya sarvaṃ hi naṣṭaṃ suvayunaṃ param ||

3.8.31

kathaṃ pramathanātho'sau ramamāṇo nirantaram |
digambaraḥ pītavarṇo śivayā dhūlidhūsaraḥ ||

3.8.32

virūpaveṣo jaṭilo vṛṣago vyālabhūṣaṇaḥ |
paraṃ brahmatvamāpannaḥ kva ca tatsaṅgavarjitam ||

3.8.33

ityudīritamākarṇya praṇavaḥ sarvagastayoḥ |
amūrto mūrtimānprītyā jṛmbhamāṇa uvāca tau ||

3.8.34

praṇava uvāca |
na hīśo bhagavān śaktyā hyātmano vyatiriktayā |
kadācidramate rudro līlārūpadharo haraḥ ||

3.8.35

asau hi parameśānaḥ svayañjyotiḥ sanātanaḥ |
ānandarūpā tasyaiṣā śaktirnāgantukī śivā ||

3.8.36

nandīśvara uvāca |
ityevamukto'pi tadā vidherviṣṇośca vai tadā |
nājñānamagamannāśaṃ śrīkaṇṭhasyaiva māyayā ||

3.8.37

prādurāsīttato jyotirubhayorantare mahat |
pūrayannijayā bhāsā dyāvābhūmyoryadantaram ||

3.8.38

jyotirmaṇḍalamadhyastho dadṛśe puruṣākṛtiḥ |
vidhikratubhyāṃ tatraiva mahādbhutatanurmune ||

3.8.39

prajajvālātha kopena brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ |
āvayorantare ko'sau bibhṛyātpuruṣākṛtim ||

3.8.40

vidhiḥ sambhāvayedyāvattāvatsa trivilocanaḥ |
dṛṣṭaḥ kṣaṇena ca mahāpuruṣo nīlalohitaḥ ||

3.8.416

triśūlapāṇirbhālākṣo nāgoḍupavibhūṣaṇaḥ |
hiraṇyagarbhastaṃ dṛṣṭvā vihasanprāha mohitaḥ ||

3.8.42

brahmovāca |
nīlalohita jāne tvāṃ mā bhaiṣīścandraśekhara |
bhālasthalānmama purā rudraḥ prādurabhūdbhavān ||

3.8.43

rodanād rudranāmāpi yojito'si mayā purā |
māmeva śaraṇaṃ yāhi putra rakṣāṃ karomi te ||

3.8.44

nandīśvara uvāca |
atheśvaraḥ padmayoneḥ śrutvā garvavatīṃ giram |
cukopātīva ca tadā kurvanniva layammune ||

3.8.45

sa kopataḥ samutpādya puruṣaṃ bhairavaṃ kvacit |
prajvalantaṃ sumahasā prītyā ca parameśvaraḥ ||

3.8.46

īśvara uvāca |
prāk ca paṅkajajanmāsau śāsyaste kālabhairava |
kālavadrājase sākṣātkālarājastato bhavān ||

3.8.47

viśvaṃ bharttuṃ samartho'si bhīṣaṇādbhairavaḥ smṛtaḥ |
tvatto bheṣyati kālo'pi tatastvaṃ kālabhairavaḥ ||

3.8.48

āmardayiṣyati bhavānruṣṭo duṣṭātmano yataḥ |
āmardaka iti khyātiṃ tataḥ sarvatra yāsyasi ||

3.8.49

yataḥ pāpāni bhaktānāṃ bhakṣayiṣyasi tatkṣaṇāt |
pāpabhakṣaṇa ityeva tava nāma bhaviṣyati ||

3.8.50

yā me muktipurī kāśī sarvābhyo'pi garīyasī |
ādhipatyaṃ ca tasyāste kālarāja sadaiva hi ||

3.8.51

tatra ye pātakinarāsteṣāṃ śāstā tvameva hi |
śubhāśubhaṃ ca tatkarma citragupto likhiṣyati ||

3.8.52

nandīśvara uvāca |
etānvarānpragṛhyātha tatkṣaṇātkālabhairavaḥ |
vāmāṅgulinakhāgreṇa cakarta ca vidheśśiraḥ ||

3.8.53

yadaṅgamaparādhnoti kāryaṃ tasyaiva śāsanam |
ato yena kṛtā nindā tacchinnaṃ pañcamaṃ śiraḥ ||

3.8.54

atha chinnaṃ vidhiśiro dṛṣṭvā bhītataro hariḥ |
śātarudriyamantraiśca bhaktyā tuṣṭāva śaṅkaram ||

3.8.55

bhīto hiraṇyagarbho'pi jajāpa śatarudriyam |
itthaṃ tau gatagarvau hi sañjātau tatkṣaṇānmune ||

3.8.56

parabrahma śivaḥ sākṣātsaccidānandalakṣaṇaḥ |
paramātmā guṇātīta iti jñānamavāpatuḥ ||

3.8.57

sanatkumāra sarvajña śṛṇu me paramaṃ śubham |
yāvadgarvo bhavettāvajjñānaguptirviśeṣataḥ ||

3.8.58

tyaktvābhimānaṃ puruṣo jānāti parameśvaram |
garviṇaṃ hanti viśveśo jāto garvāpahārakaḥ ||

3.8.59

atha viṣṇuvidhī jñātvā vigarvau parameśvaraḥ |
prasanno'bhūnmahādevo'karottāvabhayau prabhuḥ ||

3.8.60

āśvāsya tau mahādevaḥ prītaḥ praṇatavatsalaḥ |
prāha svāṃ mūrtimaparāṃ bhairavantaṃ kaparddinam ||

3.8.61

mahādeva uvāca |
tvayā mānyo viṣṇurasau tathā śatadhṛtiḥ svayam |
kapālaṃ vaidhasaṃ vāpi nīlalohita dhāraya ||

3.8.62

brahmahatyāpanodāya vrataṃ lokāya darśaya |
cara tvaṃ satataṃ bhikṣāṃ kapālavratamāśritaḥ ||

3.8.63

ityuktvā paśyatastasya tejorūpaḥ śivo'bravīt |
utpādya caikāṃ kanyāṃ tu brahmahatyābhiviśrutām ||

3.8.64

yāvadvārāṇasīṃ divyāṃ purīmeṣāṃ gamiṣyati |
tāvattvaṃ bhīṣaṇaṃ kālamanugacchograrūpiṇam ||

3.8.65

sarvatra te praveśo'sti tyaktvā vārāṇasīṃ purīm |
vārāṇasīṃ yadā gacchettanmukto bhava tatkṣaṇāt ||

3.8.66

nandīśvara uvāca |
niyojya tāmiti tadā brahmahatyāṃ ca tāṃ prabhuḥ |
mahādbhutaśca sa śivo'pyantardhānamagāttataḥ ||

3.8.66.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ bhairavāvatāravarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||

3.8.66.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

3.8.66.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

3.8.66.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

3.8.66.p5

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

Other recensions (1)

Linked texts (4)