<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › [Shivapurana (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2) › 3

# Shivapurana 3: śrīśivamahāpurāṇam 3. śatarudrasaṃhitā

Śivapurāṇa (complete text) 3

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [3.1 prathamo'dhyāyaḥ | śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1) — 50 parts
- [3.2 dvitīyo'dhyāyaḥ | śivāṣṭamūrttivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2) — 17 parts
- [3.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3) — 31 parts
- [3.4 caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4) — 48 parts
- [3.5 pañcamo'dhyāyaḥ | ekonaviṃśatiśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5) — 59 parts
- [3.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | nandikeśāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.6) — 62 parts
- [3.7 saptamo'dhyāyaḥ | nandikeśvarāvatārābhiṣeka vivāhavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.7) — 63 parts
- [3.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | bhairavāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.8) — 66 parts
- [3.9 navamo'dhyāyaḥ | bhairavāvatāralīlāvarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.9) — 72 parts
- [3.10 daśamo'dhyāyaḥ | nṛsiṃhacaritavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.10) — 41 parts
- [3.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | śarabhāvatāravarṇanam 1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.11) — 64 parts
- [3.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | śarabhāvatāravarṇanam 2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.12) — 47 parts
- [3.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.13) — 64 parts
- [3.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.14) — 47 parts
- [3.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | gṛhapatyavatāravarṇanam 3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.15) — 69 parts
- [3.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | yakṣeśvarāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.16) — 42 parts
- [3.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | śivadaśāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.17) — 20 parts
- [3.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | ekādaśāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.18) — 35 parts
- [3.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | durvāsaścaritavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.19) — 71 parts
- [3.20 viṃśo'dhyāyaḥ | hanumadavatāracaritravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.20) — 40 parts
- [3.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | maheśāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.21) — 15 parts
- [3.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | viṣṇūpadravavṛṣāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.22) — 55 parts
- [3.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | vṛṣeśvarasaṃjñakaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.23) — 39 parts
- [3.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | pippalādāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.24) — 64 parts
- [3.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | pippalādāvatāracaritavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.25) — 24 parts
- [3.26 ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | vaiśyanāthāhvayaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.26) — 65 parts
- [3.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | dvijeśākhyaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.27) — 71 parts
- [3.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | yatināthabrahmahaṃsāhvayaśivāvatāracaritavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.28) — 41 parts
- [3.29 ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | kṛṣṇadarśanaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.29) — 59 parts
- [3.30 triṃśo'dhyāyaḥ | avadhūteśvaraśivāvatāracaritravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.30) — 44 parts
- [3.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | bhikṣuvaryāhvaśivāvatāra caritravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.31) — 78 parts
- [3.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | nandīśvara uvāca](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.32) — 78 parts
- [3.33 trayotriṃśo'dhyāyaḥ | brahmacāriśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.33) — 65 parts
- [3.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | sunartakanaṭāhvaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.34) — 39 parts
- [3.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | sādhudvijaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.35) — 37 parts
- [3.36 ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | aśvatthāmaśivāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.36) — 44 parts
- [3.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | vyāsopadeśavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.37) — 68 parts
- [3.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | kirātāvatāravarṇanaprasaṅge'rjunatapovarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.38) — 64 parts
- [3.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | kirātāvatāravarṇane mūkadaityavadhaḥ](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.39) — 53 parts
- [3.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | kirātāvatāravarṇane bhillārjunasaṃvādaḥ](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.40) — 49 parts
- [3.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | kirāteśvarāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.41) — 67 parts
- [3.42 dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dvādaśajyotirliṅgāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.42) — 60 parts

### śrīśivamahāpurāṇam 3. śatarudrasaṃhitā

### [3.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.p1)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [3.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.p2)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [3.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.p3)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [3.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.p4)

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

### prathamo'dhyāyaḥ | śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanam

### [3.1.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.1)

vande mahānandamanantalīlammaheśvaraṃ sarvavibhuṃ mahāntam |  
gaurīpriyaṃ kārtikavighnarājasamudbhavaṃ śaṅkaramādidevam ||

### [3.1.1\_2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.1_2)

śaunaka uvāca |  
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta jñānadayānidhe |  
vada śambhvavatārāṃśca yairakārṣītsatāṃ śivam ||

### [3.1.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.2)

sūta uvāca |  
mune śaunaka sadbhaktyā dattacitto jitendriyaḥ |  
avatārāñchivasyāhaṃ vacmi te munaye śṛṇu ||

### [3.1.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.3)

etatpṛṣṭaḥ purā nandī śivamūrtissatāṃ gatiḥ |  
sanatkumāreṇa mune tamuvāca śivaṃ smaran ||

### [3.1.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.4)

nandīśvara uvāca |  
asaṅkhyātā hi kalpeṣu vibhoḥ sarveśvarasya vai |  
avatārāstathāpīha vacmyahaṃ tānyathāmati ||

### [3.1.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.5)

ekonaviṃśakaḥ kalpo vijñeyaḥ śvetalohitaḥ |  
sadyojātāvatārastu prathamaḥ parikīrtitaḥ ||

### [3.1.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.6)

tasmiṃstatparamaṃ brahma dhyāyato brahmaṇastathā |  
utpannastu śikhāyuktaḥ kumāraḥ śvetalohitaḥ ||

### [3.1.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.7)

taṃ dṛṣṭvā puruṣaṃ brahmā brahmarūpiṇamīśvaram |  
jñātvā dhyātvā sa hṛdaye vavande prayatāñjaliḥ ||

### [3.1.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.8)

sadyojātaṃ śivaṃ buddhvā jaharṣa bhuvaneśvaraḥ |  
muhurmuhuśca sadbuddhyā paraṃ taṃ samacintayat ||

### [3.1.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.9)

tato'sya dhyāyataḥ śvetāḥ prādurbhūtā yaśasvinaḥ |  
kumārāḥ paravijñānaparabrahmasvarūpiṇaḥ ||

### [3.1.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.10)

sunando nandanaścaiva viśvanandopanandanau |  
śiṣyāstasya mahātmāno yaistadbrahma samāvṛtam ||

### [3.1.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.11)

sadyojātaśca vai śambhurdadau jñānaṃ ca vedhase |  
sargaśaktimapi prītyā prasannaḥ parameśvaraḥ ||

### [3.1.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.12)

tato viṃśatimaḥ kalpo rakto nāma prakīrtitaḥ |  
brahmā yatra mahātejā raktavarṇamadhārayat ||

### [3.1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.13)

dhyāyataḥ putrakāmasya prādurbhūto vidheḥ sutaḥ |  
raktamālyāmbaradharo raktākṣo raktabhūṣaṇaḥ ||

### [3.1.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.14)

sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kumāraṃ dhyānamāśritaḥ |  
vāmadevaṃ śivaṃ jñātvā praṇanāma kṛtāñjaliḥ ||

### [3.1.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.15)

tatastasya sutā hyāsaṃścatvāro raktavāsasaḥ |  
virajāśca vivāhaśca viśoko viśvabhāvanaḥ ||

### [3.1.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.16)

vāmadevaḥ sa vai śambhurdadau jñānaṃ ca vedhase |  
sargaśaktimapi prītyā prasannaḥ parameśvaraḥ ||

### [3.1.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.17)

ekaviṃśatimaḥ kalpaḥ pītavāsā iti smṛtaḥ |  
brahmā yatra mahābhāgaḥ pītavāsā babhūva ha ||

### [3.1.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.18)

dhyāyataḥ putrakāmasya vidherjātaḥ kumārakaḥ |  
pītavastrādikaprauḍho mahātejā mahābhujaḥ ||

### [3.1.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.19)

taṃ dṛṣṭvā dhyānasaṃyuktaṃ jñātvā tatpuruṣaṃ śivam |  
praṇanāma tato buddhyā gāyatrīṃ śāṅkarīṃ vidhiḥ ||

### [3.1.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.20)

japitvā tu mahādevīṃ sarvalokanamaskṛtām |  
prasannastu mahādevo dhyānayuktena cetasā ||

### [3.1.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.21)

tato'sya pārśvato divyāḥ prādurbhūtāḥ kumārakāḥ |  
pītavastrā hi sakalā yogamārgapravartakāḥ ||

### [3.1.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.22)

tatastasmingate kalpe pītavarṇe svayambhuvaḥ |  
punaranyaḥ pravṛttastu kalpo nāmnā śivastu sa ||

### [3.1.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.23)

ekārṇave saṃvyatīte divyavarṣasahasrake |  
sraṣṭukāmaḥ prajā brahmā cintayāmāsa duḥkhitaḥ ||

### [3.1.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.24)

tato'paśyanmahātejāḥ prādurbhūtaṃ kumārakam |  
kṛṣṇavarṇaṃ mahāvīryaṃ dīpyamānaṃ svatejasā ||

### [3.1.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.25)

dhṛtakṛṣṇāmbaroṣṇīṣaṃ kṛṣṇayajñopavītinam |  
kṛṣṇena maulināyuktaṃ kṛṣṇasnānānulepanam ||

### [3.1.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.26)

sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānamaghoraṃ ghoravikramam |  
vavande devadeveśamadbhutaṃ kṛṣṇapiṅgalam ||

### [3.1.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.27)

aghoraṃ tu tato brahmā brahmarūpaṃ vyacintayat |  
tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhirbhaktavatsalamavyayam ||

### [3.1.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.28)

athāsya pārśvataḥ kṛṣṇāḥ kṛṣṇasnānānulepanāḥ |  
catvārastu mahātmānaḥ sambabhūvuḥ kumārakāḥ ||

### [3.1.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.29)

kṛṣṇa kṛṣṇaśikhaścaiva kṛṣṇāsyaḥ kṛṣṇakaṇṭhadhṛk |  
iti te'vyaktanāmānaḥ śivarūpāḥ sutejasaḥ ||

### [3.1.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.30)

evambhūtā mahātmāno brahmaṇaḥ sṛṣṭihetave |  
yogaṃ pravartayāmāsurghorākhyaṃ mahadadbhutam ||

### [3.1.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.31)

athānyo brahmaṇaḥ kalpaḥ prāvartata munīśvarāḥ |  
viśvarūpa iti khyāto nāmataḥ paramādbhutaḥ ||

### [3.1.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.32)

brahmaṇaḥ putrakāmasya dhyāyato manasā śivam |  
prādurbhūtā mahānādā viśvarūpā sarasvatī ||

### [3.1.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.33)

tathāvidhaḥ sa bhagavānīśānaḥ parameśvaraḥ |  
śuddhasphaṭikasaṅkāśaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ ||

### [3.1.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.34)

taṃ dṛṣṭvā praṇanāmāsau brahmeśānamajaṃ vibhum |  
sarvagaṃ sarvadaṃ sarvaṃ surūpaṃ rūpavarjitam ||

### [3.1.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.35)

īśāno'pi tathādiśya sanmārgaṃ brahmaṇe vibhuḥ |  
saśaktiḥ kalpayāñcakre sa bālāṃścaturaḥ śubhān ||

### [3.1.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.36)

jaṭī muṇḍī śikhaṇḍī ca ardhamuṇḍaśca jajñire |  
yogenādiśya saddharmaṃ kṛtvā yogagatiṃ gatāḥ ||

### [3.1.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.37)

evaṃ saṅkṣepataḥ proktaḥ sadyādīnāṃ samudbhavaḥ |  
sanatkumāra sarvajña lokānāṃ hitakāmyayā ||

### [3.1.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.38)

atha teṣāṃ mahāprājña vyavahāraṃ yathāyatham |  
trilokahitakāraṃ hi sarvaṃ brahmāṇḍasaṃsthitam ||

### [3.1.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.39)

īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmasaṃjñastathaiva ca |  
brahmasaṃjñā maheśasya mūrtayaḥ pañca viśrutāḥ ||

### [3.1.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.40)

īśānaḥ śivarūpaśca garīyānprathamaḥ smṛtaḥ |  
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣātkṣetrajñamadhitiṣṭhati ||

### [3.1.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.41)

śaivastatpuruṣākhyaśca svarūpo hi dvitīyakaḥ |  
guṇāśrayātmakaṃ bhogyaṃ sarvajñamadhitiṣṭhati ||

### [3.1.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.42)

dharmāya svāṅgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ |  
aghorākhyasvarūpo yastiṣṭhatyantastṛtīyakaḥ ||

### [3.1.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.43)

vāmadevāhvayo rūpaścaturthaḥ śaṅkarasya hi |  
ahaṅkṛteradhiṣṭhāno bahukāryakaraḥ sadā ||

### [3.1.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.44)

īśānāhvasvarūpo hi śaṅkarasyeśvaraḥ sadā |  
śrotrasya vacasaścāpi vibhorvyomnastathaiva ca ||

### [3.1.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.45)

tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvaraṃ rūpamaiśvaram |  
puruṣākhyaṃ vicārajñā matimantaḥ pracakṣate ||

### [3.1.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.46)

vapuṣaśca rasasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca |  
aghorākhyamadhiṣṭhānaṃ rūpaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ ||

### [3.1.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.47)

raśanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca |  
īśvaraṃ vāmadevākhyaṃ svarūpaṃ śāṅkaraṃ smṛtam ||

### [3.1.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.48)

ghrāṇasya caivopasthasya gandhasya ca bhuvastathā |  
sadyojātāhvayaṃ rūpamīśvaraṃ śāṅkaraṃ viduḥ ||

### [3.1.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49)

ime svarūpāḥ śambhorhi vandanīyāḥ prayatnataḥ |  
śreyo'rthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ ||

### [3.1.49.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49.p1)

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sadyādīnāṃ samudbhavam |  
sa bhuktvā sakalānkāmānprayāti paramāṃ gatim ||

### [3.1.49.c2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49.c2)

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śivasya pañcabrahmāvatāravarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

### [3.1.49.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49.p3)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [3.1.49.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49.p4)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [3.1.49.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49.p5)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [3.1.49.p6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.1.49.p6)

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

### dvitīyo'dhyāyaḥ | śivāṣṭamūrttivarṇanam

### [3.2.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.1)

nandīśvara uvāca |  
śṛṇu tāta maheśasyāvatārānparamānprabho |  
sarvakāryakarām̐lloke sarvasya sukhadāṃ mune ||

### [3.2.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.2)

tasya śambhoḥ pareśasya mūrtyaṣṭakamayaṃ jagat |  
tasminvyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||

### [3.2.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.3)

śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ |  
īśānaśca mahādevo mūrtayaścāṣṭa viśrutāḥ ||

### [3.2.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.4)

bhūmyambho'gnimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ |  
adhiṣṭhitāśca śarvādyairaṣṭarūpaiḥ śivasya hi ||

### [3.2.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.5)

dhatte carācaraṃ viśvaṃ rūpaṃ viśvambharātmakam |  
śaṅkarasya maheśasya śāstrasyaiveti niścayaḥ ||

### [3.2.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.6)

sañjīvanaṃ samastasya jagataḥ salilātmakam |  
bhava ityucyate rūpaṃ bhavasya paramātmanaḥ ||

### [3.2.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.7)

bahirantarjagadviśvaṃ bibharti spandate svayam |  
ugra ityucyate sadbhī rūpamugrasya satprabhoḥ ||

### [3.2.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.8)

sarvāvakāśadaṃ sarvavyāpakaṃ gaganātmakam |  
rūpaṃ bhīmasya bhīmākhyaṃ bhūpavṛndasva bhedakam ||

### [3.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.9)

sarvātmanāmadhiṣṭhānaṃ sarvakṣetranivāsakam |  
rūpaṃ paśupaterjñeyaṃ paśupāśanikṛntanam ||

### [3.2.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.10)

sandīpayañjagatsarvaṃ divākarasamāhvayam |  
īśānākhyaṃ maheśasya rūpaṃ divi visarpati ||

### [3.2.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.11)

āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ |  
mahādevasya tadrūpaṃ mahādevasya cāhvayam ||

### [3.2.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.12)

ātmā tasyāṣṭamaṃ rūpaṃ śivasya paramātmanaḥ |  
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmācchivātmakam ||

### [3.2.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.13)

śākhāḥ puṣyanti vṛkṣasya vṛkṣamūlasya secanāt |  
tadvadasya vapurviśvaṃ puṣyate ca śivārcanāt ||

### [3.2.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.14)

yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā |  
tathā viśvasya samprītyā prīto bhavati śaṅkaraḥ ||

### [3.2.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.15)

kriyate yasya kasyāpi dehino yadi nigrahaḥ |  
aṣṭamūrteraniṣṭaṃ tatkṛtameva na saṃśayaḥ ||

### [3.2.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.16)

aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāyāsthitaṃ śivam |  
bhajasva sarvabhāvena rudraṃ paramakāraṇam ||

### [3.2.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.17)

iti proktāḥ svarūpāste vidhiputrāṣṭaviśrutāḥ |  
sarvopakāraniratāḥ sevyāḥ śreyo'rthibhirnaraiḥ ||

### [3.2.17.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.17.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ śivāṣṭamūrttivarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

### [3.2.17.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.17.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [3.2.17.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.17.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [3.2.17.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.17.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [3.2.17.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.2.17.p5)

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

### tṛtīyo'dhyāyaḥ | śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanam

### [3.3.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.1)

nandīśvara uvāca |  
śṛṇu tāta mahāprājña vidhikāmaprapūrakam |  
arddhanārīnarākhyaṃ hi śivarūpamanuttamam ||

### [3.3.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.2)

yadā sṛṣṭāḥ prajāḥ sarvāḥ na vyavarddhanta vedhasā |  
tadā cintākulo'bhūtsa tena duḥkhena dukhitaḥ ||

### [3.3.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.3)

nabhovāṇī tadābhūdvai sṛṣṭiṃ mithunajāṃ kuru |  
tacchrutvā maithunīṃ sṛṣṭiṃ brahmā kartumamanyata ||

### [3.3.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.4)

nārīṇāṃ kulamīśānānnirgataṃ na purā yataḥ |  
tato maithunajāṃ sṛṣṭiṃ kartuṃ śeke na padmabhūḥ ||

### [3.3.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.5)

prabhāveṇa vinā śambhorna jāyerannimāḥ prajāḥ |  
evaṃ sañcintayanbrahmā tapaḥ karttuṃ pracakrame ||

### [3.3.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.6)

śivayā parayā śaktyā saṃyuktaṃ parameśvaram |  
sañcintya hṛdaye prītyā tepe sa paramaṃ tapaḥ ||

### [3.3.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.7)

tīvreṇa tapasā tasya saṃyuktasya svayambhuvaḥ |  
acireṇaiva kālena tutoṣa sa śivo drutam ||

### [3.3.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.8)

tataḥ pūrṇacidīśasya mūrtimāviśya kāmadām |  
arddhanārīnaro bhūtvā tato brahmāntikaṃ haraḥ ||

### [3.3.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.9)

taṃ dṛṣṭvā śaṅkaraṃ devaṃ śaktyā paramayānvitam |  
praṇamya daṇḍavadbrahmā sa tuṣṭāva kṛtāñjaliḥ ||

### [3.3.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.10)

atha devo mahādevo vācā meghagabhīrayā |  
sambhavāya susamprīto viśvakartā maheśvaraḥ ||

### [3.3.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.11)

īśvara uvāca |  
vatsa vatsa mahābhāga mama putra pitāmaha |  
jñātavānasmi sarvaṃ tattattvataste manoratham ||

### [3.3.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.12)

prajānāmeva vṛddhyarthaṃ tapastaptaṃ tvayādhunā |  
tapasā tena tuṣṭo'smi dadāmi ca tavepsitam ||

### [3.3.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.13)

ityuktvā paramodāraṃ svabhāvamadhuraṃ vacaḥ |  
pṛthakcakāra vapuṣo bhāgāddevīṃ śivāṃ śivaḥ ||

### [3.3.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.14)

tāṃ dṛṣṭvā paramāṃ śaktiṃ pṛthagbhūtāṃ śivāgatām |  
praṇipatya vinītātmā prārthayāmāsa tāṃ vidhiḥ ||

### [3.3.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.15)

brahmovāca |  
devadevena sṛṣṭo'hamādau tvatpatinā śive |  
prajāḥ sarvā niyuktāśca śambhunā paramātmanā ||

### [3.3.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.16)

manasā nirmitāḥ sarve śive devādayo mayā |  
na vṛddhimupagacchanti sṛjyamānāḥ punaḥpunaḥ ||

### [3.3.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.17)

mithunaprabhavāmeva kṛtvā sṛṣṭimataḥ param |  
saṃvarddhayitumicchāmi sarvā eva mama prajāḥ ||

### [3.3.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.18)

na nirgataṃ purā tvatto nārīṇāṃ kulamavyayam |  
tena nārīkulaṃ sraṣṭuṃ mama śaktirna vidyate ||

### [3.3.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.19)

sarvāsāmeva śaktīnāṃ tvattaḥ khalu samudbhavaḥ |  
tasmāttvāṃ paramāṃ śaktiṃ prārthayāmyakhileśvarīm ||

### [3.3.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.20)

śive nārīkulaṃ sraṣṭuṃ śaktiṃ dehi namo'stu te |  
carācarajagadvṛddhihetormātaḥ śivapriye ||

### [3.3.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.21)

anyaṃ tvattaḥ prārthayāmi varaṃ ca varadeśvari |  
dehi me taṃ kṛpāṃ kṛtvā jaganmātarnamo'stu te ||

### [3.3.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.22)

carācaravivṛddhyarthamīśenaikena sarvage |  
dakṣasya mama putrasya putrī bhava bhavāmbike ||

### [3.3.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.23)

evaṃ saṃyācitā devī brahmaṇā parameśvarī |  
tathāstviti vacaḥ procya tacchaktiṃ vidhaye dadau ||

### [3.3.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.24)

tasmāddhi sā śivā devī śivaśaktirjaganmayī |  
śaktimekāṃ bhruvormadhyātsasarjātmasamaprabhām ||

### [3.3.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.25)

tāmāha prahasanprekṣya śaktiṃ devavaro haraḥ |  
kṛpāsindhurmaheśāno līlākārī bhavāmbikām ||

### [3.3.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.26)

śiva uvāca |  
tapasārādhitā devi brahmaṇā parameṣṭhinā |  
prasannā bhava suprītyā kuru tasyākhilepsitam ||

### [3.3.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.27)

tāmājñāṃ parameśasya śirasā pratigṛhya sā |  
brahmaṇo vacanāddevī dakṣasya duhitā'bhavat ||

### [3.3.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.28)

dattvaivamatulāṃ śaktiṃ brahmaṇe sā śivā mune |\` viveśa dehaṃ śambhorhi śambhuścāntardadhe prabhuḥ ||

### [3.3.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.29)

tadāprabhṛti loke'sminstriyā bhāgaḥ prakalpitaḥ |  
ānandaṃ prāpa sa vidhiḥ sṛṣṭirjātā ca maithunī ||

### [3.3.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.30)

etatte kathitaṃ tāta śivarūpaṃ mahottamam |  
arddhanārīnarārddhaṃ hi mahāmaṅgaladaṃ satām ||

### [3.3.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.31)

etadākhyānamanaghaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi |  
sa bhuktvā sakalānbhogānprayāti paramāṃ gatim ||

### [3.3.31.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.31.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ śivasyārddhanārīśvarāvatāravarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

### [3.3.31.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.31.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [3.3.31.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.31.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [3.3.31.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.31.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [3.3.31.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.3.31.p5)

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

### caturtho'dhyāyaḥ | ṛṣabhacaritravarṇanam

### [3.4.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.1)

nandīśvara uvāca |  
sanatkumāra sarvajña caritaṃ śāṅkaraṃ mudā |  
rudreṇa kathitaṃ prītyā brahmaṇe sukhadaṃ sadā ||

### [3.4.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.2)

śiva uvāca |  
saptame caiva vārāhe kalpe manvantarābhidhe |  
kalpeśvaro'tha bhagavānsarvalokaprakāśanaḥ ||

### [3.4.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.3)

manorvaivasvatasyaiva te praputro bhaviṣyati |  
tadā caturyugāścaiva tasminmanvantare vidhe ||

### [3.4.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.4)

anugrahārthaṃ lokānāṃ brāhmaṇānāṃ hitāya ca |  
utpatsyāmi vidhe brahmandvāparākhyayugāntike ||

### [3.4.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.5)

yugapravṛttyā ca tadā tasmiṃśca prathame yuge |  
dvāpare prathame brahmanyadā vyāsaḥ svayamprabhuḥ ||

### [3.4.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.6)

tadāhaṃ brāhmaṇārthāya kalau tasminyugāntike |  
bhaviṣyāmi śivāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ ||

### [3.4.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.7)

himavacchikhare ramye chāgale parvatottame |  
tadā śiṣyāḥ śikhāyuktā bhaviṣyanti vidhe mama ||

### [3.4.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.8)

śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ |  
catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama ||

### [3.4.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.9)

tato bhaktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam |  
janmamṛtyujarāhīnāḥ parabrahmasamādhayaḥ ||

### [3.4.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.10)

draṣṭuṃ śakyo narairnāhamṛte dhyānātpitāmaha |  
dānadharmādibhirvatsa sādhanaiḥ karmahetubhiḥ ||

### [3.4.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.11)

dvitīye dvāpare vyāsaḥ satyo nāma prajāpatiḥ |  
yadā tadā bhaviṣyāmi sutāro nāmataḥ kalau ||

### [3.4.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.12)

tatrāpi me bhaviṣyanti śiṣyā vedavido dvijāḥ |  
dundubhiḥ śatarūpaśca hṛṣīkaḥ ketumāṃstathā ||

### [3.4.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.13)

catvāro dhyānayogātte gamiṣyanti puraṃ mama |  
tato muktā bhaviṣyanti jñātvā māṃ tattvato'vyayam ||

### [3.4.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.14)

tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ |  
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugāntike ||

### [3.4.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.15)

tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ |  
viśokaśca viśeṣaśca vipāpaḥ pāpanāśanaḥ ||

### [3.4.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.16)

śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye caturānana |  
nivṛttimārgaṃ sudṛḍhaṃ varttayiṣye kalāviha ||

### [3.4.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.17)

caturthe dvāpare caiva yadā vyāsoṃ'girā smṛtaḥ |  
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāma nāmataḥ ||

### [3.4.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.18)

tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |  
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni bruve vidhe ||

### [3.4.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.19)

sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ |  
śiṣyaiḥ sāhāyaṃ vyāsasya kariṣye'haṃ tadā vidhe ||

### [3.4.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.20)

pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā smṛtaḥ |  
tadā yogī bhaviṣyāmi kaṅko nāma mahātapāḥ ||

### [3.4.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.21)

tatrāpi mama te putrāścatvāro yogasādhakāḥ |  
bhaviṣyanti mahātmānastannāmāni śṛṇuṣva me ||

### [3.4.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.22)

sanakaḥ sanātanaścaiva prabhuryaśca sanandanaḥ |  
vibhuḥ sanatkumāraśca nirmalo nirahaṅkṛtiḥ ||

### [3.4.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.23)

tatrāpi kaṅkanāmāhaṃ sāhāyyaṃ saviturvidhe |  
vyāsasya hi kariṣyāmi nivṛttipathavarddhakaḥ ||

### [3.4.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.24)

parivartte punaḥ ṣaṣṭhe dvāpare lokakārakaḥ |  
kartā vedavibhāgasya mṛtyurvyāso bhaviṣyati ||

### [3.4.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.25)

tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāma nāmataḥ |  
vyāsasya susahāyārthaṃ nivṛttipathavarddhanaḥ ||

### [3.4.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.26)

tatrāpi śiṣyāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ |  
sudhāmā virajāścaiva sañjayo vijayastathā ||

### [3.4.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.27)

saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ |  
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaigīṣavyo vibhurvidhe ||

### [3.4.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.28)

yogaṃ sandraḍhayiṣyāmi mahāyogavicakṣaṇaḥ |  
kāśyāṃ guhāntare saṃstho divyadeśe kuśāstariḥ ||

### [3.4.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.29)

sāhāyyaṃ ca kariṣyāmi vyāsasya hi śatakratoḥ |  
uddhariṣyāmi bhaktāṃśca saṃsārabhayato vidhe ||

### [3.4.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.30)

tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā yuge |  
sārasvataśca yogīśo meghavāhaḥ suvāhanaḥ ||

### [3.4.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.31)

aṣṭame parivartte hi vasiṣṭho munisattamaḥ |  
karttā vedavibhāgasya vedavyāso bhaviṣyati ||

### [3.4.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.32)

tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmato dadhivāhanaḥ |  
vyāsasya hi kariṣyāmi sāhāyyaṃ yogavittama ||

### [3.4.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.33)

kapilaścāsuriḥ pañcaśikhaḥ śālvalapūrvakaḥ |  
catvāro yoginaḥ putrā bhaviṣyanti samā mama ||

### [3.4.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.34)

navame parivartte tu tasminneva yuge vidhe |  
bhaviṣyati muniśreṣṭho vyāsaḥ sārasvatāhvayaḥ ||

### [3.4.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.35)

vyāsasya dhyāyatastasya nivṛttipathavṛddhaye |  
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāmataḥ smṛtaḥ ||

### [3.4.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.36)

parāśaraśca gargaśca bhārgavo giriśastathā |  
catvārastatra śiṣyā me bhaviṣyanti suyoginaḥ ||

### [3.4.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.37)

taiḥ sākaṃ draḍhayiṣyāmi yogamārgaṃ prajāpate |  
kariṣyāmi sahāyaṃ vai vedavyāsasya sanmune ||

### [3.4.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.38)

tena rūpeṇa bhaktānāṃ bahūnāṃ duḥkhināṃ vidhe |  
uddhāraṃ bhavato'haṃ vai kariṣyāmi dayākaraḥ ||

### [3.4.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.39)

so'vatāro vidhe me hi ṛṣabhākhyaḥ suyogakṛt |  
sārasvatavyāsamanaḥkarttā nānotikārakaḥ ||

### [3.4.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.40)

avatāreṇa me yena bhadrāyurnṛpabālakaḥ |  
jīvito hi mṛtaḥ kṣveḍadoṣato janakojjhitaḥ ||

### [3.4.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.41)

prāpte'tha ṣoḍaśe varṣe tasya rājaśiśoḥ punaḥ |  
yayau tadveśma sahasā ṛṣabhaḥ sa madātmakaḥ ||

### [3.4.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.42)

pūjitastena sa muniḥ sadrūpaśca kṛpānidhiḥ |  
upādideśa taddharmān rājayogānprajāpate ||

### [3.4.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.43)

tataḥ sa kavacaṃ divyaṃ śaṅkhaṃ khaṅgaṃ ca bhāsvaram |  
dadau tasmai prasannātmā sarvaśatruvināśanam ||

### [3.4.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.44)

tadaṅga bhasmanāmṛśya kṛpayā dīnavatsalaḥ |  
sa dvādaśasahasrasya gajānāṃ ca balaṃ dadau ||

### [3.4.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.45)

iti bhadrāyuṣaṃ samyaganuśvāsya samātṛkam |  
yayau svairagatistābhyāṃ pūjitastvṛṣabhaḥ prabhuḥ ||

### [3.4.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.46)

bhadrāyurapi rājarṣirjitvā ripugaṇānvidhe |  
rājyaṃ cakāra dharmeṇa vivāhya kīrttimālinīm ||

### [3.4.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.47)

itthamprabhāvaṃ ṛṣabho'vatāraḥ śaṅkarasya me |  
satāṃ gatirdīnabandhurnavamaḥ kathitastava ||

### [3.4.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.48)

ṛṣabhasya caritraṃ hi paramaṃ pāvanaṃ mahat |  
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śrotavyaṃ ca prayatnataḥ ||

### [3.4.48.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.48.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāmṛṣabhacaritravarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||

### [3.4.48.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.48.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [3.4.48.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.48.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [3.4.48.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.48.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [3.4.48.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.4.48.p5)

tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ

### pañcamo'dhyāyaḥ | ekonaviṃśatiśivāvatāravarṇanam

### [3.5.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.1)

śiva uvāca |  
daśame dvāpare vyāsastridhāmā nāmato muniḥ |  
himavacchikhare ramye bhṛgutuṅge nagottame ||

### [3.5.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.2)

tatrāpi mama putrāśca bhṛgvādyāḥ śrutisammitāḥ |  
balabandhurnarāmitraḥ ketuśṛṅgastapodhanaḥ ||

### [3.5.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.3)

ekādaśe dvāpare tu vyāsaśca trivṛto yadā |  
gaṅgādvāre kalau nāmnā tapo'haṃ bhavitā tadā ||

### [3.5.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.4)

lambodaraśca lambākṣaḥ keśalambaḥ pralambakaḥ |  
tatrāpi putrāścatvāro bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ ||

### [3.5.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.5)

dvādaśe parivartte tu śatatejāśca vedakṛt |  
tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi dvāparānte kalāviha ||

### [3.5.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.6)

hemakañcukamāsādya nāmnā hyatriḥ pariplutaḥ |  
vyāsasyaiva sahāyārthaṃ nivṛttipatharopaṇaḥ ||

### [3.5.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.7)

sarvajñaḥ samabuddhiśca sādhyaḥ śarvaḥ suyoginaḥ |  
tatreti putrāścatvāro bhaviṣyanti mahāmune ||

### [3.5.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.8)

trayodaśe yuge tasmindharmo nārāyaṇaḥ sadā |  
vyāsastadāhaṃ bhavitā balirnāma mahāmuniḥ ||

### [3.5.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.9)

vālakhilyāśrame gandhamādane parvatottame |  
sudhāmā kāśyapaścaiva vasiṣṭho virajāḥ śubhāḥ ||

### [3.5.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.10)

yadā vyāsastu rakṣākhyaḥ paryāye tu caturdaśe |  
vaṃśa āṅgirase tatra bhavitāhaṃ ca gautamaḥ ||

### [3.5.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.11)

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti kalau tadā |  
atrirdavaśadaścaiva śravaṇo'tha śraviṣkaṭaḥ ||

### [3.5.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.12)

vyāsaḥ pañcadaśe trayyāruṇirvai dvāpare yadā |  
tadā'haṃ bhavitā vedaśirā vedaśirastathā ||

### [3.5.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.13)

mahāvīryaṃ tadastraṃ ca vedaśīrṣaśca parvataḥ |  
himavatpṛṣṭhamāsādya sarasvatyāstathottare ||

### [3.5.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.14)

tatrāpi mama catvāro bhaviṣyanti sutā dṛḍhāḥ |  
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ ||

### [3.5.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.15)

vyāso yuge ṣoḍaśe tu yadā devo bhaviṣyati |  
tadā yogapradānāya gokarṇo bhavitā hyaham ||

### [3.5.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.16)

tatraiva ca supuṇyaṃ ca gokarṇaṃ nāma tadvanam |  
tatrāpi yoginaḥ putra bhaviṣyantyambusammitāḥ ||

### [3.5.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.17)

kāśyapo'pyuśanāścaiva cyavano'tha bṛhaspatiḥ |  
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti śivālayam ||

### [3.5.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.18)

parivartte saptadaśe vyāso devakṛtañjayaḥ |  
guhāvāsīti nāmnāhaṃ himavacchikhare śubhe ||

### [3.5.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.19)

mahālaye mahottuṅge śivakṣetraṃ himālayam |  
utathyo vāmadevaśca mahāyogo mahābalaḥ ||

### [3.5.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.20)

parivartte'ṣṭādaśe tu yadā vyāsa ṛtañjayaḥ |  
śikhaṇḍīnāmato'haṃ taddhimavacchikhare śubhe ||

### [3.5.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.21)

siddhakṣetre mahāpuṇye śikhaṇḍī nāma parvataḥ |  
śikhaṇḍino vanaṃ vāpi yatra siddhaniṣevitam ||

### [3.5.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.22)

vācaḥśravā rucīkaśca śyāvāsyaśca yatīśvaraḥ |  
ete putrā bhaviṣyanti tatrāpi ca tapodhanāḥ ||

### [3.5.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.23)

ekonaviṃśe vyāsastu bharadvājo mahāmuniḥ |  
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaṭī mālī ca nāmataḥ ||

### [3.5.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.24)

himavacchikhare tatra putrā me'mbudhisaṃhitāḥ |  
hiraṇyanāmā kauśalyo lokākṣī pradhimistathā ||

### [3.5.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.25)

parivartte viṃśatime bhavitā vyāsa gautamaḥ |  
tatrāṭṭahāsanāmāhamaṭṭahāsapriyā narāḥ ||

### [3.5.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.26)

tatraiva himavatpṛṣṭhe aṭṭahāso mahāgiriḥ |  
devamānuṣayakṣendrasiddhacāraṇasevitaḥ ||

### [3.5.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.27)

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti suyoginaḥ |  
sumanturbarbarirvidvān kabandhaḥ kuśikandharaḥ ||

### [3.5.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.28)

ekaviṃśe yuge tasmin vyāso vācaḥ śravā yadā |  
tadāhaṃ dāruko nāma tasmāddāruvanaṃ śubham ||

### [3.5.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3.5.29)

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti suyoginaḥ |  
plakṣo dārbhāyaṇiścaiva ketumān gautamastathā ||

_First 200 of 2,442 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3)_

## Other recensions (1)

- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete.3.1.2) — Sanskrit

## Linked texts (7)

- [Prakriyāpāda](https://indike.org/pramana/in.purana.prakriyapada.23.109) — Sanskrit
- [Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi)](https://indike.org/pramana/in.purana.skandapurana.60.58) — Kumāra Kavi, Sanskrit
- [Sahyādrikhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.sahyadrikhanda.60.58) — Sanskrit
- [Caturvedatātparyaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.siddhanta.darsana.caturvedatatparyaprakasa.2.97-2.1) — Haradatta, Sanskrit
- [Mahādevāṣṭottaraśatanāman](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.stotra.mahadevastottarasatanaman.6.20) — Sanskrit
- [Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*early*bakker.17.45.213.p4) — Sanskrit
- [Kārtikamahiman](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.kartikamahiman.22.31) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.3) · Pramāṇa
