Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 4.16: ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | mahākālajyotirliṅgamāhātmyavarṇanam 1

Śivapurāṇa (complete text) 4.16

Language
Sanskrit

Contents

ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | mahākālajyotirliṅgamāhātmyavarṇanam 1

4.16.1

ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sarvaṃ vijānāsi vastu vyāsaprasādataḥ |
jyotiṣāṃ ca kathāṃ śrutvā tṛptirnaiva prajāyate ||

4.16.2

tasmāttvaṃ hi viśeṣeṇa kṛpāṃ kṛtvātulāṃ prabho |
jyotirliṅgaṃ tṛtīyaṃ ca kathaya tvaṃ hi no'dhunā ||

4.16.3

sūta uvāca |
dhanyo'haṃ kṛtakṛtyo'haṃ śrīmatāṃ bhavatāṃ yadi |
gataśca saṅgamaṃ viprā dhanyā vai sādhusaṅgatiḥ ||

4.16.4

ato matvā svabhāgyaṃ hi kathayiṣyāmi pāvanīm |
pāpapraṇāśinīṃ divyāṃ kathāṃ ca śṛṇutādarāt ||

4.16.5

avantī nagarī ramyā muktidā sarvadehinām |
śivapriyā mahāpuṇyā vartate lokapāvanī ||

4.16.6

tatrāsīd brāhmaṇaśreṣṭhaḥ śubhakarmaparāyaṇaḥ |
vedādhyayanakartā ca vedakarmarataḥ sadā ||

4.16.7

agnyādhānasamāyuktaḥ śivapūjārataḥ sadā |
pārthivīṃ pratyahaṃ mūrtiṃ pūjayāmāsa vai dvijaḥ ||

4.16.8

sarvakarmaphalaṃ prāpya dvijo vedapriyaḥ sadā |
satāṃ gatiṃ samālebhe samyajjñānaparāyaṇaḥ ||

4.16.9

tatputrāstādṛśāścāsaṃścatvāro munisattamāḥ |
śivapūjāratā nityaṃ pitroranavamāḥ sadā ||

4.16.10

devapriyaśca tajjyeṣṭhaḥ priyamedhāstataḥ param |
tṛtīyaḥ sukṛto nāma dharmavāhī ca suvrataḥ ||

4.16.11

teṣāṃ puṇyapratāpācca pṛthivyāṃ sukhamaidhata |
śuklapakṣe yathā candro vardhate ca nirantaram ||

4.16.12

tathā teṣāṃ guṇāstatra vardhante sma sukhāvahāḥ |
brahmatejomayī sā vai nagarī cābhavattadā ||

4.16.13

etasminnantare tatra yajjātaṃ vṛttamuttamam |
śrūyatāṃ tad dvijaśreṣṭhāḥ kathayāmi yathāśrutam ||

4.16.14

parvate ratnamāle ca dūṣaṇākhyo mahāsuraḥ |
balavāndaityarājaśca dharmadveṣī nirantaram ||

4.16.15

brahmaṇo varadānācca jagattucchīcakāra ha |
devāḥ parājitāstena sthānānniḥsāritāstathā ||

4.16.16

pṛthivyāṃ vedadharmāśca smṛtidharmāśca sarvaśaḥ |
sphoṭitāstena duṣṭena siṃheneva śaśāḥ khalu ||

4.16.17

yāvanto vedadharmāśca tāvanto dūrataḥ kṛtāḥ |
tīrthe tīrthe tathā kṣetre dharmo nītaśca dūrataḥ ||

4.16.18

avantī nagarī ramyā tatraikā dṛśyate punaḥ |
itthaṃ vicārya tenaiva yatkṛtaṃ śrūyatāṃ hi tat ||

4.16.19

bahusainyasamāyukto dūṣaṇaḥ sa mahāsuraḥ |
tatrasthānbrāhmaṇānsarvānuddiśya samupāyayau ||

4.16.20

tatrāgatya sa daityendraścaturo daityasattamān |
provācāhūya vacanaṃ vipradrohī mahākhalaḥ ||

4.16.21

daitya uvāca |
kimete brāhmaṇā duṣṭā na kurvanti vaco mama |
vedadharmaratā ete sarve daṇḍyā mate mama ||

4.16.22

sarve devā mayā loke rājānaśca parājitāḥ |
vaśe kiṃ brāhmaṇāḥ śakyā na kartuṃ daityasattamāḥ ||

4.16.23

yadi jīvitumicchā syāttadā dharmaṃ śivasya ca |
vedānāṃ paramaṃ dharmaṃ tyaktvā sukhasubhāginaḥ ||

4.16.24

anyathā jīvane teṣāṃ saṃśayaśca bhaviṣyati |
iti satyaṃ mayā proktaṃ tatkurudhvaṃ viśaṅkitāḥ ||

4.16.25

sūta uvāca |
iti niścitya te daityāścatvāraḥ pāvakā iva |
caturdikṣu tadā jātāḥ pralaye ca yathā purā ||

4.16.26

te brāhmaṇāstadā śrutvā daityānāmudyamaṃ tadā |
na duḥkhaṃ lebhire tatra śivadhyānaparāyaṇāḥ ||

4.16.27

dhairyaṃ samāśritāste ca rekhāmātraṃ tadā dvijāḥ |
na celuḥ paramadhyānādvarākāḥ ke śivāgrataḥ ||

4.16.28

etasminnantare taistu vyāptāsīnnagarī śubhā |
lokāśca pīḍitāstaistu brāhmaṇānsamupāyayuḥ ||

4.16.29

lokā ūcuḥ |
svāminaḥ kiṃ ca kartavyaṃ duṣṭāśca samupāgatāḥ |
hiṃsitā bahavo lokā āgatāśca samīpataḥ ||

4.16.30

sūta uvāca |
teṣāmiti vacaḥ śrutvā vedapriyasutāśca te |
samūcurbrāhmaṇām̐stānvai viśvastāḥ śaṅkare sadā ||

4.16.31

brāhmaṇā ūcuḥ |
śrūyatāṃ vidyate naiva balaṃ duṣṭabhayāvaham |
na śastrāṇi tathā santi yacca te vimukhāḥ punaḥ ||

4.16.32

sāmānyasyāpamāno no hyāśrayasya bhavediha |
punaśca kiṃ samarthasya śivasyeha bhaviṣyati ||

4.16.33

śivo rakṣāṃ karotvadyāsurāṇāṃ bhayataḥ prabhuḥ |
nānyathā śaraṇaṃ loke bhaktavatsalataḥ śivāt ||

4.16.34

sūta uvāca |
iti dhairyaṃ samāsthāya samarcāṃ pārthivasya ca |
kṛtvā te ca dvijāḥ samyak sthitā dhyānaparāyaṇāḥ |
dṛṣṭā daityena tāvacca te viprāḥ sabalena hi ||

4.16.35

dūṣaṇena vacaḥ proktaṃ hanyatāṃ vadhyatāmiti |
tacchrutaṃ taistadā naiva daityaproktaṃ vaco dvijaiḥ |
vedapriyasutaiḥ śambhordhyānamārgaparāyaṇaiḥ ||

4.16.36

atha yāvatsa duṣṭātmā hantumaicchad dvijāṃśca tān |
tāvacca prārthivasthāne garta āsītsaśabdakaḥ ||

4.16.37

gartāttataḥ samutpannaḥ śivo vikaṭarūpadhṛk |
mahākāla iti khyāto duṣṭahantā satāṃ gatiḥ ||

4.16.38

mahākālaḥ samutpanno duṣṭānāṃ tvādṛśāmaham |
khala tvaṃ brāhmaṇānāṃ hi samīpād dūrato vraja ||

4.16.39

ityuktvā huṅkṛtenaiva bhasmasātkṛtavāṃstadā |
dūṣaṇaṃ ca mahākālaḥ śaṅkaraḥ sabalaṃ drutam ||

4.16.40

kiyatsainyaṃ hataṃ tena kiñcitsainyaṃ palāyitam |
dūṣaṇaśca hatastena śiveneha parātmanā ||

4.16.41

sūryaṃ dṛṣṭvā yathā yāti saṅkṣayaṃ sarvaśastamaḥ |
tathaiva ca śivaṃ dṛṣṭvā tatsainyaṃ vinanāśa ha ||

4.16.42

devadundubhayo neduḥ puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha |
devaḥ samāyayuḥ sarve haribrahmādayastathā ||

4.16.43

bhaktyā praṇamya taṃ devaṃ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |
tuṣṭuvurvividhaiḥ stotraiḥ kṛtāñjalipuṭā dvijāḥ ||

4.16.44

brāhmaṇāṃśca samāśvāsya suprasannaḥ śivaḥ svayam |
varaṃ brūteti covāca mahākālo maheśvaraḥ ||

4.16.45

tacchrutvā te dvijāḥ sarve kṛtāñjalipuṭāstadā |
supraṇamya śivaṃ bhaktyā procuḥ sannatamastakāḥ ||

4.16.46

dvijā ūcuḥ |
mahākāla mahādeva duṣṭadaṇḍakara prabho |
muktiṃ prayaccha naḥ śambho saṃsārāmbudhitaḥ śiva ||

4.16.47

atraiva lokarakṣārthaṃ sthātavyaṃ hi tvayā śiva |
svadarśakānnarān śambho tāraya tvaṃ sadā prabho ||

4.16.48

sūta uvāca |
ityuktastaiḥ śivastatra tasthau garte suśobhane |
bhaktānāṃ caiva rakṣārthaṃ dattvā tebhyaśca sadgatim ||

4.16.49

dvijāste muktimāpannāścaturddikṣu śivāspadam |
krośamātraṃ tadā jātaṃ liṅgarūpiṇa eva ca ||

4.16.50

mahākāleśvaro nāma śivaḥ khyātaśca bhūtale |
taṃ dṛṣṭvā na bhavetsvapne kiñcidduḥkhamapi dvijāḥ ||

4.16.51

yaṃ yaṃ kāmamapekṣyaiva talliṅgaṃ bhajate tu yaḥ |
taṃ taṃ kāmamavāpnoti labhenmokṣaṃ paratra ca ||

4.16.52

etatsarvaṃ samākhyātaṃ mahākālasya suvratāḥ |
samudbhavaśca māhātmyaṃ kimanyacchrotumicchatha ||

4.16.52.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ mahākālajyotirliṅgamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||

4.16.52.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.16.52.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.16.52.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.16.52.p5

caturthī koṭirudrasaṃhitā

Other recensions (1)

Linked texts (1)