Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 4.20: viṃśo'dhyāyaḥ | bhīmāsurakṛtopadravavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 4.20

Language
Sanskrit

Contents

viṃśo'dhyāyaḥ | bhīmāsurakṛtopadravavarṇanam

4.20.1

sūta uvāca |
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi māhātmyaṃ bhaimaśaṅkaram |
yasya śravaṇamātreṇa sarvābhīṣṭaṃ labhennaraḥ ||

4.20.2

kāmarūpābhidhe deśe śaṅkaro lokakāmyayā |
avatīrṇaḥ svayaṃ sākṣātkalyāṇasukhabhājanam ||

4.20.3

yadarthamavatīrṇo'sau śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ |
śṛṇutādaratastacca kathayāmi munīśvarāḥ ||

4.20.4

bhīmo nāma mahovīryo rākṣaso'bhūtpurā dvijāḥ |
duḥkhadaḥ sarvabhūtānāṃ dharmadhvaṃsakaraḥ sadā ||

4.20.5

kumbhakarṇātsamutpannaḥ karkaṭyāṃ sumahābalaḥ |
sahye ca parvate so'pi mātrāvāsaṃ cakāra ha ||

4.20.6

kumbhakarṇe ca rāmeṇa hate lokabhayaṅkare |
rākṣasī putrasaṃyuktā sahye'tiṣṭhatsvayaṃ tadā ||

4.20.7

sa bāla ekadā bhīmaḥ karkaṭīṃ mātaraṃ dvijāḥ |
papraccha ca khalo lokaduḥkhado bhīmavikramaḥ ||

4.20.8

bhīma uvāca |
mātarme kaḥ pitā kutra kathaṃ vaikākinī sthitā |
jñātumicchāmi tatsarvaṃ yathārthaṃ tvaṃ vadādhunā ||

4.20.9

sūta uvāca |
evaṃ pṛṣṭā tadā tena putreṇa rākṣasī ca sā |
uvāca putraṃ sā duṣṭā śrūyatāṃ kathayāmyaham ||

4.20.10

karkaṭyuvāca |
pitā te kumbhakarṇaśca rāvaṇānuja eva ca |
rāmeṇa māritaḥ so'yaṃ bhrātrā saha mahābalaḥ ||

4.20.11

atrāgataḥ kadācidvai kumbhakarṇaḥ sa rākṣasaḥ |
madbhogaṃ kṛtavāṃstāta prasahya balavānpurā ||

4.20.12

laṅkāṃ sa gatavān māṃ ca tyaktvātraiva mahābalaḥ |
mayā na dṛṣṭā sā laṅkā hyatraiva nivasāmyaham ||

4.20.13

pitā me karkaṭo nāma mātā me puṣkasī matā |
bhartā mama virādho hi rāmeṇa nihataḥ purā ||

4.20.14

pitroḥ pārśve sthitā cāhaṃ nihate svāmini priye |
pitarau me mṛtau cātra ṛṣiṇā bhasmasātkṛtau ||

4.20.15

bhakṣaṇārthaṃ gatau tatra kruddhena sumahātmanā |
sutīkṣṇena sutapasāgastyaśiṣyeṇa vai tadā ||

4.20.16

sāhamekākinī jātā duḥkhitā parvate purā |
nivasāmi sma duḥkhārtā nirālambā nirāśrayā ||

4.20.17

etasminsamaye hyatra rākṣaso rāvaṇānujaḥ |
āgatya kṛtavān saṅgaṃ māṃ vihāya gato hi saḥ ||

4.20.17_2

tatastvaṃ ca samutpanno mahābalaparākramaḥ |
avalambya punastvāṃ ca kālakṣepaṃ karomyaham ||

4.20.19

sūta uvāca |
iti śrutvā vacastasyā bhīmo bhīmaparākramaḥ |
kruddhaśca cintayāmāsa kiṃ karomi hariṃ prati ||

4.20.20

pitānena hato me hi tathā mātāmahā api |
virādhaśca hato'nena duḥkhaṃ bahutaraṃ kṛtam ||

4.20.21

tatputro'haṃ bhaveyaṃ ceddhariṃ taṃ pīḍayāmyaham |
iti kṛtvā matiṃ bhīmastapastaptuṃ mahadyayau ||

4.20.22

brahmāṇaṃ ca samuddiśya varṣāṇāṃ ca sahasrakam |
manasā dhyānamāśritya tapaścakre mahattadā ||

4.20.23

ūrdhvabāhuścaikapādaḥ sūrye dṛṣṭiṃ dadhatpurā |
saṃsthitaḥ sa babhūvātha bhīmo rākṣasaputrakaḥ ||

4.20.24

śirasastasya sañjātaṃ tejaḥ paramadāruṇam |
tena dagdhāstadā devā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ ||

4.20.25

praṇamya vedhasaṃ bhaktyā tuṣṭuvurvividhaiḥ stavaiḥ |
duḥkhaṃ nivedayāñcakrurbrahmaṇe te savāsavāḥ ||

4.20.26

devā ūcuḥ |
brahmanvai rakṣasastejo lokānpīḍitumudyatam |
yatprārthyate ca duṣṭena tattvaṃ dehi varaṃ vidhe ||

4.20.27

no cedadya vayaṃ dagdhāstīvratattejasā punaḥ |
yāsyāmaḥ saṅkṣayaṃ sarve tasmāttaṃ dehi prārthitam ||

4.20.28

sūta uvāca |
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā brahmā lokapitāmahaḥ |
jagāma ca varaṃ dātuṃ vacanaṃ cedamabravīt ||

4.20.29

brahmovāca |
prasanno'smi varaṃ brūhi yatte manasi vartate |
iti śrutvā vidhervākyamabravīdrākṣaso hi saḥ ||

4.20.30

bhīma uvāca |
yadi prasanno deveśa yadi deyo varastvayā |
atulaṃ ca balaṃ me'dya dehi tvaṃ kamalāsana ||

4.20.31

sūta uvāca |
ityuktvā tu namaścakre brahmaṇe sa hi rākṣasaḥ |
brahmā cāpi tadā tasmai varaṃ dattvā gṛhaṃ yayau ||

4.20.32

rākṣaso gṛhamāgatya brahmāptātibalastadā |
mātaraṃ praṇipatyāśu sa bhīmaḥ prāha garvavān ||

4.20.33

bhīma uvāca |
paśya mātarbalaṃ me'dya karomi pralayaṃ mahat |
devānāṃ śakramukhyānāṃ harervai tatsahāyinaḥ ||

4.20.34

sūta uvāca |
ityuktvā prathamaṃ bhīmo jigye devānsavāsavān |
sthānānniḥsārayāmāsa svātsvāttānbhīmavikramaḥ ||

4.20.35

tato jigye hariṃ yuddhe prārthitaṃ nirjarairapi |
tato jetuṃ rasāṃ daityaḥ prārambhaṃ kṛtavānmudā ||

4.20.36

purā sudakṣiṇaṃ tatra kāmarūpeśvaraṃ prabhum |
jetuṃ gatastatastena yuddhamāsīdbhayaṅkaram ||

4.20.37

bhīmo'tha taṃ mahārājaṃ prabhāvād brahmaṇo'suraḥ |
jigye varaprabhāveṇa mahāvīraṃ śivāśrayam ||

4.20.38

sa hi jitvā tatastaṃ ca kāmarūpeśvaraṃ prabhum |
babandha tāḍayāmāsa bhīmo bhīmaparākramaḥ ||

4.20.39

gṛhītaṃ tasya sarvasvaṃ rājyaṃ sopaskaraṃ dvijāḥ |
tena bhīmena duṣṭena śivadāsasya bhūpateḥ ||

4.20.40

rājā cāpi sudharmiṣṭhaḥ priyadharmo harapriyaḥ |
gṛhīto nigaḍaistena hyekānte sthāpitaśca saḥ ||

4.20.41

tatra tena tadā kṛtvā pārthivīṃ mūrtimuttamām |
bhajanaṃ ca śivasyaiva prārabdhaṃ priyakāmyayā ||

4.20.42

gaṅgāyāḥ stavanaṃ tena bahudhā ca tadā kṛtam |
mānasaṃ snānakarmādi kṛtvā śaṅkarapūjanam ||

4.20.43

pārthivena vidhānena cakāra nṛpasattamaḥ |
taddhyānaṃ ca yathā syādvai kṛtvā ca vidhipūrvakam ||

4.20.44

praṇipātaistathā stotrairmudrāsanapuraḥsaram |
kṛtvā hi sakalaṃ tacca sa bheje śaṅkaraṃ mudā ||

4.20.45

pañcākṣaramayīṃ vidyāṃ jajāpa praṇavānvitām |
nānyatkāryaṃ sa vai kartuṃ labdhavānantaraṃ tadā ||

4.20.46

tatpatnī ca tadā sādhvī dakṣiṇānāma viśrutā |
vidhānaṃ pārthivaṃ prītyā cakāra nṛpavallabhā ||

4.20.47

dampatī tvekabhāvena śaṅkaraṃ bhaktaśaṅkaram |
bhejāte tatra tau nityaṃ śivārādhanatatparau ||

4.20.48

rākṣaso yajñakarmādi varadarpavimohitaḥ |
lopayāmāsa tatsarvaṃ mahyaṃ vai dīyatāmiti ||

4.20.49

bahusainyasamāyukto rākṣasānāṃ durātmanām |
cakāra vasudhāṃ sarvāṃ svavaśe carṣisattamāḥ ||

4.20.50

vedadharmaṃ śāstradharmaṃ smṛtidharmaṃ purāṇajam |
lopayitvā ca tatsarvaṃ bubhuje svayamūrjitaḥ ||

4.20.51

devāśca pīḍitāstena saśakrā ṛṣayastathā |
atyantaṃ duḥkhamāpannā lokānniḥsāritā dvijāḥ ||

4.20.52

te tato vikalāḥ sarve savāsavasurarṣayaḥ |
brahmaviṣṇū purodhāya śaṅkaraṃ śaraṇaṃ yayuḥ ||

4.20.53

stutvā stotrairanekaiśca śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |
prasannaṃ kṛtavantaste mahākośyāstaṭe śubhe ||

4.20.54

kṛtvā ca pārthivīṃ mūrtiṃ pūjayitvā vidhānataḥ |
tuṣṭuvurvividhaiḥ stotrairnamaskārādibhiḥ kramāt ||

4.20.55

evaṃ stutastadā śambhurdevānāṃ stavanādibhiḥ |
suprasannataro bhūtvā tānsurānidamabravīt ||

4.20.56

śiva uvāca |
he hare he vidhe devā ṛṣayaścākhilā aham |
prasanno'smi varaṃ brūta kiṃ kāryaṃ karavāṇi vaḥ ||

4.20.57

sūta uvāca |
ityukte ca tadā tena śivena vacane dvijāḥ |
supraṇamya karau badhvā devā ūcuḥ śivaṃ tadā ||

4.20.58

devā ūcuḥ |
sarvaṃ jānāsi deveśa sarveṣāṃ manasi sthitam |
antaryāmī ca sarvasya nājñātaṃ vidyate tava ||

4.20.59

tathāpi śrūyatāṃ nātha svaduḥkhaṃ brūmahe vayam |
tvadājñayā mahādeva kṛpādṛṣṭyā vilokaya ||

4.20.60

rākṣasaḥ karkaṭīputraḥ kumbhakarṇodbhavo balī |
pīḍayatyaniśaṃ devānbrahmadattavarorjitaḥ ||

4.20.61

tamimaṃ jahi bhīmāhvaṃ rākṣasaṃ duḥkhadāyakam |
kṛpāṃ kuru maheśāna vilambaṃ na kuru prabho ||

4.20.62

sūta uvāca |
ityuktastu suraiḥ sarvaiḥ śambhurvai bhaktavatsalaḥ |
vadhaṃ tasya kariṣyāmītyuktvā devāṃstato'bravīt ||

4.20.63

śambhuruvāca |
kāmarūpeśvaro rājā madīyo bhakta uttamaḥ |
tasmai brūteti vai devāḥ kāryaṃ śīghraṃ bhaviṣyati ||

4.20.64

sudakṣiṇa mahārāja kāmarūpeśvara prabho |
madbhaktastvaṃ viśeṣeṇa kuru madbhajanaṃ rateḥ ||

4.20.65

daityaṃ bhīmāhvayaṃ duṣṭaṃ brahmaprāptavarorjitam |
haniṣyāmi na sandehastvattiraskārakāriṇam ||

4.20.66

sūta uvāca |
atha te nirjarāḥ sarve tatra gatvā mudānvitāḥ |
tasmai mahānṛpāyocuryaduktaṃ śambhunā ca tat ||

4.20.67

tamityuktvā ca vai devā ānandaṃ paramaṃ gatāḥ |
maharṣayaśca te sarve yayuḥ śīghraṃ nijāśramān ||

4.20.67.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ bhīmeśvarajyotirliṅgamāhātmye bhīmāsurakṛtopadravavarṇanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ ||

4.20.67.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.20.67.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.20.67.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.20.67.p5

caturthī koṭirudrasaṃhitā

Other recensions (1)

Linked texts (1)