Shivapurana 4.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | kāśyāṃ rudrāgamanavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 4.22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 4.22.40 — 5 parts
dvāviṃśo'dhyāyaḥ | kāśyāṃ rudrāgamanavarṇanam
4.22.1
sūta uvāca |
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śrūyatāmṛṣisattamāḥ |
viśveśvarasya māhātmyaṃ mahāpātakanāśanam ||
4.22.2
yadidaṃ dṛśyate kiñcijjagatyāṃ vastumātrakam |
cidānandasvarūpaṃ ca nirvikāraṃ sanātanam ||
4.22.3
tasyaiva kaivalyaraterdvitīyecchā tato'bhavat |
sa eva saguṇo jātaḥ śiva ityabhidhīyate ||
4.22.4
sa eva hi dvidhā jātaḥ puṃstrīrūpaprabhedataḥ |
yaḥ pumānsa śivaḥ khyātaḥ strī śaktiḥ sā hi kathyate ||
4.22.5
cidānandasvarūpābhyāṃ puruṣāvapi nirmitau ||
4.22.6
adṛṣṭābhyāṃ tadā tābhyāṃ svabhāvānmunisattamāḥ |
tāvadṛṣṭvā tadā tau ca svamātṛpitarau dvijāḥ ||
4.22.7
mahāsaṃśayamāpannau prakṛtiḥ puruṣaśca tau |
tadā vāṇī samutpannā nirguṇātparamātmanaḥ |
tapaścaiva prakartavyaṃ tataḥ sṛṣṭiranuttamā ||
4.22.8
prakṛtipuruṣāvūcatuḥ |
tapasastu sthalaṃ nāsti kutrāvābhyāṃ prabho'dhunā |
sthitvā tapaḥ prakartavyaṃ tava śāsanataḥ śiva ||
4.22.9
tataśca tejasaḥ sāraṃ pañcakrośātmakaṃ śubham |
sarvopakaraṇairyuktaṃ sundaraṃ nagaraṃ tathā ||
4.22.10
nirmāya preṣitaṃ tatsvaṃ nirguṇena śivena ca |
antarikṣe sthitaṃ tacca puruṣasya samīpataḥ ||
4.22.11
tadadhiṣṭhāya hariṇā sṛṣṭikāmanayā tataḥ |
bahukālaṃ tapastaptaṃ taddhyānamavalambya ca ||
4.22.12
śrameṇa jaladhārāśca vividhāścābhavaṃstadā |
tābhirvyāptaṃ ca tacchūnyaṃ nānyatkiñcidadṛśyata ||
4.22.13
tataśca viṣṇunā dṛṣṭaṃ kimetad dṛśyate'dbhutam |
ityāścaryaṃ tadā dṛṣṭvā śirasaḥ kampanaṃ kṛtam ||
4.22.14
tataśca patitaḥ karṇānmaṇiśca purataḥ prabhoḥ |
tad babhūva mahattīrthaṃ nāmato maṇikarṇikā ||
4.22.15
jalaughe plāvyamānā sā pañcakrośī yadābhavat |
nirguṇena śivenāśu triśūlena dhṛtā tadā ||
4.22.16
viṣṇustatraiva suṣvāpa prakṛtyā svastriyā saha |
tannābhikamalājjāto brahmā śaṅkaraśāsanāt ||
4.22.17
śivājñāṃ sa samāsādya sṛṣṭiṃ cakre'dbhutāṃ tadā |
caturddaśamitā lokā brahmāṇḍe yatra nirmitāḥ ||
4.22.18
yojanānāṃ ca pañcāśatkoṭisaṅkhyāpramāṇataḥ |
brahmāṇḍasyaiva vistāro munibhiḥ parikīrtitaḥ ||
4.22.19
brahmāṇḍe karmaṇā baddhāḥ prāṇino māṃ kathaṃ punaḥ |
prāpsyantīti vicintyaitatpañcakrośī vimocitā ||
4.22.20
iyaṃ ca śubhadā loke karmanāśakarī matā |
mokṣaprakāśikā kāśī jñānadā mama supriyā ||
4.22.21
avimuktaṃ svayaṃ liṅgaṃ sthāpitaṃ paramātmanā |
na kadāpi tvayā tyājyamidaṃ kṣetraṃ mamāṃśaka ||
4.22.22
ityuktvā ca triśūlātsvādavatārya haraḥ svayam |
mocayāmāsa bhuvane martyaloke hi kāśikām ||
4.22.23
brahmaṇaśca dine sā hi na vinaśyati niścitam |
tadā śivastriśūlena dadhāti munayaśca tām ||
4.22.24
punaśca brahmaṇā sṛṣṭau kṛtāyāṃ sthāpyate dvijāḥ |
karmaṇāṃ karṣaṇāccaiva kāśīti paripaṭhyate ||
4.22.25
avimukteśvaraṃ liṅgaṃ kāśyāṃ tiṣṭhati sarvadā |
muktidātṛ ca lokānāṃ mahāpātakināmapi ||
4.22.26
anyatra prāpyate muktiḥ sārūpyādirmunīśvarāḥ |
atraiva prāpyate jīvaiḥ sāyujyā muktiruttamā ||
4.22.27
yeṣāṃ kvāpi gatirnāsti teṣāṃ vārāṇasī purī |
pañcakrośī mahāpuṇyā hatyākoṭivināśanī ||
4.22.28
amarā maraṇaṃ sarve vāñchantīha pare ca ke |
bhuktimuktipradā caiṣā sarvadā śaṅkarapriyā ||
4.22.29
brahmā ca ślāghate cāmuṃ viṣṇuḥ siddhāśca yoginaḥ |
munayaśca tathaivānye trilokasthā janāḥ sadā ||
4.22.30
kāśyāśca mahimānaṃ vai vaktuṃ varṣaśatairapi |
śaknomyahaṃ na sarvaṃ hi yathāśakti bruve tataḥ ||
4.22.31
kailāsasya patiryo vai hyantaḥ sattvo bahistamāḥ |
kālāgnirnāmataḥ khyāto nirguṇo guṇavānbhavaḥ |
praṇipātairanekaiśca vacanaṃ cedamabravīt ||
4.22.32
rudra uvāca |
viśveśvara maheśāna tvadīyo'smi na saṃśayaḥ |
kṛpāṃ kuru mahādeva mayi tvaṃ sāmba ātmaje ||
4.22.33
sthātavyaṃ ca sadātraiva lokānāṃ hitakāmyayā |
tārayasva jagannātha prārthayāmi jagatpate ||
4.22.34
sūta uvāca |
avimukto'pi dāntātmā taṃ samprārthya punaḥ punaḥ |
netrāśrūṇi pramucyaiva prītaḥ provāca śaṅkaram ||
4.22.35
avimukta uvāca |
devadeva mahādeva kālāmayasubheṣaja |
tvaṃ trilokapatiḥ satyaṃ sevyo brahmācyutādibhiḥ ||
4.22.36
kāśyāṃ puryāṃ tvayā deva rājadhānī pragṛhyatām |
mayā dhyānitayā stheyamacintyasukhahetave ||
4.22.37
muktidātā bhavāneha kāmadaśca na cāparaḥ |
tasmāttvamupakārāya tiṣṭhomāsahitaḥ sadā ||
4.22.38
jīvānbhavābdherakhilāṃstāraya tvaṃ sadāśiva |
bhaktakāryaṃ kuru hara prārthayāmi punaḥpunaḥ ||
4.22.39
sūta uvāca |
ityevaṃ prārthitastena viśvanāthena śaṅkaraḥ |
lokānāmupakārārthaṃ tasthau tatrāpi sarvarāṭ ||
4.22.40
yaddinaṃ hi samārabhya haraḥ kāśyāmupāgataḥ |
tadārabhya ca sā kāśī sarvaśreṣṭhatarābhavat ||
4.22.40.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ viśveśvaramāhātmye kāśyāṃ rudrāgamanavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||
4.22.40.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
4.22.40.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
4.22.40.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
4.22.40.p5
caturthī koṭirudrasaṃhitā
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Koṭirudrasaṃhitā — Sanskrit