Shivapurana 4.30: triṃśo'dhyāyaḥ | nāgeśvarajyotirliṅgodbhavamāhātmyavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 4.30
- Language
- Sanskrit
Contents
- 4.30.44 — 5 parts
triṃśo'dhyāyaḥ | nāgeśvarajyotirliṅgodbhavamāhātmyavarṇanam
4.30.1
sūta uvāca |
kadācitsevakastasya rākṣasasya durātmanaḥ |
tadagre sundaraṃ rūpaṃ śaṅkarasya dadarśa ha ||
4.30.2
tasmai niveditaṃ rājñe rākṣasānāṃ yathārthakam |
sarvaṃ taccaritaṃ tena sakautukamathādbhutam ||
4.30.3
rājāpi tatra cāgatya rākṣasānāṃ sa dārukaḥ |
vihvalaḥ sabalaḥ śīghraṃ paryapṛcchacca taṃ śivam ||
4.30.4
dāruka uvāca |
kiṃ dhyāyasi hi vaiśya tvaṃ satyaṃ vada mamāgrataḥ |
evaṃ sati na mṛtyuste mama vākyaṃ ca nānyathā ||
4.30.5
sūta uvāca |
tenoktaṃ ca na jānāmi tacchrutvā kupitaḥ sa vai |
rākṣasānprerayāmāsa hanyatāṃ rākṣasā ayam ||
4.30.6
taduktāste tadā hantuṃ nānāyudhadharā gatāḥ |
drutaṃ taṃ vaiśyaśārdūlaṃ śaṅkarāsaktacetasam ||
4.30.7
tānāgatāṃstadā dṛṣṭvā bhayavitrastalocanaḥ |
śivaṃ sasmāra suprītyā tannāmāni jagau muhuḥ ||
4.30.8
vaiśyapatiruvāca |
pāhi śaṅkara deveśa pāhi śambho śiveti ca |
duṣṭādasmāttrilokeśa khalahan bhaktavatsala ||
4.30.9
sarvasvaṃ ca bhavānadya mama deva tvameva hi |
tvadadhīnastvadīyo'haṃ tvatprāṇaḥ sarvadā prabho ||
4.30.10
sūta uvāca |
iti samprārthitaḥ śambhurvivarānnirgatastadā |
bhavanenottamenātha caturdvārayutena ca ||
4.30.11
madhya jyotiḥsvarūpaṃ ca śivarūpaṃ tadadbhutam |
parivārasamāyuktaṃ dṛṣṭvā cāpūjayatsa vai ||
4.30.12
pūjitaśca tadā śambhuḥ prasanno hyabhavatsvayam |
astraṃ pāśupataṃ nāma dattvā rākṣasapuṅgavān ||
4.30.13
jaghāna sopakaraṇāṃstānsarvānsagaṇāndrutam |
arakṣacca svabhaktaṃ vai duṣṭahā sa hi śaṅkaraḥ ||
4.30.14
sarvāṃstāṃśca tadā hatvā varaṃ prādādvanasya ca |
atyadbhutakaraḥ śambhuḥ svalīlāttasuvigrahaḥ ||
4.30.15
asminvane sadā varṇadharmā vai sambhavantu ca |
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ hi tathaiva ca ||
4.30.16
bhavantvatra muniśreṣṭhāstāmasā na kadācana |
śivadharmapravaktāraḥ śivadharmapravartakāḥ ||
4.30.17
sūta uvāca |
etasminsamaye sā vai rākṣasī dārukāhvayā |
devyāḥ stutiṃ cakārāsau pārvatyā dīnamānasā ||
4.30.18
prasannā ca tadā devī kiṃ karomītyuvāca hi |
sāpyuvāca punastatra vaṃśo me rakṣyatāṃ tvayā ||
4.30.19
rakṣayiṣyāmi te vaṃśaṃ satyaṃ ca kathyate mayā |
ityuktvā ca śivenaiva vigrahaṃ sā cakāra ha ||
4.30.20
śivo'pi kupitāṃ devīṃ dṛṣṭvā varavaśaḥ prabhuḥ |
pratyuvāceti suprītyā yathecchasi tathā kuru ||
4.30.21
sūta uvāca |
iti śrutvā vacastasya svapateḥ śaṅkarasya vai |
suprasannā vihasyāśu pārvatī vākyamabravīt ||
4.30.22
pārvatyuvāca |
bhavadīyaṃ vacastathyaṃ yugānte sambhaviṣyati |
tāvacca tāmasī sṛṣṭirbhavatviti mataṃ mama ||
4.30.23
anyathā pralayaḥ syādvai satyaṃ me vyāhṛtaṃ śiva |
pramāṇīkriyatāṃ nātha tvadīyāsmi tvadāśrayā ||
4.30.24
iyaṃ ca dārukā devī rākṣasī śaktikā mama |
baliṣṭhā rākṣasīnāṃ ca rakṣorājyaṃ praśāstu ca ||
4.30.25
imā rākṣasapatnyastu prasaviṣyanti putrakān |
te sarve militāścaiva vane vāsāya me matāḥ ||
4.30.26
sūta uvāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā pārvatyāḥ svastriyāḥ prabhuḥ |
prasannamānaso bhūtvā śaṅkaro vākyamabravīt ||
4.30.27
śaṅkara uvāca |
iti bravīṣi tvaṃ vai cecchṛṇu madvacanaṃ priye |
sthāsyāmyasminvane prītyā bhaktānāṃ pālanāya ca ||
4.30.28
atra me varṇadharmastho darśanaṃ prītisaṃyutam |
kariṣyati ca yo vai sa cakravartī bhaviṣyati ||
4.30.29
anyathā kaliparyāye satyasyādau nṛpeśvaraḥ |
mahāsenayuto yo vai vīraseneti viśrutaḥ ||
4.30.30
sa me bhaktyātivikrānto darśanaṃ me kariṣyati |
darśanaṃ me sa kṛtvaiva cakravartī bhaviṣyati ||
4.30.31
sūta uvāca |
ityevaṃ dampatī tau ca kṛtvā hāsyaṃ parasparam |
sthitau tatra svayaṃ sākṣānmahotīkārakau dvijāḥ ||
4.30.32
jyotirliṅgasvarūpo hi nāmnā nāgeśvaraḥ śivaḥ |
nāgeśvarī śivā devī babhūva ca satāṃ priyau ||
4.30.33
ṛṣaya ūcuḥ |
vīrasenaḥ kathaṃ tatra yāsyate dārukāvane |
kathamarciṣyati śivaṃ tvaṃ tadvada mahāmate ||
4.30.34
sūta uvāca |
niṣadhe sundare deśe kṣatriyāṇāṃ kule ca saḥ |
mahāsenasuto vīrasenaścaiva śivapriyaḥ ||
4.30.35
pārthiveśārcanaṃ kṛtvā tapaḥ paramaduṣkaram |
cakāra vīraseno vai varṣāṇāṃ dvādaśāvadhiḥ ||
4.30.36
tataḥ prasanno deveśaḥ pratyakṣaṃ prāha śaṅkaraḥ |
kāṣṭhasya matsyikāṃ kṛtvā trapudhātuvilepanām ||
4.30.37
vidhāya yogamāyāṃ ca dāsyāmi vīrasenaka |
tāṃ gṛhītvā praviśyainaṃ naubhiḥ saha vrajādhunā ||
4.30.38
tatastvaṃ tatra gatvā ca vivare ca kṛte mayā |
praviśya ca tadā pūjāṃ kṛtvā nāgeśvarasya ca ||
4.30.39
tataḥ pāśupataṃ prāpya hatvā ca rākṣasīmukhān |
mayi dṛṣṭe tadā kiñcinnyūnaṃ te na bhaviṣyati ||
4.30.40
pārvatyāśca balaṃ caiva sampūrṇaṃ vai bhaviṣyati |
anye ca mleccharūpā ye bhaviṣyanti vane śubhāḥ ||
4.30.41
ityuktvā śaṅkarastatra vīrasenaṃ hi duḥkhahā |
kṛtvā kṛpāṃ ca mahatīṃ tatraivāntardadhe prabhuḥ ||
4.30.42
iti dattavaraḥ so'pi śivena paramātmanā |
śaktaḥ sarvaṃ tadā kartuṃ sambabhūva na saṃśayaḥ ||
4.30.43
evaṃ nāgeśvaro deva utpanno jyotiṣāṃ patiḥ |
liṅgarūpastrilokasya sarvakāmapradaḥ sadā ||
4.30.44
etadyaḥ śṛṇuyānnityaṃ nāgeśodbhavamādarāt |
sarvānkāmāniyāddhīmānmahāpātakanāśanān ||
4.30.44.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ nāgeśvarajyotirliṅgodbhavamāhātmyavarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ ||
4.30.44.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
4.30.44.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
4.30.44.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
4.30.44.p5
caturthī koṭirudrasaṃhitā
Linked texts (1)
- Koṭirudrasaṃhitā — Sanskrit