Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 4.32: dvātriṃśo'dhyāyaḥ | sudehāsudharmācaritavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 4.32

Language
Sanskrit

Contents

dvātriṃśo'dhyāyaḥ | sudehāsudharmācaritavarṇanam

4.32.1

sūta uvāca |
ataḥ paraṃ ca ghuśmeśaṃ jyotirliṅgamudāhṛtam |
tasyaiva ca sumāhātmyaṃ śrūyatāmṛṣisattamāḥ ||

4.32.2

dakṣiṇasyāṃ diśi śreṣṭho girirdeveti saṃjñakaḥ |
mahāśobhānvito nityaṃ rājate'dbhutadarśanaḥ ||

4.32.3

tasyaiva nikaṭe kaścidbhāradvājakulodbhavaḥ |
sudharmā nāma vipraśca nyavasad brahmavittamaḥ ||

4.32.4

tasya priyā sudehā ca śivadharmaparāyaṇā |
patisevāparā nityaṃ gṛhakarmavicakṣaṇā ||

4.32.5

sudharmā ca dvijaśreṣṭho devatātithipūjakaḥ |
vedamārgaparo nityamagnisevāparāyaṇaḥ ||

4.32.6

trikālasandhyayā yuktaḥ sūryarūpasamadyutiḥ |
śiṣyāṇāṃ pāṭhakaścaiva vedaśāstravicakṣaṇaḥ ||

4.32.7

dhanavāṃśca paro dātā saujanyaguṇabhājanaḥ |
śivakarmarato nityaṃ śaivaḥ śaivajanapriyaḥ ||

4.32.8

āyurbahu vyatīyāya tasya dharmaṃ prakurvataḥ |
putraśca nābhavattasya ṛtuḥ syādaphalaḥ striyāḥ ||

4.32.9

tena duḥkhaṃ kṛtaṃ naiva vastujñānapareṇa hi |
ātmanastārakaścātmā hyātmanaḥ pāvanaśca saḥ ||

4.32.10

ityevaṃ mānasaṃ dhṛtvā duḥkhaṃ na kṛtavānstadā |
sudehā ca tadā duḥkhaṃ cakārāputrasambhavam ||

4.32.11

nityaṃ ca svāminaṃ sā vai prārthayadyatnasādhane |
putrotpādanahetośca sarvavidyāviśāradam ||

4.32.12

so'pi striyaṃ tadābhartsya kiṃ putraśca kariṣyati |
kā mātā kaḥ pitā putraḥ ko bandhuśca priyaśca kaḥ ||

4.32.13

sarvaṃ svārthaparaṃ devi trilokyāṃ nātra saṃśayaḥ |
jānīhi tvaṃ viśeṣeṇa buddhyā śokaṃ na vai kuru ||

4.32.14

tasmāddevi tvayā duḥkhaṃ tyajanīyaṃ suniścitam |
nityaṃ mahyaṃ tvayā naiva kathanīyaṃ śubhavrate ||

4.32.15

evaṃ tāṃ sannivāryaiva bhagavaddharmatatparaḥ |
āsītparamasantuṣṭo dvandvaduḥkhaṃ samatyajat ||

4.32.16

kadācicca sudehā vai gehe ca sahavāsinaḥ |
jagāma priyagoṣṭhyarthaṃ vivādastatra saṅgataḥ ||

4.32.17

tatpatnī strīsvabhāvācca bhartsitā sā tayā tadā |
uktā ceti duruktyā vai sudehā viprakāminī ||

4.32.18

patnyuvāca |
aputriṇi kathaṃ garvaṃ kuruṣe putriṇī hyaham |
maddhanaṃ bhokṣyate putro dhanaṃ te kaśca bhokṣyate ||

4.32.19

nūnaṃ hariṣyate rājā tvaddhanaṃ nātra saṃśayaḥ |
dhigdhiktvāṃ te dhanaṃ dhikca dhik te mānaṃ hi vandhyake ||

4.32.20

sūta uvāca |
bhartsitā tābhiriti sā gṛhamāgatya duḥkhitā |
svāmine kathayāmāsa taduktaṃ sarvamādarāt ||

4.32.21

brāhmaṇo'pi tadā duḥkhaṃ na cakāra subuddhimān |
kathitaṃ kathyatāmeva yadbhāvi tadbhavetpriye ||

4.32.22

ityevaṃ ca tadā tena hyāśvastāpi punaḥ punaḥ |
na tadā sātyajadduḥkhaṃ hyāgrahaṃ kṛtavatyasau ||

4.32.22.p1

sudehovāca ||

4.32.23

yathā tathā tvayā putraḥ samutpādyaḥ priyo'si me |
tyakṣayāmi hyanyathāhaṃ ca dehaṃ dehabhṛtāṃ vara ||

4.32.24

sūta uvāca |
evamuktaṃ tayā śrutvā sudharmā brāhmaṇottamaḥ |
śivaṃ sasmāra manasā tadāgrahanipīḍitaḥ ||

4.32.25

agneragre'kṣipatpuṣpadvayaṃ vipro hyatandritaḥ |
manasā dakṣiṇaṃ puṣpaṃ tanmene putrakāmadam ||

4.32.26

evaṃ kṛtvā paṇaṃ patnīmuvāca brāhmaṇaḥ sa ca |
anayorgrāhyamekaṃ te puṣpaṃ putraphalāptaye ||

4.32.27

tayā ca manasā dhṛtvā putraścaiva bhavenmama |
tadā ca svāminā yacca dhṛtaṃ puṣpaṃ sametu mām ||

4.32.28

ityuktvā ca tayā tatra namaskṛtya śivaṃ tadā |
natvā cāgniṃ punaḥ prārthya gṛhītaṃ puṣpamekakam ||

4.32.29

svāminā cintitaṃ yacca tad gṛhītaṃ tayā na hi |
sudehayā vimohena śivecchāsambhavena vai ||

4.32.30

tad dṛṣṭvā puruṣaścaiva niḥśvāsaṃ paryamocayat |
smṛtvā śivapadāmbhojamuvāca nijakāminīm ||

4.32.31

sudharmovāca |
nirmitaṃ ceśvareṇaiva kathaṃ caivānyathā bhavet |
āśāṃ tyaja priye tvaṃ ca paricaryāṃ kuru prabhoḥ ||

4.32.32

ityuktvā tu svayaṃ vipra āśāṃ parivihāya ca |
dharmakāryarataḥ so'bhūcchaṅkaradhyānatatparaḥ ||

4.32.33

sā sudehāgrahaṃ naiva mumocātmajakāmyayā |
pratyuvāca patiṃ premṇā sāñjalirnatamastakā ||

4.32.34

sudehovāca |
mayi putro na cāstvanyāṃ patnīṃ kuru madājñayā |
tasyāṃ nūnaṃ sutaścaiva bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

4.32.35

sūta uvāca |
tadaiva prarthito vai sa brahmaṇaḥ śaivasattamaḥ |
uvāca svapriyāṃ tāṃ ca sudehāṃ dharmatatparaḥ ||

4.32.36

sudharmovāca |
tvadīyaṃ ca madīyaṃ ca sarvaṃ duḥkhaṃ gataṃ dhruvam |
tasmāttvaṃ dharmavighnaṃ ca priye mā kuru sāmpratam ||

4.32.37

sūta uvāca |
ityevaṃ vāritā sā ca svamātuḥ putrikāṃ tadā |
gṛhamānīya bhartāraṃ vṛṇu tvenāmidaṃ jagau ||

4.32.38

sudharmovāca |
idānīṃ vadasi tvaṃ ca matpriyeyaṃ tataḥ punaḥ |
putrasūśca yadā syādvai tadā spardhāṃ kariṣyasi ||

4.32.39

sūta uvāca |
ityuktā tena patinā sā sudehā ca tatpriyā |
punaḥ prāha karau baddhvā sudharmāṇaṃ patiṃ dvijāḥ ||

4.32.40

nāhaṃ spardhāṃ bhaginyā vai kariṣye dvijasattama |
upayacchasva putrārthamimāmājñāpayāmi ca ||

4.32.41

ityevaṃ prārthitaḥ so'pi sudharmā priyayā tayā |
ghuśmāṃ tāṃ samupāyaṃsta vivāhavidhinā dvijaḥ ||

4.32.42

tatastāṃ pariṇīyātha prārthayāmāsa tāṃ dvijaḥ |
tvadīyeyaṃ kaniṣṭhā hi sadā poṣyā'naghe priye ||

4.32.43

uktvaivaṃ sa ca dharmātmā sudharmā śaivasattamaḥ |
yathāyogyaṃ cakārāśu dharmasaṅgrahamātmanaḥ ||

4.32.44

sā cāpi mātṛputrīṃ tāṃ sakhīvatparyavarttata |
parityajya virodhaṃ hi pupoṣāharniśaṃ priyā ||

4.32.45

kaniṣṭhā caiva yā patnī svasranujñāmavāpya ca |
pārthivānsā cakārāśu nityamekottaraṃ śatam ||

4.32.46

vidhānapūrvakaṃ ghuśmā sopacārasamanvitam |
kṛtvā tānprākṣipattatra taḍāge nikaṭasthite ||

4.32.47

evaṃ nityaṃ sā cakāra śivapūjāṃ svakāmadām |
visṛjya punarāvāhya tatsaparyyāvidhānataḥ ||

4.32.48

kurvantyā nityamevaṃ hi tasyāḥ śaṅkarapūjanam |
lakṣasaṅkhyābhavatpūrṇā sarvakāmaphalapradā ||

4.32.49

kṛpayā śaṅkarasyaiva tasyāḥ putro vyajāyata |
sundaraḥ subhagaścaiva kalyāṇaguṇabhājanaḥ ||

4.32.50

taṃ dṛṣṭvā paramaprītaḥ sa vipro dharmavittamaḥ |
anāsaktaḥ sukhaṃ bheje jñānadharmaparāyaṇaḥ ||

4.32.51

sudehā tāvadasyāstu spardhāmugrāṃ cakāra sā |
prathamaṃ śītalaṃ tasyā hṛdayaṃ hyasivatpunaḥ ||

4.32.52

tataḥ paraṃ ca yajjātaṃ kutsitaṃ karma duḥkhadam |
sāvadhānena manasā śrūyatāṃ tanmunīśvarāḥ ||

4.32.52.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ ghuśmeśvaramāhātmye sudehāsudharmācaritavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ ||

4.32.52.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.32.52.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.32.52.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.32.52.p5

caturthī koṭirudrasaṃhitā

Linked texts (1)