Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 4.42: dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | saguṇanirguṇabhedavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 4.42

Language
Sanskrit

Contents

dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | saguṇanirguṇabhedavarṇanam

4.42.1

ṛṣaya ūcuḥ |
śivaḥ ko vā hariḥ ko vā rudraḥ ko vā vidhiśca kaḥ |
eteṣu nirguṇaḥ ko vā hyetaṃ naśchindhi saṃśayam ||

4.42.2

sūta uvāca |
yaccādau hi samutpannaṃ nirguṇātparamātmanaḥ |
tadeva śivasaṃjñaṃ hi vedavedāntino viduḥ ||

4.42.3

tasmātprakṛtirutpannā puruṣeṇa samanvitā |
tābhyāṃ tapaḥ kṛtaṃ tatra mūlasthe ca jale sudhīḥ ||

4.42.4

pañcakrośīti vikhyātā kāśī sarvātivallabhā |
vyāptaṃ ca sakalaṃ hyetattajjalaṃ viśvato gatam ||

4.42.5

sambhāvya māyayā yuktastatra supto hariḥ sa vai |
nārāyaṇeti vikhyāto māyā nārāyaṇī matā ||

4.42.6

tannābhikamale yo vai jātaḥ sa ca pitāmahaḥ |
tenaiva tapasā dṛṣṭaḥ sa vai viṣṇurudāhṛtaḥ ||

4.42.7

ubhayorvādaśamane yadrūpaṃ sa darśitaṃ budhāḥ |
mahādeveti vikhyātaṃ nirguṇena śivena hi ||

4.42.8

tena proktamahaṃ śambhurbhaviṣyāmi kabhālataḥ |
rudro nāma sa vikhyāto lokānugrahakārakaḥ ||

4.42.9

dhyānārthaṃ caiva sarveṣāmarūpo rūpavānabhūt |
sa eva ca śivaḥ sākṣādbhaktavātsalyakārakaḥ ||

4.42.10

śive triguṇasambhinne rudre tu guṇadhāmani |
vastuto na hi bhedo'sti svarṇe tadbhūṣaṇe yathā ||

4.42.11

samānarūpakarmāṇau samabhaktagatipradau |
samānākhilasaṃsevyau nānālīlāvihāriṇau ||

4.42.12

sarvathā śivarūpo hi rudro raudraparākramaḥ |
utpanno bhaktakāryārthaṃ haribrahmasahāyakṛt ||

4.42.43

anye ca ye samutpannā yathānukramato layam |
yānti naiva tathā rudraḥ śive rudro vilīyate ||

4.42.14

te vai rudraṃ militvā tu prayānti prakṛtā ime |
imān rudro militvā tu na yāti śrutiśāsanam ||

4.42.15

sarve rudraṃ bhajantyeva rudraḥ kañcidbhajenna hi |
svātmanā bhaktavātsalyādbhajatyeva kadācana ||

4.42.16

anyaṃ bhajanti ye nityaṃ tasmiṃste līnatāṃ gatāḥ |
tenaiva rudraṃ te prāptāḥ kālena mahatā budhāḥ ||

4.42.17

rudrabhaktāstu ye kecittatkṣaṇaṃ śivatāṃ gatāḥ |
anyāpekṣā na vai teṣāṃ śrutireṣā sanātanī ||

4.42.18

ajñānaṃ vividhaṃ hyetadvijñānaṃ vividhaṃ na hi |
tatprakāramahaṃ vakṣye śṛṇutādarato dvijāḥ ||

4.42.19

brahmāditṛṇaparyantaṃ yatkiñcid dṛśyate tviha |
tatsarvaṃ śiva evāsti mithyā nānātvakalpanā ||

4.42.20

sṛṣṭeḥ pūrvaṃ śivaḥ proktaḥ sṛṣṭermadhye śivastathā |
sṛṣṭerante śivaḥ proktaḥ sarvaśūnye sadāśivaḥ ||

4.42.21

tasmāccaturguṇaḥ proktaḥ śiva eva munīśvarāḥ |
sa eva saguṇo jñeyaḥ śaktimattvād dvidhāpi saḥ ||

4.42.22

yenaiva viṣṇave dattāḥ sarve vedāḥ sanātanāḥ |
varṇā mātrā hyanekāśca dhyānaṃ svasya ca pūjanam ||

4.42.23

īśānaḥ sarvavidyānāṃ śrutireṣā sanātanī |
vedakartā vedapatistasmācchambhurudāhṛtaḥ ||

4.42.24

sa eva śaṅkaraḥ sākṣātsarvānugrahakārakaḥ |
kartā bhartā ca hartā ca sākṣī nirguṇa eva saḥ ||

4.42.25

anyeṣāṃ kālamānaṃ ca kālasya kalanā na hi |
mahākālaḥ svayaṃ sākṣānmahākālīsamāśritaḥ ||

4.42.26

tathā ca brāhmaṇā rudraṃ tathā kālīṃ pracakṣate |
sarvaṃ tābhyāṃ tataḥ prāptamicchayā satyalīlayā ||

4.42.27

na tasyotpādakaḥ kaścidbhartā hartā na tasya hi |
svayaṃ sarvasya hetuste kāryabhūtācyutādayaḥ ||

4.42.28

svayaṃ ca kāraṇaṃ kāryaṃ svasya naiva kadācana |
eko'pyanekatāṃ yāto'pyaneko'pyekatāṃ vrajet ||

4.42.29

ekaṃ bījaṃ bahirbhūtvā punarbījaṃ ca jāyate |
bahutve ca svayaṃ sarvaṃ śivarūpī maheśvaraḥ ||

4.42.30

etatparaṃ śivajñānaṃ tattvatastadudāhṛtam |
jānāti jñānavāneva nānyaḥ kaścidṛṣīśvarāḥ ||

4.42.31

munaya ūcuḥ |
jñānaṃ salakṣaṇaṃ brūhi yajjñātvā śivatāṃ vrajet |
kathaṃ śivaśca tatsarvaṃ sarvaṃ vā śiva eva ca ||

4.42.32

vyāsa uvāca |
etadākarṇya vacanaṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ |
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ munīṃstānabravīdvacaḥ ||

4.42.32.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ saguṇanirguṇabhedavarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

4.42.32.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

4.42.32.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

4.42.32.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

4.42.32.p5

caturthī koṭirudrasaṃhitā

Linked texts (1)