Shivapurana 4.42: dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | saguṇanirguṇabhedavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 4.42
- Language
- Sanskrit
Contents
- 4.42.32 — 5 parts
dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | saguṇanirguṇabhedavarṇanam
4.42.1
ṛṣaya ūcuḥ |
śivaḥ ko vā hariḥ ko vā rudraḥ ko vā vidhiśca kaḥ |
eteṣu nirguṇaḥ ko vā hyetaṃ naśchindhi saṃśayam ||
4.42.2
sūta uvāca |
yaccādau hi samutpannaṃ nirguṇātparamātmanaḥ |
tadeva śivasaṃjñaṃ hi vedavedāntino viduḥ ||
4.42.3
tasmātprakṛtirutpannā puruṣeṇa samanvitā |
tābhyāṃ tapaḥ kṛtaṃ tatra mūlasthe ca jale sudhīḥ ||
4.42.4
pañcakrośīti vikhyātā kāśī sarvātivallabhā |
vyāptaṃ ca sakalaṃ hyetattajjalaṃ viśvato gatam ||
4.42.5
sambhāvya māyayā yuktastatra supto hariḥ sa vai |
nārāyaṇeti vikhyāto māyā nārāyaṇī matā ||
4.42.6
tannābhikamale yo vai jātaḥ sa ca pitāmahaḥ |
tenaiva tapasā dṛṣṭaḥ sa vai viṣṇurudāhṛtaḥ ||
4.42.7
ubhayorvādaśamane yadrūpaṃ sa darśitaṃ budhāḥ |
mahādeveti vikhyātaṃ nirguṇena śivena hi ||
4.42.8
tena proktamahaṃ śambhurbhaviṣyāmi kabhālataḥ |
rudro nāma sa vikhyāto lokānugrahakārakaḥ ||
4.42.9
dhyānārthaṃ caiva sarveṣāmarūpo rūpavānabhūt |
sa eva ca śivaḥ sākṣādbhaktavātsalyakārakaḥ ||
4.42.10
śive triguṇasambhinne rudre tu guṇadhāmani |
vastuto na hi bhedo'sti svarṇe tadbhūṣaṇe yathā ||
4.42.11
samānarūpakarmāṇau samabhaktagatipradau |
samānākhilasaṃsevyau nānālīlāvihāriṇau ||
4.42.12
sarvathā śivarūpo hi rudro raudraparākramaḥ |
utpanno bhaktakāryārthaṃ haribrahmasahāyakṛt ||
4.42.43
anye ca ye samutpannā yathānukramato layam |
yānti naiva tathā rudraḥ śive rudro vilīyate ||
4.42.14
te vai rudraṃ militvā tu prayānti prakṛtā ime |
imān rudro militvā tu na yāti śrutiśāsanam ||
4.42.15
sarve rudraṃ bhajantyeva rudraḥ kañcidbhajenna hi |
svātmanā bhaktavātsalyādbhajatyeva kadācana ||
4.42.16
anyaṃ bhajanti ye nityaṃ tasmiṃste līnatāṃ gatāḥ |
tenaiva rudraṃ te prāptāḥ kālena mahatā budhāḥ ||
4.42.17
rudrabhaktāstu ye kecittatkṣaṇaṃ śivatāṃ gatāḥ |
anyāpekṣā na vai teṣāṃ śrutireṣā sanātanī ||
4.42.18
ajñānaṃ vividhaṃ hyetadvijñānaṃ vividhaṃ na hi |
tatprakāramahaṃ vakṣye śṛṇutādarato dvijāḥ ||
4.42.19
brahmāditṛṇaparyantaṃ yatkiñcid dṛśyate tviha |
tatsarvaṃ śiva evāsti mithyā nānātvakalpanā ||
4.42.20
sṛṣṭeḥ pūrvaṃ śivaḥ proktaḥ sṛṣṭermadhye śivastathā |
sṛṣṭerante śivaḥ proktaḥ sarvaśūnye sadāśivaḥ ||
4.42.21
tasmāccaturguṇaḥ proktaḥ śiva eva munīśvarāḥ |
sa eva saguṇo jñeyaḥ śaktimattvād dvidhāpi saḥ ||
4.42.22
yenaiva viṣṇave dattāḥ sarve vedāḥ sanātanāḥ |
varṇā mātrā hyanekāśca dhyānaṃ svasya ca pūjanam ||
4.42.23
īśānaḥ sarvavidyānāṃ śrutireṣā sanātanī |
vedakartā vedapatistasmācchambhurudāhṛtaḥ ||
4.42.24
sa eva śaṅkaraḥ sākṣātsarvānugrahakārakaḥ |
kartā bhartā ca hartā ca sākṣī nirguṇa eva saḥ ||
4.42.25
anyeṣāṃ kālamānaṃ ca kālasya kalanā na hi |
mahākālaḥ svayaṃ sākṣānmahākālīsamāśritaḥ ||
4.42.26
tathā ca brāhmaṇā rudraṃ tathā kālīṃ pracakṣate |
sarvaṃ tābhyāṃ tataḥ prāptamicchayā satyalīlayā ||
4.42.27
na tasyotpādakaḥ kaścidbhartā hartā na tasya hi |
svayaṃ sarvasya hetuste kāryabhūtācyutādayaḥ ||
4.42.28
svayaṃ ca kāraṇaṃ kāryaṃ svasya naiva kadācana |
eko'pyanekatāṃ yāto'pyaneko'pyekatāṃ vrajet ||
4.42.29
ekaṃ bījaṃ bahirbhūtvā punarbījaṃ ca jāyate |
bahutve ca svayaṃ sarvaṃ śivarūpī maheśvaraḥ ||
4.42.30
etatparaṃ śivajñānaṃ tattvatastadudāhṛtam |
jānāti jñānavāneva nānyaḥ kaścidṛṣīśvarāḥ ||
4.42.31
munaya ūcuḥ |
jñānaṃ salakṣaṇaṃ brūhi yajjñātvā śivatāṃ vrajet |
kathaṃ śivaśca tatsarvaṃ sarvaṃ vā śiva eva ca ||
4.42.32
vyāsa uvāca |
etadākarṇya vacanaṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ |
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ munīṃstānabravīdvacaḥ ||
4.42.32.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ saguṇanirguṇabhedavarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||
4.42.32.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
4.42.32.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
4.42.32.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
4.42.32.p5
caturthī koṭirudrasaṃhitā
Linked texts (1)
- Koṭirudrasaṃhitā — Sanskrit