Shivapurana 5.11: ekādaśo'dhyāyaḥ | annadānamāhātmyavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.11.53 — 4 parts
ekādaśo'dhyāyaḥ | annadānamāhātmyavarṇanam
5.11.1
vyāsa uvāca |
kṛtapāpā narā yānti duḥkhena mahatānvitāḥ |
yamamārge sukhaṃ yaiśca tāndharmānvada me prabho ||
5.11.2
sanatkumāra uvāca |
avaśyaṃ hi kṛtaṃ karma bhoktavyamavicārataḥ |
śubhāśubhamatho vakṣye tāndharmān sukhadāyakān ||
5.11.3
atra ye śubhakarmāṇaḥ saumyacittā dayānvitāḥ |
sukhena te narā yānti yamamārgaṃ bhayāvaham ||
5.11.4
yaḥ pradadyād dvijendrāṇāmupānatkāṣṭhapāduke |
sa naro'śvena mahatā sukhaṃ yāti yamālayam ||
5.11.5
chatradānena gacchanti yathā chatreṇa dehinaḥ |
śibikāyāḥ pradānena tadrathena sukhaṃ vrajet ||
5.11.6
śayyāsanapradānena sukhaṃ yāti suviśramam |
ārāmacchāyākartāro mārge vā vṛkṣaropakāḥ |
vrajanti yamalokaṃ ca ātape'ti gataklamāḥ ||
5.11.7
yānti puṣpakayānena puṣpārāmakarā narāḥ |
devāyatanakartāraḥ krīḍanti ca gṛhodare ||
5.11.8
kartāraśca tathā ye ca yatīnāmāśramasya ca |
anāthamaṇḍapānāṃ tu krīḍanti ca gṛhodare ||
5.11.9
devāgniguruviprāṇāṃ mātāpitrośca pūjakāḥ |
pūjyamānā narā yānti kāmukena yathāsukham ||
5.11.10
dyotayanto diśaḥ sarvā yānti dīpapradāyinaḥ |
pratiśrayapradānena sukhaṃ yānti nirāmayāḥ ||
5.11.11
viśrāmyamāṇā gacchanti guruśuśrūṣakā narāḥ |
ātodyavipradātāraḥ sukhaṃ yānti svake gṛhe ||
5.11.12
sarvakāmasamṛddhena yathā gacchanti gopradāḥ |
atra dattānnapānāni tānyāpnoti naraḥ pathi ||
5.11.13
pādaśaucapradānena sajalena pathā vrajet |
pādābhyaṅgaṃ ca yaḥ kuryādaśvapṛṣṭhena gacchati ||
5.11.14
pādaśaucaṃ tathābhyaṅgaṃ dīpamannaṃ pratiśrayam |
yo dadāti sadā vyāsa nopasarpati taṃ yamaḥ ||
5.11.15
hemaratnapradānena yāti durgāṇi nistaran |
raupyānaḍutpradānena yamalokaṃ sukhena saḥ ||
5.11.16
ityevamādibhirdānaiḥ sukhaṃ yānti yamālayam |
svarge tu vividhānbhogān prāpnuvanti sadā narāḥ ||
5.11.17
sarveṣāmeva dānānāmannadānaṃ paraṃ smṛtam |
sadyaḥ prītikaraṃ hṛdyaṃ balabuddhivivardhanam ||
5.11.18
nānnadānasamaṃ dānaṃ vidyate munisattama |
annādbhavanti bhūtāni tadabhāve mriyanti ca ||
5.11.19
raktaṃ māṃsaṃ vasā śukraṃ kramādannātpravardhate |
śukrādbhavanti bhūtāni tasmādannamayaṃ jagat ||
5.11.20
hemaratnāśvanāgendrairnārīsrakcandanādibhiḥ |
samastairapi samprāptairna ramanti bubhukṣitāḥ ||
5.11.21
garbhasthā jāyamānāśca bālavṛddhāśca madhyamāḥ |
āhāramabhikāṅkṣanti devadānavarākṣasāḥ ||
5.11.22
kṣudhā niḥśeṣarogāṇāṃ vyādhiḥ śreṣṭhatamaḥ smṛtaḥ |
sa cānnauṣadhilepena naśyatīha na saṃśayaḥ ||
5.11.23
nāsti kṣudhāsamaṃ duḥkhaṃ nāsti rogaḥ kṣudhāsamaḥ |
nāstyarogasamaṃ saukhyaṃ nāsti krodhasamo ripuḥ ||
5.11.24
anta eva mahatpuṇyamannadāne prakīrtitam |
tathā kṣudhāgninā taptā mriyante sarvadehinaḥ ||
5.11.25
annadaḥ prāṇadaḥ proktaḥ prāṇadaścāpi sarvadaḥ |
tasmādannapradānena sarvadānaphalaṃ labhet ||
5.11.26
yasyānnapānapuṣṭāṅgaḥ kurute puṇyasañcayam |
annapradātustasyārdhaṃ kartuścārdhaṃ na saṃśayaḥ ||
5.11.27
trailokye yāni ratnāni bhogastrīvāhanāni ca |
annadānapradaḥ sarvamihāmutra ca tallabhet ||
5.11.28
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ dehaḥ paramasādhanam |
tasmādannena pānena pālayeddehamātmanaḥ ||
5.11.29
annameva praśaṃsanti sarvamanne pratiṣṭhitam |
annena sadṛśaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati ||
5.11.30
annena dhāryate sarvaṃ viśvaṃ jagadidaṃ mune |
annamūrjaskaraṃ loke prāṇā hyanne pratiṣṭhitāḥ ||
5.11.31
dātavyaṃ bhikṣave cānnaṃ brāhmaṇāya mahātmane |
kuṭumbaṃ pīḍayitvāpi hyātmano bhūtimicchatā ||
5.11.32
vidadāti nidhiśreṣṭhaṃ yo dadyādannamarthine |
brāhmaṇāyārtarūpāya pāralaukikamātmanaḥ ||
5.11.33
arcayedbhūtimanvicchankāle dvijamupasthitam |
śrāntamadhvani vṛttyarthaṃ gṛhastho gṛhamāgatam ||
5.11.34
annadaḥ pūjayed vyāsa suśīlastu vimatsaraḥ |
krodhamutpatitaṃ hitvā divi ceha mahatsukham ||
5.11.35
nābhinindedadhigataṃ na praṇudyātkathañcana |
api śvapāke śuni vā nānnadānaṃ praṇaśyati ||
5.11.36
śrāntāyādṛṣṭapūrvāya hyannamadhvani vartate |
yo dadyādaparikliṣṭaḥ sa samṛddhimavāpnuyāta ||
5.11.37
pitṝn devāṃstathā viprānatithīṃśca mahāmune |
yo naraḥ prīṇayatyannaiḥ tasya puṇyaphalaṃ mahat ||
5.11.38
annaṃ pānaṃ ca śūdre'pi brāhmaṇe ca viśiṣyate |
na pṛcchedgotracaraṇaṃ svādhyāyaṃ deśameva ca ||
5.11.39
bhikṣito brāhmaṇeneha dadyādannaṃ ca yaḥ pumān |
sa yāti paramaṃ svargaṃ yāvadābhūtasamplavam ||
5.11.40
annadasya ca vṛkṣāśca sarvakāmaphalānvitāḥ |
bhavantīha yathā viprā harṣayuktāstriviṣṭape ||
5.11.41
annadānena ye lokāḥ svarge viracitā mune |
annadāturmahādivyāstān śṛṇuṣva mahāmune ||
5.11.42
bhavanāni prakāśante divi teṣāṃ mahātmanām |
nānāsaṃsthānarūpāṇi nānākāmānvitāni ca ||
5.11.43
sarvakāmaphalāścāpi vṛkṣā bhavanasaṃsthitāḥ |
hemavāpyaḥ śubhāḥ kūpā dīrghikāścaiva sarvaśaḥ ||
5.11.44
ghoṣayanti ca pānāni śubhānyatha sahasraśaḥ |
bhakṣyabhojyamayāḥ śailā vāsāṃsyābharaṇāni ca ||
5.11.45
kṣīraṃ sravantyaḥ saritastathaivājyasya parvatāḥ |
prāsādāḥ pāṇḍurābhāsāḥ śayyāśca kanakojjvalāḥ ||
5.11.46
tānannadāśca gacchanti tasmādannaprado bhavet |
yadīcchedātmano bhavyamiha loke paratra ca ||
5.11.47
ete lokāḥ puṇyakṛtāmannadānāṃ mahāprabhāḥ |
tasmādannaṃ viśeṣeṇa dātavyaṃ mānavairdhruvam ||
5.11.48
annaṃ prajāpatiḥ sākṣādannaṃ viṣṇuḥ svayaṃ haraḥ |
tasmādannasamaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati ||
5.11.49
kṛtvāpi sumahatpāpaṃ yaḥ paścādannado bhavet |
vimuktaḥ sarvapāpebhyaḥ svargalokaṃ sa gacchati ||
5.11.50
annapānāśvagovastraśayyācchatrāsanāni ca |
pretaloke praśastāni dānānyaṣṭau viśeṣataḥ ||
5.11.51
evaṃ dānaviśeṣeṇa dharmarājapuraṃ naraḥ |
yasmādyāti vimānena tasmāddānaṃ samācaret ||
5.11.52
etadākhyānamanaghamannadānaprabhāvataḥ |
yaḥ paṭhetpāṭhayedanyānsa samṛddhaḥ prajāyate ||
5.11.53
śṛṇuyācchrāvayecchrāddhe brāhmaṇānyo mahāmune |
akṣayyamannadānaṃ ca pitṝṇāmupatiṣṭhati ||
5.11.53.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ annadānamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ ||
5.11.53.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.11.53.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.11.53.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (3)
- Sāmbapurāṇa — Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Dānamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1600, Sanskrit