Shivapurana 5.14: caturdaśo'dhyāyaḥ | sāmānyadānavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.14
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.14.32 — 4 parts
caturdaśo'dhyāyaḥ | sāmānyadānavarṇanam
5.14.1
sanatkumāra uvāca |
śastāni ghoradānāni mahādānāni nityaśaḥ |
pātrebhyastu pradeyāni ātmānaṃ tārayanti ca ||
5.14.2
hiraṇyadānaṃ godānaṃ bhūmidānaṃ dvijottama |
gṛhṇanto vai pavitrāṇi tārayanti svameva tam ||
5.14.3
suvarṇadānaṃ godānaṃ pṛthivīdānameva ca |
etāni śreṣṭhadānāni kṛtvā pāpaiḥ pramucyate ||
5.14.4
tulādānāni śastāni gāvaḥ pṛthvī sarasvatī |
dve tu tulyabale śaste hyadhikā ca sarasvatī ||
5.14.5
nitya hyanuḍuho gāvacchatraṃ vastramupānahau |
deyāni yācamānebhyaḥ pānamannaṃ tathaiva ca ||
5.14.6
saṅkalpavihito yo'rtho brāhmaṇebhyaḥ pradīyate |
arthibhyo'pīḍitebhyaśca manasvī tena jāyate ||
5.14.7
kanakaṃ ca tilā nāgāḥ kanyā dāsī gṛhaṃ rathaḥ |
maṇayaḥ kapilā gāvo mahādānāni vai daśa ||
5.14.8
gṛhītvaitāni sarvāṇi brāhmaṇo jñānavitsadā |
vadānyāṃstārayetsadyo hyātmānaṃ ca na saṃśayaḥ ||
5.14.9
suvarṇaṃ ye prayacchanti narāḥ śuddhena cetasā |
devatāstaṃ prayacchanti samantāditi me śrutam ||
5.14.10
agnirhi devatāḥ sarvāḥ suvarṇaṃ ca hutāśanaḥ |
tasmāt suvarṇaṃ dattvā ca dattāḥ syuḥ sarvadevatāḥ ||
5.14.11
pṛthvīdānaṃ mahāśreṣṭhaṃ sarvakāmaphalapradam |
sauvarṇaṃ ca viśeṣeṇa yatkṛtaṃ pṛthunā purā ||
5.14.12
dīyamānāṃ prapaśyanti pṛthvīṃ rukmasamanvitām |
sarvapāpavinirmuktāste yānti paramāṃ gatim ||
5.14.13
athānyacca pravakṣyāmi dānaṃ sarvottamaṃ mune |
kāntāraṃ yanna paśyanti yamasya bahuduḥkhadam ||
5.14.14
kuryāt kāntāradānaṃ hi vidhinā śuddhamānasaḥ |
nyāyārjitena dravyeṇa vittaśāṭhyavivarjitaḥ ||
5.14.15
tilaprasthamayīṃ kṛtvā dhenuṃ sarvaguṇānvitām |
dhenuvatsaṃ suvarṇaṃ ca sudivyaṃ sarvalakṣaṇam ||
5.14.16
padmamaṣṭadalaṃ kṛtvā kuṅkumāktākṣataiḥ śubhaiḥ |
pūjayettatra rudrādīnsarvāndevānsubhaktitaḥ ||
5.14.17
evaṃ sampūjya tāṃ dadyād brāhmaṇāya svaśaktitaḥ |
saratnāṃ sahiraṇyāṃ ca sarvābharaṇabhūṣitām ||
5.14.18
tato naktaṃ samaśnīyāddīpān dadyāttu vistarāt |
kārtikyāmiti kartavyaṃ pūrṇimāyāṃ prayatnataḥ ||
5.14.19
evaṃ yaḥ kurute samyagvidhānena svaśaktitaḥ |
yamamārgabhayaṃ ghoraṃ narakaṃ ca na paśyati ||
5.14.20
kṛtvā pāpānyaśeṣāṇi sabandhuḥ sasuhṛjjanaḥ |
divi saṅkrīḍate vyāsa yāvadindrāścaturdaśa ||
5.14.21
vidhito gośca dānaṃ vai sarvottamamiha smṛtam |
na tena sadṛśaṃ vyāsa paraṃ dānaṃ prakīrtitam ||
5.14.22
prayacchate yaḥ kapilāṃ savatsāṃ svarṇaśṛṅgikām |
kāṃsyapātrāṃ raupyakhurāṃ sarvalakṣaṇalakṣitām ||
5.14.23
taistairguṇaiḥ kāmadughā bhūtvā sā gaurupaiti tam |
pradātāraṃ naraṃ vyāsa paratreha ca janmani ||
5.14.24
yadyadiṣṭatamaṃ loke tadasti dayitaṃ gṛhe |
tattad guṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā ||
5.14.25
tulāpuruṣadānaṃ hi dānānāṃ dānamuttamam |
tulāsaṃrohaṇaṃ kāryaṃ yadīcchecchreya ātmanaḥ ||
5.14.26
yatkṛtvā mucyate pāpairvadhabandhakṛtodbhavaiḥ |
tulādānaṃ mahatpuṇyaṃ sarvapāpakṣayaṅkaram ||
5.14.27
kṛtvā pāpānyaśeṣāṇi tulādānaṃ karoti yaḥ |
sarvaistu pātakairmuktaḥ sa divaṃ yātyasaṃśayam ||
5.14.28
pāpaṃ kṛtaṃ yaddivase niśāyāṃ dvisandhyayormadhyadine niśānte |
kālatraye kāyamanovacobhiḥ tulāpumānvai tadapākaroti ||
5.14.29
bālena vṛddhena mayā hi yūnā vijānatā jñānapareṇa pāpam |
tatsarvamevāśu kṛtaṃ madīyaṃ tulāpumān vai haratu smarāriḥ ||
5.14.30
pātre prayuktaṃ draviṇaṃ mayādya pramāṇapūrṇaṃ nihitaṃ tulāyām |
tenaiva sārdhaṃ tu mamāvaśeṣaṃ kṛtākṛtaṃ yatsukṛtaṃ sametu ||
5.14.31
sanatkumāra uvāca |
evamuccārya taṃ dadyāt dvijebhyaḥ sarvadā hitaḥ |
naikasyāpi pradātavyaṃ na nistārastato bhavet ||
5.14.32
dadātyevaṃ tu yo vyāsa tulāpuruṣamuttamam |
hatvā pāpaṃ divyaṃ tiṣṭhedyāvadindrāścaturdaśa ||
5.14.32.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ sāmānyadānavarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||
5.14.32.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.14.32.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.14.32.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||