Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.14: caturdaśo'dhyāyaḥ | sāmānyadānavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.14

Language
Sanskrit

Contents

caturdaśo'dhyāyaḥ | sāmānyadānavarṇanam

5.14.1

sanatkumāra uvāca |
śastāni ghoradānāni mahādānāni nityaśaḥ |
pātrebhyastu pradeyāni ātmānaṃ tārayanti ca ||

5.14.2

hiraṇyadānaṃ godānaṃ bhūmidānaṃ dvijottama |
gṛhṇanto vai pavitrāṇi tārayanti svameva tam ||

5.14.3

suvarṇadānaṃ godānaṃ pṛthivīdānameva ca |
etāni śreṣṭhadānāni kṛtvā pāpaiḥ pramucyate ||

5.14.4

tulādānāni śastāni gāvaḥ pṛthvī sarasvatī |
dve tu tulyabale śaste hyadhikā ca sarasvatī ||

5.14.5

nitya hyanuḍuho gāvacchatraṃ vastramupānahau |
deyāni yācamānebhyaḥ pānamannaṃ tathaiva ca ||

5.14.6

saṅkalpavihito yo'rtho brāhmaṇebhyaḥ pradīyate |
arthibhyo'pīḍitebhyaśca manasvī tena jāyate ||

5.14.7

kanakaṃ ca tilā nāgāḥ kanyā dāsī gṛhaṃ rathaḥ |
maṇayaḥ kapilā gāvo mahādānāni vai daśa ||

5.14.8

gṛhītvaitāni sarvāṇi brāhmaṇo jñānavitsadā |
vadānyāṃstārayetsadyo hyātmānaṃ ca na saṃśayaḥ ||

5.14.9

suvarṇaṃ ye prayacchanti narāḥ śuddhena cetasā |
devatāstaṃ prayacchanti samantāditi me śrutam ||

5.14.10

agnirhi devatāḥ sarvāḥ suvarṇaṃ ca hutāśanaḥ |
tasmāt suvarṇaṃ dattvā ca dattāḥ syuḥ sarvadevatāḥ ||

5.14.11

pṛthvīdānaṃ mahāśreṣṭhaṃ sarvakāmaphalapradam |
sauvarṇaṃ ca viśeṣeṇa yatkṛtaṃ pṛthunā purā ||

5.14.12

dīyamānāṃ prapaśyanti pṛthvīṃ rukmasamanvitām |
sarvapāpavinirmuktāste yānti paramāṃ gatim ||

5.14.13

athānyacca pravakṣyāmi dānaṃ sarvottamaṃ mune |
kāntāraṃ yanna paśyanti yamasya bahuduḥkhadam ||

5.14.14

kuryāt kāntāradānaṃ hi vidhinā śuddhamānasaḥ |
nyāyārjitena dravyeṇa vittaśāṭhyavivarjitaḥ ||

5.14.15

tilaprasthamayīṃ kṛtvā dhenuṃ sarvaguṇānvitām |
dhenuvatsaṃ suvarṇaṃ ca sudivyaṃ sarvalakṣaṇam ||

5.14.16

padmamaṣṭadalaṃ kṛtvā kuṅkumāktākṣataiḥ śubhaiḥ |
pūjayettatra rudrādīnsarvāndevānsubhaktitaḥ ||

5.14.17

evaṃ sampūjya tāṃ dadyād brāhmaṇāya svaśaktitaḥ |
saratnāṃ sahiraṇyāṃ ca sarvābharaṇabhūṣitām ||

5.14.18

tato naktaṃ samaśnīyāddīpān dadyāttu vistarāt |
kārtikyāmiti kartavyaṃ pūrṇimāyāṃ prayatnataḥ ||

5.14.19

evaṃ yaḥ kurute samyagvidhānena svaśaktitaḥ |
yamamārgabhayaṃ ghoraṃ narakaṃ ca na paśyati ||

5.14.20

kṛtvā pāpānyaśeṣāṇi sabandhuḥ sasuhṛjjanaḥ |
divi saṅkrīḍate vyāsa yāvadindrāścaturdaśa ||

5.14.21

vidhito gośca dānaṃ vai sarvottamamiha smṛtam |
na tena sadṛśaṃ vyāsa paraṃ dānaṃ prakīrtitam ||

5.14.22

prayacchate yaḥ kapilāṃ savatsāṃ svarṇaśṛṅgikām |
kāṃsyapātrāṃ raupyakhurāṃ sarvalakṣaṇalakṣitām ||

5.14.23

taistairguṇaiḥ kāmadughā bhūtvā sā gaurupaiti tam |
pradātāraṃ naraṃ vyāsa paratreha ca janmani ||

5.14.24

yadyadiṣṭatamaṃ loke tadasti dayitaṃ gṛhe |
tattad guṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā ||

5.14.25

tulāpuruṣadānaṃ hi dānānāṃ dānamuttamam |
tulāsaṃrohaṇaṃ kāryaṃ yadīcchecchreya ātmanaḥ ||

5.14.26

yatkṛtvā mucyate pāpairvadhabandhakṛtodbhavaiḥ |
tulādānaṃ mahatpuṇyaṃ sarvapāpakṣayaṅkaram ||

5.14.27

kṛtvā pāpānyaśeṣāṇi tulādānaṃ karoti yaḥ |
sarvaistu pātakairmuktaḥ sa divaṃ yātyasaṃśayam ||

5.14.28

pāpaṃ kṛtaṃ yaddivase niśāyāṃ dvisandhyayormadhyadine niśānte |
kālatraye kāyamanovacobhiḥ tulāpumānvai tadapākaroti ||

5.14.29

bālena vṛddhena mayā hi yūnā vijānatā jñānapareṇa pāpam |
tatsarvamevāśu kṛtaṃ madīyaṃ tulāpumān vai haratu smarāriḥ ||

5.14.30

pātre prayuktaṃ draviṇaṃ mayādya pramāṇapūrṇaṃ nihitaṃ tulāyām |
tenaiva sārdhaṃ tu mamāvaśeṣaṃ kṛtākṛtaṃ yatsukṛtaṃ sametu ||

5.14.31

sanatkumāra uvāca |
evamuccārya taṃ dadyāt dvijebhyaḥ sarvadā hitaḥ |
naikasyāpi pradātavyaṃ na nistārastato bhavet ||

5.14.32

dadātyevaṃ tu yo vyāsa tulāpuruṣamuttamam |
hatvā pāpaṃ divyaṃ tiṣṭhedyāvadindrāścaturdaśa ||

5.14.32.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ sāmānyadānavarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||

5.14.32.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.14.32.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.14.32.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||