Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.19: ekonaviśo'dhyāyaḥ | lokavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.19

Language
Sanskrit

Contents

ekonaviśo'dhyāyaḥ | lokavarṇanam

5.19.1

sanatkumāra uvāca |
ravicandramasoryāvanmayūkhā bhāsayanti hi |
tāvatpramāṇā pṛthivī bhūlokaḥ sa tu gīyate ||

5.19.2

bhūmeryojanalakṣe tu saṃsthitaṃ ravimaṇḍalam |
yojanānāṃ sahasrāṇi sadaiva parisaṅkhyayā ||

5.19.3

śaśinastu pramāṇāya jagataḥ paricakṣate |
raverūrdhvaṃ śaśī tasthau lakṣayojanasaṅkhyayā ||

5.19.4

grahāṇāṃ maṇḍalaṃ kṛtsnaṃ vidhorupari saṃsthitam |
sanakṣatraṃ sahasrāṇi daśaiva paritopari ||

5.19.5

budhastasmādatho kāvyastasmādbhaumasya maṇḍalam |
bṛhaspatistadūrdhvaṃ tu tasyopari śanaiścaraḥ ||

5.19.6

saptarṣimaṇḍalaṃ tasmāllakṣeṇaikena saṃsthitam |
ṛṣibhyastu sahasrāṇāṃ śatādūrdhvaṃ dhruvaḥ sthitaḥ ||

5.19.7

meḍhībhūtaḥ sa yastasya jyotiścakrasya vai dhruvaḥ |
bhūrbhuvaḥ svariti jñeyaṃ bhuva ūrdhvaṃ dhruvādavāk ||

5.19.8

ekayojanakoṭistu yatra te kalpavāsinaḥ |
dhruvādūrdhvaṃ maharlokaḥ saptaite brahmaṇaḥ sutāḥ ||

5.19.9

sanakaśca sanandaśca tṛtīyaśca sanātanaḥ |
kapilaścāsuriścaiva voḍhuḥ pañcaśikhastathā ||

5.19.10

upariṣṭāttataḥ śukro dvilakṣābhyantare sthitaḥ |
dvilakṣayojanaṃ tasmādadhaḥ somasutaḥ smṛtaḥ ||

5.19.11

dvilakṣayojanaṃ tasmādūrdhvaṃ bhaumaḥ sthito mune |
dvilakṣayojanaṃ tasmādūrdhvaṃ jīvaḥ sthito guruḥ ||

5.19.12

dvilakṣayojanaṃ jīvādūrdhvaṃ saurirvyavasthitaḥ |
ete sapta grahāḥ proktāḥ sva sva rāśau vyavasthitā ||

5.19.13

rudralakṣairyojanataḥ saptordhvamṛṣayaḥ sthitāḥ |
viśvalakṣairyojanato dhruvasthitirudāhṛtā ||

5.19.14

caturguṇottare cārdhe janalokāttapaḥ smṛtam |
vairājā yatra devā vai sthitā dāhavivarjitāḥ ||

5.19.15

ṣaḍguṇena tapolokātsatyaloko vyavasthitaḥ |
brahmalokaḥ sa vijñeyo vasantyamalacetasaḥ ||

5.19.16

satyadharmaratāścaiva jñānino brahmacāriṇaḥ |
yadgāmino'tha bhūlokānnivasanti hi mānavāḥ ||

5.19.17

bhuvarloke tu saṃsiddhā munayo devarūpiṇaḥ |
svargaloke surādityā maruto vasavo'śvinau ||

5.19.18

viśvedevāstathā rudrāḥ sādhyā nāgāḥ khagādayaḥ |
navagrahāstatastatra ṛṣayo vītakalmaṣāḥ ||

5.19.19

ete sapta mahālokāḥ kāleya kathitāstava |
pātālāni ca saptaiva brahmāṇḍasya ca vistaraḥ ||

5.19.20

dadhivṛkṣaphalaṃ yadvad vṛttiścordhvamadhastathā |
etadaṇḍakaṭāhena sarvato vai samāvṛtam ||

5.19.21

daśaguṇena payasā sarvatastatsamāvṛtam |
vahninā vāyunā cāpi nabhasā tamasā tathā ||

5.19.22

bhūtādināpi mahatā digguṇottaraveṣṭitaḥ |
mahāntaṃ ca samāvṛtya pradhānaṃ puruṣaḥ sthitaḥ ||

5.19.23

anantasya na tasyāsti saṅkhyāpi paramātmanaḥ |
tenānanta iti khyātaḥ pramāṇaṃ nāsti vai yataḥ ||

5.19.24

hetubhūtaḥ samastasya prakṛtiḥ sā parā mune |
aṇḍānāṃ tu sahasrāṇāṃ sahasrāṇyayutāni ca ||

5.19.25

īdṛśānāṃ prabhūtāni tasmādavyaktajanmanaḥ |
dāruṇyagnistile tailaṃ payaḥsu ca yathā ghṛtam ||

5.19.26

tathāsau paramātmā vai sarvaṃ vyāpyātmavedanaḥ |
ādibījātprasuvate tatastebhyaḥ pare'ṇḍajāḥ ||

5.19.27

tebhyaḥ putrāstathānyeṣāṃ bījānyanyāni vai tataḥ |
mahadādiyoviśeṣāntāstadbhavanti surādayaḥ ||

5.19.28

bījād vṛkṣapraroheṇa yathā nāpacayastaroḥ |
sūryakāntamaṇeḥ sūryādyadvadvahniḥ prajāyate ||

5.19.29

tadvatsañjāyate sṛṣṭiḥ śivastatraḥ na kāmayet |
śivaśaktisamāyoge devādyāḥ prabhavanti hi ||

5.19.30

tathā svakarmaṇaikena prarohamupayānti vai |
brahmā viṣṇuśca rudrāśca sa śivaḥ parigīyate ||

5.19.31

tasmāduddharate sarvaṃ yasmiṃśca layameṣyati |
kartā kriyāṇāṃ sarvāsāṃ sa śivaḥ parigīyate ||

5.19.32

vyāsa uvāca |
sanatkumāra sarvajña chindhi me saṃśayaṃ mahat |
santi lokā hi brahmāṇḍādupariṣṭānna vā mune ||

5.19.33

sanatkumāra uvāca |
brahmāṇḍādupariṣṭācca santi lokā munīśvara |
tān śṛṇu tvaṃ viśeṣeṇa vacmi te'haṃ samāgataḥ ||

5.19.34

vidhilokātparo loko vaikuṇṭha iti viśrutaḥ |
virājate mahādīptyā yatra viṣṇuḥ pratiṣṭhitaḥ ||

5.19.35

tasyopariṣṭātkaumāro loko hi paramādbhutaḥ |
senānīḥ śambhutanayo rājate yatra suprabhaḥ ||

5.19.36

tataḥ paramumāloko mahādivyo virājate |
yatra śaktirvibhātyekā tridevajananī śivā ||

5.19.37

parātparā hi prakṛtī rajaḥsattvatamomayī |
nirguṇā ca svayaṃ devī nirvikārā śivātmikā ||

5.19.38

tasyopariṣṭādvijñeyaḥ śivalokaḥ sanātanaḥ |
avināśī mahādivyo mahāśobhānvitaḥ sadā ||

5.19.39

virājate paraṃ brahma yatra śambhurmaheśvaraḥ |
tridevajanakaḥ svāmī sarveṣāṃ triguṇātparaḥ ||

5.19.40

tata ūrdhvaṃ na lokāśca golokastatsamīpataḥ |
gomātaraḥ suśīlākhyāstatra santi śivapriyā ||

5.19.41

tatpālaḥ kṛṣṇanāmā hi rājate śaṅkarājñayā |
pratiṣṭhitaḥ śivenaiva śaktyā svacchandacāriṇā ||

5.19.42

śivaloko'dbhuto vyāsa nirādhāro manoharaḥ |
tathānirvacanīyaśca nānāvastuvirājitaḥ ||

5.19.43

śivastu tadadhiṣṭhātā sarvadevaśiromaṇiḥ |
viṣṇubrahmaharaiḥ sevyaḥ paramātmā nirañjanaḥ ||

5.19.43.c1

iti te kathitā tāta sarvabrahmāṇḍasaṃsthitiḥ |
tadūrdhvaṃ lokasaṃsthānaṃ kimanyacchrotumicchasi ||

5.19.43.c2

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ lokavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ ||

5.19.43.p3

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.19.43.p4

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.19.43.p5

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (4)