Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | strīsvabhāvavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.24

Language
Sanskrit

Contents

caturviṃśo'dhyāyaḥ | strīsvabhāvavarṇanam

5.24.1

vyāsa uvāca |
kutsitaṃ yoṣidarthaṃ yatsamproktaṃ pañcacūḍayā |
tanme brūhi samāsena yadi tuṣṭo'si me mune ||

5.24.2

sanatkumāra uvāca |
strīṇāṃ svabhāvaṃ vakṣyāmi śṛṇu vipra yathātatham |
yasya śravaṇamātreṇa bhavedvairāgyamuttamam ||

5.24.3

striyo mūlaṃ hi doṣāṇāṃ laghucittāḥ sadā mune |
tadāsaktirna kartavyā mokṣepsubhiratandritaiḥ ||

5.24.4

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
nāradasya ca saṃvādaṃ puṃścalyā pañcacūḍayā ||

5.24.5

lokān paricaran dhīmān devarṣirnāradaḥ purā |
dadarśāpsarasaṃ bālāṃ pañcacūḍāmanuttamām ||

5.24.6

papracchāpsarasaṃ subhrūṃ nārado munisattamaḥ |
saṃśayo hṛdi me kaścittanme brūhi sumadhyame ||

5.24.7

evamuktā tu sā vipraṃ pratyuvāca varāpsarā |
viṣaye sati vakṣyāmi samarthāṃ manyase'tha mām ||

5.24.8

nārada uvāca |
na tvāmaviṣaye bhadre niyokṣyāmi kathañcana |
strīṇāṃ svabhāvamicchāmi tvattaḥ śrotuṃ sumadhyame ||

5.24.9

sanatkumāra uvāca |
etacchrutvā vacastasya devarṣerapsarottamā |
pratyuvāca munīśaṃ taṃ devarṣiṃ munisattamam ||

5.24.10

pañcacūḍovāca |
mune śṛṇu na śakyā strī satī vai nindituṃ striyā |
viditāste striyo yāśca yādṛśyaśca svabhāvataḥ ||

5.24.11

na māmarhasi devarṣe niyoktuṃ praśnamīdṛśam |
ityuktvā sābhavattūṣṇīṃ pañcacūḍāpsarovarā ||

5.24.12

atha devarṣivaryo hi śrutvā tadvākyamuttamam |
pratyuvāca punastāṃ vai lokānāṃ hitakāmyayā ||

5.24.13

nārada uvāca |
mṛṣāvāde bhaveddoṣaḥ satye doṣo na vidyate |
iti jānīhi satyaṃ tvaṃ vadātastatsumadhyame ||

5.24.14

sanatkumāra uvāca |
ityuktā sā kṛtamatī rabhasā cāruhāsinī |
strīdoṣān śāśvatānsatyān bhāṣituṃ sampracakrame ||

5.24.15

pañcacūḍovāca |
kulīnā nāthavantyaśca rūpavantyaśca yoṣitaḥ |
maryādāṣu na tiṣṭhanti sa doṣaḥ strīṣu nārada ||

5.24.16

na strībhyaḥ kiñcidanyadvai pāpīyastaramasti hi |
striyo mūlaṃ hi pāpānāṃ tathā tvamapi vettha ha ||

5.24.17

samājñātānarthavataḥ pratirūpān yathepsitān |
patīnantaramāsādya nālaṃ nāryaḥ pratīkṣitum ||

5.24.18

asaddharmastvayaṃ strīṇāmasmākaṃ bhavati prabho |
pāpīyaso narān yadvai lajjāṃ tyaktvā bhajāmahe ||

5.24.19

striyaṃ ca yaḥ prārthayate sannikarṣaṃ ca gacchati |
īṣacca kurute sevāṃ tamevecchanti yoṣitaḥ ||

5.24.20

anarthitvānmanuṣyāṇāṃ bhayātpatijanasya ca |
maryādāyāmamaryādāḥ striyastiṣṭhanti bhartṛṣu ||

5.24.21

nāsāṃ kaścidamānyo'sti nāsāṃ vayasi niścayaḥ |
surūpaṃ vā kurūpaṃ vā pumāṃsamupabhuñjate ||

5.24.22

na bhayādatha vākrośānnārthahetoḥ kathañcana |
na jñātikulasambandhāt striyastiṣṭhanti bhartṛṣu ||

5.24.23

yauvane vartamānānāmiṣṭābharaṇavāsasām |
nārīṇāṃ svairavṛttīnāṃ spṛhayanti kulastriyaḥ ||

5.24.24

yā hi śaśvad bahumatā rakṣyante dayitāḥ striyaḥ |
api tāḥ samprasajjante kubjāndhajaḍavāmane ||

5.24.25

paṅguṣvapi ca devarṣe ye cānye kutsitā narāḥ |
strīṇāmagamyo lokeṣu nāsti kaścinmahāmune ||

5.24.26

yadi puṃsāṃ gatirbrahman kathañcinnopapadyate |
apyanyo'nyaṃ pravartante na ca tiṣṭhanti bhartṛṣu ||

5.24.27

alābhātpuruṣāṇāṃ ca bhayātparijanasya ca |
vadhabandhabhayāccaiva tā bhagnāśā hi yoṣitaḥ ||

5.24.28

calasvabhāva duśceṣṭā durgāhyā bhāvatastathā |
prājñasya puruṣasyeha yathā ratiparigrahāt ||

5.24.29

nāgnistuṣyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhi |
nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ ||

5.24.30

idamanyacca devarṣe rahasyaṃ sarvayoṣitām |
dṛṣṭvaiva puruṣaṃ sadyo yoniḥ praklidyate striyāḥ ||

5.24.31

susnātaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sugandhaṃ malavarjitam |
yoniḥ praklidyate strīṇāṃ dṛteḥ pātrādivodakam ||

5.24.32

kāyānāmapi dātāraṃ karttāraṃ mānasāntvayoḥ |
rakṣitāraṃ na mṛṣyanti bhartāraṃ paramaṃ striyaḥ ||

5.24.33

na kāmabhogātparamānnālaṅkārārthasañcayāt |
tathā hitaṃ na manyante yathā ratiparigrahāt ||

5.24.34

antakaḥ śamano mṛtyuḥ pātālaṃ vaḍavāmukham |
kṣuradhārā viṣaṃ sarpo vahnirityekataḥ striyaḥ ||

5.24.35

yataśca bhūtāni mahānti pañca yataśca loko vihito vidhātrā |
yataḥ pumāṃsaḥ pramadāśca nirmitāḥ sadaiva doṣaḥ pramadāsu nārada ||

5.24.36

sanatkumāra uvāca |
iti śrutvā vacastasyā nāradastuṣṭamānasaḥ |
tathyaṃ matvā tatastadvai virakto'bhūddhi tāsu ca ||

5.24.37

ityuktaḥ strīsvabhāvaste pañcacūḍokta ādarāt |
vairāgyakāraṇaṃ vyāsa kimanyacchrotumarhasi ||

5.24.37.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ strīsvabhāvavarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||

5.24.37.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.24.37.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.24.37.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (4)