Shivapurana 5.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | strīsvabhāvavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.24.37 — 4 parts
caturviṃśo'dhyāyaḥ | strīsvabhāvavarṇanam
5.24.1
vyāsa uvāca |
kutsitaṃ yoṣidarthaṃ yatsamproktaṃ pañcacūḍayā |
tanme brūhi samāsena yadi tuṣṭo'si me mune ||
5.24.2
sanatkumāra uvāca |
strīṇāṃ svabhāvaṃ vakṣyāmi śṛṇu vipra yathātatham |
yasya śravaṇamātreṇa bhavedvairāgyamuttamam ||
5.24.3
striyo mūlaṃ hi doṣāṇāṃ laghucittāḥ sadā mune |
tadāsaktirna kartavyā mokṣepsubhiratandritaiḥ ||
5.24.4
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
nāradasya ca saṃvādaṃ puṃścalyā pañcacūḍayā ||
5.24.5
lokān paricaran dhīmān devarṣirnāradaḥ purā |
dadarśāpsarasaṃ bālāṃ pañcacūḍāmanuttamām ||
5.24.6
papracchāpsarasaṃ subhrūṃ nārado munisattamaḥ |
saṃśayo hṛdi me kaścittanme brūhi sumadhyame ||
5.24.7
evamuktā tu sā vipraṃ pratyuvāca varāpsarā |
viṣaye sati vakṣyāmi samarthāṃ manyase'tha mām ||
5.24.8
nārada uvāca |
na tvāmaviṣaye bhadre niyokṣyāmi kathañcana |
strīṇāṃ svabhāvamicchāmi tvattaḥ śrotuṃ sumadhyame ||
5.24.9
sanatkumāra uvāca |
etacchrutvā vacastasya devarṣerapsarottamā |
pratyuvāca munīśaṃ taṃ devarṣiṃ munisattamam ||
5.24.10
pañcacūḍovāca |
mune śṛṇu na śakyā strī satī vai nindituṃ striyā |
viditāste striyo yāśca yādṛśyaśca svabhāvataḥ ||
5.24.11
na māmarhasi devarṣe niyoktuṃ praśnamīdṛśam |
ityuktvā sābhavattūṣṇīṃ pañcacūḍāpsarovarā ||
5.24.12
atha devarṣivaryo hi śrutvā tadvākyamuttamam |
pratyuvāca punastāṃ vai lokānāṃ hitakāmyayā ||
5.24.13
nārada uvāca |
mṛṣāvāde bhaveddoṣaḥ satye doṣo na vidyate |
iti jānīhi satyaṃ tvaṃ vadātastatsumadhyame ||
5.24.14
sanatkumāra uvāca |
ityuktā sā kṛtamatī rabhasā cāruhāsinī |
strīdoṣān śāśvatānsatyān bhāṣituṃ sampracakrame ||
5.24.15
pañcacūḍovāca |
kulīnā nāthavantyaśca rūpavantyaśca yoṣitaḥ |
maryādāṣu na tiṣṭhanti sa doṣaḥ strīṣu nārada ||
5.24.16
na strībhyaḥ kiñcidanyadvai pāpīyastaramasti hi |
striyo mūlaṃ hi pāpānāṃ tathā tvamapi vettha ha ||
5.24.17
samājñātānarthavataḥ pratirūpān yathepsitān |
patīnantaramāsādya nālaṃ nāryaḥ pratīkṣitum ||
5.24.18
asaddharmastvayaṃ strīṇāmasmākaṃ bhavati prabho |
pāpīyaso narān yadvai lajjāṃ tyaktvā bhajāmahe ||
5.24.19
striyaṃ ca yaḥ prārthayate sannikarṣaṃ ca gacchati |
īṣacca kurute sevāṃ tamevecchanti yoṣitaḥ ||
5.24.20
anarthitvānmanuṣyāṇāṃ bhayātpatijanasya ca |
maryādāyāmamaryādāḥ striyastiṣṭhanti bhartṛṣu ||
5.24.21
nāsāṃ kaścidamānyo'sti nāsāṃ vayasi niścayaḥ |
surūpaṃ vā kurūpaṃ vā pumāṃsamupabhuñjate ||
5.24.22
na bhayādatha vākrośānnārthahetoḥ kathañcana |
na jñātikulasambandhāt striyastiṣṭhanti bhartṛṣu ||
5.24.23
yauvane vartamānānāmiṣṭābharaṇavāsasām |
nārīṇāṃ svairavṛttīnāṃ spṛhayanti kulastriyaḥ ||
5.24.24
yā hi śaśvad bahumatā rakṣyante dayitāḥ striyaḥ |
api tāḥ samprasajjante kubjāndhajaḍavāmane ||
5.24.25
paṅguṣvapi ca devarṣe ye cānye kutsitā narāḥ |
strīṇāmagamyo lokeṣu nāsti kaścinmahāmune ||
5.24.26
yadi puṃsāṃ gatirbrahman kathañcinnopapadyate |
apyanyo'nyaṃ pravartante na ca tiṣṭhanti bhartṛṣu ||
5.24.27
alābhātpuruṣāṇāṃ ca bhayātparijanasya ca |
vadhabandhabhayāccaiva tā bhagnāśā hi yoṣitaḥ ||
5.24.28
calasvabhāva duśceṣṭā durgāhyā bhāvatastathā |
prājñasya puruṣasyeha yathā ratiparigrahāt ||
5.24.29
nāgnistuṣyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhi |
nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ ||
5.24.30
idamanyacca devarṣe rahasyaṃ sarvayoṣitām |
dṛṣṭvaiva puruṣaṃ sadyo yoniḥ praklidyate striyāḥ ||
5.24.31
susnātaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sugandhaṃ malavarjitam |
yoniḥ praklidyate strīṇāṃ dṛteḥ pātrādivodakam ||
5.24.32
kāyānāmapi dātāraṃ karttāraṃ mānasāntvayoḥ |
rakṣitāraṃ na mṛṣyanti bhartāraṃ paramaṃ striyaḥ ||
5.24.33
na kāmabhogātparamānnālaṅkārārthasañcayāt |
tathā hitaṃ na manyante yathā ratiparigrahāt ||
5.24.34
antakaḥ śamano mṛtyuḥ pātālaṃ vaḍavāmukham |
kṣuradhārā viṣaṃ sarpo vahnirityekataḥ striyaḥ ||
5.24.35
yataśca bhūtāni mahānti pañca yataśca loko vihito vidhātrā |
yataḥ pumāṃsaḥ pramadāśca nirmitāḥ sadaiva doṣaḥ pramadāsu nārada ||
5.24.36
sanatkumāra uvāca |
iti śrutvā vacastasyā nāradastuṣṭamānasaḥ |
tathyaṃ matvā tatastadvai virakto'bhūddhi tāsu ca ||
5.24.37
ityuktaḥ strīsvabhāvaste pañcacūḍokta ādarāt |
vairāgyakāraṇaṃ vyāsa kimanyacchrotumarhasi ||
5.24.37.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ strīsvabhāvavarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||
5.24.37.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.24.37.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.24.37.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (4)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Bhṛgusaṃhitā — Bhṛgu, Sanskrit
- Prakīrṇādhikāra — Bhṛgu, Sanskrit
- Mahāsubhāṣitasaṃgraha — Sanskrit