Shivapurana 5.29: ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | ādisargavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.29
- Language
- Sanskrit
Contents
ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | ādisargavarṇanam
5.29.1
śaunaka uvāca |
śrutaṃ me mahadākhyānaṃ yattvayā parikīrtitam |
sanatkumārakāleyasaṃvādaṃ paramārthadam ||
5.29.2
ato'haṃ śrotumicchāmi yathā sargastu brahmaṇaḥ |
samutpannaṃ tu me brūhi yathā vyāsācca te śrutam ||
5.29.3
sūta uvāca |
mune śṛṇu kathāṃ divyāṃ sarvapāpapraṇāśinīm |
kathyamānāṃ mayā citrāṃ bahvarthāṃ śrutavistarām ||
5.29.4
yaścaināṃ pāṭhayettāṃ ca śṛṇuyādvāpyabhīkṣṇaśaḥ |
svavaṃśadhāraṇaṃ kṛtvā svargaloke mahīyate ||
5.29.5
pradhānaṃ puruṣo yattannityaṃ sadasadātmakam |
pradhānapuruṣo bhūtvā nirmame lokabhāvanaḥ ||
5.29.6
sraṣṭāraṃ sarvabhūtānāṃ nārāyaṇaparāyaṇam |
taṃ vai viddhi muniśreṣṭha brahmāṇamamitaujasam ||
5.29.7
yasmādakalpayatkalpāḥ samagrāḥ śucayo yataḥ |
bhavanti muniśārdūla namastasmai svayambhuve ||
5.29.8
tasmai hiraṇyagarbhāya puruṣāyeśvarāya ca |
namaskṛtya pravakṣyāmi bhūyaḥ sargamanuttamam ||
5.29.9
brahmā sraṣṭā hariḥ pātā saṃhartā ca maheśvaraḥ |
tasya sargasya nānyo'sti kāle kāle tathā gate ||
5.29.5.29.10
so'pi svayambhūrbhagavān sisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ |
apa eva sasarjādau tāsu vīryamavāsṛjat ||
5.29.11
āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ |
ayanaṃ tasya tāḥ pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ ||
5.29.12
hiraṇyavarṇamabhavattadaṇḍamudakeśayam |
tatra jajñe svayaṃ brahmā svayambhūriti viśrutaḥ ||
5.29.13
hiraṇyagarbho bhagavānuṣitvā parivatsaram |
tadaṇḍamakarod dvaidhaṃ divaṃ bhūmiṃ ca nirmame ||
5.29.14
adho'dhordhvaṃ prayuktāni bhuvanāni caturddaśa |
tayoḥ śakalayormadhya ākāśamamṛjatprabhuḥ ||
5.29.15
apsu pariplavāṃ pṛthvīṃ diśaśca daśadhā dadhe |
tatra kāle mano vācaṃ kāmakrodhāvatho ratim ||
5.29.16
marīcimatryaṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum |
vasiṣṭhaṃ tu mahātejāḥ so'sṛjatsapta mānasān ||
5.29.17
sapta bahmāṇa ityete purāṇe niścayaṃ gatāḥ |
tato'sṛjatpunarbrahmā rudrān krodhasamudbhavān ||
5.29.18
sanatkumāraṃ ca ṛṣiṃ sarveṣāmapi pūrvajam |
sapta caite prajāyante paścādrudrāśca sarvataḥ ||
5.29.19
ataḥ sanatkumārastu tejaḥ saṅkṣipya tiṣṭhati |
teṣāṃ sapta mahāvaṃśā divyā devarṣipūjitāḥ ||
5.29.5.29.20
prajāyante kriyāvanto maharṣibhiralaṅkṛtāḥ |
vidyuto'śanimeghāṃśca rohitendradhanūṃṣi ca ||
5.29.21
payāṃsi ca sasarjādau parjanyaṃ ca sasarja ha |
ṛco yajūṃṣi sāmāni nirmame yajñasiddhaye ||
5.29.22
pūjyāṃstairayajandevānityevamanuśuśruma |
mukhāddevānajanayatpitṝṃścaivātha vakṣasaḥ |
prajanācca manuṣyānvai jaghanānnirmame'surān ||
5.29.23
uccāvacāni bhūtāni gātrebhyastasya jajñire |
āpavasya prajāsargaṃ sṛjato hi prajāpateḥ ||
5.29.24
sṛjyamānāḥ prajāścaiva nāvardhanta yadā tadā |
dvidhā kṛtvātmano dehaṃ strī caiva puruṣo'bhavat ||
5.29.25
sasṛje'tha prajāḥ sarvā mahimnā vyāpya viśvataḥ |
virājamasṛjadviṣṇuḥ sa sṛṣṭaḥ puruṣaṃ virāṭ ||
5.29.26
dvitīyaṃ taṃ manuṃ viddhi manorantarameva ca |
sa vairājaḥ prajāḥ sarvāḥ sasarja puruṣaḥ prabhuḥ ||
5.29.27
nārāyaṇavisargasya prajāstasyāpyayonijaḥ |
āyuṣmān kīrtimāndhanyaḥ prajāvāṃścābhavattataḥ ||
5.29.28
ityevamādisargaste varṇito munisattama |
ādisargaṃ viditvaivaṃ yatheṣṭāṃ prāpnuyādgatim ||
5.29.28.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ ādisargavarṇanaṃ nāma ekonatriṃśo'dhyāyaḥ ||
5.29.28.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.29.28.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.29.28.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (4)
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit