Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.30: triṃśo'dhyāyaḥ | sargavarṇanam 1

Śivapurāṇa (complete text) 5.30

Language
Sanskrit

Contents

triṃśo'dhyāyaḥ | sargavarṇanam 1

5.30.1

sūta uvāca |
saṃsṛṣṭāsu prajāsveva āpavo'tha prajāpatiḥ |
lebhe vai puruṣaḥ patnīṃ śatarūpāmayonijām ||

5.30.2

āpavasya mahimnā tu divamāvṛtya tiṣṭhataḥ |
dharmeṇaiva mahātmā sa śatarūpāpyajāyata ||

5.30.3

sā tu varṣaśataṃ taptvā tapaḥ paramaduścaram |
bhartāraṃ dīptatapasaṃ puruṣaṃ pratyapadyata ||

5.30.4

sa vai svāyambhuvo jajñe puruṣo manurucyate |
tasyaikasaptatiyugaṃ manvantaramihocyate ||

5.30.5

vairājātpuruṣādvīrā śatarūpā vyajāyata |
priyavratottānapādau vīrakāyāmajāyatām ||

5.30.6

kāmyā nāma mahābhāgā kardamasya prajāpateḥ |
kāmyāputrāstrayastvāsansaṃrāṭsākṣiraviṭprabhuḥ ||

5.30.7

uttānapādo'janayatputrān śakrasamān prabhuḥ |
dhruvaṃ ca tanayaṃ divyamātmānandasuvarcasam ||

5.30.8

dharmasya kanyā suśroṇī sunītirnāma viśrutā |
utpannā cāpi dharmeṇa dhruvasya jananī tathā ||

5.30.9

dhruvo varṣasahasrāṇi trīṇi divyāni kānane |
tapastepe sa bālastu prārthayansthānamavyayam ||

5.30.5.30.10

tasmai brahmā dadau prītaḥ sthānamātmasamaṃ prabhuḥ |
acalaṃ caiva purataḥ saptarṣīṇāṃ prajāpatiḥ ||

5.30.11

tasmāt puṣṭiśca dhānyaśca dhruvātputrau vyajāyatām |
puṣṭirevaṃ samutthāyāḥ pañcaputrānakalmaṣān ||

5.30.12

ripuṃ ripuñjayaṃ vipraṃ vṛkalaṃ vṛṣatejasam |
riporevaṃ ca mahiṣī cākṣuṣaṃ sarvatodiśam ||

5.30.13

ajījanatpuṣkariṇyāṃ varuṇaṃ cākṣuṣo manuḥ |
manorajāyanta daśa naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ ||

5.30.14

kanyāyāṃ hi muniśreṣṭha vairājasya prajāpateḥ |
pururmāsaḥ śatadyumnastapasvī satyavitkaviḥ ||

5.30.15

agniṣṭomo'tirātraścātimanyuḥ suyaśā daśa |
pūrorajanayatputrān ṣaḍāgneyī mahāprabhān ||

5.30.16

aṅgaṃ sumanasaṃ khyātiṃ sṛtimaṅgirasaṃ gayam |
aṅgātsunīthā bhāryā vai venamekamasūyata ||

5.30.17

apacāreṇa venasya kopasteṣāṃ mahānabhūt |
huṅkāreṇaiva taṃ jaghnurmunayo dharmatatparāḥ ||

5.30.18

atha prajārthamṛṣayaḥ prārthitāśca sunīthayā |
sārasvatāstadā tasya mamanthurdakṣiṇaṃ karam ||

5.30.19

venasya pāṇau mathite sambabhūva tataḥ pṛthuḥ |
sa dhanvī kavacī jātastejasādityasannibhaḥ ||

5.30.5.30.20

avatāraḥ sa viṣṇorhi prajāpālanahetave |
dharmasaṃrakṣaṇārthāya duṣṭānāṃ daṇḍahetave ||

5.30.21

pṛthurvainyastadā pṛthvīmarakṣatkṣatrapūrvajaḥ |
rājasūyābhiṣiktānāmādyaḥ sa vasudhāpatiḥ ||

5.30.22

tasmāccaiva samutpannau nipuṇau sūtamāgadhau |
teneyaṃ gaurmuniśreṣṭha dugdhā sarvahitāya vai ||

5.30.23

sarveṣāṃ vṛttidaścābhūddevarṣisurarakṣasām |
manuṣyāṇāṃ viśeṣeṇa śatayajñakaro nṛpaḥ ||

5.30.24

pṛthoḥ putrau tu jajñāte dharmajñau bhuvi pārthivau |
vijitāśvaśca haryakṣo mahāvīrau suviśrutau ||

5.30.25

śikhaṇḍinī cājanayatputraṃ prācīnabarhiṣam |
prācīnāgrāḥ kuśāstasya pṛthivītalacāriṇaḥ ||

5.30.26

samudratanayā tena dharmataḥ suvivāhitā |
reje'dhikataraṃ rājā kṛtadāro mahāprabhuḥ ||

5.30.27

samudratanayāyāstu daśa prācīnabarhiṣaḥ |
babhūvustanayā divyā bahuyajñakarasya vai ||

5.30.28

sarve prācetasā nāmnā dhanurvedasya pāragāḥ |
apṛthagdharmācaraṇāste'tapyanta mahattapaḥ ||

5.30.29

daśavarṣasahasrāṇi samudrasalileśayāḥ |
rudragītaṃ japantaśca śivadhyānaparāyaṇāḥ ||

5.30.5.30.30

tapaścaratsu pṛthvyāmabhavaṃśca mahīruhāḥ |
arakṣyamāṇāyāṃ pṛthvyāṃ babhūvātha prajākṣayaḥ ||

5.30.31

tān dṛṣṭvā tu nivṛttāste tapaso labdhasadvarāḥ |
cukrudhurmuniśārdūla dagdhukāmāstapobalāḥ ||

5.30.32

prācetasā mukhebhyaste prāsṛjannagnimārutau |
vṛkṣānunmūlya vāyustānadahaddhavyavāhanaḥ ||

5.30.33

vṛkṣakṣayaṃ tato dṛṣṭvā kiñciccheṣeṣu śākhiṣu |
upagamyābravīdetān rājā somaḥ pratāpavān ||

5.30.34

soma uvāca |
kopaṃ yacchata rājānaḥ sarve prācīnabarhiṣaḥ |
anubhūtānukanyeyaṃ vṛkṣāṇāṃ varavarṇinī ||

5.30.35

bhaviṣyaṃ jānatā sā tu dhṛtā garbheṇa vai mayā |
bhāryā vo'stu mahābhāgāḥ somavaṃśavivardhinī ||

5.30.36

asyāmutpatsyate vidvān dakṣo nāma prajāpatiḥ |
sṛṣṭikartā mahātejā brahmaputraḥ purātanaḥ ||

5.30.37

yuṣmākaṃ tejasārdhena mama cānena tejasā |
brahmatejomayo bhūpaḥ prajāḥ saṃvardhayiṣyati ||

5.30.38

tataḥ somasya vacanājjagṛhuste pracetasaḥ |
bhāryāṃ dharmeṇa tāṃ prītyā vṛkṣajāṃ varavarṇinīm ||

5.30.39

tebhyastasyāstu sañjajñe dakṣo nāma prajāpatiḥ |
so'pi jajñe mahātejāḥ somasyāṃśena vai mune ||

5.30.5.30.40

acarāṃśca carāṃścaiva dvipado'tha catuṣpadaḥ |
saṃsṛjya manasā dakṣo maithunīṃ sṛṣṭimārabhat ||

5.30.41

vīraṇasya sutāṃ nāmnā vīraṇīṃ sa prajāpateḥ |
upayeme suvidhinā sudharmeṇa pativratām ||

5.30.42

haryaśvānayutaṃ tasyāṃ sutān puṇyānajījanat |
te viraktā babhūvuśca nāradasyopadeśataḥ ||

5.30.43

tacchutvā sa punardakṣaḥ subalāśvānajījanat |
nāmatastanayāṃstasyāṃ sahasraparisaṅkhyayā ||

5.30.44

te'pi bhrātṛpathā yātāstanmunerupadeśataḥ |
nāgaman pitṛsānnidhyaṃ viraktā bhikṣumārgiṇaḥ ||

5.30.45

tacchrutvā śāpamākruddho munaye duḥsahaṃ dadau |
kutracinna labhasveti saṃsthitiṃ kalahapriya ||

5.30.46

sāntvito'tha vidhātrā hi sa paścādasṛjatstriyaḥ |
mahājvālāsvarūpeṇa guṇaiścāpi munīśvaraḥ ||

5.30.47

dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa |
dve caivaṃ brahmaputrāya dve caivāṅgirase tadā ||

5.30.48

dve kṛśāśvāya viduṣe munaye munisattama |
śiṣṭāḥ somāya dakṣo'pi nakṣatrākhyā dadau prabhuḥ ||

5.30.49

tābhyo dakṣasya putrībhyo jātā devāsurādayaḥ |
bahavastanayāḥ khyātāstaiḥ sarvaiḥ pūritaṃ jagat ||

5.30.5.30.50

tataḥ prabhṛti viprendra prajā maithunasambhavāḥ |
saṅkalpāddarśanātsparśātpūrveṣāṃ sṛṣṭirucyate ||

5.30.51

śaunaka uvāca |
aṅguṣṭhād brahmaṇo jajñe dakṣaścoktastvayā purā |
kathaṃ prācetasatvaṃ hi punarlebhe mahātapāḥ ||

5.30.52

etaṃ me saṃśayaṃ sūta pratyākhyātuṃ tvamarhasi |
citrametatsa somasya kathaṃ śvaśuratāṃ gataḥ ||

5.30.53

sūta uvāca |
utpattiśca nirodhaśca nityaṃ bhūteṣu vartate |
kalpe kalpe bhavantyete sarve dakṣādayo mune ||

5.30.54

imāṃ visṛṣṭiṃ dakṣasya yo vidyātsacarācarām |
prajāvānāyuṣā pūrṇaḥ svargaloke mahīyate ||

5.30.54.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ sargavarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ ||

5.30.54.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.30.54.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.30.54.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (7)