Shivapurana 5.34: catustriṃśo'dhyāyaḥ | sarvamanvatarānurkārtanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.34
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.34.5 — 1 part
catustriṃśo'dhyāyaḥ | sarvamanvatarānurkārtanam
5.34.1
śaunaka uvāca |
manvantarāṇi sarvāṇi vistareṇānukīrtaya |
yāvanto manavaścaiva śrotumicchāmi tānaham ||
5.34.2
sūta uvāca |
svāyambhuvo manuścaiva tataḥ svārociṣastathā |
uttamastāmasaścaiva raivataścākṣuṣastathā ||
5.34.3
ete ca manavaḥ ṣaṭ te samproktā munipuṅgava |
vaivasvato muniśreṣṭha sāmprataṃ manurucyate ||
5.34.4
sāvarṇiśca manuścaiva tato raucyastathā paraḥ |
tathaiva brahmasāvarṇiścatvāro manavastathā ||
5.34.5
tathaiva dharmasāvarṇī rudrasāvarṇireva ca |
devasāvarṇirākhyāta indrasāvarṇireva ca ||
5.34.6
atītā vartamānāśca tathaivānāgatāśca ye |
kīrtitā manavaścāpi mayaivaite yathā śrutāḥ ||
5.34.7
mune caturdaśaitāni trikālānugatāni te |
proktāni nirmitaḥ kalpo yugasāhasraparyayaḥ ||
5.34.8
ṛṣīṃsteṣāṃ pravakṣyāmi puttrān devagaṇāṃstathā |
śṛṇu śaunaka suprītyā kramaśastānyaśasvinaḥ ||
5.34.9
marīciratrirbhagavānaṅgirāḥ pulahaḥ kratuḥ |
pulastyaśca vasiṣṭhaśca saptaite brahmaṇaḥ sutāḥ ||
5.34.5.34.10
uttarasyāṃ diśi tathā mune saptarṣayastathā |
yāmā nāma tathā devā āsansvāyambhuve'ntare ||
5.34.11
āgnīdhraścāgnibāhuśca medhā medhātithirvasuḥ |
jyotiṣmāndhṛtimānhavyaḥ savanaḥ śubhra eva ca ||
5.34.12
svāyambhuvasya putrāste manordaśa mahātmanaḥ |
kīrtitā muniśārdūla tatrendro yajña ucyate ||
5.34.13
prathamaṃ kathitaṃ tāta divyaṃ manvataraṃ tathā |
dvitīyaṃ te pravakṣyāmi tannibodha yathātatham ||
5.34.14
ūrjastambhaḥ parastambha ṛṣabho vasumāṃstathā |
jyotiṣmān dyutimāṃścaiva rociṣmān saptamastathā ||
5.34.15
ete maharṣayo jñeyāstatrendro rocanastathā |
devāśca tuṣitā nāma smṛtāḥ svārociṣeṃ'tare ||
5.34.16
harighnaḥ sukṛtirjyotirayomūrtirayasmayaḥ |
prathitaśca manasyuśca nabhaḥ sūryastathaiva ca ||
5.34.17
svārociṣasya putrāste manordaśa mahātmanaḥ |
kīrtitā muniśārdūla mahāvīryaparākramāḥ ||
5.34.18
dvitīyametatkathitaṃ mune manvantaraṃ mayā |
tṛtīyaṃ tava vakṣyāmi tannibodha yathātatham ||
5.34.19
vasiṣṭhaputrāḥ saptāsanvāsiṣṭhā iti viśrutāḥ |
hiraṇyagarbhasya sutā ūrjā nāma mahaujasaḥ ||
5.34.5.34.20
ṛṣayo'tra samākhyātāḥ kīrtyamānānnibodha me |
auttameyā ṛṣiśreṣṭha daśa putrā manoḥ smṛtāḥ ||
5.34.21
iṣa ūrjita ūrjaśca madhurmādhava eva ca |
śuciḥ śukravahaścaiva nabhaso nabha eva ca ||
5.34.22
ṛṣabhastatra devāśca satyavedaśrutādayaḥ |
tatrendraḥ satyajinnāma trailokyādhipatirmune ||
5.34.23
tṛtīyametatparamaṃ manvataramudāhṛtam |
manvataraṃ caturthaṃ te kathayāmi mune śṛṇu ||
5.34.24
gārgyaḥ pṛthustathā vāgmī jayo dhātā kapīnakaḥ |
kapīvān sapta ṛṣayaḥ satyā devagaṇāstathā ||
5.34.25
tatrendrastriśikho jñeyo manuputrānmune śṛṇu |
dyūtipotaḥ sautapasyastapaḥ śūlaśca tāpanaḥ ||
5.34.26
taporatirakalmāṣo dhanvī khaḍgī mahānṛṣiḥ |
tāmasasya smṛtā ete daśa putrā mahāvratāḥ ||
5.34.27
tāmasasyāntaraṃ caiva manorme kathitaṃ tava |
caturthaṃ pañcamaṃ tāta śṛṇu manvantaraṃ param ||
5.34.28
devabāhurjayaścaiva munirvedaśirāstathā |
hiraṇyaromā parjanya ūrdhvabāhuśca somapāḥ ||
5.34.29
satyanetraratāścānye ete saptarṣayo'pare |
devāśca bhūtarajasastapaḥprakṛtayastathā ||
5.34.5.34.30
tatrendro vibhunāmā ca trailokyādhipatistathā |
raivatākhyo manustatra jñeyastāmasasodaraḥ ||
5.34.31
arjunaḥ paṅktivindhyo vā dayāyāstanayāmune |
mahatā tapasā yuktā merupṛṣṭhe vasanti hi ||
5.34.32
ruceḥ prajāpatiḥ putro raucyo nāma manuḥ smṛtaḥ |
bhūtyā cotpādito devyāṃ bhautyo nāmābhavatsutaḥ ||
5.34.33
anāgatāśca saptaite kalpe'smin manavaḥ smṛtāḥ |
anāgatāśca saptaiva smṛtā divi maharṣayaḥ ||
5.34.34
kaśyapo'trirvasiṣṭaśca viśvāmitro'tha gautamaḥ |
jamadagnībharadvājaḥ satraite ṝṣyaḥ smṛtāḥ ||
5.34.35
rāmo vyāsastathātreyo dīptimānsubahuśrutaḥ |
bharadvājastathā drauṇiraśvatthāmā mahādyutiḥ ||
5.34.36
gautamasyātmajaścaiva śaradvān gautamaḥ kṛpaḥ |
kauśiko gālavaścaiva ruruḥ kaśyapa eva ca ||
5.34.37
ete sapta mahātmāno bhaviṣyā munisattamāḥ |
devāścānāgatāstatra trayaḥ proktāḥ svayambhuvā ||
5.34.38
mārīceścaiva putrāste kaśyapasya mahātmanaḥ |
teṣāṃ virocanasuto balirindro bhaviṣyati ||
5.34.39
viṣāṃṅgaścāvanīvāṃśca sumanto dhṛtimānvasuḥ |
sūriḥ surākhyo viṣṇuśca rājā sumatireva ca ||
5.34.5.34.40
sāvarṇeśca manoḥ putrā bhaviṣyā daśa śaunaka |
ihāṣṭamaṃ hi kathitaṃ navamaṃ cāntaraṃ śṛṇu ||
5.34.41
prathamaṃ dakṣasāvarṇi pravakṣyāmi manuṃ śṛṇu |
medhātithiśca paulastyo vasuḥ kaśyapa eva ca ||
5.34.42
jyotiṣmān bhārgavaścaiva dhṛtimānaṅgirāstathā |
savanaścaiva vāsiṣṭha ātreyo havya eva ca ||
5.34.43
pulahaḥ sapta ityete ṛṣayo rauhite'ntare |
devatānāṃ gaṇāstatra traya eva mahāmune ||
5.34.44
dakṣaputrasya putrāste rohitasya prajāpateḥ |
dhṛṣṭaketurdīptaketuḥ pañcahasto nirākṛtiḥ ||
5.34.45
pṛthuśravā bhūridyumno ṛcīko bṛhato gayaḥ |
prathamasya tu sāvarṇernava putrā mahaujasaḥ ||
5.34.46
daśame tvatha paryāye dvitīyasyāntare manoḥ |
haviṣmān paulahaścaiva prakṛtiścaiva bhārgavaḥ ||
5.34.47
āpomuktistathātreyo vāsiṣṭhaścāvyayaḥ smṛtaḥ |
paulastyaḥ prayatiścaiva bhāmāraścaiva kāśyapaḥ ||
5.34.48
aṅgirānenasaḥ satyaḥ saptaite paramarṣayaḥ |
devatānāṃ gaṇāścāpi dviṣimantaśca ye smṛtāḥ ||
5.34.49
teṣāmindraḥ smṛtaḥ śambhustvayameva maheśvaraḥ |
akṣatvānuttamaujāśca bhūriṣeṇaśca vīryavān ||
5.34.5.34.50
śatānīko nirāmitro vṛṣaseno jayadrathaḥ |
bhūridyumnaḥ suvarcārcirdaśa tvete manoḥ sutāḥ ||
5.34.51
ekādaśe tu paryāye tṛtīyasyāntare manoḥ |
tasyāpi sapta ṛṣayaḥ kīrtyamānānnibodha me ||
5.34.52
haviṣmān kaśyapaścāpi vapuṣmāṃścaiva vāruṇaḥ |
ātreyo'tha vasiṣṭhaśca hyanayastvaṅgirāstathā ||
5.34.53
cārudhṛṣyaśca paulastyo niḥsvaro'gnistu taijasaḥ |
saptaite ṛṣayaḥ proktāstrayo devagaṇāḥ smṛtāḥ ||
5.34.54
brahmaṇastu sutāste hi ta ime vaidhṛtāḥ smṛtāḥ |
sarvagaśca suśarmā ca devānīkastu kṣemakaḥ ||
5.34.55
dṛḍheṣuḥ khaṇḍako darśaḥ kuhurbāhurmanoḥ smṛtāḥ |
sāvarṇasya tu putrā vai tṛtīyasya nava smṛtāḥ ||
5.34.56
caturthasya tu sāvarṇerṛṣīnsapta nibodha me |
dyutirvasiṣṭhaputraśca ātreyaḥ sutapāstathā ||
5.34.57
aṅgirāstapaso mūrtistapasvī kaśyapastathā |
tapodhanaśca paulastyaḥ pulahaśca taporatiḥ ||
5.34.58
bhārgavaḥ saptamasteṣāṃ vijñeyaḥ tapaso nidhiḥ |
pañca devagaṇāḥ proktā mānasā brahmaṇaḥ sutāḥ ||
5.34.59
ṛtadhāmā tadindro hi trilokī rājyakṛtsukhī |
dvādaśe caiva paryāye bhāvye raucyāntare mune ||
5.34.5.34.60
aṅgirāścaiva dhṛtimān paulastyo havyavāṃstu yaḥ |
paulahastattvadarśī ca bhārgavaśca nirutsavaḥ ||
5.34.61
niṣprapañcastathātreyo nirdehaḥ kaśyapastathā |
sutapāścaiva vāsiṣṭhaḥ saptaivaite maharṣayaḥ ||
5.34.62
traya eva gaṇāḥ proktā devatānāṃ svayambhuvā |
divaspatistamindro vai vicitraścitra eva ca ||
5.34.63
nayo dharmo dhṛtondhraśca sunetraḥ kṣatravṛddhakaḥ |
nirbhayaḥ sutapā droṇo mano raucyasya te sutāḥ ||
5.34.64
manustrayodaśo bhāvyo devasāvarṇirātmavān citrasenavicitrādyā devasāvarṇidehajāḥ ||
5.34.65
devāḥ sukarmasutrāmasaṃjñā indro divaspatiḥ nirmokatattvadarśādyā bhaviṣyantyuṣayastadā ||
5.34.66
caturdaśe tu paryāye bhautyasyaivāntare manoḥ |
āgnīdhraḥ kāśyapaścaiva paulastyo māgadhaśca yaḥ ||
5.34.67
bhārgavo'pyativāhyaśca śucirāṅgirasastathā |
yuktaścaiva tathātreyaḥ śukro vāśiṣṭha eva ca ||
5.34.68
ajitaḥ pulahaścaiva hyantyāḥ saptarṣayaśca te |
pavitrāścākṣuṣā devāḥ śucirindro bhaviṣyati ||
5.34.69
eteṣāṃ kalya utthāya kīrtanātsukhamedhate |
atītānāgatānāṃ vai maharṣīṇāṃ naraiḥ sadā ||
5.34.5.34.70
devatānāṃ gaṇāḥ proktāḥ śṛṇu pañca mahāmune |
turaṅgabhīrurbudhnaśca tanugro'nugra eva ca ||
5.34.71
atimānī pravīṇaśca viṣṇuḥ saṅkrandanastathā |
tejasvī sabalaścaiva bhautyastvete manoḥ sutā ||
5.34.72
bhaumasyaivādhikāre vai pūrṇe kalpastu pūryate |
ityete'nāgatātītā manavaḥ kīrtitā mayā ||
5.34.73
uktāḥ sanatkumāreṇa vyāsāyāmitatejasā |
pūrṇe yugasahasrānte paripālya svadharmataḥ ||
5.34.74
prajābhistapasā yuktā brahmalokaṃ vrajanti te |
yugāni sapratistvekaṃ sāgrāṇyantaramucyate ||
5.34.75
caturdaśaite manavaḥ kīrtitāḥ kīrtivardhanāḥ |
manvantareṣu sarveṣu saṃhārānte punarbhavaḥ ||
5.34.76
na śakyamantaraṃ teṣāṃ vaktuṃ varṣaśatairapi |
pūrṇe śatasahasre tu kalpo niḥśeṣa ucyate ||
5.34.77
tatra sarvāṇi bhūtāni dagdhānyādityaraśmibhiḥ |
brahmāṇamagrataḥ kṛtvā sadādityagaṇairmune ||
5.34.78
praviśanti suraśreṣṭha hariṃ nārāyaṇaṃ param |
sraṣṭāraṃ sarvabhūtānāṃ kalpānteṣu punaḥpunaḥ ||
5.34.71_2
bhūyo'pi bhagavān rudraḥ saṃhartā kāla eva hi |
kalpānte tatpravakṣyāmi manorvaivasvatasya vai ||
5.34.5.34.80
iti te kathitaṃ sarvaṃ manvantarasamudbhavam |
visargaṃ puṇyamākhyānaṃ dhanyaṃ kulavivarddhanam ||
5.34.5.34.80.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ sarvamanvatarānurkārtanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ ||
5.34.5.34.80.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.34.5.34.80.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.34.5.34.80.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (5)
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Puruṣārthasudhānidhi — Sāyaṇācārya, Sanskrit