Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.37: saptatriṃśo'dhyāyaḥ | manuvaṃśavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.37

Language
Sanskrit

Contents

saptatriṃśo'dhyāyaḥ | manuvaṃśavarṇanam

5.37.1

sūta uvāca |
pūrvatastu manorjajñe ikṣvākurghrāṇataḥ sutaḥ |
tasya putraśataṃ tvāsīdikṣvākorbhūridakṣiṇam ||

5.37.2

teṣāṃ purastādabhavannāryāvarte nṛpā dvijāḥ |
teṣāṃ vikukṣirjyeṣṭhastu so'yodhyāyāṃ nṛpo'bhavat ||

5.37.3

tatkarma śṛṇu tatprītyā yajjātaṃ vaṃśato vidheḥ |
śrāddhakarmaṇi coddiṣṭo hyakṛte śrāddhakarmaṇi ||

5.37.4

bhakṣayitvā śaśaṃ śīghraṃ śaśādatvamato gataḥ |
ikṣvākuṇā parityaktaḥ śaśādo vanamāviśat ||

5.37.5

ikṣvākau saṃsthite rājā vasiṣṭhavacanādabhūt |
śakunipramukhāstasya putrāḥ pañcadaśa smṛtāḥ ||

5.37.6

uttarāpathadeśasya rakṣitāro mahīkṣitaḥ |
ayodhasya tu dāyādaḥ kakutstho nāma vīryavān ||

5.37.7

arinābhaḥ kakutsthasya pṛthuretasya vai sutaḥ |
viṣṭarāśvaḥ pṛthoḥ putrastasmādindraḥ prajāpatiḥ ||

5.37.8

indrasya yuvanāśvastu śrāvastasya prajāpatiḥ |
jajñe śrāvastakaḥ prājñaḥ śrāvastī yena nirmitā |
śrāvastasya tu dāyādo bṛhadaśvo mahāyaśāḥ ||

5.37.9

yuvanāśvaḥ sutastasya kuvalāśvaśca tatsutaḥ |
sa hi dhundhuvadhādbhūto dhundhumāro nṛpottamaḥ ||

5.37.10

kuvalāśvasya putrāṇāṃ śatamuttamadhanvinām |
babhūvātha pitā rājye kuvalāśvaṃ nyayojayat ||

5.37.11

putrasaṅkrāmitaśrīko vanaṃ rājā samāviśat |
tamuttaṅko'tha rājarṣiḥ prayāntaṃ pratyavārayat ||

5.37.12

uttaṅka uvāca |
bhavatā rakṣaṇaṃ kāryaṃ pṛthivyā dharmataḥ śṛṇu |
tvayā hi pṛthivī rājan rakṣyamāṇā mahātmanā ||

5.37.13

bhaviṣyati nirudvignā nāraṇyaṃ gantumarhasi |
mamāśramasamīpe tu sameṣu marudhanvasu ||

5.37.14

samudravālukāpūrṇe dānavo baladarpitaḥ |
devatānāmavadhyo hi mahākāyo mahābalaḥ ||

5.37.15

antarbhūmigatastatra vālukāntarhitaḥ sthitaḥ |
rākṣasasya madhoḥ putro dhundhunāmā sudāruṇaḥ ||

5.37.16

śete lokavināśāya tapa āsthāya dāruṇam |
saṃvatsarasya paryante sa niśvāsaṃ vimuñcati ||

5.37.17

yadā tadā bhūścalati saśailavanakānanā |
savisphuliṅgaṃ sāṅgāraṃ sadhūmamatidāruṇam ||

5.37.18

tena rāyanna śaknomi tasminn sthātuṃ sva āśrame |
taṃ māraya mahābāho lokānāṃ hitakāmyayā ||

5.37.19

lokāḥ svasthā bhavantvadya tasmin vinihate tvayā |
tvaṃ hi tasya vadhāyaiva samarthaḥ pṛthivīpate ||

5.37.20

viṣṇunā ca varo datto mahya pūrvayuge'nagha |
tejasā svena te viṣṇusteja āpyāyayiṣyati ||

5.37.21

pālane hi mahān dharmaḥ prajānāmiha dṛśyate |
na tathā dṛśyate'raṇye mā te'bhūd buddhirīdṛśī ||

5.37.22

īdṛśo na hi rājendra kvaciddharmaḥ pravidyate |
prajānāṃ pālane yādṛk purā rājarṣibhiḥ kṛtaḥ ||

5.37.23

sa evamukto rājarṣiruttaṅkena mahātmanā |
kuvalāśvaṃ sutaṃ prādāttasmai dhundhunivāraṇe ||

5.37.24

bhagavannyastaśastro'hamayaṃ tu tanayo mama |
bhaviṣyati dvijaśreṣṭha dhundhumāro na saṃśayaḥ ||

5.37.25

ityuktvā putramādiśya yayau sa tapase nṛpaḥ |
kuvalāśvaśca sottaṅko yayau dhundhuvinigrahe ||

5.37.26

tamāviśattadā viṣṇurbhagavāṃstejasā prabhuḥ |
uttaṅkasya niyogādvai lokānāṃ hitakāmyayā ||

5.37.27

tasminprayāte durdharṣe divi śabdo mahānabhūt |
eṣa śrīmānnṛpasuto dhundhumāro bhaviṣyati ||

5.37.28

divyairmālyaiśca taṃ devāḥ samantātsamavārayan |
praśaṃsāṃ cakrire tasya jaya jīveti vādinaḥ ||

5.37.29

sa gatvā jayatāṃ śreṣṭhastanayaiḥ saha pārthivaḥ |
samudraṃ khanayāmāsa vālukārṇavamadhyataḥ ||

5.37.30

nārāyaṇasya viprarṣestejasāpyāyitastu saḥ |
babhūva sumahātejā bhūyo balasamanvitaḥ ||

5.37.31

tasya putraiḥ khanadbhistu vālukāntargatastu saḥ |
dhundhurāsādito brahman diśamāśritya paści mām ||

5.37.32

mukhajenāgninā krodhāllokān saṃvartayanniva |
vāri susrāva vegena vidhoḥ kadhirivodaye ||

5.37.33

tato'nalairabhihataṃ dagdhaṃ putraśataṃ hi tat |
traya evāvaśiṣṭāśca teṣu madhye munīśvara ||

5.37.34

tataḥ sa rājā viprendra rākṣasaṃ taṃ mahābalam |
āsasāda mahātejā dhundhuṃ vipravināśanam ||

5.37.35

tasya vārimayaṃ vegamāpīya sa narādhipaḥ |
vahnibāṇena vahniṃ tu śamayāmāsa vāriṇā ||

5.37.36

taṃ nihatya mahākāyaṃ balenodakarākṣasam |
uttaṅkasyekṣayāmāsa kṛtaṃ karma narādhipaḥ ||

5.37.37

uttaṅkastu varaṃ prādāttasmai rājñe mahāmune |
adadaccākṣayaṃ vittaṃ śatrubhiścāparājayam ||

5.37.38

dharme matiṃ ca satataṃ svarge vāsaṃ tathākṣayam |
putrāṇāṃ cākṣayaṃ lokaṃ rakṣasā ye tu saṃhatāḥ ||

5.37.39

tasya putrāstrayaḥ śiṣṭāḥ dṛḍhāśvaḥ śreṣṭha ucyate |
haṃsāśvakapilāśvau ca kumārau tatkanīyasau ||

5.37.40

dhaundhumārirdṛḍhāśvo yo haryaśvastasya cātmajaḥ |
haryaśvasya nikumbho'bhūtputro dharmarataḥ sadā ||

5.37.41

saṃhatāśvo nikumbhasya putro raṇaviśāradaḥ |
akṣāśvaśca kṛtāśvaśca saṃhatāśvasutau dvijāḥ ||

5.37.42

tasya haimavatī bhāryā satāṃ mānyā dṛṣadvatī |
vikhyātā triṣu lokeṣu putrastasyāḥ prasenajit ||

5.37.43

lebhe prasenajidbhāryāṃ gaurīṃ nāma pativratām |
abhiśaptā tu sā bhartrā nadī sā bāhudā kṛtā ||

5.37.44

tasya putro mahānāsīdyuvanāśvo mahīpatiḥ |
māndhātā yuvanāśvasya triṣu lokeṣu viśrutaḥ ||

5.37.45

tasya caitrarathī bhāryā śaśabindusutā'bhavat |
pativratā ca jyeṣṭhā ca bhrātṝṇāmayutasya sā ||

5.37.46

tasyāmutpādayāmāsa māndhātā dvau sutau tadā |
purukutsaṃ ca dharmajñaṃ mucukundaṃ ca dhārmikam ||

5.37.47

purukutsasutastvāsīdvidvāṃstrayyāruṇiḥ kaviḥ |
tasya satyavrato nāma kumāro'bhūnmahābalī ||

5.37.48

pāṇigrahaṇamantrāṇāṃ vighraṃ cakre mahātmabhiḥ |
yena bhāryā hṛtā pūrvaṃ kṛtodvāhaḥ parasya vai ||

5.37.49

balātkāmācca mohācca saṃharṣācca yadotkaṭāt |
jahāra kanyāṃ kāmācca kasyacitpuravāsinaḥ ||

5.37.50

adharmasaṅginaṃ taṃ tu rājā trayyāruṇistyajan |
apadhvaṃseti bahuśo'vadatkrodhasamanvitaḥ ||

5.37.51

pitaraṃ so'bravīnd duṣṭaḥ kva gacchāmīti vai tadā |
vasa śvapākanikaṭe rājā prāheti taṃ tadā ||

5.37.52

sa hi satyavratastena śvapākavasathāntike |
pitrā tyakto'vasadvīro dharmapālena bhūbhujā ||

5.37.53

tatastrayyāruṇī rājā viraktaḥ putrakarmaṇā |
sa śaṅkaratapaḥ kartuṃ sarvaṃ tyaktvā vanaṃ yayau ||

5.37.54

tatastasya svaviṣaye nāvarṣatpākaśāsanaḥ |
samā dvādaśa viprarṣe tenādharmeṇa vai tadā ||

5.37.55

dārāṃstasya tu viṣaye viśvāmitro mahātapāḥ |
santyajya sāgarānūpe cacāra vipulaṃ tapaḥ ||

5.37.56

tasya patnī gale baddhvā madhyamaṃ putramaurasam |
śeṣasya bharaṇārthāya vyakrīṇādgośatena ca ||

5.37.57

tāṃ tu dṛṣṭvā gale baddhaṃ vikrīṇantīṃ svamātmajam |
maharṣiputraṃ dharmātmā mocayāmāsa taṃ tadā ||

5.37.58

satyavrato mahābāhurbharaṇaṃ tasya cākarot |
viśvāmitrasya tuṣṭyarthamanukrośārthameva ca ||

5.37.59

tadārabhya sa putrastu viśvāmitrasya vai muneḥ |
abhavadgālavo nāma galabandhānmahātapāḥ ||

5.37.59.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ manuvaṃśavarṇanannāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ ||

5.37.59.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.37.59.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.37.59.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (5)