Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.41: ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | saptavyādhagativarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.41

Language
Sanskrit

Contents

ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | saptavyādhagativarṇanam

5.41.1

sanatkumāra uvāca |
sapta te tapatāṃ śreṣṭha svarge pitṛgaṇāḥ smṛtāḥ |
catvāro mūrttimanto vai trayaścaiva hyamūrtayaḥ ||

5.41.2

tānyajante devagaṇā ādyā viprādayastathā |
āpyāyayanti te pūrvaṃ somaṃ yogabalena vai ||

5.41.3

tasmācchrāddhāni deyāni yogināṃ tu viśeṣataḥ |
sarveṣāṃ rājataṃ pātramathavā rajatānvitam ||

5.41.4

dattaṃ svadhāṃ purodhāya śrāddhaṃ prīṇāti vai pitṛn |
vahnerāpyāyanaṃ kṛtvā somasya tu yamasya vai ||

5.41.5

udagāyanamapyagnāvagnyabhāve'psu vā punaḥ |
pitṝnprīṇāti yo bhaktyā pitaraḥ prīṇayanti tam ||

5.41.6

yacchanti pitaraḥ puṣṭiṃ prajāśca vipulāstathā |
svargamārogyavṛddhiṃ ca yadanyadapi cepsitam ||

5.41.7

devakāryādapi mune pitṛkāryaṃ viśiṣyate |
pitṛbhakto'si viprarṣe tena tvamajarāmaraḥ ||

5.41.8

na yogena gatiḥ sā tu pitṛbhaktasya yā mune |
pitṛbhaktirviśeṣeṇa tasmātkāryā mahāmune ||

5.41.9

mārkaṇḍeya uvāca |
evamuktvāśu deveśo devānāmapi durlabham |
cakṣurdattvā savijñānaṃ jagāma yaugikīṃ gatim ||

5.41.10

śṛṇu bhīṣma purā bhūyo bhāradvājātmajā dvijāḥ |
yogadharmamanuprāpya bhraṣṭā duścaritena vai ||

5.41.11

vāgduṣṭaḥ krodhano hiṃsraḥ piśunaḥ kavireva ca |
khasṛṣaḥ pitṛvartī ca nāmabhiḥ karmabhistathā ||

5.41.12

kauśikasya sutāstāta śiṣyā gargasya cābhavan |
pitaryuparate sarve pravasantastadābhavan ||

5.41.13

viniyogād gurostasya gāṃ dogdhrīṃ samakālayan |
samānavatsāṃ kapilāṃ sarve'nyāyāgatāstadā ||

5.41.14

teṣāṃ pathi kṣudhārtānāṃ bālyānmohācca bhārata |
krūrā buddhiḥ samutpannā tāṃ gāṃ vai hiṃsituṃ tadā ||

5.41.15

tāṃ kaviḥ khasṛpaścaiva yācete naiti vai tadā |
na cāśakyāstu tābhyāṃ vā tadā vārayituṃ nijāḥ ||

5.41.16

pitṛvartī tu yasteṣāṃ nityaṃ śrāddhāhniko dvijaḥ |
sa sarvānabravītkopāt pitṛbhaktisamanvitaḥ ||

5.41.17

yadyaśakyaṃ prakartavyaṃ pitṛnuddiśya sādhyatām |
prakurvanto hi śrāddhaṃ tu sarva eva samāhitāḥ ||

5.41.18

evameṣā ca gaurdharmaṃ prāpsyate nātra saṃśayaḥ |
pitṝnabhyarcya dharmeṇa nādharmo no bhaviṣyati ||

5.41.19

evamuktāśca te sarve prokṣayitvā ca gāṃ tadā |
pitṛbhyaḥ kalpayitvā tu hyupāyuñjata bhārata ||

5.41.20

upayujya ca gāṃ sarve gurostasya nyavedayan |
śārdūlena hatā dhenurvatsā vai gṛhyatāmiti ||

5.41.21

ārjavātsa tu taṃ vatsaṃ pratijagrāha vai dvijaḥ |
mithyopacārataḥ pāpamabhūtteṣāṃ ca goghnatām ||

5.41.22

tataḥ kālena kiyatā kāladharmamupāgatāḥ |
te sapta bhrātarastāta babhūvuḥ svāyuṣaḥ kṣaye ||

5.41.23

te vai krūratayā haiṃstryātsvānāryatvād gurostathā |
ugrahiṃsāvihārāśca jātāḥ sapta sahodarāḥ ||

5.41.24

lubdhakasya sutāstāvad balavanto manasvinaḥ |
jātā vyādhā daśārṇeṣu sapta dharmavicakṣaṇāḥ ||

5.41.25

svadharmaniratāḥ sarve mṛgā mohavivarjitāḥ |
āsannudvegasaṃvignā ramye kālañjare girau ||

5.41.26

tamevārthamanudhyāya jñātismaraṇasambhavam |
āsanvanacarāḥ kṣāntā nirdvandvā niṣparigrahāḥ ||

5.41.27

te sarve śubhakarmāṇaḥ saddharmāṇo vanecarāḥ |
vidharmācaraṇairhīnā jātismaraṇasiddhayaḥ ||

5.41.28

pūrvajātiṣu yo dharmaḥ śruto gurukuleṣu vai |
tathaiva cāsthitā buddhiḥ saṃsāre'pi nivartane ||

5.41.29

girimadhye jahuḥ prāṇām̐llabdhāhārāstapasvinaḥ |
teṣāṃ tu patitānāṃ ca yāni sthānāni bhārata ||

5.41.30

tathaivādyāpi dṛśyante girau kālañjare nṛpa |
karmaṇā tena te jātāḥ śubhāśubhavivarjakāḥ ||

5.41.31

śubhācchubhatarāṃ yoniṃ cakravākatvamāgatāḥ |
śubhe deśe śaradvīpe saptaivāsañjalaukasaḥ ||

5.41.32

tyaktvā sahacarīdharmaṃ munayo dharmadhāriṇaḥ |
niḥsaṅgo nirmamaśśānto nirdvandvo niṣparigrahaḥ ||

5.41.33

nivṛttinirvṛtaścaiva śakunā nāmataḥ smṛtāḥ |
te brahmacāriṇaḥ sarve śakunā dharmacāriṇaḥ ||

5.41.34

jātismarāḥ susaṃvṛddhāḥ saptaiva brahmacāriṇaḥ |
sthitā ekatra saddharmā vikārarahitāḥ sadā ||

5.41.35

viprayonau tu yanmohānmithyāpacaritaṃ gurau |
tiryagyonau tathā janma śrāddhājjñānaṃ ca lebhire ||

5.41.36

tathā tu pitṛkāryārthaṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ vyavasthitaiḥ |
tadā jñānaṃ ca jātiṃ ca kramātprāptaṃ guṇottaram ||

5.41.37

pūrvajātiṣu yadbrahma śrutaṃ gurukuleṣu vai |
tathaiva saṃsthita jñānaṃ tasmājjñānaṃ samabhyaset ||

5.41.38

sumanāśca suvākchuddhaḥ pañcamaśchidradarśakaḥ |
svatantraśca suyajñaśca kulīṅgā nāmataḥ smṛtāḥ ||

5.41.39

teṣāṃ tatra vihaṅgānāṃ caratāṃ dharmacāriṇām |
suvṛttamabhavattatra tacchṛṇuṣva mahāmune ||

5.41.40

nīpānāmīśvaro rājā prabhāveṇa samanvitaḥ |
śrīmānantaḥpuravṛto vanaṃ tatrāviveśa ha ||

5.41.41

svatantraścakravākaḥ sa spṛhayāmāsa taṃ nṛpam |
dṛṣṭvā yāntaṃ sukhopetaṃ rājyaśobhāsamanvitam ||

5.41.42

yadyasti sukṛtaṃ kiñcittapo vā niyamo'pi vā |
khinno'hamupavāsena tapasā niścalena ca ||

5.41.43

tasya sarvasya pūrṇena phalenāpi kṛtena hi |
sarvasaubhāgyapātraśca bhaveyamahamīdṛśaḥ ||

5.41.44

mārkaṇḍeya uvāca |
tatastu cakravākau dvāvāsatuḥ sahacāriṇau |
āvāṃ vai sacivau syāva tava priyahitaiṣiṇau ||

5.41.45

tathetyuktvā tu tasyāsīttadā yogātmano gatiḥ |
evaṃ tau cakravākau ca svavākyaṃ pratyabhāṣatām ||

5.41.46

yasmātkarma bruvāṇastvaṃ yogadharmamavāpya tam |
evaṃ varaṃ prārthayase tasmādvākyaṃ nibodha me ||

5.41.47

rājā tvaṃ bhavitā tāta kāmpilye nagarottame |
etau te sacivau syātāṃ vyabhicārapradharṣitau ||

5.41.48

na tānūcustrayo rājyaṃ caturaḥ sahacāriṇaḥ |
sa prasādaṃ punaścakre tanmadhye sumanābravīt ||

5.41.49

antavān bhavitā śāpaḥ punaryogamavāpsyatha |
sarvasattvarutajñaśca svatantro'yaṃ bhaviṣyati ||

5.41.50

pitṛprasādādyuṣmābhiḥ samprāptaṃ sukṛtaṃ bhavet |
gāṃ prokṣayitvā dharmeṇa pitṛbhyaścopakalpitāḥ ||

5.41.51

asmākaṃ jñānasaṃyogaḥ sarveṣāṃ yogasādhanam |
idaṃ ca vākyaṃ saṃrabdhaṃ ślokamekamudāhṛtam ||

5.41.52

puruṣāntaritaṃ śrutvā tato yogamavāpsyatha |
ityuktvā sa tu mauno'bhūdvihaṅgaḥ sumanā budhaḥ ||

5.41.53

mārkaṇḍeya uvāca |
lokānāṃ svastaye tāta śantanupravarātmaja |
ityuktaṃ taccaritraṃ me kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi ||

5.41.53.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ pitṛsargavarṇanaṃ saptavyādhagativarṇanaṃ nānaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

5.41.53.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.41.53.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.41.53.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (2)