Shivapurana 5.44: catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ | vyāsotpattivarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.44
- Language
- Sanskrit
Contents
catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ | vyāsotpattivarṇanam
5.44.1
munaya ūcuḥ |
vyāsotpattiṃ mahābuddhe brūhi sūta dayānidhe |
kṛpayā parayā svāmin kṛtārthānnaḥ kuru prabho ||
5.44.2
vyāsasya jananī proktā nāmnā satyavatī śubhā |
vivāhitā tu sā devī rājñā śantanunā kila ||
5.44.3
tasyāṃ jāto mahāyogī kathaṃ vyāsaḥ parāśarāt |
sandeho'tra mahāñjātastaṃ bhavāñchettumarhati ||
5.44.4
sūta uvāca |
ekadā tīrthayātrāyāṃ vrajanyogī parāśaraḥ |
yadṛcchayāgato ramyaṃ yamunāyāstaṭaṃ śubham ||
5.44.5
niṣādamāha dharmātmā kurvantaṃ bhojanaṃ tadā |
nayasva yamunāpāraṃ jalayānena māmaram ||
5.44.6
ityukto muninā tena niṣādaḥ svasutāṃ jagau |
matsyagandhāmamuṃ bāle pāraṃ nāvā naya drutam ||
5.44.7
tāpaso'yaṃ mahābhāge dṛśyantīgarbhasambhavaḥ |
titīrṣurasti dharmābdhiścaturāmnāyapāragaḥ ||
5.44.8
iti vijñāpitā pitrā matsyagandhā mahāmunim |
saṃvāhayati naukāyāmāsīnaṃ sūryarociṣam ||
5.44.9
kālayogānmahāyogī tasyāṃ kāmāturo'bhavat |
dṛṣṭvā yo'psarasāṃ rūpaṃ na kadāpi vimohitaḥ ||
5.44.10
grahītukāmaḥ sa munirdāśakanyāṃ manoharām |
dakṣiṇena kareṇaitāmaspṛśaddakṣiṇe kare ||
5.44.11
tamuvāca viśālākṣī vacanaṃ smitapūrvakam |
kimidaṃ kriyate karma vācaṃyamavigarhitam ||
5.44.12
vasiṣṭhasya kule ramye tvaṃ jāto'si mahāmate |
niṣādajā tvahaṃ brahman kathaṃ saṅgo ghaṭeta nau ||
5.44.13
durlabhaṃ mānuṣaṃ janma brāhmaṇatvaṃ viśeṣataḥ |
tatrāpi tāpasatvaṃ ca durlabhaṃ munisattama ||
5.44.14
vidyayā vapuṣā vācā kulaśīlena cānvitaḥ |
kāmabāṇavaśaṃ yāto mahadāścaryamatra hi ||
5.44.15
pravṛttamapyasatkarma kartumenaṃ na ko'pi ha |
bhuvi vārayituṃ śaktaḥ śāpabhītyāsya yoginaḥ ||
5.44.16
iti sañcintya hṛdaye nijagāda mahāmunim |
tāvaddhairyaṃ kuru svāminyāvattvāṃ pārayāmi na ||
5.44.17
sūta uvāca |
iti śrutvā vacastasyā yogirājaḥ parāśaraḥ |
tatyāja pāṇiṃ tarasā sindhoḥ pāraṃ gataḥ punaḥ ||
5.44.18
punarjagrāha tāṃ bālāṃ muniṃḥ kāmaprapīḍitaḥ |
kampamānā tu sā bālā tamuvāca dayānidhim ||
5.44.19
durgandhāhaṃ muniśreṣṭha kṛṣṇavarṇā niṣādajā |
bhavāṃstu paramodāravicāro yogisattamaḥ ||
5.44.20
nāvayorghaṭate saṅgo kācakāñcanayoriva |
tulyajātyākṛtikayoḥ saṅgaḥ saukhyaprado bhavet ||
5.44.21
ityuktena tayā tena kṣaṇamātreṇa kāminī |
kṛtā yojanagandhā tu ramyarūpā manoramā ||
5.44.22
punarjagrāha tāṃ bālāṃ sa muniḥ kāmapīḍitaḥ |
grahītukāmaṃ taṃ dṛṣṭvā punaḥ provāca vāsavī ||
5.44.23
rātrau vyavāyaḥ kartavyo na diveti śrutirjagau |
divāsaṅge mahāndoṣo nindā cāpi durāsadā ||
5.44.24
tasmāttāvatpratīkṣasva yāvadbhavati yāminī |
paśyanti mānavāścātra pitā me ca taṭe sthitaḥ ||
5.44.25
tayoktamidamākarṇya vacanaṃ munipuṅgavaḥ |
nīhāraṃ kalpayāmāsa sadyaḥ puṇyabalena vai ||
5.44.26
nīhāre ca samutpanne tamasā rātrisannibhe |
vyavāyacakitā bālā punaḥ provāca taṃ munim ||
5.44.27
yoginnamoghavīryastvaṃ bhuktvā gantāsi māṃ yadi |
sagarbhā syāṃ tadā svāminkā gatirme bhavediti ||
5.44.28
kanyāvrataṃ mahābuddhe mama naṣṭaṃ bhaviṣyati |
hasiṣyanti tadā lokāḥ pitaraṃ kiṃ bravīmyaham ||
5.44.29
parāśara uvāca |
rama bāle mayā sārdhaṃ svacchandaṃ kāmajai rasaiḥ |
svīyābhilāṣamākhyāhi pūrayāmyadhunā priye ||
5.44.30
madājñāsatyakaraṇānnāmnā satyavatī bhava |
vandanīyā tathāśeṣairyogibhistridaśairapi ||
5.44.31
satyavatyuvāca |
jānate na pitā mātā na vānye bhuvi mānavāḥ |
kanyādharmo na me hanyādyadi svīkuru māṃ tadā ||
5.44.32
putraśca tvatsamo nātha bhavedadbhutaśaktimān |
saugandhyaṃ sarvadāṅge me tāruṇyaṃ ca navaṃ navam ||
5.44.33
parāśara uvāca |
śṛṇu priye tavābhīṣṭaṃ sarvaṃ pūrṇaṃ bhaviṣyati |
viṣṇvaṃśasambhavaḥ putro bhavitā te mahāyaśāḥ ||
5.44.34
kiñcidvai kāraṇaṃ viddhi yato'haṃ kāmapīḍitaḥ |
dṛṣṭvā cāpsarasāṃ rūpaṃ nāmuhyanme manaḥ kvacit ||
5.44.35
mīnagandhāṃ samālakṣya tvāṃ mohavaśago'bhavam |
na bāle bhālapaṭṭastho brahmalekho'nyathā bhavet ||
5.44.36
purāṇakartā putraste vedaśākhāvibhāgakṛt |
bhaviṣyati varārohe khyātakīrtirjagattraye ||
5.44.37
ityuktvā tāṃ suramyāṅgīṃ bhuktvā yogaviśāradaḥ |
vavrāja śīghraṃ yamunājale snātvā mahāmune ||
5.44.38
sāpi garbhaṃ dadhārāśu dvādaśātmasamaprabham |
asūta sūryajādvīpe kāmadevamivātmajam ||
5.44.39
vāme kamaṇḍaluṃ bibhraddakṣiṇe daṇḍamuttamam |
piśaṅgībhirjaṭābhiśca rājito mahasāṃ cayaḥ ||
5.44.40
jātamātrastu tejasvī mātaraṃ pratyabhāṣata |
gaccha mātaryathākāmaṃ gacchāmyahamataḥ param ||
5.44.41
mātaryadā bhavetkāryaṃ tava kiñcid hṛdīpsitam |
saṃsmṛtaścāgamiṣyāmi tvadicchāpūrtihetave ||
5.44.42
ityuktvā mātṛcaraṇāvabhivādya taponidhiḥ |
jagāma ca tapaḥ kartuṃ tīrthaṃ pāpaviśodhanam ||
5.44.43
sāpi pitrantikaṃ yātā putrasnehākulā satī |
smarantī caritaṃ sūnorvarṇayantī svabhāgyakam ||
5.44.44
dvīpe jāto yato bālastena dvaipāyano'bhavat |
vedaśākhāvibhajanādvedavyāsaḥ prakīrtitaḥ ||
5.44.45
tīrtharājaṃ prathamato dharmakāmārthamokṣadam |
naimiṣaṃ ca kurukṣetraṃ gaṅgādvāramavantikām ||
5.44.46
ayodhyāṃ mathurāṃ caiva dvārakāmamarāvatīm |
sarasvatīṃ sindhusaṅgaṃ gaṅgāsāgarasaṅgamam ||
5.44.47
kāñcīṃ ca tryambakaṃ cāpi saptagodāvarītaṭam |
kālañjaraṃ prabhāsaṃ ca tathā badarikāśramam ||
5.44.48
mahālayaṃ tathoṅkārakṣetraṃ vai puruṣottamam |
gokarṇaṃ bhṛgukacchaṃ ca bhṛgutuṅgaṃ ca puṣkaram ||
5.44.49
śrīparvatāditīrthāni dhārātīrthaṃ tathaiva ca |
gatvāvagāhya vidhinā cacāra paramaṃ tapaḥ ||
5.44.50
evaṃ tīrthānyanekāni nānādeśasthitāni ha |
paryaṭankālikāsūnuḥ prāpadvārāṇasīṃ purīm ||
5.44.51
yatra viśveśvaraḥ sākṣādannapūrṇā maheśvarī |
bhaktānāmamṛtaṃ dātuṃ virājete kṛpānidhī ||
5.44.52
prāpya vārāṇasītīrthaṃ dṛṣṭvātha maṇikarṇikām |
koṭijanmārjitaṃ pāpaṃ tatyāja sa munīśvaraḥ ||
5.44.53
dṛṣṭvā liṅgāni sarvāṇi viśveśapramukhāni ca |
snātvā sarveṣu kuṇḍeṣu vāpīkūpasaraḥsu ca ||
5.44.94
natvā vināyakānsarvāngaurīḥ sarvāḥ praṇamya ca |
sampūjya kālarājaṃ ca bhairavaṃ pāpabhakṣaṇam ||
5.44.55
daṇḍanāyakamukhyāṃśca gaṇānstutvā prayatnataḥ |
ādikeśavamukhyāṃśca keśavānparitoṣya ca ||
5.44.56
lolārkamukhyasūryāṃśca praṇamya ca punaḥpunaḥ |
kṛtvā piṇḍapradānāni sarvatīrtheṣvatandritaḥ ||
5.44.57
sthāpayāmāsa puṇyātmā liṅgaṃ vyāseśvarābhidham |
yaddarśanādbhavedviprā naro vidyāsu vākpatiḥ ||
5.44.58
liṅgānyabhyarcya viśveśapramukhāni subhaktitaḥ |
asakṛccintayāmāsa kiṃ liṅgaṃ kṣiprasiddhidam ||
5.44.59
yamārādhya mahādevaṃ vidyāḥ sarvā labhemahi |
purāṇakartṛtāśaktirmamāstu yadanugrahāt ||
5.44.60
śrīmadoṅkāranāthaṃ vā kṛttivāseśvaraṃ kimu |
kedāreśaṃ tu kāmeśaṃ candreśaṃ vā trilocanam ||
5.44.61
kāleśaṃ vṛddhakāleśaṃ kalaśeśvarameva vā |
jyeṣṭheśaṃ jambukeśaṃ vā jaigīṣavyeśvaraṃ tu vā ||
5.44.62
daśāśvamedhamīśānaṃ drumacaṇḍeśameva vā |
dṛkkeśaṃ garuḍeśaṃ vā gokarṇeśaṃ gaṇeśvaram ||
5.44.63
prasannavadaneśaṃ vā dharmeśaṃ tārakeśvaram |
nandikeśaṃ nivāseśaṃ patrīśaṃ prītikeśvaram ||
5.44.64
parvateśaṃ paśupatiṃ hāṭakeśvarameva vā |
bṛhaspatīśvaraṃ vātha tilabhāṇḍeśameva vā ||
5.44.65
bhārabhūteśvaraṃ kiṃ vā mahālakṣmīśvaraṃ tu vā |
maruteśaṃ tu mokṣeśaṃ gaṅgeśaṃ narmadeśvaram ||
5.44.66
kṛṣṇeśaṃ parameśānaṃ ratneśvaramathāpi vā |
yāmuneśaṃ lāṅgalīśaṃ śrīmadviśveśvaraṃ vibhum ||
5.44.67
avimukteśvaraṃ vātha viśālākṣīśameva vā |
vyāghreśvaraṃ varāheśaṃ vidyeśvaramathāpi vā ||
5.44.68
varuṇeśaṃ vidhīśaṃ vā harikeśeśvaraṃ tu vā |
bhavānīśaṃ kapardīśaṃ kandukeśamajeśvaram ||
5.44.69
viśvakarmeśvaraṃ vātha vīreśvaramathāpi vā |
nādeśaṃ kapileśaṃ ca bhuvaneśvarameva vā ||
5.44.70
vāṣkulīśaṃ mahādevaṃ siddhīśvaramathāpi vā |
viśvedeveśvaraṃ vīrabhadreśaṃ bhairaveśvaram ||
5.44.71
amṛteśaṃ satīśaṃ vā pārvatīśvarameva vā |
siddheśvaraṃ mataṅgeśaṃ bhūtīśvaramathāpi vā ||
5.44.72
āṣāḍhīśaṃ prakāśeśaṃ koṭirudreśvaraṃ tathā |
madālaseśvaraṃ caiva tilaparṇeśvaraṃ kimu ||
5.44.73
kiṃ vā hiraṇyagarbheśaṃ kiṃ vā śrīmadhyameśvaram |
ityādi koṭiliṅgānāṃ madhye'haṃ kimupāśraye ||
5.44.74
iti cintāturo vyāsaḥ śivabhaktiratātmavān |
kṣaṇaṃ vicārayāmāsa dhyānasusthiracetasā ||
5.44.75
āṃ jñātaṃ vismṛtaṃ tāvanniṣpanno me manorathaḥ |
siddhaiḥ sampūjitaṃ liṅgaṃ dharmakāmārthamokṣadam ||
5.44.76
darśanātsparśanādyasya ceto nirmalatāmiyāt |
udghāṭitaṃ sadaivāsti dvāraṃ svargasya yatra hi ||
5.44.77
avimukte mahākṣetre siddhakṣetre hi tatparam |
yatrāste paramaṃ liṅgaṃ madhyameśvarasaṃjñakam ||
5.44.78
na madhyameśvarādanyālliṅgaṃ kāśyāṃ hi vidyate |
yaddarśanārthamāyānti devāḥ parvaṇi parvaṇi ||
5.44.79
ataḥ sevyo mahādevo madhyameśvarasaṃjñakaḥ |
asyārādhanato viprā bahavaḥ siddhimāgatāḥ ||
5.44.80
yaḥ pradhānatayā kāśyāṃ madhye tiṣṭhati śaṅkaraḥ |
svapurījana saukhyārthamato'sau madhyameśvaraḥ ||
5.44.81
tumbururnāma gandharvo devarṣirnāradastathā |
amumārādhya sampanno gānavidyāviśāradau ||
5.44.82
amumeva samārādhya viṣṇurmokṣaprado'bhavat |
brahmā viṣṇuśca rudraśca sṛṣṭipālakahārakāḥ ||
5.44.83
dhanādhīśaḥ kubero'pi vāmadevo hi śaivarāṭ |
khaṭvāṅgo nāma bhūpālo'napatyo'patyavānabhūt ||
5.44.84
apsarāścandrabhāmākhyā nṛtyantī nijabhāvataḥ |
sadehā kokilālāpā liṅgamadhye layaṃ gatā ||
5.44.85
śrīkaro gopikāsūnuḥ sevitvā madhyameśvaram |
gāṇapatyaṃ samālebhe śivasya karuṇātmanaḥ ||
5.44.86
bhārgavo gīṣpatiścobhau devau daityasurārcitau |
vidyāpāraṅgatau jātau prasādānmadhyameśituḥ ||
5.44.87
ahamapyatra sampūjya madhyameśvaramīśvaram |
purāṇakartṛtāśaktiṃ prāpsyāmi tarasā dhruvam ||
5.44.88
iti kṛtvā matiṃ dhīro vyāsaḥ satyavatīsutaḥ |
bhāgīrathyambhasi snātvā jagrāha niyamaṃ vratī ||
5.44.89
kvacitparṇāśano bhūttvā phalaśākāśanaḥ kvacit |
vātabhugjalabhuk kvāpi kvacinniraśanavratī ||
5.44.90
ityādiniyamairyogī trikālaṃ madhyameśvaram |
pūjayāmāsa dharmātmā nānāvṛkṣodbhavaiḥ phalaiḥ ||
5.44.91
itthaṃ bahutithe kāle vyatīte kālikāsutaḥ |
snātvā tripathagātoye yāvadāyāti sa prage ||
5.44.92
madhyameśvaramīśānaṃ bhaktābhīṣṭavarapradam |
tāvaddadarśa puṇyātmā madhye liṅgaṃ maheśvaram ||
5.44.93
umābhūṣitavāmāṅgaṃ vyāghracarmottarīyakam |
jaṭājūṭacaladgaṅgātaraṅgaiścāruvigraham ||
5.44.94_2
lasacchāradabālenducandrikācandritālakam |
bhasmoddhūlitasarvāṅgaṃ karpūrārjunavigraham ||
5.44.95
karṇāntāyatanetraṃ ca vidrumāruṇadacchadam |
pañcavarṣākṛtiṃ bālaṃ bālakocitabhūṣaṇam ||
5.44.96
dadhānaṃ koṭikandarpadarpahāniṃ tanudyutim |
nagraṃ prahasitāsyābjaṃ gāyantaṃ sāma līlayā ||
5.44.97
karuṇāpārapāthodhiṃ bhaktavatsalanāmakam |
āśutoṣamumākāntaṃ prasādasumukhaṃ haram ||
5.44.98
samālokya stutiṃ cakre premagadgadayā girā |
yogināmapyagamyaṃ taṃ dīnabandhuṃ cidātmakam ||
5.44.99
vedavyāsa uvāca |
devadeva mahābhāga śaraṇāgatavatsala |
vāṅmanaḥkarmaduṣprāpa yogināmapyagocara ||
5.44.100
mahimānaṃ na te vedā vidāmāsurumāpate |
tvameva jagataḥ kartā dhartā hartā tathaiva ca ||
5.44.101
tvamādyaḥ sarvadevānāṃ saccidānanda īśvaraḥ |
nāmagotre na vā te staḥ sarvajño'si sadāśiva ||
5.44.102
tvameva paramaṃ brahma māyāpāśanivartakaḥ |
guṇatrayairna liptastvaṃ padmapatramivāmbhasā ||
5.44.103
na te janma na vā śīlaṃ na deśo na kulaṃ ca te |
itthambhūto'pīśvarastvaṃ trilokyāḥ kāmamāvaheḥ ||
5.44.104
na brahmā na ca lakṣmīśo na ca sendrā divaukasaḥ |
na yogīndrā vidustattvaṃ yasya taṃ tvāmupāsmahe ||
5.44.105
tvattaḥ sarvaṃ tvaṃ hi sarvaṃ gaurīśastvaṃ purāntakaḥ |
tvaṃ bālastvaṃ yuvā vṛddhastaṃ tvāṃ hṛdi yunajmyaham ||
5.44.106
namastasmai maheśāya bhaktadhyeyāya śambhave |
purāṇapuruṣāyāddhā śaṅkarāya parātmane ||
5.44.107
iti stutvā kṣitau yāvaddaṇḍavannipapāta saḥ |
tāvatsa bālo hṛṣṭātmā vedavyāsamabhāṣata ||
5.44.108
varaṃ vṛṇīṣva bho yoginyaste manasi vartate |
nādeyaṃ vidyate kiñcidbhaktādhīno yato'smyaham ||
5.44.109
tata utthāya hṛṣṭātmā munirvyāso mahātapāḥ |
pratyabravītkimajñātaṃ sarvajñasya tava prabho ||
5.44.110
sarvāntarātmā bhagavān śarvaḥ sarvaprado bhavān |
yāñcāṃ pratiniyuṅkte māṃ kimīśo dainyakāriṇīm ||
5.44.111
iti śrutvā vacastasya vyāsasyāmalacetasaḥ |
śuci smitvā mahādevo bālarūpadharo'bravīt ||
5.44.112
bāla uvāca |
tvayā brahmavidāṃ śreṣṭha yo'bhilāṣaḥ kṛto hṛdi |
acireṇaiva kālena sa bhaviṣyatyasaṃśayaḥ ||
5.44.113
kaṇṭhe sthitvā tava brahmannantaryāmyahamīśvaraḥ |
setihāsapurāṇāni samyaṅnirmāpayāmyaham ||
5.44.114
abhilāṣāṣṭakaṃ puṇyaṃ stotrametattvayeritam |
varṣaṃ trikālaṃ paṭhanātkāmadaṃ śambhusadmani ||
5.44.115
etatstotrasya paṭhanaṃ vidyābuddhivivardhanam |
sarvasampatkaraṃ proktaṃ dharmadaṃ mokṣadaṃ nṛṇām ||
5.44.116
prātarutthāya susnāto liṅgamabhyarcya śāṅkaram |
varṣaṃ paṭhannidaṃ stotraṃ mūrkho'pi syād bṛhaspatiḥ ||
5.44.117
striyā vā puruṣeṇāpi niyamālliṅgasannidhau |
varṣaṃ japtamidaṃ stotraṃ buddhiṃ vidyāṃ ca vardhayet ||
5.44.118
ityuktvā sa mahādevo bālo liṅge nyalīyata |
vyāso'pi muñcannaśrūṇi śivapremākulo'bhavat ||
5.44.119
evaṃ labdhavaro vyāso maheśānmadhyameśvarāt |
aṣṭādaśa purāṇāni praṇināya svalīlayā ||
5.44.120
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā |
bhaviṣyaṃ nāradīyaṃ ca mārkaṇḍeyamataḥ param ||
5.44.121
āgneyaṃ brahmavaivartaṃ laiṅgaṃ vārāhameva ca |
vāmanākhyaṃ tataḥ kaurmaṃ mātsyaṃ gāruḍameva ca ||
5.44.122
skāndaṃ tathaiva brahmāṇḍākhyaṃ purāṇaṃ ca kīrtitam |
yaśasyaṃ puṇyadaṃ nṝṇāṃ śrotṝṇāṃ śāṅkaraṃ yaśaḥ ||
5.44.123
sūta uvāca |
aṣṭādaśapurāṇānāṃ pūrvaṃ nāmoditaṃ tvayā |
kuru nirvacanaṃ teṣāmidānīṃ vedavittama ||
5.44.124
vyāsa uvāca |
ayameva kṛtaḥ praśnastaṇḍinā brahmayoninā |
nandikeśvaramuddiśya sa yadāha bravīmi tat ||
5.44.124.p1
nandikeśvara uvāca |
yatra vaktā svayaṃ taṇḍin brahmā sākṣāccaturmukhaḥ ||
5.44.125
tasmād brāhmaṃ samākhyātaṃ purāṇaṃ prathamaṃ mune ||
5.44.126
padmakalpasya māhātmyaṃ tatra yasyāmudāhṛtam |
tasmātpādmaṃ samākhyātaṃ purāṇaṃ ca dvitīyakam ||
5.44.127
parāśarakṛtaṃ yattu purāṇaṃ viṣṇubodhakam |
tadeva vyāsakathitaṃ putrapitrorabhedataḥ ||
5.44.128
yatra pūrvottare khaṇḍe śivasya caritaṃ bahu |
śaivametatpurāṇaṃ hi purāṇajñā vadanti ca ||
5.44.129
bhagavatyāśca durgāyāścaritaṃ yatra vidyate |
tattu bhāgavataṃ proktaṃ nanu devīpurāṇakam ||
5.44.130
nāradoktaṃ purāṇaṃ tu nāradīyaṃ pracakṣate |
yatra vaktābhavattaṇḍin mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ ||
5.44.131
mārkaṇḍeyapurāṇaṃ hi tadākhyātaṃ ca saptamam |
agniyogāttadāgneyaṃ bhaviṣyokterbhaviṣyakam ||
5.44.132
vivartanād brahmaṇastu brahmavaivartamucyate |
liṅgasya caritoktatvātpurāṇaṃ liṅgamucyate ||
5.44.133
varāhasya ca vārāhaṃ purāṇaṃ dvādaśaṃ mune |
yatra skandaḥ svayaṃ śrotā vaktā sākṣānmaheśvaraḥ ||
5.44.134
tattu skāndaṃ samākhyātaṃ vāmanasya tu vāmanam |
kaurmaṃ kūrmasya caritaṃ mātsyaṃ matsyena kīrtitam ||
5.44.135
garuḍastu svayaṃ vaktā yattad gāruḍasaṃjñakam |
brahmāṇḍacaritoktatvād brahmāṇḍaṃ parikīrtitam ||
5.44.136
sūta uvāca |
ayameva mayā'kāri praśno vyāsāya dhīmate |
tataḥ sarvapurāṇānāṃ mayā nirvacanaṃ śrutam ||
5.44.137
evaṃ vyāsaḥ samutpannaḥ satyavatyāṃ parāśarāt |
purāṇasaṃhitāścakre mahābhāratamuttamam ||
5.44.138
parāśareṇa saṃyogaḥ punaḥ śantanunā yathā |
satyavatyā iva brahmannaḥ saṃśayitumarhasi ||
5.44.139
sakāraṇeyamutpattiḥ kathitāścaryakāriṇī |
mahatāṃ carite caiva guṇā grāhyā vicakṣaṇaiḥ ||
5.44.140
idaṃ rahasyaṃ paramaṃ yaḥ śṛṇoti paṭhatyapi |
sa sarvapāpanirmukta ṛṣiloke mahīyate ||
5.44.140.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ vyāsotpattivarṇanaṃ nāma catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||
5.44.140.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.44.140.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.44.140.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||