Shivapurana 5.46: ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | mahālakṣmyavatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.46
- Language
- Sanskrit
Contents
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ | mahālakṣmyavatāravarṇanam
5.46.1
ṛṣiruvāca |
āsīdrambhāsuro nāma daityavaṃśaśiromaṇiḥ |
tasmājjāto mahātejā mahiṣo nāma dānavaḥ ||
5.46.2
sa saṅgrāme surānsarvānnirjitya danujādhipaḥ |
cakāra rājyaṃ svarloke mahendrāsanasaṃsthitaḥ ||
5.46.3
parājitāstato devā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ |
brahmāpi tānsamādāya yayau yatra vṛṣākapī ||
5.46.4
tatra gatvā surāḥ sarve natvā śaṅkarakeśavau |
svavṛttaṃ kathāyāmāsuryathāvadanupūrvaśaḥ ||
5.46.5
bhagavantau vayaṃ sarve mahiṣeṇa durātmanā |
ujjāsitāśca svarlokānnirjitya samarāṅgaṇe ||
5.46.6
bhramāmo martyaloke'sminna labhemahiśaṃ kvacit |
kāṃ kāṃ na durdaśāṃ nītā devā indrapurogamāḥ ||
5.46.7
sūryācandramasau pāśī kubero yama eva ca |
indrāgnivātagandharvā vidyādharasucāraṇāḥ ||
5.46.8
eteṣāmapareṣāṃ ca vidheyaṃ karma so'suraḥ |
svayaṃ karoti pāpātmā daityapakṣābhayaṅkara ||
5.46.9
tasmāccharaṇamāpannāndevānnastrātumarhathaḥ |
vadhopāyaṃ ca tasyāśu cintayethāṃ yuvāṃ prabhū ||
5.46.10
iti devavacaḥ śrutvā dāmodarasatīśvarau |
cakratuḥ paramaṃ kopaṃ roṣāghūrṇitalocanau ||
5.46.11
tato'tikopapūrṇasya viṣṇoḥ śambhośca vaktrataḥ |
tathānyeṣāṃ ca devānāṃ śarīrānnirgataṃ mahaḥ ||
5.46.12
atīva mahasaḥ puñjaṃ jvalantaṃ daśadikṣu ca |
apaśyaṃstridaśāḥ sarve durgādhyānaparāyaṇāḥ ||
5.46.13
sarvadevaśarīrotthaṃ tejastadatibhīṣaṇam |
saṅghībhūyābhavannārī sākṣānmahiṣamardinī ||
5.46.14
śambhutejasa utpannaṃ mukhamasyāḥ subhāsvaram |
yāmyena bālā abhavanvaiṣṇavena ca bāhavaḥ ||
5.46.15
candramastejasā tasyāḥ stanayugmaṃ vyajāyata |
madhyamaindreṇa jaṅghorū vāruṇena babhūvatuḥ ||
5.46.16
bhūtejasā nitambo'bhūd brāhmeṇa caraṇadvayam |
ārkeṇa caraṇāṅgulyaḥ karāṅgulyaśca vāsavāt ||
5.46.17
kuberatejasā nāsā radanāśca prajāpateḥ |
pāvakīyena nayanatrayaṃ sāndhyena bhrūdvayam ||
5.46.18
ānilena śravodvandvaṃ tathānyeṣāṃ svarokasām |
tejasā sambhavā padmālayā sā parameśvarī ||
5.46.19
tato nikhiladevānāṃ tejorāśisamudbhavām |
tāmālokya surāḥ sarve paraṃ harṣaṃ prapedire ||
5.46.20
nirāyudhāṃ ca tāṃ dṛṣṭvā brahmādyāstridiveśvarāḥ |
sāyudhāṃ tāṃ śivāṃ kartuṃ manaḥ sandadhire surāḥ ||
5.46.21
tataḥ śūlaṃ maheśāno maheśānyai samarpayat |
cakraṃ ca kṛṣṇo bhagavān śaṅkhaṃ pāśaṃ ca pāśabhṛt ||
5.46.22
śaktiṃ hutāśano'yacchanmārutaścāpameva ca |
bāṇapūrṇeṣudhī caiva vajraghaṇṭe śacīpatiḥ ||
5.46.23
yamo dadau kāladaṇḍamakṣamālāṃ prajāpatiḥ |
brahmā kamaṇḍaluṃ prādādromaraśmīndivākaraḥ ||
5.46.24
kālaḥ khaḍgaṃ dadau tasyai phalakaṃ ca samujvalam |
kṣīrābdhī ruciraṃ hāramajare ca tathāmbare ||
5.46.25
cūḍāmaṇiṃ kuṇḍale ca kaṭakāni tathaiva ca |
arddhacandraṃ ca keyūrānnūpurau ca manoharau ||
5.46.26
graiveyakamaṅgulīṣu samastāsvaṅgulīyakam |
viśvakarmā ca paraśuṃ dadau tasyai manoharam ||
5.46.27
astrāṇyanekāni tathābhedyaṃ caiva tanucchadam |
suramyasarasāṃ mālāṃ paṅkajaṃ cāmbudhirdadau ||
5.46.28
dadau siṃhaṃ ca himavān ratnāni vividhāni ca |
surayā pūritaṃ pātraṃ kubero'syai samarpayat ||
5.46.29
śeṣaśca bhogināṃ netā vicitraracanāñcitam |
dadau tasyai nāgahāraṃ nānāsanmaṇigumphitam ||
5.46.30
etaiścānyaiḥ surairdevī bhūṣaṇairāyudhaistathā |
satkṛtoccairnanādāsau sāṭṭahāsaṃ punaḥpunaḥ ||
5.46.31
tasyā bhīṣaṇanādena pūritā ca nabhaḥsthalī |
pratiśabdo mahānāsīccukṣubhe bhuvanatrayam ||
5.46.32
celuḥ samudrāścatvāro vasudhā ca cacāla ha |
jayaśabdastato devairakāri mahiṣārditaiḥ ||
5.46.33
tato'mbikāṃ parāṃ śaktiṃ mahālakṣmīsvarūpiṇīm |
tuṣṭuvuste surāḥ sarve bhaktigadgadayā girā ||
5.46.34
lokaṃ saṅkṣubdhamālokya devatāparipanthinaḥ |
sannaddhasainikāste ca samuttasthurudāyudhāḥ ||
5.46.35
mahiṣo'pi ca taṃ śabdamabhyadhāvadruṣānvitaḥ |
sa dadarśa tato devīṃ vyāptalokatrayāṃ rucā ||
5.46.36
etasminnantare tatra mahiṣāsurapālitāḥ |
samājagmurmahāvīrāḥ koṭiśo dhṛtahetayaḥ ||
5.46.37
cikṣuraścāmarodagrau karāloddhatavāṣkalāḥ |
tāmrogrāsyogravīryāśca biḍālo'ndhaka eva ca ||
5.46.38
durdharo durmukhaścaiva trinetraśca mahāhanuḥ |
ete cānye ca bahavaḥ śūrā yuddhaviśāradāḥ ||
5.46.39
yuyudhuḥ samare devyā saha śastrāstrapāragāḥ |
itthaṃ kālo vyatīyāya yudhyatorbhīṣaṇastayoḥ ||
5.46.40
arivargakarakṣiptā nānāśastrāstrarāśayaḥ |
mahāmāyāprabhāveṇa viphalā abhavan kṣaṇāt ||
5.46.41
tato jaghāna sā devī cikṣurapramukhānarīn |
sagaṇāngadayā bāṇaiḥ śūlaśaktiparaśvadhaiḥ ||
5.46.42
evaṃ svīyeṣu sainyeṣu hateṣu mahiṣāsuraḥ |
devīniḥśvāsasambhūtānbhāvayāmāsa tāngaṇān ||
5.46.43
atāḍayatkhuraiḥ kāścitkāścicchṛṅgadvayena ca |
lāṅgūlena ca tuṇḍena bhinatti sma muhurmuhuḥ ||
5.46.44
itthaṃ devīgaṇānhatvābhyadhāvatso'surādhipaḥ |
siṃhaṃ mārayituṃ devyāstato'sau kupito'bhavat ||
5.46.45
kopātso'pi mahāvīryaḥ khurakuṭṭitabhūtalaḥ |
śṛṅgābhyāṃ śailamutpāṭya cikṣepa praṇanāda ca ||
5.46.46
vegena viṣvag bhramatā prakṣiptā guravo'drayaḥ |
ākāśato mahīmadhye nipeturnṛpasattama ||
5.46.46.p1
śṛṅgabhinnāḥ payovāhāḥ khaṇḍaṃ khaṇḍamayāsiṣuḥ ||
5.46.47
lāṅgūlenāhataścābdhirviṣvagudvelamaspadat ||
5.46.48
evaṃ kruddhaṃ samālokya mahiṣāsuramambikā |
vidadhe tadvadhopāyaṃ devānāmabhayaṅkarī ||
5.46.49
tataḥ pāśaṃ samutthāpya kṣiptvā tasyoparīśvarī |
babandha mahiṣaṃ so'pi rūpaṃ tatyāja māhiṣam ||
5.46.50
tataḥ siṃho babhūvāśu māyāvī tacchiro'mbikā |
yāvadbhinatti tāvatsa khaṅgapāṇirbabhūva ha ||
5.46.51
sacarmāsikaraṃ taṃ ca devī bāṇairatāḍayat |
tato gajavapurbhūtvā siṃhaṃ ciccheda śuṇḍayā ||
5.46.52
tato'sya ca karaṃ devī cakarta svamahāsinā |
adhāri ca punā rūpaṃ svakīyaṃ tena rakṣasā ||
5.46.53
tadaiva kṣobhayāmāsa trailokyaṃ sacarācaram |
tataḥ kruddhā mahāmāyā caṇḍikā mānavikramā ||
5.46.54
papau punaḥ punaḥ pānaṃ jahāsodbhrāntalocanā |
jagarja cāsuraḥ so'pi balavīryamadoddhataḥ ||
5.46.55
tasyā upari cikṣepa śailānutpāṭya so'suraḥ |
sā ca bāṇāvalīghātaiścūrṇayāmāsa satvaram ||
5.46.56
vāruṇīmadasañjātamukharāgākulendriyā |
provāca parameśānī meghagambhīrayā girā ||
5.46.57
devyuvāca |
re mūḍha re hataprajña vyarthaṃ kiṃ kuruṣe haṭham |
na madagre'surāḥ ke'pi sthāsnavo jagatītraye ||
5.46.58
ṛṣi ruvāca |
ekamābhāṣya kūrditvā devī sarvakalāmayī |
padākramyāsuraṃ kaṇṭhe śūlenogreṇa sābhinat ||
5.46.59
tatastaccaraṇākrāntaḥ sa svakīyamukhāttataḥ |
ardhaniṣkrānta evāsīddevyā vīryeṇa saṃvṛtaḥ ||
5.46.60
ardhaniṣkrānta evāsau yudhyamāno mahādhamaḥ |
mahāsinā śiro bhittvā nyapāti dharaṇītale ||
5.46.61
hā hā śabdaṃ samuccāryāvāṅmukhāstadgaṇāstataḥ |
palāyanta raṇādbhītāstrāhi trāhīti vādinaḥ ||
5.46.62
tuṣṭuvuśca tadā devīmindrādyāḥ sakalāḥ surāḥ |
gandharvā gītamuccerurnanṛturnartakījanāḥ ||
5.46.63
evaṃ te kathito rājanmahālakṣmyāḥ samudbhavaḥ |
sarasvatyāstathotpattiṃ śṛṇu susthena cetasā ||
5.46.63.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ mahiṣāsuravadhopākhyāne mahālakṣmyavatāravarṇanaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||
5.46.63.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.46.63.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.46.63.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (2)
- Mārkaṇḍeyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Devīmāhātmya — Sanskrit