Shivapurana 5.49: ekonapañcāśattamo'dhyāyaḥ | umāprādurbhāvavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.49
- Language
- Sanskrit
Contents
ekonapañcāśattamo'dhyāyaḥ | umāprādurbhāvavarṇanam
5.49.1
munaya ūcuḥ |
umāyā bhuvaneśānyāḥ sūta sarvārthavittama |
avatāraṃ samācakṣva yato jātā sarasvatī ||
5.49.2
yā gīyate parabrahmamūlaprakṛtirīśvarī |
nirākārāpi sākārā nityā nandamayī satī ||
5.49.3
sūta uvāca |
tāpasāḥ śṛṇuta premṇā caritraṃ paramaṃ mahat |
yasya vijñānamātreṇa naro yāti parāṃ gatim ||
5.49.4
devadānavayoryuddhamekadāsītparasparam |
mahāmāyāprabhāveṇāmarāṇāṃ vijayo'bhavat ||
5.49.5
tato'valiptā amarāḥ svapraśaṃsāṃ vitenire |
vayaṃ dhanyā vayaṃ dhanyāḥ kiṃ kariṣyanti no'surāḥ ||
5.49.6
ye prabhāvaṃ samālokyāsmākaṃ paramaduḥsaham |
bhītā nāgālayaṃ yātā yāta yāteti vādinaḥ ||
5.49.7
aho balamaho tejo daityavaṃśakṣayaṅkaram |
aho bhāgyaṃ sumanasāmevaṃ sarve'bhyavarṇayan ||
5.49.8
tata āvirabhūttejaḥ kūṭarūpaṃ tadaiva hi |
adṛṣṭapūrvaṃ tad dṛṣṭvā vismitā abhavansurāḥ ||
5.49.9
kimidaṃ kimidaṃ ceti ruddhakaṇṭhāḥ samabruvana |
ajānantaḥ paraṃ śyāmānubhāvaṃ mānabhañjanam ||
5.49.5.49.10
tata ājñāpayaddevān devānāmadhināyakaḥ |
yāta yūyaṃ parīkṣadhvaṃ yāthātathyena kinviti ||
5.49.11
surendraprerito vāyurmahasaḥ sannidhiṃ gataḥ |
kastvaṃ bhoriti sambodhyāvocadenaṃ ca tanmahaḥ ||
5.49.12
iti pṛṣṭastadā vāyurmahasātigarīyasā |
vāyurasmi jagatprāṇaḥ sābhimāno'bravīdidam ||
5.49.13
jaṅgamājaṅgamaṃ sarvamotaprotamidaṃ jagat |
mayyeva nikhilādhāre cālayāmyakhilaṃ jagat ||
5.49.14
tadovāca mahātejaḥ śakto'si yadi cālane |
dhṛtametattṛṇaṃ vāyo cālayasva nijecchayā ||
5.49.15
tataḥ sarvaprayatnenākarodyatnaṃ sadāgatiḥ |
na cacāla yadā sthānāttadāsau lajjito'bhavata ||
5.49.16
tūṣṇīṃ bhūtvā tato vāyurjagāmendraṃsabhāṃ prati |
kathayāmāsa tad vṛttaṃ svakīyābhibhavānvitam ||
5.49.17
sarveśatvaṃ vayaṃ sarve mṛṣaivātmani manmahe |
na pārayāmahe kiñcidvidhātuṃ kṣudravastvapi ||
5.49.18
tataśca preṣayāmāsa marutvānsakalānsurān |
na śekuste yadā jñātuṃ tadendraḥ svayamabhyagāt ||
5.49.19
maghavantamathāyāntaṃ dṛṣṭvā tejo'tiduḥsaham |
babhūvāntarhitaṃ sadyo vismito'bhūcca vāsavaḥ ||
5.49.5.49.20
caritramīdṛśaṃ yasya tameva śaraṇaṃ śraye |
iti sañcintayāmāsa sahasrākṣaḥ punaḥ punaḥ ||
5.49.21
etasminnantare tatra nirvyājakaruṇātanuḥ |
teṣāmanugrahaṃ kartuṃ hartuṃ garvaṃ śivāṅganā ||
5.49.22
caitraśuklanavamyāṃ tu madhyāhnasthe divākare |
prādurāsīdumā devī saccidānandarūpiṇī ||
5.49.23
mahomadhye virājantī bhāsayantī diśo rucā |
bodhayantī surānsarvān brahmaivāhamiti sphuṭam ||
5.49.24
caturbhirdadhatī hastairvarapāśāṅkuśābhayān |
śrutibhiḥ sevitā ramyā navayauvanagarvitā ||
5.49.25
raktāmbaraparīdhānā raktamālyānulepanā |
koṭikandarpasaṅkāśā candrakoṭisamaprabhā ||
5.49.26
vyājahāra mahāmāyā sarvāntaryāmirūpiṇī |
sākṣiṇī sarvabhūtānāṃ parabrahmasvarūpiṇī ||
5.49.27
umovāca |
na brahmā na surārātirna purārātirīśvaraḥ |
madagre garvituṃ kiñcitkā kathānyasuparvaṇām ||
5.49.28
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ praṇavadvandvarūpiṇī |
ahamevāsmi sakalaṃ madanyo nāsti kaścana ||
5.49.29
nirākārāpi sākārā sarvatattvasvarūpiṇī |
apratarkyaguṇā nityā kāryakāraṇarūpiṇī ||
5.49.5.49.30
kadāciddayitākārā kadācitpuruṣākṛtiḥ |
kadācidubhayākārā sarvākārāhamīśvarī ||
5.49.31
virañciḥ sṛṣṭikartāhaṃ jagatpātāhamacyutaḥ |
rudraḥ saṃhārakartāhaṃ sarvaviśvavimohinī ||
5.49.32
kālikākamalāvāṇīmukhāḥ sarvā hi śaktayaḥ |
madaṃśādeva sañjātāstathemāḥ sakalāḥ kalāḥ ||
5.49.33
matprabhāvājjitāḥ sarve yuṣmābhirditinandanāḥ |
tāmavijñāya māṃ yūyaṃ vṛthā sarveśamāninaḥ ||
5.49.34
yathā dārumayīṃ yoṣāṃ nartayatyaindrajālikaḥ |
tathaiva sarvabhūtāni nartayāmyahamīśvarī ||
5.49.35
madbhayādvāti pavanaḥ sarvaṃ dahati havyabhuk |
lokapālāḥ prakurvanti svasvakarmāṇyanāratam ||
5.49.36
kadāciddevavargāṇāṃ kadācidditijanmanām |
karomi vijayaṃ samyak svatantrā nijalīlayā ||
5.49.37
avināśi paraṃ dhāma māyātītaṃ parātparam |
śrutayo varṇayante yattadrūpaṃ tu mamaiva hi ||
5.49.38
saguṇaṃ nirguṇaṃ ceti madrūpaṃ dvividhaṃ matam |
māyāśabalitaṃ caikaṃ dvitīyaṃ tadanāśritam ||
5.49.39
evaṃ vijñāya māṃ devāḥ svaṃ svaṃ garvaṃ vihāya ca |
bhajata praṇayopetāḥ prakṛtiṃ māṃ sanātanīm ||
5.49.5.49.40
iti devyā vacaḥ śrutvā karuṇāgarbhitaṃ surāḥ |
tuṣṭuvuḥ parameśānīṃ bhaktisannatakandharāḥ ||
5.49.41
kṣamasva jagadīśāni prasīda parameśvari |
maivaṃ bhūyātkadācinno garvo mātardayāṃ kuru ||
5.49.42
tataḥprabhṛti te devā hitvā garvaṃ samāhitāḥ |
umāmārādhayāmāsuryathāpūrvaṃ yathāvidhi ||
5.49.43
iti vaḥ kathito viprā umāprādurbhavo mayā |
yasya śravaṇamātreṇa paramaṃ padamaśnute ||
5.49.43.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāmumāprādurbhāvavarṇanaṃ nāmaikonapañcāśattamo'dhyāyaḥ ||
5.49.43.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.49.43.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.49.43.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||