Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.49: ekonapañcāśattamo'dhyāyaḥ | umāprādurbhāvavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.49

Language
Sanskrit

Contents

ekonapañcāśattamo'dhyāyaḥ | umāprādurbhāvavarṇanam

5.49.1

munaya ūcuḥ |
umāyā bhuvaneśānyāḥ sūta sarvārthavittama |
avatāraṃ samācakṣva yato jātā sarasvatī ||

5.49.2

yā gīyate parabrahmamūlaprakṛtirīśvarī |
nirākārāpi sākārā nityā nandamayī satī ||

5.49.3

sūta uvāca |
tāpasāḥ śṛṇuta premṇā caritraṃ paramaṃ mahat |
yasya vijñānamātreṇa naro yāti parāṃ gatim ||

5.49.4

devadānavayoryuddhamekadāsītparasparam |
mahāmāyāprabhāveṇāmarāṇāṃ vijayo'bhavat ||

5.49.5

tato'valiptā amarāḥ svapraśaṃsāṃ vitenire |
vayaṃ dhanyā vayaṃ dhanyāḥ kiṃ kariṣyanti no'surāḥ ||

5.49.6

ye prabhāvaṃ samālokyāsmākaṃ paramaduḥsaham |
bhītā nāgālayaṃ yātā yāta yāteti vādinaḥ ||

5.49.7

aho balamaho tejo daityavaṃśakṣayaṅkaram |
aho bhāgyaṃ sumanasāmevaṃ sarve'bhyavarṇayan ||

5.49.8

tata āvirabhūttejaḥ kūṭarūpaṃ tadaiva hi |
adṛṣṭapūrvaṃ tad dṛṣṭvā vismitā abhavansurāḥ ||

5.49.9

kimidaṃ kimidaṃ ceti ruddhakaṇṭhāḥ samabruvana |
ajānantaḥ paraṃ śyāmānubhāvaṃ mānabhañjanam ||

5.49.5.49.10

tata ājñāpayaddevān devānāmadhināyakaḥ |
yāta yūyaṃ parīkṣadhvaṃ yāthātathyena kinviti ||

5.49.11

surendraprerito vāyurmahasaḥ sannidhiṃ gataḥ |
kastvaṃ bhoriti sambodhyāvocadenaṃ ca tanmahaḥ ||

5.49.12

iti pṛṣṭastadā vāyurmahasātigarīyasā |
vāyurasmi jagatprāṇaḥ sābhimāno'bravīdidam ||

5.49.13

jaṅgamājaṅgamaṃ sarvamotaprotamidaṃ jagat |
mayyeva nikhilādhāre cālayāmyakhilaṃ jagat ||

5.49.14

tadovāca mahātejaḥ śakto'si yadi cālane |
dhṛtametattṛṇaṃ vāyo cālayasva nijecchayā ||

5.49.15

tataḥ sarvaprayatnenākarodyatnaṃ sadāgatiḥ |
na cacāla yadā sthānāttadāsau lajjito'bhavata ||

5.49.16

tūṣṇīṃ bhūtvā tato vāyurjagāmendraṃsabhāṃ prati |
kathayāmāsa tad vṛttaṃ svakīyābhibhavānvitam ||

5.49.17

sarveśatvaṃ vayaṃ sarve mṛṣaivātmani manmahe |
na pārayāmahe kiñcidvidhātuṃ kṣudravastvapi ||

5.49.18

tataśca preṣayāmāsa marutvānsakalānsurān |
na śekuste yadā jñātuṃ tadendraḥ svayamabhyagāt ||

5.49.19

maghavantamathāyāntaṃ dṛṣṭvā tejo'tiduḥsaham |
babhūvāntarhitaṃ sadyo vismito'bhūcca vāsavaḥ ||

5.49.5.49.20

caritramīdṛśaṃ yasya tameva śaraṇaṃ śraye |
iti sañcintayāmāsa sahasrākṣaḥ punaḥ punaḥ ||

5.49.21

etasminnantare tatra nirvyājakaruṇātanuḥ |
teṣāmanugrahaṃ kartuṃ hartuṃ garvaṃ śivāṅganā ||

5.49.22

caitraśuklanavamyāṃ tu madhyāhnasthe divākare |
prādurāsīdumā devī saccidānandarūpiṇī ||

5.49.23

mahomadhye virājantī bhāsayantī diśo rucā |
bodhayantī surānsarvān brahmaivāhamiti sphuṭam ||

5.49.24

caturbhirdadhatī hastairvarapāśāṅkuśābhayān |
śrutibhiḥ sevitā ramyā navayauvanagarvitā ||

5.49.25

raktāmbaraparīdhānā raktamālyānulepanā |
koṭikandarpasaṅkāśā candrakoṭisamaprabhā ||

5.49.26

vyājahāra mahāmāyā sarvāntaryāmirūpiṇī |
sākṣiṇī sarvabhūtānāṃ parabrahmasvarūpiṇī ||

5.49.27

umovāca |
na brahmā na surārātirna purārātirīśvaraḥ |
madagre garvituṃ kiñcitkā kathānyasuparvaṇām ||

5.49.28

paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ praṇavadvandvarūpiṇī |
ahamevāsmi sakalaṃ madanyo nāsti kaścana ||

5.49.29

nirākārāpi sākārā sarvatattvasvarūpiṇī |
apratarkyaguṇā nityā kāryakāraṇarūpiṇī ||

5.49.5.49.30

kadāciddayitākārā kadācitpuruṣākṛtiḥ |
kadācidubhayākārā sarvākārāhamīśvarī ||

5.49.31

virañciḥ sṛṣṭikartāhaṃ jagatpātāhamacyutaḥ |
rudraḥ saṃhārakartāhaṃ sarvaviśvavimohinī ||

5.49.32

kālikākamalāvāṇīmukhāḥ sarvā hi śaktayaḥ |
madaṃśādeva sañjātāstathemāḥ sakalāḥ kalāḥ ||

5.49.33

matprabhāvājjitāḥ sarve yuṣmābhirditinandanāḥ |
tāmavijñāya māṃ yūyaṃ vṛthā sarveśamāninaḥ ||

5.49.34

yathā dārumayīṃ yoṣāṃ nartayatyaindrajālikaḥ |
tathaiva sarvabhūtāni nartayāmyahamīśvarī ||

5.49.35

madbhayādvāti pavanaḥ sarvaṃ dahati havyabhuk |
lokapālāḥ prakurvanti svasvakarmāṇyanāratam ||

5.49.36

kadāciddevavargāṇāṃ kadācidditijanmanām |
karomi vijayaṃ samyak svatantrā nijalīlayā ||

5.49.37

avināśi paraṃ dhāma māyātītaṃ parātparam |
śrutayo varṇayante yattadrūpaṃ tu mamaiva hi ||

5.49.38

saguṇaṃ nirguṇaṃ ceti madrūpaṃ dvividhaṃ matam |
māyāśabalitaṃ caikaṃ dvitīyaṃ tadanāśritam ||

5.49.39

evaṃ vijñāya māṃ devāḥ svaṃ svaṃ garvaṃ vihāya ca |
bhajata praṇayopetāḥ prakṛtiṃ māṃ sanātanīm ||

5.49.5.49.40

iti devyā vacaḥ śrutvā karuṇāgarbhitaṃ surāḥ |
tuṣṭuvuḥ parameśānīṃ bhaktisannatakandharāḥ ||

5.49.41

kṣamasva jagadīśāni prasīda parameśvari |
maivaṃ bhūyātkadācinno garvo mātardayāṃ kuru ||

5.49.42

tataḥprabhṛti te devā hitvā garvaṃ samāhitāḥ |
umāmārādhayāmāsuryathāpūrvaṃ yathāvidhi ||

5.49.43

iti vaḥ kathito viprā umāprādurbhavo mayā |
yasya śravaṇamātreṇa paramaṃ padamaśnute ||

5.49.43.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāmumāprādurbhāvavarṇanaṃ nāmaikonapañcāśattamo'dhyāyaḥ ||

5.49.43.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.49.43.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.49.43.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||