Shivapurana 5.50: pañcāśattamo'dhyāyaḥ | śatākṣyādyavatāravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 5.50
- Language
- Sanskrit
Contents
pañcāśattamo'dhyāyaḥ | śatākṣyādyavatāravarṇanam
5.50.1
munaya ūcuḥ |
śrotukāmā vayaṃ sarve durgācaritamanvaham |
aparaṃ ca mahāprājña tattvaṃ varṇaya no'dbhutam ||
5.50.2
śṛṇvatāṃ tvanmukhāmbhojāt kathā nānā sudhopamāḥ |
na tṛpyati mano'smākaṃ sūta sarvārthavittama ||
5.50.3
sūta uvāca |
durgamaḥ prathito nāmnā ruruputro mahābalaḥ |
brahmaṇo varadānena catasro'labhata śrutīḥ ||
5.50.4
devājeyabalaṃ cāpi samprāpya jagatītale |
karoti sma bahūtpātāndivi devāścakampire ||
5.50.5
sarvā naṣṭeṣu vedeṣu kriyā naṣṭā babhūva ha |
brāhmaṇāśca durācārā babhūvuḥ sasurāstadā ||
5.50.6
na dānaṃ na tapo'tyugraṃ na yāgo havanaṃ na hi |
anāvṛṣṭistato jātā pṛthivyāṃ śatavārṣikī ||
5.50.7
hāhākāro mahānāsīt triṣu lokeṣu duḥkhitāḥ |
abhavaṃśca janāḥsarve kṣuttṛḍbhyāṃ pīḍitā bhṛśam ||
5.50.8
saritaḥ sāgarāścaiva vāpīkūpasarāṃsi ca |
nirjalā abhavansarve saṃśuṣkā vṛkṣavīrudhaḥ ||
5.50.9
tato dṛṣṭvā mahāduḥkhaṃ prajānāṃ dīnacetasām |
tridaśāḥ śaraṇaṃ yātā yogamāyāṃ maheśvarīm ||
5.50.5.50.10
devā ūcuḥ |
rakṣa rakṣa mahāmāye svakīyāḥ sakalāḥ prajāḥ |
kopaṃ saṃhara nūnaṃ tvaṃ lokā naṅkṣyanti cānyathā ||
5.50.11
yathā śumbho hato daityo niśumbhaśca mahābalaḥ |
dhūmrākṣaścaṇḍamuṇḍau ca raktabījo mahābalaḥ ||
5.50.12
samadhuḥ kaiṭabho daityo mahiṣāsura eva ca |
tathaivāmuṃ kṛpāsindho dīnabandho jahi drutam ||
5.50.13
aparādho bhavatyeva bālakānāṃ pade pade |
sahate ko jano loke kevalaṃ mātaraṃ vinā ||
5.50.14
yadā yadābhavadduḥkhaṃ devānāṃ brahmaṇāṃ tathā |
tadā tadāvatīryāśu kuruṣe sukhino janān ||
5.50.15
iti viklavitaṃ teṣāṃ samākarṇya kṛpāmayī |
anantākṣamayaṃ rūpaṃ darśayāmāsa sāmpratam ||
5.50.16
dhanurbāṇau tathā padmaṃ nānāmūlaphalāni ca |
caturbhirdadhatī hastaiḥ prasannamukhapaṅkajā ||
5.50.17
tato dṛṣṭvā prajāstaptāḥ karuṇāpūritekṣaṇā |
ruroda nava ghasrāṇi nava rātrīḥ samākulā ||
5.50.18
mocayāmāsa dṛṣṭibhyo vāridhārāḥ sahasraśaḥ |
tābhiḥ pratarpitā lokā auṣadhyaḥ sakalā api ||
5.50.19
agādhatoyāḥ sarito babhūvuḥ sāgarā api |
ruruhurdharaṇīpṛṣṭhe śākamūlaphalāni ca ||
5.50.5.50.20
vitatāra karasthāni sumanobhyaḥ phalāni ca |
gobhyastṛṇāni ramyāṇi tathānyebhyo yathārhataḥ ||
5.50.21
santuṣṭā abhavansarve sadevadvijamānuṣāḥ |
tato jagāda sā devī kimanyatkaravāṇi vaḥ ||
5.50.22
sametyocustadā devā bhavatyā toṣitā janāḥ |
vedāndehi kṛpāṃ kṛtvā durgameṇa samāhṛtām ||
5.50.23
tathāstviti prabhāṣyāha yāta yāta nijālayam |
vitariṣyāmi vo vedānacireṇaiva kālataḥ ||
5.50.24
tataḥ pramuditā devāḥ svaṃ svaṃ dhāma samāyayuḥ |
supraṇamya jagadyoniṃ phullendīvaralocanām ||
5.50.25
tataḥ kolāhalo jāto divi bhūmyantarikṣake |
tacchrutvā rauravaḥ sadyo nyaruṇatsarvataḥ purīm ||
5.50.26
tatastejomayaṃ cakraṃ vidhāya paritaḥ śivā |
rakṣaṇārthaṃ devatānāṃ svayaṃ tasmād bahirgatā ||
5.50.27
tataḥ samabhavadyuddhaṃ devyā daityasya cobhayoḥ |
vavṛṣuḥ samare bāṇānniśitānkaṅkaṭacchidaḥ ||
5.50.28
etasminnantare tasyāḥ śarīrād ramyamūrtayaḥ |
kālī tārā chinnamastā śrīvidyā bhuvaneśvarī ||
5.50.29
bhairavī bagalā dhūmrā śrīmattripurasundarī |
mātaṅgī ca mahāvidyā nirgatā daśa sāyudhāḥ ||
5.50.5.50.30
asaṅkhyātāstato jātā mātaro divyamūrttayaḥ |
candralekhādharāḥ sarvāḥ sarvā vidyutsamaprabhāḥ ||
5.50.31
tato mātṛgaṇairyuddhaṃ prāvartata bhayaṅkaram |
rauravīyaṃ hataṃ tābhirdalamakṣauhiṇīśatam ||
5.50.32
jaghāna sā tadā daityaṃ durgamaṃ śūladhārayā |
papāta dharaṇīpṛṣṭhe khātamūladrumo yathā ||
5.50.33
itthaṃ hatvā tadā daityaṃ durgamāsuranāmakam |
ādāya caturo vedāndadau devebhya īśvarī ||
5.50.34
devā ūcuḥ |
asmadarthaṃ tvayā rūpamanantākṣimayaṃ dhṛtam |
munayaḥ kīrtayiṣyanti śatākṣīṃ tvāmato'mbike ||
5.50.35
ātmadehasamudbhūtaiḥ śākairlokā mṛtā yataḥ |
śākambharīti vikhyātaṃ tatte nāma bhaviṣyati ||
5.50.36
durgamākhyo mahādaityo hato yasmāttataḥ śive |
durgāṃ bhagavatīṃ bhadrāṃ vyāhariṣyanti mānavāḥ ||
5.50.37
yoganidre namastubhyaṃ namaste'stu mahābale |
namo jñānaprade tubhyaṃ viśvamātre namo namaḥ ||
5.50.38
tattvamasyādivākyairyā bodhyate parameśvarī |
anantakoṭibrahmāṇḍanāyikāyai namo namaḥ ||
5.50.39
vāṅmanaḥkāyaduṣprāpāṃ sūryacandrāgnilocanām |
stotuṃ na śaknumo mātastvatprabhāvābudhā vayam ||
5.50.5.50.40
mādṛśānamarāndṛṣṭvā kaḥ kuryādīdṛśīṃ dayām |
varjayitvā sureśānīṃ śatākṣīṃ mātaraṃ vinā ||
5.50.41
trilokī nābhibhūyeta bādhābhiśca nirantaram |
evaṃ kāryastvayā yatno'smākaṃ vairivināśanam ||
5.50.42
devyuvāca |
vatsāndṛṣṭvā yathā gāvo vyagrā dhāvanti satvaram |
tathaiva bhavato dṛṣṭvā dhāvāmi vyākulā satī ||
5.50.43
mama yuṣmānapaśyantyāḥ paśyantyā bālakāniva |
api prāṇānprayacchantyāḥ kṣaṇa eko yugāyate ||
5.50.44
kāpi cintā na kartavyā yuṣmābhirbhaktiśālibhiḥ |
bhavatyāṃ mayi tiṣṭhantyāṃ saṃharantyāṃ nijāpadaḥ ||
5.50.45
yathā pūrvaṃ hatā daityā haniṣyāmi tathā'surān |
saṃśayo nātra karttavyaḥ satyaṃ satyaṃ bravīmyaham ||
5.50.46
yadā śumbho niśumbhaścāparau daityau bhaviṣyataḥ |
tadāhaṃ nandabhāryāyāṃ yaśodāyāṃ yaśomayī ||
5.50.47
yonijaṃ rūpamāsthāya janiṣye gopagokule |
haniṣyāmyasurau tanmāṃ vyāhariṣyanti nandajām ||
5.50.48
bhrāmaraṃ rūpamāsthāya vadhiṣyāmyaruṇaṃ yataḥ |
bhrāmarīti ca māṃ loke kīrtayiṣyanti mānavāḥ ||
5.50.49
kṛtvā bhīmaṃ punā rūpaṃ rakṣāṃsyatsyāmyahaṃ yadā |
bhīmā devīti vikhyātaṃ tanme nāma bhaviṣyati ||
5.50.5.50.50
yadā yadāsurotthaivaṃ bādhā bhuvi bhaviṣyati |
tadā tadāvatīryāhaṃ śaṃ kariṣyāmyasaṃśayam ||
5.50.51
yā śatākṣī smṛtā devī saiva śākambharī matā |
saiva prakīrtitā durgā vyaktirekaiva triṣvapi ||
5.50.52
na śatākṣīsamā kāciddayālurbhuvi devatā |
dṛṣṭvārudatprajāstaptā yā navāhaṃ maheśvarī ||
5.50.52.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ śatākṣyādyavatāravarṇanaṃ nāma pañcāśattamo'dhyāyaḥ ||
5.50.52.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
5.50.52.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
5.50.52.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Linked texts (1)
- Mārkaṇḍeyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit