Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6.1: prathamo'dhyāyaḥ | vyāsaśaunakādisaṃvādaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 6.1

Language
Sanskrit

Contents

prathamo'dhyāyaḥ | vyāsaśaunakādisaṃvādaḥ

6.1.p1

atha ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā prārabhyate ||

6.1.1

namaḥ śivāya sāmbāya sagaṇāya sasūnave |
pradhānapuruṣeśāya sargasthitatyantahetave ||

6.1.2

ṛṣaya ūcuḥ |
śrutomāsaṃhitā ramyā nānākhyānasamanvitā |
kailāsasaṃhitāṃ brūhi śivatattvavivardhinīm ||

6.1.3

vyāsa uvāca |
śṛṇuta prītito vatsāḥ kailāsākhyāṃ hi saṃhitām |
śivatattvaparāṃ divyāṃ vakṣye vaḥ snehataḥ parām ||

6.1.4

himavacchikhare pūrvaṃ tapasyanto mahaujasaḥ |
vārāṇasīṃ gantukāmā munayaḥ kṛtasaṃvidaḥ ||

6.1.5

nirgatya tasmātsamprāpya gireḥ kāśīṃ samāhitāḥ |
snātavyameveti tadā dadṛśurmaṇikarṇikām ||

6.1.6

tatra snātvā susantarpya devādīnatha jāhnavīm |
dṛṣṭvā snātvā munīśāste viśveśaṃ tridaśeśvaram ||

6.1.7

namaskṛtyātha sampūjya bhaktyā paramayānvitāḥ |
śatarudrādibhiḥ stutvā stutibhirvedapāragāḥ ||

6.1.8

ātmānaṃ menire sarve kṛtārthā vayamityuta |
śivaprītyā supūrṇārthāḥ śivabhaktiratāḥ sadā ||

6.1.9

tasminnavasare sūtaṃ pañcakrośadidṛkṣayā |
gatvā samāgataṃ vīkṣya mudā te taṃ vavandire ||

6.1.10

so'pi viśveśvaraṃ sākṣāddevadevamumāpatim |
namaskṛtyātha taiḥ sākaṃ muktimaṇḍapamāviśat ||

6.1.11

tatrāsīnaṃ mahātmānaṃ sūtaṃ paurāṇikottamam |
arghyādibhistadā sarve munayaḥ samupācaran ||

6.1.12

tataḥ sūtaḥ prasannātmā munīnālokya suvratān |
papraccha kuśalaṃ te'pi procuḥ kuśalamātmanaḥ ||

6.1.13

te tu saṃhṛṣṭahṛdayaṃ jñātvā taṃ vai munīśvarāḥ |
praṇavārthāvagatyarthamūcuḥ prāstāvikaṃ vacaḥ ||

6.1.14

munaya ūcuḥ |
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta paurāṇikottama |
dhanyastvaṃ śivabhakto hi sarvavijñānasāgaraḥ ||

6.1.15

bhavantameva bhagavānvyāsaḥ sarvajagadguruḥ |
abhiṣicya purāṇānāṃ gurutve samayojayat ||

6.1.16

tasmātpaurāṇikī vidyā bhavato hṛdi saṃsthitā |
purāṇāni ca sarvāṇi vedārthaṃ pravadanti hi ||

6.1.17

vedāḥ praṇavasambhūtāḥ praṇavārtho maheśvaraḥ |
ato maheśvarasthānaṃ tvayi dhiṣṇyaṃ pratiṣṭhitam ||

6.1.18

tvanmukhābjaparisyandanmakarandemanoharam |
praṇavārthāmṛtaṃ pītvā bhaviṣyāmo gatajvarāḥ ||

6.1.19

viśeṣato gurustvaṃ hi nānyo'smākaṃ mahāmate |
paraṃ bhāvaṃ maheśasya parayā kṛpayā vada ||

6.1.20

iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā sūto vyāsapriyaḥ sudhīḥ |
gaṇeśaṃ ṣaṇmukhaṃ sākṣānmaheśānaṃ maheśvarīm ||

6.1.21

śilādatanayaṃ devaṃ nandīśaṃ suyaśāpatim |
sanatkumāraṃ vyāsaṃ ca praṇipatyedamabravīt ||

6.1.22

sūta uvāca |
sādhu sādhu mahābhāgā munayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ |
matirdṛḍhatarā jātā durlabhā sāpi duṣkṛtām ||

6.1.23

pārāśaryeṇa guruṇā naimiṣāraṇyavāsinām |
munīnāmupadiṣṭaṃ yad vakṣye tanmunipuṅgavāḥ ||

6.1.24

yasya śravaṇamātreṇa śivabhaktirbhavennṛṇām |
sāvadhānā bhavanto'dya śṛṇvantu parayā mudā ||

6.1.25

svārociṣe'ntare pūrvaṃ tapasyanto dṛḍhavratāḥ |
ṛṣayo naimiṣāraṇye sarvasiddhaniṣevite ||

6.1.26

dīrghasatraṃ vitanvanto rudramadhvaranāyakam |
prīṇayantaḥ paraṃ bhāvamaiśvaryaṃ jñātumicchavaḥ ||

6.1.27

nivasanti sma te sarve vyāsadarśanakāṅkṣiṇaḥ |
śivabhaktiratā nityaṃ bhasmarudrākṣadhāriṇaḥ ||

6.1.28

teṣāṃ bhāvaṃ samālokya bhagavānbādarāyaṇaḥ |
prādurbabhūva sarvātmā parāśaratapaḥphalam ||

6.1.29

taṃ dṛṣṭvā munayaḥ sarve prahṛṣṭavadanekṣaṇāḥ |
abhyutthānādibhiḥ sarvairupacārairupācaran ||

6.1.30

satkṛtya pradadustasmai sauvarṇaṃ viṣṭaraṃ śubham |
sukhopaviṣṭaḥ sa tadā tasminsauvarṇaviṣṭare |
prāha gambhīrayā vācā pārāśaryo mahāmuniḥ ||

6.1.31

vyāsa uvāca |
kuśalaṃ kiṃ nu yuṣmākaṃ prabrūtāsminmahāmakhe |
arcitaḥ kiṃ nu yuṣmābhiḥ samyagadhvaranāyakaḥ ||

6.1.32

kimarthamatra yuṣmābhiradhvare parameśvaraḥ |
svarcito bhaktibhāvena sāmbaḥ saṃsāramocakaḥ ||

6.1.33

yuṣmatpravṛttirme bhāti śuśrūṣāpūrvameva hi |
parabhāve maheśasya muktihetoḥ śivasya ca ||

6.1.34

evamuktā munīndreṇa vyāsenāmitatejasā |
munayo naimiṣāraṇyavāsinaḥ paramaujasaḥ ||

6.1.35

praṇipatya mahātmānaṃ pārāśaśaryaṃ mahāmunim |
śivānurāgasaṃhṛṣṭamānasaṃ ca tamabruvan ||

6.1.36

munaya ūcuḥ |
bhagavanmuniśārdūla sākṣānnārāyaṇāṃśaja |
kṛpānidhe mahāprājña sarvavidyādhipa prabho ||

6.1.37

tvaṃ hi sarvajagadbharturmahādevasya vedhasaḥ |
sāmbasya sagaṇasyāsya prasādānāṃ nidhiḥ svayam ||

6.1.38

tvatpādābjarasāsvādamadhupāyitamānasāḥ |
kṛtārthā vayamadyaiva bhavatpādābjadarśanāt ||

6.1.39

tvadīyacaraṇāmbhojadarśanaṃ khalu pāpinām |
durlabhaṃ labdhamasmābhistasmātsukṛtino vayam ||

6.1.40

asmindeśe mahābhāga naimiṣāraṇyasaṃjñake |
dīrghasatrānvitāḥ sarve praṇavārthaprakāśakāḥ ||

6.1.41

śrotavyaḥ parameśāna iti kṛtvā viniścitāḥ |
parasparaṃ cintayantaḥ paraṃ bhāvaṃ maheśituḥ ||

6.1.42

ajñātavanta evaite vayaṃ tasmādbhavānprabho |
chettumarhati tānsarvān saṃśayānalpacetasām ||

6.1.43

tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chetā na hi jagattraye |
tasmādapāragambhīravyāmohābdhau nimajjataḥ ||

6.1.44

tārayasva śivajñānapotenāsmāndayānidhe |
śivasadbhaktitattvārthaṃ jñātuṃ śraddhālavo vayam ||

6.1.45

evamabhyarthitastatra munibhirvedapāragaiḥ |
sarvavedārthavinmukhyaḥ śukatāto mahāmuniḥ |
vedāntasārasarvasvaṃ praṇavaṃ parameśvaram ||

6.1.46

dhyātvā hṛtkarṇikāmadhye sāmbaṃ saṃsāramocakam |
prahṛṣṭamānaso bhūtvā vyājahāra mahāmuniḥ ||

6.1.46.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ vyāsaśaunakādisaṃvādo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

6.1.46.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.1.46.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.1.46.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.1.46.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.1.46.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

Other recensions (1)