Shivapurana 6.1: prathamo'dhyāyaḥ | vyāsaśaunakādisaṃvādaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 6.1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.1.46 — 6 parts
prathamo'dhyāyaḥ | vyāsaśaunakādisaṃvādaḥ
6.1.p1
atha ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā prārabhyate ||
6.1.1
namaḥ śivāya sāmbāya sagaṇāya sasūnave |
pradhānapuruṣeśāya sargasthitatyantahetave ||
6.1.2
ṛṣaya ūcuḥ |
śrutomāsaṃhitā ramyā nānākhyānasamanvitā |
kailāsasaṃhitāṃ brūhi śivatattvavivardhinīm ||
6.1.3
vyāsa uvāca |
śṛṇuta prītito vatsāḥ kailāsākhyāṃ hi saṃhitām |
śivatattvaparāṃ divyāṃ vakṣye vaḥ snehataḥ parām ||
6.1.4
himavacchikhare pūrvaṃ tapasyanto mahaujasaḥ |
vārāṇasīṃ gantukāmā munayaḥ kṛtasaṃvidaḥ ||
6.1.5
nirgatya tasmātsamprāpya gireḥ kāśīṃ samāhitāḥ |
snātavyameveti tadā dadṛśurmaṇikarṇikām ||
6.1.6
tatra snātvā susantarpya devādīnatha jāhnavīm |
dṛṣṭvā snātvā munīśāste viśveśaṃ tridaśeśvaram ||
6.1.7
namaskṛtyātha sampūjya bhaktyā paramayānvitāḥ |
śatarudrādibhiḥ stutvā stutibhirvedapāragāḥ ||
6.1.8
ātmānaṃ menire sarve kṛtārthā vayamityuta |
śivaprītyā supūrṇārthāḥ śivabhaktiratāḥ sadā ||
6.1.9
tasminnavasare sūtaṃ pañcakrośadidṛkṣayā |
gatvā samāgataṃ vīkṣya mudā te taṃ vavandire ||
6.1.10
so'pi viśveśvaraṃ sākṣāddevadevamumāpatim |
namaskṛtyātha taiḥ sākaṃ muktimaṇḍapamāviśat ||
6.1.11
tatrāsīnaṃ mahātmānaṃ sūtaṃ paurāṇikottamam |
arghyādibhistadā sarve munayaḥ samupācaran ||
6.1.12
tataḥ sūtaḥ prasannātmā munīnālokya suvratān |
papraccha kuśalaṃ te'pi procuḥ kuśalamātmanaḥ ||
6.1.13
te tu saṃhṛṣṭahṛdayaṃ jñātvā taṃ vai munīśvarāḥ |
praṇavārthāvagatyarthamūcuḥ prāstāvikaṃ vacaḥ ||
6.1.14
munaya ūcuḥ |
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta paurāṇikottama |
dhanyastvaṃ śivabhakto hi sarvavijñānasāgaraḥ ||
6.1.15
bhavantameva bhagavānvyāsaḥ sarvajagadguruḥ |
abhiṣicya purāṇānāṃ gurutve samayojayat ||
6.1.16
tasmātpaurāṇikī vidyā bhavato hṛdi saṃsthitā |
purāṇāni ca sarvāṇi vedārthaṃ pravadanti hi ||
6.1.17
vedāḥ praṇavasambhūtāḥ praṇavārtho maheśvaraḥ |
ato maheśvarasthānaṃ tvayi dhiṣṇyaṃ pratiṣṭhitam ||
6.1.18
tvanmukhābjaparisyandanmakarandemanoharam |
praṇavārthāmṛtaṃ pītvā bhaviṣyāmo gatajvarāḥ ||
6.1.19
viśeṣato gurustvaṃ hi nānyo'smākaṃ mahāmate |
paraṃ bhāvaṃ maheśasya parayā kṛpayā vada ||
6.1.20
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā sūto vyāsapriyaḥ sudhīḥ |
gaṇeśaṃ ṣaṇmukhaṃ sākṣānmaheśānaṃ maheśvarīm ||
6.1.21
śilādatanayaṃ devaṃ nandīśaṃ suyaśāpatim |
sanatkumāraṃ vyāsaṃ ca praṇipatyedamabravīt ||
6.1.22
sūta uvāca |
sādhu sādhu mahābhāgā munayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ |
matirdṛḍhatarā jātā durlabhā sāpi duṣkṛtām ||
6.1.23
pārāśaryeṇa guruṇā naimiṣāraṇyavāsinām |
munīnāmupadiṣṭaṃ yad vakṣye tanmunipuṅgavāḥ ||
6.1.24
yasya śravaṇamātreṇa śivabhaktirbhavennṛṇām |
sāvadhānā bhavanto'dya śṛṇvantu parayā mudā ||
6.1.25
svārociṣe'ntare pūrvaṃ tapasyanto dṛḍhavratāḥ |
ṛṣayo naimiṣāraṇye sarvasiddhaniṣevite ||
6.1.26
dīrghasatraṃ vitanvanto rudramadhvaranāyakam |
prīṇayantaḥ paraṃ bhāvamaiśvaryaṃ jñātumicchavaḥ ||
6.1.27
nivasanti sma te sarve vyāsadarśanakāṅkṣiṇaḥ |
śivabhaktiratā nityaṃ bhasmarudrākṣadhāriṇaḥ ||
6.1.28
teṣāṃ bhāvaṃ samālokya bhagavānbādarāyaṇaḥ |
prādurbabhūva sarvātmā parāśaratapaḥphalam ||
6.1.29
taṃ dṛṣṭvā munayaḥ sarve prahṛṣṭavadanekṣaṇāḥ |
abhyutthānādibhiḥ sarvairupacārairupācaran ||
6.1.30
satkṛtya pradadustasmai sauvarṇaṃ viṣṭaraṃ śubham |
sukhopaviṣṭaḥ sa tadā tasminsauvarṇaviṣṭare |
prāha gambhīrayā vācā pārāśaryo mahāmuniḥ ||
6.1.31
vyāsa uvāca |
kuśalaṃ kiṃ nu yuṣmākaṃ prabrūtāsminmahāmakhe |
arcitaḥ kiṃ nu yuṣmābhiḥ samyagadhvaranāyakaḥ ||
6.1.32
kimarthamatra yuṣmābhiradhvare parameśvaraḥ |
svarcito bhaktibhāvena sāmbaḥ saṃsāramocakaḥ ||
6.1.33
yuṣmatpravṛttirme bhāti śuśrūṣāpūrvameva hi |
parabhāve maheśasya muktihetoḥ śivasya ca ||
6.1.34
evamuktā munīndreṇa vyāsenāmitatejasā |
munayo naimiṣāraṇyavāsinaḥ paramaujasaḥ ||
6.1.35
praṇipatya mahātmānaṃ pārāśaśaryaṃ mahāmunim |
śivānurāgasaṃhṛṣṭamānasaṃ ca tamabruvan ||
6.1.36
munaya ūcuḥ |
bhagavanmuniśārdūla sākṣānnārāyaṇāṃśaja |
kṛpānidhe mahāprājña sarvavidyādhipa prabho ||
6.1.37
tvaṃ hi sarvajagadbharturmahādevasya vedhasaḥ |
sāmbasya sagaṇasyāsya prasādānāṃ nidhiḥ svayam ||
6.1.38
tvatpādābjarasāsvādamadhupāyitamānasāḥ |
kṛtārthā vayamadyaiva bhavatpādābjadarśanāt ||
6.1.39
tvadīyacaraṇāmbhojadarśanaṃ khalu pāpinām |
durlabhaṃ labdhamasmābhistasmātsukṛtino vayam ||
6.1.40
asmindeśe mahābhāga naimiṣāraṇyasaṃjñake |
dīrghasatrānvitāḥ sarve praṇavārthaprakāśakāḥ ||
6.1.41
śrotavyaḥ parameśāna iti kṛtvā viniścitāḥ |
parasparaṃ cintayantaḥ paraṃ bhāvaṃ maheśituḥ ||
6.1.42
ajñātavanta evaite vayaṃ tasmādbhavānprabho |
chettumarhati tānsarvān saṃśayānalpacetasām ||
6.1.43
tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chetā na hi jagattraye |
tasmādapāragambhīravyāmohābdhau nimajjataḥ ||
6.1.44
tārayasva śivajñānapotenāsmāndayānidhe |
śivasadbhaktitattvārthaṃ jñātuṃ śraddhālavo vayam ||
6.1.45
evamabhyarthitastatra munibhirvedapāragaiḥ |
sarvavedārthavinmukhyaḥ śukatāto mahāmuniḥ |
vedāntasārasarvasvaṃ praṇavaṃ parameśvaram ||
6.1.46
dhyātvā hṛtkarṇikāmadhye sāmbaṃ saṃsāramocakam |
prahṛṣṭamānaso bhūtvā vyājahāra mahāmuniḥ ||
6.1.46.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ vyāsaśaunakādisaṃvādo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
6.1.46.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
6.1.46.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
6.1.46.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
6.1.46.p5
oṃ namaḥ śivāya ||
6.1.46.p6
ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit