Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6.15: pañcadaśo'dhyāyaḥ | upāsanāmūrttivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 6.15

Language
Sanskrit

Contents

pañcadaśo'dhyāyaḥ | upāsanāmūrttivarṇanam

6.15.1

īśvara uvāca |
tataḥ paraṃ pravakṣyāmi sṛṣṭipaddhatimuttamām |
sadāśivānmaheśādicatuṣkasya varānane ||

6.15.2

sadāśivaḥ samaṣṭiḥ syādākāśadhipatiḥ prabhuḥ |
asyaiva vyaṣṭitāpannaṃ maheśādicatuṣṭayam ||

6.15.3

sadāśivasahasrāṃśānmaheśasya samudbhavaḥ |
puruṣānantarūpatvādvāyoradhipatiśca saḥ ||

6.15.4

māyāśaktiyuto vāme sakalaśca kriyādhikaḥ |
asyaiva vyaṣṭirūpaṃ syādīśvarādicatuṣṭayam ||

6.15.5

īśo viśveśvaraḥ paścātparameśastataḥ param |
sarveśvara itīdaṃ tu tirodhācakramuttamam ||

6.15.6

tirobhāvo dvidhā bhinna eko rudrādigocaraḥ |
anyaśca dehabhāvena paśuvargasya santateḥ ||

6.15.7

bhogānurañjanaparaḥ karmasāmyakṣaṇāvadhi |
karmasāmye sa ekaḥ syādanugrahamayo vibhuḥ ||

6.15.8

tatra sarveśvarā yāste devatāḥ parikīrtitāḥ |
parabrahmātmakāḥ sākṣānnirvikalpā nirāmayāḥ ||

6.15.9

tirobhāvātmakaṃ cakraṃ bhavecchāntikalāmayam |
maheśvarādhiṣṭhitaṃ ca padametadanuttamam ||

6.15.6.15.10

etadeva padaṃ prāpyaṃ maheśapadasevinām |
māheśvarāṇāṃ sālokyakramādeva vimuktidam ||

6.15.11

maheśvarasahasrāṃśād rudramūrtirajāyata |
aghoravadanākārastejastattvādhipaśca saḥ ||

6.15.12

gaurīśaktiyuto vāme sarvasaṃhārakṛtprabhuḥ |
asyaiva vyaṣṭirūpaṃ syācchivādyatha catuṣṭayam ||

6.15.13

śivo haro mṛḍabhavau viditaṃ cakramadbhutam |
saṃhārākhyaṃ mahādivyaṃ paramaṃ hi munīśvara ||

6.15.14

sa saṃhārastridhā prokto budhairnityādibhedataḥ |
nityo jīvasuṣuptyākhyo vidhernaimittikaḥ smṛtaḥ ||

6.15.15

vilayastasya tu mahāniti vedanidarśitaḥ |
jīvānāṃ janmaduḥkhādiśāntānāmuṣitātmanām ||

6.15.16

viśrāntyarthaṃ muniśreṣṭha karmaṇāṃ pākahetave |
saṃhāraḥ kalpitastredhā rudreṇāmitatejasā ||

6.15.17

rudrasyaiva tu kṛtyānāṃ trayametadudāhṛtam |
saṃhṛtavapi sṛṣṭyādikṛtyānāṃ pañcakaṃ vibhoḥ ||

6.15.18

mune tatra bhavādyāste devatāḥ parikīrtitāḥ |
parabrahmasvarūpāśca lokānugrahakārakāḥ ||

6.15.19

saṃhārākhyamidaṃ cakraṃ vidyārūpakalāmayam |
adhiṣṭhitaṃ ca rudreṇa padametannirāmayam ||

6.15.6.15.20

etadeva padaṃ prāpyaṃ rudrārādhanakāṅkṣiṇām |
rudrāṇāṃ taddhi sālokyakramātsāyujyadaṃ mune ||

6.15.21

rudramūrteḥ sahasrāṃśādviṣṇoścaivābhavajjaniḥ |
sa vāmadevacakrātmā vāritattvaikanāyakaḥ ||

6.15.22

ramāśaktiyuto vāme sarvvarakṣākaro mahān |
caturbhujo'ravindākṣaḥ śyāmaḥ śaṅkhādicihnabhṛt ||

6.15.23

asyaiva vāsudevādicatuṣkaṃ vyaṣṭitāṃ gatam |
upāsanaratānāṃ vai vaiṣṇavānāṃ vimuktidam ||

6.15.24

vāsudevo'niruddhaśca tataḥ saṅkarṣaṇaḥ paraḥ |
pradyumnaśceti vikhyātaṃ sthiticakramanuttamam ||

6.15.25

sthitiḥ sṛṣṭasya jagatastatkartrā saha pālanam |
ārabdhakarmabhogāntaṃ jīvānāṃ phalabhoginām ||

6.15.26

viṣṇorevedamākhyātaṃ kṛtyaṃ rakṣāvidhāyinaḥ |
sthitāvapi tu sṛṣṭyādikṛtyānāṃ pañcakaṃ vibhoḥ ||

6.15.27

tatra pradyumnamukhyāste devatāḥ parikīrtitāḥ |
nirvikalpā nirātaṅkā muktānandakarāḥ sadā ||

6.15.28

sthiticakramidaṃ brahman pratiṣṭhārūpamuttamam |
janārdanādhiṣṭhitaṃ ca paramaṃ padamucyate ||

6.15.29

evadeva padaṃ prāpyaṃ viṣṇupādābjasevinām |
vaiṣṇavānāṃ cakramidaṃ sālokyādipadapradam ||

6.15.6.15.30

viṣṇoreva sahasrāṃśātsambabhūva pitāmahaḥ |
sadyojātamukhātmā yaḥ pṛthivītattvanāyakaḥ ||

6.15.31

vāgdevīsahito vāme sṛṣṭikarttā jagatprabhuḥ |
caturmukho raktavarṇo rajorūpasvarūpavān ||

6.15.32

hiṇyagarbhādyasyaiva vyaṣṭirūpaṃ catuṣṭayam |
hiraṇyagarbho'tha virāṭ puruṣaḥ kāla eva ca ||

6.15.33

sṛṣṭicakramidaṃ brahma putrādiṛṣisevitam |
sarvakāmārthadaṃ brahmanparivārasukhapradam ||

6.15.34

sṛṣṭistu saṃhṛtasyāsya jīvasya prakṛtau bahiḥ |
ānīya karmabhogārthaṃ sādhanāṅgaphalaissaha ||

6.15.35

saṃyojanamitīdaṃ tu kṛtyaṃ paitāmahaṃ viduḥ |
jagatsṛṣṭikriyāvijñā yāvad vyūhaṃ sukhāvaham ||

6.15.36

jagatsṛṣṭāvapi mune kṛtyānāṃ ca pañcakaṃ vibhoḥ |
asti kālodayastatra devatāḥ parikīrtitāḥ ||

6.15.37

nivṛttirūpamākhyātaṃ sṛṣṭicakramidaṃ budhaiḥ |
pitāmahādhiṣṭhitaṃ ca padametaddhi śobhanam ||

6.15.38

etadeva pradaṃ prāpyaṃ brahmārpitadhiyāṃ nṛṇām |
paitāmahānāmetaddhi sālokyādivimuktidam ||

6.15.39

asminnapi catuṣke tu cakrāṇāṃ praṇavo bhavet |
maheśādikramādeva gauṇyā vṛttyā sa vācakaḥ ||

6.15.6.15.40

idaṃ khalu jagaccakraṃ śrutiviśrutavaibhavam |
pañcāraṃ cakramiti ha stauti śrutiridaṃ mune ||

6.15.41

ekameva jagaccakraṃ śambhoḥ śaktivijṛmbhitam |
sṛṣṭyādipañcāvayavaṃ pañcāramiti kathyate ||

6.15.42

alātacakrabhramivadavicchinnalayodayam |
parito vartate yasmāttasmāccakramitīritam ||

6.15.43

sṛṣṭyādipṛthusṛṣṭitvātpṛthutvenopadṛśyate |
hiraṇmayasya devasya śambhoramitatejasaḥ ||

6.15.44

śaktikāryamidaṃ cakraṃ hiraṇyajyotirāśritam |
salilenāvṛtamidaṃ salilaṃ vahnināvṛtam ||

6.15.45

āvṛto vāyunā vahnirākāśenāvṛtaṃ mahat |
bhūtādinā tathākāśo bhūtādirmahatāvṛtaḥ ||

6.15.46

avyaktenāvṛtastadvanmahānityevamāstikaiḥ |
brahmāṇḍamiti samproktamācāryairmunisattama ||

6.15.47

uktāni saptāvaraṇānyasya viśvasya guptaye |
cakrāddaśaguṇādhikyaṃ salilasya vidhīyate ||

6.15.48

uparyupari cānyo'nyamevaṃ daśaguṇādhikam |
brahmāṇḍamiti vijñeyaṃ tad vijairmunināyaka ||

6.15.49

imamarthamurīkṛtya cakrasāmīpyavarttanāt |
salilasya ca tanmadhye iti prāha śrutiḥ svayam ||

6.15.6.15.50

anugrahatirobhāvasaṃhṛtisthitisṛṣṭibhiḥ |
karotyavirataṃ līlāmekaḥ śaktiyutaḥ śivaḥ ||

6.15.51

bahuneha kimuktena mune sāraṃ vadāmi te |
śiva evedamakhilaṃ śaktimāniti niścitam ||

6.15.51.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāmupāsanāmūrttivarṇanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ ||

6.15.51.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.15.51.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.15.51.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.15.51.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.15.51.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

Linked texts (2)