Shivapurana 6.15: pañcadaśo'dhyāyaḥ | upāsanāmūrttivarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 6.15
- Language
- Sanskrit
Contents
pañcadaśo'dhyāyaḥ | upāsanāmūrttivarṇanam
6.15.1
īśvara uvāca |
tataḥ paraṃ pravakṣyāmi sṛṣṭipaddhatimuttamām |
sadāśivānmaheśādicatuṣkasya varānane ||
6.15.2
sadāśivaḥ samaṣṭiḥ syādākāśadhipatiḥ prabhuḥ |
asyaiva vyaṣṭitāpannaṃ maheśādicatuṣṭayam ||
6.15.3
sadāśivasahasrāṃśānmaheśasya samudbhavaḥ |
puruṣānantarūpatvādvāyoradhipatiśca saḥ ||
6.15.4
māyāśaktiyuto vāme sakalaśca kriyādhikaḥ |
asyaiva vyaṣṭirūpaṃ syādīśvarādicatuṣṭayam ||
6.15.5
īśo viśveśvaraḥ paścātparameśastataḥ param |
sarveśvara itīdaṃ tu tirodhācakramuttamam ||
6.15.6
tirobhāvo dvidhā bhinna eko rudrādigocaraḥ |
anyaśca dehabhāvena paśuvargasya santateḥ ||
6.15.7
bhogānurañjanaparaḥ karmasāmyakṣaṇāvadhi |
karmasāmye sa ekaḥ syādanugrahamayo vibhuḥ ||
6.15.8
tatra sarveśvarā yāste devatāḥ parikīrtitāḥ |
parabrahmātmakāḥ sākṣānnirvikalpā nirāmayāḥ ||
6.15.9
tirobhāvātmakaṃ cakraṃ bhavecchāntikalāmayam |
maheśvarādhiṣṭhitaṃ ca padametadanuttamam ||
6.15.6.15.10
etadeva padaṃ prāpyaṃ maheśapadasevinām |
māheśvarāṇāṃ sālokyakramādeva vimuktidam ||
6.15.11
maheśvarasahasrāṃśād rudramūrtirajāyata |
aghoravadanākārastejastattvādhipaśca saḥ ||
6.15.12
gaurīśaktiyuto vāme sarvasaṃhārakṛtprabhuḥ |
asyaiva vyaṣṭirūpaṃ syācchivādyatha catuṣṭayam ||
6.15.13
śivo haro mṛḍabhavau viditaṃ cakramadbhutam |
saṃhārākhyaṃ mahādivyaṃ paramaṃ hi munīśvara ||
6.15.14
sa saṃhārastridhā prokto budhairnityādibhedataḥ |
nityo jīvasuṣuptyākhyo vidhernaimittikaḥ smṛtaḥ ||
6.15.15
vilayastasya tu mahāniti vedanidarśitaḥ |
jīvānāṃ janmaduḥkhādiśāntānāmuṣitātmanām ||
6.15.16
viśrāntyarthaṃ muniśreṣṭha karmaṇāṃ pākahetave |
saṃhāraḥ kalpitastredhā rudreṇāmitatejasā ||
6.15.17
rudrasyaiva tu kṛtyānāṃ trayametadudāhṛtam |
saṃhṛtavapi sṛṣṭyādikṛtyānāṃ pañcakaṃ vibhoḥ ||
6.15.18
mune tatra bhavādyāste devatāḥ parikīrtitāḥ |
parabrahmasvarūpāśca lokānugrahakārakāḥ ||
6.15.19
saṃhārākhyamidaṃ cakraṃ vidyārūpakalāmayam |
adhiṣṭhitaṃ ca rudreṇa padametannirāmayam ||
6.15.6.15.20
etadeva padaṃ prāpyaṃ rudrārādhanakāṅkṣiṇām |
rudrāṇāṃ taddhi sālokyakramātsāyujyadaṃ mune ||
6.15.21
rudramūrteḥ sahasrāṃśādviṣṇoścaivābhavajjaniḥ |
sa vāmadevacakrātmā vāritattvaikanāyakaḥ ||
6.15.22
ramāśaktiyuto vāme sarvvarakṣākaro mahān |
caturbhujo'ravindākṣaḥ śyāmaḥ śaṅkhādicihnabhṛt ||
6.15.23
asyaiva vāsudevādicatuṣkaṃ vyaṣṭitāṃ gatam |
upāsanaratānāṃ vai vaiṣṇavānāṃ vimuktidam ||
6.15.24
vāsudevo'niruddhaśca tataḥ saṅkarṣaṇaḥ paraḥ |
pradyumnaśceti vikhyātaṃ sthiticakramanuttamam ||
6.15.25
sthitiḥ sṛṣṭasya jagatastatkartrā saha pālanam |
ārabdhakarmabhogāntaṃ jīvānāṃ phalabhoginām ||
6.15.26
viṣṇorevedamākhyātaṃ kṛtyaṃ rakṣāvidhāyinaḥ |
sthitāvapi tu sṛṣṭyādikṛtyānāṃ pañcakaṃ vibhoḥ ||
6.15.27
tatra pradyumnamukhyāste devatāḥ parikīrtitāḥ |
nirvikalpā nirātaṅkā muktānandakarāḥ sadā ||
6.15.28
sthiticakramidaṃ brahman pratiṣṭhārūpamuttamam |
janārdanādhiṣṭhitaṃ ca paramaṃ padamucyate ||
6.15.29
evadeva padaṃ prāpyaṃ viṣṇupādābjasevinām |
vaiṣṇavānāṃ cakramidaṃ sālokyādipadapradam ||
6.15.6.15.30
viṣṇoreva sahasrāṃśātsambabhūva pitāmahaḥ |
sadyojātamukhātmā yaḥ pṛthivītattvanāyakaḥ ||
6.15.31
vāgdevīsahito vāme sṛṣṭikarttā jagatprabhuḥ |
caturmukho raktavarṇo rajorūpasvarūpavān ||
6.15.32
hiṇyagarbhādyasyaiva vyaṣṭirūpaṃ catuṣṭayam |
hiraṇyagarbho'tha virāṭ puruṣaḥ kāla eva ca ||
6.15.33
sṛṣṭicakramidaṃ brahma putrādiṛṣisevitam |
sarvakāmārthadaṃ brahmanparivārasukhapradam ||
6.15.34
sṛṣṭistu saṃhṛtasyāsya jīvasya prakṛtau bahiḥ |
ānīya karmabhogārthaṃ sādhanāṅgaphalaissaha ||
6.15.35
saṃyojanamitīdaṃ tu kṛtyaṃ paitāmahaṃ viduḥ |
jagatsṛṣṭikriyāvijñā yāvad vyūhaṃ sukhāvaham ||
6.15.36
jagatsṛṣṭāvapi mune kṛtyānāṃ ca pañcakaṃ vibhoḥ |
asti kālodayastatra devatāḥ parikīrtitāḥ ||
6.15.37
nivṛttirūpamākhyātaṃ sṛṣṭicakramidaṃ budhaiḥ |
pitāmahādhiṣṭhitaṃ ca padametaddhi śobhanam ||
6.15.38
etadeva pradaṃ prāpyaṃ brahmārpitadhiyāṃ nṛṇām |
paitāmahānāmetaddhi sālokyādivimuktidam ||
6.15.39
asminnapi catuṣke tu cakrāṇāṃ praṇavo bhavet |
maheśādikramādeva gauṇyā vṛttyā sa vācakaḥ ||
6.15.6.15.40
idaṃ khalu jagaccakraṃ śrutiviśrutavaibhavam |
pañcāraṃ cakramiti ha stauti śrutiridaṃ mune ||
6.15.41
ekameva jagaccakraṃ śambhoḥ śaktivijṛmbhitam |
sṛṣṭyādipañcāvayavaṃ pañcāramiti kathyate ||
6.15.42
alātacakrabhramivadavicchinnalayodayam |
parito vartate yasmāttasmāccakramitīritam ||
6.15.43
sṛṣṭyādipṛthusṛṣṭitvātpṛthutvenopadṛśyate |
hiraṇmayasya devasya śambhoramitatejasaḥ ||
6.15.44
śaktikāryamidaṃ cakraṃ hiraṇyajyotirāśritam |
salilenāvṛtamidaṃ salilaṃ vahnināvṛtam ||
6.15.45
āvṛto vāyunā vahnirākāśenāvṛtaṃ mahat |
bhūtādinā tathākāśo bhūtādirmahatāvṛtaḥ ||
6.15.46
avyaktenāvṛtastadvanmahānityevamāstikaiḥ |
brahmāṇḍamiti samproktamācāryairmunisattama ||
6.15.47
uktāni saptāvaraṇānyasya viśvasya guptaye |
cakrāddaśaguṇādhikyaṃ salilasya vidhīyate ||
6.15.48
uparyupari cānyo'nyamevaṃ daśaguṇādhikam |
brahmāṇḍamiti vijñeyaṃ tad vijairmunināyaka ||
6.15.49
imamarthamurīkṛtya cakrasāmīpyavarttanāt |
salilasya ca tanmadhye iti prāha śrutiḥ svayam ||
6.15.6.15.50
anugrahatirobhāvasaṃhṛtisthitisṛṣṭibhiḥ |
karotyavirataṃ līlāmekaḥ śaktiyutaḥ śivaḥ ||
6.15.51
bahuneha kimuktena mune sāraṃ vadāmi te |
śiva evedamakhilaṃ śaktimāniti niścitam ||
6.15.51.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāmupāsanāmūrttivarṇanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ ||
6.15.51.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
6.15.51.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
6.15.51.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
6.15.51.p5
oṃ namaḥ śivāya ||
6.15.51.p6
ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā
Linked texts (2)
- Kailāsasaṃhitā — Sanatkumāra, Sanskrit
- Kailasasamhita (print) — Sanskrit