Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | śivādvaitajñānakathanādi sṛṣṭikathanam

Śivapurāṇa (complete text) 6.17

Language
Sanskrit

Contents

saptadaśo'dhyāyaḥ | śivādvaitajñānakathanādi sṛṣṭikathanam

6.17.1

vāmadeva uvāca |
niyatyadhastātprakṛteruparisthaḥ pumāniti |
pūrvatra bhavatā proktamidānīṃ kathamanyathā ||

6.17.2

māyayā saṅkucadrūpastadādhastāditi prabho |
iti me saṃśayaṃ nātha chettumarhasi tattvataḥ ||

6.17.3

śrīsubrahmaṇya uvāca |
advaitaśaivavādo'yaṃ dvaitaṃ na sahate kvacit |
dvaitaṃ ca naśvaraṃ brahmādvaitaṃ paramanaśvaram ||

6.17.4

sarvajñaḥ sarvakartā ca śivaḥ sarveśvaro'guṇaḥ |
tridevajanako brahmā saccidānandavigrahaḥ ||

6.17.5

sa eva śaṅkaro devaḥ svecchayā ca svamāyayā |
saṅkucadrūpa iva sanpuruṣaḥ sambabhūva ha ||

6.17.6

kalādipañcakenaiva bhoktṛtvena prakalpitaḥ |
prakṛtisthaḥ pumāneṣa bhuṅkte prakṛtijānguṇān ||

6.17.7

iti sthānadvayāntaḥsthaḥ puruṣo na virodhakaḥ |
saṅkucannijarūpāṇāṃ jñānādīnāṃ samaṣṭimān ||

6.17.8

sattvādiguṇasādhyaṃ ca buddhyādi tritayātmakam |
cittamprakṛtitattvaṃ tadāsītsattvādikāraṇāt ||

6.17.9

sāttvikādivibhedena guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ |
guṇebhyo buddhirutpannā vastuniścayakāriṇī ||

6.17.6.17.10

tato mahānahaṅkārastato buddhīndriyāṇi ca |
jātāni manaso rūpaṃ syātsaṅkalpavikalpakam ||

6.17.11

buddhīndriyāṇi śrotratvak cakṣurjihvā ca nāsikā |
śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhaśca gocaraḥ ||

6.17.12

buddhīndriyāṇāṃ kathitaḥ śrotrādikramatastataḥ |
vaikārikādahaṅkārāttanmātrāṇyabhavankramāt ||

6.17.13

tāni proktāni sūkṣmāṇi munibhistattvadarśibhiḥ |
karmendriyāṇi jñeyāni svakāryasahitāni ca ||

6.17.14

viprarṣe vākkarau pādau pāyūpasthau ca tatkriyāḥ |
vacanādānagamanavisarggānandasaṃjñitāḥ ||

6.17.15

bhūtādikādahaṅkārāttanmātrāṇyabhavankramāt |
tāni sūkṣmāṇi rūpāṇī śabdādīnāmiti sthitiḥ ||

6.17.16

tebhyaścākāśavāyvagnijalabhūmijaniḥ kramāt |
vijñeyā muniśārdūla pañcabhūtamitīṣyate ||

6.17.17

avakāśapradānaṃ ca vāhakatvaṃ ca pācanam |
saṃrambho dhāraṇaṃ teṣāṃ vyāpārāḥ parikīrtitāḥ ||

6.17.18

vāmadeva uvāca |
bhūtasṛṣṭiḥ purā proktā kalādibhyaḥ kathaṃ punaḥ |
anyathā procyate skanda sandeho'tra mahānmama ||

6.17.19

ātmatattvamakāraḥ syādvidyā syādustataḥ param |
śivatattvaṃ makāraḥ syādvāmadeveti cintyatām ||

6.17.6.17.20

bindunādau tu vijñeyau sarvatattvārthakāvubhau |
tatratyā devatā yāśca tā mune śṛṇu sāmpratam ||

6.17.21

brahmā viṣṇuśca rudraśca maheśvarasadāśivau |
te hi sākṣācchivasyaiva mūrtayaḥ śrutiviśrutāḥ ||

6.17.22

ityuktaṃ bhavatā pūrvamidānīmucyate'nyathā |
tanmātrebhyo bhavantīti sandeho'tra mahānmama ||

6.17.23

kṛtvā tatkaruṇāṃ skanda saṃśayaṃ chettumarhasi |
ityākarṇya munervākyaṃ kumāraḥ pratyabhāṣata ||

6.17.24

śrīsubrahmaṇya uvāca |
tasmādveti samārabhya bhūtasṛṣṭikrame mune |
tāñchṛṇuṣva mahāprājña sāvadhānatayādarāt ||

6.17.25

jātāni pañca bhūtāni kalābhya iti niścitam |
sthūlaprapañcarūpāṇi tāni bhūtapatervapuḥ ||

6.17.26

śivatattvādipṛthvyantaṃ tattvānāmudayakrame |
tanmātrebhyo bhavantīti vaktavyāni kramānmune ||

6.17.27

tanmātrāṇāṃ kalānāmapyaikyaṃ syād bhūtakāraṇam |
aviruddhatvamevātra viddhi brahmāvidāṃ vara ||

6.17.28

sthūlasūkṣmātmake viśve candrasūryādayo grahāḥ |
sanakṣatrāśca sañjātāstathānye jyotiṣāṃ gaṇāḥ ||

6.17.29

brahmaviṣṇumaheśādidevatā bhūtajātayaḥ |
indrādayo'pi dikpālā devāśca pitaro'surāḥ ||

6.17.6.17.30

rākṣasā mānuṣāścānye jaṅgamatvavibhāginaḥ |
paśavaḥ pakṣiṇaḥ kīṭāḥ pannagādiprabhedinaḥ ||

6.17.31

tarugulmalatauṣadhyaḥ parvatāścāṣṭa viśrutāḥ |
gaṅgādyāḥ saritaḥ sapta sāgarāśca maharddhayaḥ ||

6.17.32

yatkiñcidvastujātaṃ tatsarvamatra pratiṣṭhitam |
vicāraṇīyaṃ sadbudhyā na bahirmunisattama ||

6.17.33

strīpuṃrūpamidaṃ viśvaṃ śivaśaktyātmakaṃ budhaiḥ |
bhavādṛśairupāsyaṃ syācchivajñānaviśāradaiḥ ||

6.17.34

sarvaṃ brahmetyupāsīta sarvaṃ vai rudra ityapi |
śrutirāha mune tasmātprapañcātmā sadāśivaḥ ||

6.17.35

aṣṭatriṃśatkalānyāsasāmarthyā dvaitabhāvanāt |
sadāśivo'hameveti bhāvitātmā guruḥ śivaḥ ||

6.17.36

evaṃvicārī sacchiṣyo guruḥ syātsa śivaḥ svayam |
prapañcadevatāyantramantrātmā na hi saṃśayaḥ ||

6.17.37

ācāryakṛpayā vipra sañchinnākhilabandhanaḥ |
śiṣyaḥ śivapadāsakto gurvātmā bhavati dhruvam ||

6.17.38

yadasti vastu tatsarvaṃ guṇaprādhānyayogataḥ |
samastaṃ vyastamapi ca praṇavārthaṃ pracakṣate ||

6.17.39

rāgādidoṣarahitaṃ vedasāraḥ śivoditam |
tubhyaṃ me kathitaṃ prītyādvaitajñānaṃ śivapriyam ||

6.17.6.17.40

yo hyanyathaitanmanute madvaco madagarvitaḥ |
devo vā dānavaḥ siddho gandharvo manujo'pi vā ||

6.17.41

durātmanastasya śiraḥ chindyasamatayā dhruvam |
sacchaktyā ripukālāgnikalpayā na hi saṃśayaḥ ||

6.17.42

bhavāneva mune sākṣācchivādvaitavidāṃ varaḥ |
śivajñānopadeśe hi śivācārapradarśakaḥ ||

6.17.43

yaddehabhasmasamparkātsañchinnāghavrajo'śuciḥ |
mahāpiśācaḥ samprāpa tvatkṛpātaḥ satāṃ gatim ||

6.17.44

śivayogīti saṅkhyātatrilokavibhavo bhavān |
bhavatkaṭākṣasamparkātpaśuḥ paśupatirbhavet ||

6.17.45

tava tasya mayi pṛcchā lokāśikṣārthamādarāt |
lokopakārakaraṇe vicarantīha sādhavaḥ ||

6.17.46

idaṃ rahasyaṃ paramaṃ pratiṣṭhitamatastvayi |
tvamapi śraddhayā bhaktyā praṇaveṣveva sādaram ||

6.17.47

upaviśya ca tānsarvānsaṃyojya parameśvare |
śivācāraṃ grāhayasva bhūtirudrākṣamiśritam ||

6.17.48

tvaṃ śivo hi śivācārī samprāptādvaitabhāvataḥ |
vicaram̐llokarakṣāyai sukhamakṣayamāpnuhi ||

6.17.49

sūta uvāca |
śrutvedamadbhutamataṃ hi ṣaḍānanoktaṃ vedāntaniṣṭhitamṛṣistu vinamramūrtiḥ |
bhūtvā praṇamya bahuśo bhuvi daṇḍavatta-tpādāravindaviharanmadhupatvamāpa ||

6.17.49.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ śivādvaitajñānakathanādi sṛṣṭikathanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||

6.17.49.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.17.49.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.17.49.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.17.49.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.17.49.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

Linked texts (3)