Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6.20: viṃśo'dhyāyaḥ | kṣaurasnānavidhivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 6.20

Language
Sanskrit

viṃśo'dhyāyaḥ | kṣaurasnānavidhivarṇanam

6.20.p1

subrahmaṇya uvāca |
kṣaurasnānavidhiṃ vakṣye vāmadeva mahāmune |
yasya sadyo vidhānena śuddhiḥ syādyatinaḥ parā | 1|
yogapaṭṭaprakārasya vidhiṃ prāpya munīśvara |
sa śiṣyaḥ syād vratī pūrṇaḥ kṣaurakarmodyato bhavet | 2|
guruṃ natvā viśeṣeṇa labdhānujñastato guroḥ |
śiraḥ saṅkṣālya cācamya savāsāḥ kṣauramācaret | 3|
kṣālayedvasanaṃ paścānmṛdambhobhiḥ kṣurādikam |
taddhastau ca mṛdālipya kṣālayeti mṛdaṃ dadet | 4|
sthāpitaṃ prokṣitaṃ toyaiḥ śivaṃ śivamitīrayan |
svanetre pihite caivānāmāṅguṣṭhābhimantrite | 5|
astreṇonmīlya sandṛśya kṣurādikṣaurasādhanam |
abhimantrya dvādaśātha prokṣayedastramantrataḥ | 6|
kṣuraṃ gṛhītvā tāreṇa dakṣabhāge nikṛntayet |
keśāṃśca kāṃścidagreṣu vaptvā sarvaṃ ca vāpayet | 7|
pṛthivyāṃ parṇamādāya vikṣipenna bhuvaḥ sthale |
śmaśrūṇi hastapādasthanakhāni ca nikṛntayet | 8|
bilvāśvatthatulasyādisthāne saṅgṛhya mṛttikām |
dviṣaḍvāraṃ nimajyāpsu tīraṃ gatvopaviśya ca | 9|
śuddhe deśe tu saṃsthāpya mṛdaṃ tredhā vibhajya ca |
evaṃ punastridhā kṛtvā prokṣyāstreṇābhimantrayet | 6.20.10|
tatraikāṃ mṛdamādāya dāpayitvānyapāṇinā |
karau dvādaśadhālipya pratyekaṃ kena kṣālayet | 11|
punarekāṃ pādayośca mukhe cānyāṃ kare kramāt |
saṃlipyākṣālya cāmbhobhiḥ punaśca jalamāviśet | 12|
anyāṃ mṛdaṃ bhāgayitvā śirasi dvādaśa kramāt |
ālipya mṛdamāsyāntaṃ nimajya ca punaḥ punaḥ | 13|
tīraṃ gatvā tu gaṇḍūṣān ṣoḍaśācamanaṃ dvidhā |
prāṇānāyamya ca punaḥ praṇavaṃ dvyaṣṭasaṅkhyayā | 14|
mṛdamanyāṃ punastredhā vibhajya ca tadekayā |
kaṭiśaucaṃ pādaśaucaṃ vidhāyācamya ca dvidhā | 15|
praṇavenātha ṣoḍaśa prāṇānāyamya vāgyataḥ |
punaranyāṃ svorudeśe tridhā vinyasya comiti | 16|
prokṣyābhimantrayetsapta svapāṇyostalamekadhā |
tridhālipyātha sampaśyetsūryamūrtiṃ ca pāvanīm | 17|
svakakṣayoḥ samālipya vyatyastābhyāmathānyayā |
pāṇibhyāṃ ca mṛdā śiṣyaḥ sumatirdṛḍhamānasaḥ | 18|
gṛhītvānyāṃ mṛdaṃ śuddhāṃ tathāsau gurubhaktimān |
śira ārabhya pādāntaṃ vilipyādityadṛṣṭayā | 19|
samutthāya tato'sau vai daṇḍamādāya bhūtale |
svaguruṃ mantradaṃ bhaktyā saṃsmarejjñānaniṣṭhayā | 6.20.20|
tataḥ sāmbaṃ maheśānaṃ śaṅkaraṃ candraśekharam |
saṃsmaredbhaktitaḥ śiṣya sarvaiśvaryapatiṃ śivam | 21|
trivāraṃ praṇametprītyā sāṣṭāṅgaṃ ca guruṃ śivam |
pañcāṅgenaikavāraṃ ca samutthāya ca vandayet | 22|
tīrthaṃ praviśya tanmadhye nimajyonmajya tāṃ mṛdam |
skandhe saṃsthāpya pūrvoktaprakāreṇa vilepayet | 23|
tatrāvaśiṣṭaṃ saṅgṛhya jalamadhye praviśya ca |
viloḍya samyak tāṃ tatra sarvāṅgeṣu vilipya ca | 24|
trivāramomiti procya śivapādāmbujaṃ smaran |
saṃsārāmbudhisantāraṃ sadā yadvidhito hi saḥ | 25|
abhiṣicyomiti jalaṃ virajābhasmalolitam |
aṅgopamārjjanaṃ kṛtvā susnāyādbhasmanā tataḥ | 26|
tripuṇḍraṃ ca vidhāyātha yathoktavidhinā śubham |
yathoktāṅgeṣu sarveṣu sāvadhānatayā mune | 27|
tataḥ śuddhamanā bhūtvā kuryānmadhyadinakriyāḥ |
maheśvaraṃ namaskṛtya gurūṃstīrthādikāni ca | 28|
sampūjayenmaheśānaṃ bhaktyā paramayā mune |
sāmbikaṃ jñānadātāraṃ pātāraṃ tribhavasya vai | 29|
tato'sau dṛḍhacetasko yatiḥ svavṛṣasaṃsthitaḥ |
bhikṣārthaṃ pravrajecchuddho vipravargeṣu sādhuṣu | 6.20.30|
tatastatra ca śuddhātmā pañcadhā parikalpitam |
bhaikṣyaṃ yathocitaṃ kuryād dūṣitānnaṃ vivarjayet | 31|
śaucaṃ snānaṃ tathā bhikṣāṃ nityamekāntasevanam |
bhikṣauścatvāri karmāṇi pañcamaṃ naiva vidyate | 32|
alābuṃ veṇupātraṃ ca dāravaṃ mṛṇmayaṃ tathā |
bhikṣoścatvāri pātrāṇi pañcamaṃ naiva vidyate | 33|
tāmbūlaṃ taijasaṃ pātraṃ retassekaṃ sitāmbaram |
divāsvāpo hinaktānnaṃ yatīnāṃ ṣaḍvivarjitāḥ | 34|
sākṣarā viparītāśca rākṣasāsta iti smṛtāḥ |
tasmādvai viparītaṃ ca karma naivācared yatiḥ | 35|
yatiḥ prayatnataḥ kuryātkṣaurasnānaṃ ca śuddhaye |
saṃsmaranmanasā śuddhaṃ paraṃ brahma sadāśivam | 36|
ityaiva muniśārdūla tava snehānmayākhilaḥ |
kṣaurasnānavidhiḥ proktaḥ kimbhūyaḥ śrotumicchasi | 37|
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ kṣaurasnānavidhivarṇanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ | 6.20|
6.21 | śrīgaṇeśāya namaḥ | | śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ | | śrīśivamahāpurāṇam |

Linked texts (2)