Shivapurana 6.21: ekaviṃśo'dhyāyaḥ | yatīnāṃ maraṇānantaradaśāhaparyantakṛtyavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 6.21
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.21.p1 — 61 parts
ekaviṃśo'dhyāyaḥ | yatīnāṃ maraṇānantaradaśāhaparyantakṛtyavarṇanam
6.21.p1.1
vāmadeva uvāca |
ye muktā yatayasteṣāṃ dāhakarma na vidyate |
mṛte śarīre khananaṃ taddehasya śrutaṃ mayā | 1|
6.21.p1.2
tatkarmācakṣva suprītyā kārtikeya guro mama |
tvatto'nyo na hi saṃvaktā triṣu lokeṣu vidyate | 2|
6.21.p1.3
pūrṇāhambhāvamāśritya ye muktā dehapañjarāt |
ye tūpāsanamārgeṇa dehamuktāḥ paraṃ gatāḥ | 3|
6.21.p1.4
teṣāṃ gativiśeṣaṃ ca bhagavan śaṅkarātmaja |
vaktumarhasi suprītyā māṃ vicārya svaśiṣyataḥ | 4|
6.21.p1.5
sūta uvāca |
munivijñaptimākarṇya śaktiputraḥ surārihā |
prāhātyantarahasyaṃ tad bhṛguṇā śrutamīśvarāt | 5|
6.21.p1.6
subrahmaṇya uvāca |
idameva mune guhyaṃ bhṛgave śivayogine |
uktaṃ bhagavatā sākṣātsarvajñena pinākinā | 6|
6.21.p1.7
vakṣye tadadya te brahmanna deyaṃ yasya kasyacit |
deyaṃ śiṣyāya śāntāya śivabhaktiyutāya vai | 7|
6.21.p1.8
samādhistho yatiḥ kaścicchivabhāvena dehamuk |
asti cetsa mahādhīraḥ paripūrṇaḥ śivo bhavet | 8|
6.21.p1.9
adhairyacitto yaḥ kaścitsamādhiṃ na ca vindati |
tadupāyaṃ pravakṣyāmi sāvadhānatayā śṛṇu | 9|
6.21.p1.6.21.10
tripadārthaparijñānaṃ vedāntāgamavākyajam |
śrutvā gurormukhādyogamabhyasetsa yamādikam | 6.21.10|
6.21.p1.11
tatkurvansa yatiḥ samyak śivadhyānaparo bhavet |
niyamena mune nityaṃ praṇavāsaktamānasaḥ | 11|
6.21.p1.12
dehadaurbalyavaśato yadyadhairyadharo yatiḥ |
akāmaśca śivaṃ smṛtvā sa jīrṇāṃ svāṃ tanuṃ tyajet | 12|
6.21.p1.13
sadāśivānugrahato nandinā preritā mune |
ātivāhikarūpiṇyo devatāḥ pañca viśrutāḥ | 13|
6.21.p1.14
agnyahantākṛtiḥ kācijjyottiḥpuñjavapuṣmatī |
ahno'bhimāninī kācicchuklapakṣābhimāninī | 14|
6.21.p1.15
uttarāyaṇarūpā ca pañcānugrahatatparā |
dhūmrā tamasvinī rātriḥ kṛṣṇapakṣābhimāninī | 15|
6.21.p1.16
dakṣiṇāyanarūpeti viśrutāḥ pañca devatāḥ |
tāsāṃ vṛttiṃ śṛṇuṣvādya vāmadeva mahāmune | 16|
6.21.p1.17
tāḥ pañca devatā jīvān karmānuṣṭhānatatparān |
gṛhītvā tridivaṃ yānti tatpuṇyavaśato mune | 17|
6.21.p1.18
bhuktvā bhogānyathoktāṃśca te tatpuṇyakṣaye punaḥ |
mānuṣaṃ lokamāsādya bhajate janma pūrvavat | 18|
6.21.p1.19
tāḥ punaḥ pañcadhā mārgaṃ vibhajyārabhya bhūtalam |
agnyādikramatāṃ gṛhya sadāśivapadaṃ yatiḥ | 19|
6.21.p1.6.21.20
ninīya vandyacaraṇau devadevasya pṛṣṭhataḥ |
tiṣṭhantyanugrahākārāḥ karmaṇyeva prayojitāḥ | 6.21.20|
6.21.p1.21
samāgatamabhiprekṣya devadevaḥ sadāśivaḥ |
viraktaścenmahāmantratātparyamupadiśya ca | 21|
6.21.p1.22
svasāmyaṃ ca vapurdatte gāṇapatyebhiṣicya ca |
anugṛhṇāti sarveśaḥ śaṅkaraḥ sarvanāyakaḥ | 22|
6.21.p1.23
mṛgaṭaṅkatriśūlāgryavaradānavibhūṣitam |
trinetraṃ candraśakalaṃ gaṅgollāsijaṭādharam | 23|
6.21.p1.24
adhiṣṭhitavimānāgryaṃ sarvagaṃ sarvakāmadam |
iti śākhāviraktasya rudrakanyāsamāvṛtam | 24|
6.21.p1.25
nṛtyagītamṛdaṅgādivādyaghoṣamanoharam |
divyāmbarasragālepabhūṣaṇairapi bhūṣitam | 25|
6.21.p1.26
divyāmṛtaghaṭaiḥ pūrṇaṃ divyāmbhaḥparipūritam |
sūryakoṭipratīkāśaṃ candrakoṭisuśītalam | 26|
6.21.p1.27
manovegaṃ sarvagaṃ ca vimānamanugṛhya ca |
bhuktabhogasya tasyāpi bhogakautūhalakṣaye | 27|
6.21.p1.28
nipātya śaktiṃ tīvratarāṃ prakṛtyā hyatidurgamām |
kāntāraṃ dagdhukāmāṃ tāṃ pralayānalasuprabhām | 28|
6.21.p1.29
anugṛhya mahāmantratātparyaṃ parameśvaraḥ |
pūrṇo'haṃ bhāvanārūpaḥ śambhurasmīti niścalam | 29|
6.21.p1.6.21.30
anugṛhya samādhiṃ ca svadāsyaspandarūpiṇīḥ |
ravyādikarmmasāmarthyarūpāḥ siddhīranargalāḥ | 6.21.30|
6.21.p1.31
āyuḥkṣaye padmayoneḥ punarāvṛttivarjitām |
muktiṃ ca paramāṃ tasmai prayacchati jagadguruḥ | 31|
6.21.p1.32
etadeva padaṃ tasmātsarvaiśvaryaṃ samaṣṭimat |
muktighaṇṭāpathaṃ ceti vedāntānāṃ viniścayaḥ | 32|
6.21.p1.33
mumūrṣostasya mandasya yateḥ satsampradāyinaḥ |
yatayaḥ sānukūlatvāttiṣṭheyuḥ paritastadā | 33|
6.21.p1.34
tataḥ sarve ca te tatra praṇavādīnyanukramāt |
upadiśya ca vākyāni tātparyaṃ ca samāhitāḥ | 34|
6.21.p1.35
varṇayeyuḥ sphuṭaṃ prītyā śivaṃ saṃsmārayansadā |
nirguṇaṃ paramajyotiḥ praṇamya vilayāvadhi | 35|
6.21.p1.36
eteṣāṃ samamevātra saṃskārakrama ucyate |
asaṃskṛtaśarīrāṇāṃ daurgatyaṃ naiva jāyate | 36|
6.21.p1.37
saṃnyasya sarvakarmāṇi śivāśrayaparā yataḥ |
dehaṃ dūṣayatasteṣāṃ rājño rāṣṭraṃ ca naśyati | 37|
6.21.p1.38
tadgrāmavāsinaste'pi bhaveyurbhṛśaduḥkhinaḥ |
taddoṣaparihārāya vidhānaṃ caivamucyate | 38|
6.21.p1.39
sa tu nama iriṇyāya cetyārabhya vinamradhīḥ |
nama āmīvatkebhyāntaṃ tatkāle prajapenmanum | 39|
6.21.p1.6.21.40
omityante japan devayajanaṃ pūrayettataḥ |
tataḥ śāntirbhavettasya doṣasya hi munīśvara | 6.21.40|
6.21.p1.41
putrādayo yathānyāyaṃ kuryuḥ saṃskāramuttamam |
vacmi tatkṛpayā vipra sāvadhānatayā śṛṇu | 41|
6.21.p1.42
abhyarcya snāpya śuddhodairabhyarcya kusumādibhiḥ |
śrīrudracamakābhyāṃ ca rudrasūktena ca kramāt | 42|
6.21.p1.43
śaṅkhaṃ ca purataḥ sthāpya tajjalenābhiṣicya ca |
puṣpaṃ nidhāya śirasi praṇavena pramārjayet | 43|
6.21.p1.44
kaupīnādīni santyajya punaranyāni dhārayet |
bhasmanoddhūlayettasya sarvāṅgaṃ vidhinā tataḥ | 44|
6.21.p1.45
tripuṇḍraṃ ca vidhānena tilakaṃ candanena ca |
viracya puṣpairmālābhiralaṅkuryātkalevaram | 45|
6.21.p1.46
uraḥkaṇṭhaśirobāhuprakoṣṭhaśrutiṣu kramāt |
rudrākṣamālābharaṇairalaṅkuryācca mantrataḥ | 46|
6.21.p1.47
sudhūpitaṃ samutthāpya śikyopari nidhāya ca |
pañcabrahmamaye ramye rathe saṃsthāpayettanum | 47|
6.21.p1.48
omadyaiḥ pañcabhirbrahmamantraiḥ sadyādibhiḥ krmāt |
sugandhakusumairmālyairalaṅkuryādrathaṃ ca tam | 48|
6.21.p1.49
nṛtyavādyairbrāhmaṇānāṃ vedaghoṣaiśca sarvataḥ |
grāmaṃ pradakṣiṇīkṛtya gacchetpretaṃ tamudvahan | 49|
6.21.p1.6.21.50
tataste yatinaḥ sarve tathā prācyāmathāpi vā |
udīcyāṃ puṇyadeśe tu puṇyavṛkṣasamīpataḥ | 6.21.50|
6.21.p1.51
khanitvā devayajanaṃ daṇḍamātrapramāṇataḥ |
praṇavavyāhṛtibhyāṃ ca prokṣya cāstīrya ca kramāt | 51|
6.21.p1.52
śamīpatraiśca kusumairuttarāgraṃ tadūrdhvataḥ |
āstīrya darbhāṃstatpīṭhaṃ cailājinakuśottaram | 52|
6.21.p1.53
praṇavena brahmabhiśca pañcagavyena tāṃ tanum |
prokṣyābhiṣicya raudreṇa sūktena praṇavena ca | 53|
6.21.p1.54
śaṅkhatoyenābhiṣicya mūrdhni puṣpaṃ viniḥkṣipet |
tadgatasyānukūlo'sau śivasmaraṇatatparaḥ | 54|
6.21.p1.55
omityatha samuddhṛtya svastivācanapūrvakam |
garte yogāsane sthāpya prāṅmukhaṃ syādyathā tathā | 55|
6.21.p1.56
gandhapuṣpairalaṅkṛtvā dhūpaguggulunā tataḥ |
viṣṇo havyamiti procya rakṣasveti vadan dadet | 56|
6.21.p1.57
daṇḍaṃ dakṣiṇahaste tu vāme dadyātkamaṇḍalum |
prajāpate na tvadetānyanyomantreṇa sodakam | 57|
6.21.p1.58
brahmajajñānaṃ prathamamiti mantreṇa mastake |
spṛśañjaptvā rudrasūktaṃ bhruvormadhye spṛśañjapet | 58|
6.21.p1.59
mānomahāntamityādi caturbhirmastakaṃ tataḥ |
nālikereṇa nirbhidyādavaṭaṃ pūrayettataḥ | 59|
6.21.p1.6.21.60
pañcabhirbrahmabhiḥ spṛṣṭvā japet sthalamananyadhīḥ |
yo devānāmupakramya yaḥ paraḥ sa maheśvaraḥ | 6.21.60|
6.21.p1.61
iti japtvā mahādevaṃ sāmbaṃ saṃsārabheṣajam |
sarvajñamaparādhīnaṃ sarvānugrahakārakam | 61|
6.21.p1.62
ekāratnisamutsedhamaratnidvayavistṛtam |
mṛdā pīṭhaṃ prakalpyātha gomayenopalepayet | 62|
6.21.p1.63
caturasraṃ ca tanmadhye gandhākṣatasamanviteḥ |
sugandhakusumairbilvaistulasyā ca samarcayet | 63|
6.21.p1.64
praṇavena tato dadyād dhūpadīpau payo haviḥ |
dattvā pradakṣiṇīkṛtya namaskuryācca pañcadhā | 64|
6.21.p1.65
praṇavaṃ dvādaśāvṛttvā sañjapya praṇamettataḥ |
digvidikkramato dadyād brahmārghyaṃ praṇavena ca | 65|
6.21.p1.66
evaṃ daśāhaparyantaṃ vidhiste samudāhṛtaḥ |
yatīnāṃ munivaryāthaikādaśāhavidhiṃ śṛṇu | 66|
6.21.p1.6.21_2
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ yatīnāṃ maraṇānantaradaśāhaparyantakṛtyavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ | 6.21|
6.21.p1.p68
6.22 | śrīgaṇeśāya namaḥ | | śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ | | śrīśivamahāpurāṇam | | oṃ namaḥ śivāya |
ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā
Linked texts (2)
- Kailāsasaṃhitā — Sanatkumāra, Sanskrit
- Kailasasamhita (print) — Sanskrit