Shivapurana 6.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | annyāsapaddhatau nyāsavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 6.6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.6.77 — 6 parts
ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | annyāsapaddhatau nyāsavarṇanam
6.6.1
īśvara uvāca |
dakṣiṇe maṇḍalasyātha vaiyāghraṃ carma śobhanam |
āstīrya śuddhatoyena prokṣayedastramantrataḥ ||
6.6.2
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya paścādādhāramuddharet |
tatpaścācchaktikamalaṃ caturthyantaṃ namo'ntakam ||
6.6.3
manumevaṃ samuccārya sthitvā tasminnudaṅmukhaḥ |
prāṇānāyamya vidhivatpraṇavoccārapūrvakam ||
6.6.4
agnirityādibhirmantrairbhasma sandhārayettataḥ |
śirasi śrīguruṃ natvā maṇḍalaṃ racayetpunaḥ ||
6.6.5
trikoṇavṛttaṃ bāhye tu caturasrātmakaṃ kramāt |
abhyarcyomiti sādhāraṃ sthāpya śaṅkhaṃ samarcayet ||
6.6.6
āpūrya śuddhatoyena praṇavena sugandhinā |
abhyarcya gandhapuṣpādyaiḥ praṇavena ca saptadhā ||
6.6.7
abhimantrya tatastasmindhenumudrāṃ pradarśayet |
śaṅkhamudrāṃ ca tenaiva prokṣayedastramantrataḥ ||
6.6.8
ātmānaṃ gandhapuṣpādipūjopakaraṇāni ca |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā ṛṣyādikamathācaret ||
6.6.9
asya śrīsauramantrasya devabhāga ṛṣistataḥ |
chando gāyatramityuktaṃ devaḥ sūryo maheśvaraḥ ||
6.6.10
devatā syātṣaḍaṅgāni hrāmityādīni vinyaset |
tataḥ samprokṣayetpadmamastreṇāgneragocaram ||
6.6.11
tasminsamarcayedvidvān prabhūtāṃ vimalāmapi |
sārāṃ cātha samārādhya pūrvādiparataḥ kramāt ||
6.6.12
atha kālāgnirudraṃ ca śaktimādhārasaṃjñitām |
anantaṃ pṛthivīṃ caiva ratnadvīpaṃ tathaiva ca ||
6.6.13
saṅkalya vṛkṣodyānaṃ ca gṛhaṃ maṇimayaṃ tataḥ |
raktapīṭhaṃ ca sampūjya pādeṣu prāgupakramāt ||
6.6.14
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca catuṣṭayam |
adharmādyagnikoṇādikoṇeṣu ca samarcayet ||
6.6.15
māyādhaśchadanaṃ paścādvidyordhvacchadanaṃ tataḥ |
sattvaṃ rajastamaścaiva samabhyarcya yathākramam ||
6.6.16
pūrvādidikṣu madhye ca dīptāṃ sūkṣmāṃ jayāmapi |
bhadrāṃ vibhūtiṃ vimalāmamoghāṃ vaidyutāmapi ||
6.6.17
sarvatomukhasaṃjñāṃ ca kandanālaṃ tathaiva ca |
suṣiraṃ ca tatastaṃ tu kaṇṭakāṃstadanantaram ||
6.6.18
mūlacchadanakiñjalkaprakāśasakalātmanaḥ |
pañcagranthikarṇikāṃ ca dalāni tadanantaram ||
6.6.19
keśarān brahmaviṣṇū ca rudramātmānameva ca |
antarātmānamapi ca jñānātmaparamātmani ||
6.6.20
sampūjya paścātsaurākhyaṃ yogapīṭhaṃ samarcayet |
pīṭhopari samākalpya mūrttiṃ mūlena mūlavit ||
6.6.21
niruddhaprāṇa āsīno mūlenaiva svamūlataḥ |
śaktimutthāpya tattena prabhāvātpiṅgalādhvanā ||
6.6.22
puṣpāñjalau nirgamayya maṇḍalasthasya bhāsvataḥ |
sindūrāruṇadehasya vāmārdhadayitasya ca ||
6.6.23
akṣasrakpāśakhaṭvāṅgakapālāṅkuśapaṅkajam |
śaṅkhaṃ cakraṃ dadhānasya caturvaktrasya locanaiḥ ||
6.6.24
rājitasya dvādaśabhistasya hṛtpaṅkajodare |
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya hrāṃ hrīṃ sastadanantaram ||
6.6.25
prakāśaśaktisahitaṃ mārtaṇḍaṃ ca tataḥ param |
āvāhayāmi nama ityāvāhyāvāhanākhyayā ||
6.6.26
mudrayā sthāpanādyāśca mudrāḥ sandarśayettataḥ |
vinyasyāṅgāni hrāṃ hrīṃ hrūṃ antena manunā tataḥ ||
6.6.27
pañcopacārānsaṅkalpya mūlenābhyarcayet tridhā |
keśareṣu ca padmasya ṣaḍaṅgāni maheśvari ||
6.6.28
vahnīśarakṣovāyūnāṃ paritaḥ kramataḥ sudhīḥ |
dvitīyāvaraṇe pūjyāścatasro mūrtayaḥ kramāt ||
6.6.29
pūrvādyuttaraparyantaṃ dalamūleṣu pārvati |
ādityo bhāskaro bhānū raviścetyanupūrvaśaḥ ||
6.6.30
arko brahmā tathā rudro viṣṇuśceti punaḥ priye |
īśānādiṣu sampūjyāstṛtīyāvaraṇe punaḥ ||
6.6.31
somaṃ kujaṃ budhaṃ jīvaṃ kaviṃ mandaṃ tamastamaḥ |
samantato yajedetānpūrvādidalamadhyataḥ ||
6.6.32
athavā dvādaśādityāndvitīyāvaraṇe yajet |
tṛtīyāvaraṇe caiva rāśīndvādaśa pūjayet ||
6.6.33
saptasāgaragaṅgāśca bahirasya samantataḥ |
ṛṣīndevāṃśca gandharvānpannagānapsarogaṇān ||
6.6.34
grāmaṇyaśca tathā yakṣānyātudhānāṃstathā hayān |
saptacchandomayāṃścaiva bālakhilyāṃśca pūjayet ||
6.6.35
evaṃ tryāvaraṇaṃ devaṃ samabhyarcya divākaram |
viracya maṇḍalaṃ paścāccaturasraṃ samāhitaḥ ||
6.6.36
sthāpya sādhārakaṃ tāmrapātraṃ prasthodavistṛtam |
pūrayitvā jalaiḥ śuddhairvāsitaiḥ kusumādibhiḥ ||
6.6.37
abhyarcya gandhapuṣpādyairjānubhyāmavaniṃ gataḥ |
arghyapātraṃ samādāya bhrūmadhyāntaṃ samuddharet ||
6.6.38
tato brūyādimaṃ mantraṃ sāvitraṃ sarvasiddhidam |
śṛṇu tacca mahādevi bhuktimuktipradaṃ sadā ||
6.6.39
sindūravarṇāya sumaṇḍalāya namo'stu vajrābharaṇāya tubhyam |
padmābhanetrāya sapaṅkajāya brahmendranārāyaṇakāraṇāya ||
6.6.40
saraktacūrṇaṃ sasuvarṇatoyaṃ srakkuṅkumāḍhyaṃ sakuśaṃ sapuṣpam |
pradattamādāya sahemapātraṃ praśastamarghyaṃ bhagavanprasīda ||
6.6.41
evamuktvā tato dattvā tadarghyaṃ sūryamūrtaye |
namaskuryādimaṃ mantraṃ paṭhitvā susamāhitaḥ ||
6.6.42
namaḥ śivāya sāmbāya sagaṇāyādihetave |
rudrāya viṣṇave tubhyaṃ brahmaṇe ca trimūrtaye ||
6.6.43
evamuktvā namaskṛtya svāsane samavasthitaḥ |
ṛṣyādikaṃ punaḥ kṛtvā karaṃ saṃśodhya vāriṇā ||
6.6.44
punaśca bhasma sandhārya pūrvoktenaiva vartmanā |
nyāsajātaṃ prakurvīta śivabhāvavivṛddhaye ||
6.6.45
pañcopacāraiḥ sampūjya śirasā śrīguruṃ budhaḥ |
praṇavaṃ śrīcaturthyantaṃ namo'ntaṃ praṇamettataḥ ||
6.6.46
pañcātmakaṃ binduyutaṃ pañcamasvarasaṃyutam |
tadevaṃ bindusahitaṃ pañcamasvaravarjitam ||
6.6.47
pañcamasvarasaṃyuktaṃ mantrīśaṃ ca sabindukam |
uddhṛtya bindusahitaṃ saṃvartakamathoddharet ||
6.6.48
etairevaṃ kramādbījairuddhṛtaiḥ praṇamed budhaḥ |
bhujayorūruyugme ca guruṃ gaṇapatiṃ tathā ||
6.6.49
durgāṃ ca kṣetrapālaṃ ca baddhāñjalipuṭaḥ sthitaḥ |
omastrāya phaḍityuktvā karau saṃśodhya ṣaṭ kramāt ||
6.6.50
apasarpantviti procya praṇavaṃ tadanantaram |
astrāya phaḍiti procya pārṣṇighātatrayeṇa tu ||
6.6.51
uddhṛtya vighnānbhūyiṣṭhānkaratālatrayeṇa tu |
antarikṣagatāndṛṣṭvā vilokya divi saṃsthitān ||
6.6.52
niruddhaprāṇa āsīno haṃsamantramanusmaran |
hṛdisthaṃ jīvacaitanyaṃ brahmanāḍyā samānayet ||
6.6.53
dvādaśāntaḥ sthaviśade sahasrāramahāmbuje |
ciccandramaṇḍalāntaḥsthaṃ cidrūpaṃ parameśvaram ||
6.6.54
śoṣadāhaplavānkuryādrecakādi krameṇa tu |
saṣoḍaśacatuṣṣaṣṭidvātriṃśadgaṇanāyutaiḥ ||
6.6.55
vāyvagnisalilārṇaistaiḥ svavedādyairanukramāt |
prāṇānāyamya mūlasthāṃ kuṇḍalīṃ brahmarandhragām ||
6.6.56
ānīya dvādaśāntaḥsthasahasrārāmbujodare |
ciccandramaṇḍalodbhūtaparamāmṛtadhārayā ||
6.6.57
saṃsiktāyāṃ tanau bhūyaḥ śuddhadehaḥ subhāvanaḥ |
so'hamityavatīryātha svātmānaṃ hṛdayāmbuje ||
6.6.58
ātmanyāveśya cātmānamamṛtaṃ sṛtidhārayā |
prāṇapratiṣṭhāṃ vidhivatkuryādatra samāhitaḥ ||
6.6.59
ekāgramānaso yogī vimṛśyāttāṃ ca mātṛkām |
puṭitāṃ praṇavenātha nyasedbāhye ca mātṛkām ||
6.6.60
punaśca saṃyataprāṇaḥ kuryād dṛṣṭyādikaṃ budhaḥ |
śaṅkaraṃ saṃsmaraṃścitte saṃnyasecca vimatsaraḥ ||
6.6.61
praṇavasya ṛṣirbrahmā devi gāyatramīritam |
chando'tra devatāhaṃ vai paramātmā sadāśivaḥ ||
6.6.62
akāro bījamākhyātamukāraḥ śaktirucyate |
makāraḥ kīlakaṃ proktaṃ mokṣārthe viniyujyate ||
6.6.63
aṅguṣṭhadvayamārabhya talāntaṃ parimārjayet |
omityuktvātha deveśi karanyāsaṃ samārabhet ||
6.6.64
dakṣahastasthitāṅguṣṭhaṃ samārabhya yathākramam |
vāmahastakaniṣṭhāntaṃ vinyasetpūrvavatkramāt ||
6.6.65
akāramapyukāraṃ ca makāraṃ bindusaṃyutam |
namo'ntaṃ procya sarvatra hṛdayādau nyasedatha ||
6.6.66
akāraṃ pūrvamuddhṛtya brahmātmānamathācaret |
ṅe'ntaṃ namo'ntaṃ hṛdaye viniyujyāttathā punaḥ ||
6.6.67
ukāraṃ viṣṇusahitaṃ śirodeśe pravinyaset |
makāraṃ rudrasahitaṃ śikhāyāṃ tu pravinyaset ||
6.6.68
evamuktvā munirmantrī kavacaṃ netramastake |
vinyaseddevadeveśi sāvadhānena cetasā ||
6.6.69
aṅgavaktrakalābhedātpañca brahmāṇi vinyaset |
śirovadanahṛdguhyapādeṣvetāni vinyaset ||
6.6.70
īśānasya kalāḥ pañca pañcasveteṣu ca kramāt |
tataścaturṣu vaktreṣu puruṣasya kalā api ||
6.6.71
catasraḥ praṇidhātavyāḥ pūrvādikramayogataḥ |
hṛtkaṇṭhāṃseṣu nābhau ca kukṣau pṛṣṭhe ca vakṣasi ||
6.6.72
aghorasya kalāścāṣṭau pūjanīyā yathākramam |
paścāt trayodaśakalāḥ pāyumeḍhrorujānuṣu ||
6.6.73
jaṅghāsphikkaṭipārśveṣu vāmadevasya bhāvayet |
sadyasyāpi kalāścāṣṭau netreṣu ca yathākramam ||
6.6.74
kīrtitāstāḥ kalāścaivaṃ pādayorapi hastayoḥ |
prāṇe śirasi bāhvośca kalpayetkalpavittamaḥ ||
6.6.75
aṣṭatriṃśatkalānyāsamevaṃ kṛtvā tu sarvaśaḥ |
paścātpraṇavaviddhīmānpraṇavanyāsamācaret ||
6.6.76
bāhudvaye kūrparayostathā ca maṇibandhayoḥ |
pārśvatodarajaṅgheṣu pādayoḥ pṛṣṭhatastathā ||
6.6.77
itthaṃ praṇavavinyāsaṃ kṛtvā nyāsavicakṣaṇaḥ |
haṃsanyāsaṃ prakurvīta paramātmavibodhini ||
6.6.77.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ saṃnyāsapaddhatau nyāsavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||
6.6.77.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
6.6.77.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
6.6.77.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
6.6.77.p5
oṃ namaḥ śivāya ||
6.6.77.p6
ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā
Linked texts (4)
- Kailāsasaṃhitā — Sanatkumāra, Sanskrit
- Kailasasamhita (print) — Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Śivattvaratnākara — Basava, Sanskrit