Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | annyāsapaddhatau nyāsavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 6.6

Language
Sanskrit

Contents

ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | annyāsapaddhatau nyāsavarṇanam

6.6.1

īśvara uvāca |
dakṣiṇe maṇḍalasyātha vaiyāghraṃ carma śobhanam |
āstīrya śuddhatoyena prokṣayedastramantrataḥ ||

6.6.2

praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya paścādādhāramuddharet |
tatpaścācchaktikamalaṃ caturthyantaṃ namo'ntakam ||

6.6.3

manumevaṃ samuccārya sthitvā tasminnudaṅmukhaḥ |
prāṇānāyamya vidhivatpraṇavoccārapūrvakam ||

6.6.4

agnirityādibhirmantrairbhasma sandhārayettataḥ |
śirasi śrīguruṃ natvā maṇḍalaṃ racayetpunaḥ ||

6.6.5

trikoṇavṛttaṃ bāhye tu caturasrātmakaṃ kramāt |
abhyarcyomiti sādhāraṃ sthāpya śaṅkhaṃ samarcayet ||

6.6.6

āpūrya śuddhatoyena praṇavena sugandhinā |
abhyarcya gandhapuṣpādyaiḥ praṇavena ca saptadhā ||

6.6.7

abhimantrya tatastasmindhenumudrāṃ pradarśayet |
śaṅkhamudrāṃ ca tenaiva prokṣayedastramantrataḥ ||

6.6.8

ātmānaṃ gandhapuṣpādipūjopakaraṇāni ca |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā ṛṣyādikamathācaret ||

6.6.9

asya śrīsauramantrasya devabhāga ṛṣistataḥ |
chando gāyatramityuktaṃ devaḥ sūryo maheśvaraḥ ||

6.6.10

devatā syātṣaḍaṅgāni hrāmityādīni vinyaset |
tataḥ samprokṣayetpadmamastreṇāgneragocaram ||

6.6.11

tasminsamarcayedvidvān prabhūtāṃ vimalāmapi |
sārāṃ cātha samārādhya pūrvādiparataḥ kramāt ||

6.6.12

atha kālāgnirudraṃ ca śaktimādhārasaṃjñitām |
anantaṃ pṛthivīṃ caiva ratnadvīpaṃ tathaiva ca ||

6.6.13

saṅkalya vṛkṣodyānaṃ ca gṛhaṃ maṇimayaṃ tataḥ |
raktapīṭhaṃ ca sampūjya pādeṣu prāgupakramāt ||

6.6.14

dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca catuṣṭayam |
adharmādyagnikoṇādikoṇeṣu ca samarcayet ||

6.6.15

māyādhaśchadanaṃ paścādvidyordhvacchadanaṃ tataḥ |
sattvaṃ rajastamaścaiva samabhyarcya yathākramam ||

6.6.16

pūrvādidikṣu madhye ca dīptāṃ sūkṣmāṃ jayāmapi |
bhadrāṃ vibhūtiṃ vimalāmamoghāṃ vaidyutāmapi ||

6.6.17

sarvatomukhasaṃjñāṃ ca kandanālaṃ tathaiva ca |
suṣiraṃ ca tatastaṃ tu kaṇṭakāṃstadanantaram ||

6.6.18

mūlacchadanakiñjalkaprakāśasakalātmanaḥ |
pañcagranthikarṇikāṃ ca dalāni tadanantaram ||

6.6.19

keśarān brahmaviṣṇū ca rudramātmānameva ca |
antarātmānamapi ca jñānātmaparamātmani ||

6.6.20

sampūjya paścātsaurākhyaṃ yogapīṭhaṃ samarcayet |
pīṭhopari samākalpya mūrttiṃ mūlena mūlavit ||

6.6.21

niruddhaprāṇa āsīno mūlenaiva svamūlataḥ |
śaktimutthāpya tattena prabhāvātpiṅgalādhvanā ||

6.6.22

puṣpāñjalau nirgamayya maṇḍalasthasya bhāsvataḥ |
sindūrāruṇadehasya vāmārdhadayitasya ca ||

6.6.23

akṣasrakpāśakhaṭvāṅgakapālāṅkuśapaṅkajam |
śaṅkhaṃ cakraṃ dadhānasya caturvaktrasya locanaiḥ ||

6.6.24

rājitasya dvādaśabhistasya hṛtpaṅkajodare |
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya hrāṃ hrīṃ sastadanantaram ||

6.6.25

prakāśaśaktisahitaṃ mārtaṇḍaṃ ca tataḥ param |
āvāhayāmi nama ityāvāhyāvāhanākhyayā ||

6.6.26

mudrayā sthāpanādyāśca mudrāḥ sandarśayettataḥ |
vinyasyāṅgāni hrāṃ hrīṃ hrūṃ antena manunā tataḥ ||

6.6.27

pañcopacārānsaṅkalpya mūlenābhyarcayet tridhā |
keśareṣu ca padmasya ṣaḍaṅgāni maheśvari ||

6.6.28

vahnīśarakṣovāyūnāṃ paritaḥ kramataḥ sudhīḥ |
dvitīyāvaraṇe pūjyāścatasro mūrtayaḥ kramāt ||

6.6.29

pūrvādyuttaraparyantaṃ dalamūleṣu pārvati |
ādityo bhāskaro bhānū raviścetyanupūrvaśaḥ ||

6.6.30

arko brahmā tathā rudro viṣṇuśceti punaḥ priye |
īśānādiṣu sampūjyāstṛtīyāvaraṇe punaḥ ||

6.6.31

somaṃ kujaṃ budhaṃ jīvaṃ kaviṃ mandaṃ tamastamaḥ |
samantato yajedetānpūrvādidalamadhyataḥ ||

6.6.32

athavā dvādaśādityāndvitīyāvaraṇe yajet |
tṛtīyāvaraṇe caiva rāśīndvādaśa pūjayet ||

6.6.33

saptasāgaragaṅgāśca bahirasya samantataḥ |
ṛṣīndevāṃśca gandharvānpannagānapsarogaṇān ||

6.6.34

grāmaṇyaśca tathā yakṣānyātudhānāṃstathā hayān |
saptacchandomayāṃścaiva bālakhilyāṃśca pūjayet ||

6.6.35

evaṃ tryāvaraṇaṃ devaṃ samabhyarcya divākaram |
viracya maṇḍalaṃ paścāccaturasraṃ samāhitaḥ ||

6.6.36

sthāpya sādhārakaṃ tāmrapātraṃ prasthodavistṛtam |
pūrayitvā jalaiḥ śuddhairvāsitaiḥ kusumādibhiḥ ||

6.6.37

abhyarcya gandhapuṣpādyairjānubhyāmavaniṃ gataḥ |
arghyapātraṃ samādāya bhrūmadhyāntaṃ samuddharet ||

6.6.38

tato brūyādimaṃ mantraṃ sāvitraṃ sarvasiddhidam |
śṛṇu tacca mahādevi bhuktimuktipradaṃ sadā ||

6.6.39

sindūravarṇāya sumaṇḍalāya namo'stu vajrābharaṇāya tubhyam |
padmābhanetrāya sapaṅkajāya brahmendranārāyaṇakāraṇāya ||

6.6.40

saraktacūrṇaṃ sasuvarṇatoyaṃ srakkuṅkumāḍhyaṃ sakuśaṃ sapuṣpam |
pradattamādāya sahemapātraṃ praśastamarghyaṃ bhagavanprasīda ||

6.6.41

evamuktvā tato dattvā tadarghyaṃ sūryamūrtaye |
namaskuryādimaṃ mantraṃ paṭhitvā susamāhitaḥ ||

6.6.42

namaḥ śivāya sāmbāya sagaṇāyādihetave |
rudrāya viṣṇave tubhyaṃ brahmaṇe ca trimūrtaye ||

6.6.43

evamuktvā namaskṛtya svāsane samavasthitaḥ |
ṛṣyādikaṃ punaḥ kṛtvā karaṃ saṃśodhya vāriṇā ||

6.6.44

punaśca bhasma sandhārya pūrvoktenaiva vartmanā |
nyāsajātaṃ prakurvīta śivabhāvavivṛddhaye ||

6.6.45

pañcopacāraiḥ sampūjya śirasā śrīguruṃ budhaḥ |
praṇavaṃ śrīcaturthyantaṃ namo'ntaṃ praṇamettataḥ ||

6.6.46

pañcātmakaṃ binduyutaṃ pañcamasvarasaṃyutam |
tadevaṃ bindusahitaṃ pañcamasvaravarjitam ||

6.6.47

pañcamasvarasaṃyuktaṃ mantrīśaṃ ca sabindukam |
uddhṛtya bindusahitaṃ saṃvartakamathoddharet ||

6.6.48

etairevaṃ kramādbījairuddhṛtaiḥ praṇamed budhaḥ |
bhujayorūruyugme ca guruṃ gaṇapatiṃ tathā ||

6.6.49

durgāṃ ca kṣetrapālaṃ ca baddhāñjalipuṭaḥ sthitaḥ |
omastrāya phaḍityuktvā karau saṃśodhya ṣaṭ kramāt ||

6.6.50

apasarpantviti procya praṇavaṃ tadanantaram |
astrāya phaḍiti procya pārṣṇighātatrayeṇa tu ||

6.6.51

uddhṛtya vighnānbhūyiṣṭhānkaratālatrayeṇa tu |
antarikṣagatāndṛṣṭvā vilokya divi saṃsthitān ||

6.6.52

niruddhaprāṇa āsīno haṃsamantramanusmaran |
hṛdisthaṃ jīvacaitanyaṃ brahmanāḍyā samānayet ||

6.6.53

dvādaśāntaḥ sthaviśade sahasrāramahāmbuje |
ciccandramaṇḍalāntaḥsthaṃ cidrūpaṃ parameśvaram ||

6.6.54

śoṣadāhaplavānkuryādrecakādi krameṇa tu |
saṣoḍaśacatuṣṣaṣṭidvātriṃśadgaṇanāyutaiḥ ||

6.6.55

vāyvagnisalilārṇaistaiḥ svavedādyairanukramāt |
prāṇānāyamya mūlasthāṃ kuṇḍalīṃ brahmarandhragām ||

6.6.56

ānīya dvādaśāntaḥsthasahasrārāmbujodare |
ciccandramaṇḍalodbhūtaparamāmṛtadhārayā ||

6.6.57

saṃsiktāyāṃ tanau bhūyaḥ śuddhadehaḥ subhāvanaḥ |
so'hamityavatīryātha svātmānaṃ hṛdayāmbuje ||

6.6.58

ātmanyāveśya cātmānamamṛtaṃ sṛtidhārayā |
prāṇapratiṣṭhāṃ vidhivatkuryādatra samāhitaḥ ||

6.6.59

ekāgramānaso yogī vimṛśyāttāṃ ca mātṛkām |
puṭitāṃ praṇavenātha nyasedbāhye ca mātṛkām ||

6.6.60

punaśca saṃyataprāṇaḥ kuryād dṛṣṭyādikaṃ budhaḥ |
śaṅkaraṃ saṃsmaraṃścitte saṃnyasecca vimatsaraḥ ||

6.6.61

praṇavasya ṛṣirbrahmā devi gāyatramīritam |
chando'tra devatāhaṃ vai paramātmā sadāśivaḥ ||

6.6.62

akāro bījamākhyātamukāraḥ śaktirucyate |
makāraḥ kīlakaṃ proktaṃ mokṣārthe viniyujyate ||

6.6.63

aṅguṣṭhadvayamārabhya talāntaṃ parimārjayet |
omityuktvātha deveśi karanyāsaṃ samārabhet ||

6.6.64

dakṣahastasthitāṅguṣṭhaṃ samārabhya yathākramam |
vāmahastakaniṣṭhāntaṃ vinyasetpūrvavatkramāt ||

6.6.65

akāramapyukāraṃ ca makāraṃ bindusaṃyutam |
namo'ntaṃ procya sarvatra hṛdayādau nyasedatha ||

6.6.66

akāraṃ pūrvamuddhṛtya brahmātmānamathācaret |
ṅe'ntaṃ namo'ntaṃ hṛdaye viniyujyāttathā punaḥ ||

6.6.67

ukāraṃ viṣṇusahitaṃ śirodeśe pravinyaset |
makāraṃ rudrasahitaṃ śikhāyāṃ tu pravinyaset ||

6.6.68

evamuktvā munirmantrī kavacaṃ netramastake |
vinyaseddevadeveśi sāvadhānena cetasā ||

6.6.69

aṅgavaktrakalābhedātpañca brahmāṇi vinyaset |
śirovadanahṛdguhyapādeṣvetāni vinyaset ||

6.6.70

īśānasya kalāḥ pañca pañcasveteṣu ca kramāt |
tataścaturṣu vaktreṣu puruṣasya kalā api ||

6.6.71

catasraḥ praṇidhātavyāḥ pūrvādikramayogataḥ |
hṛtkaṇṭhāṃseṣu nābhau ca kukṣau pṛṣṭhe ca vakṣasi ||

6.6.72

aghorasya kalāścāṣṭau pūjanīyā yathākramam |
paścāt trayodaśakalāḥ pāyumeḍhrorujānuṣu ||

6.6.73

jaṅghāsphikkaṭipārśveṣu vāmadevasya bhāvayet |
sadyasyāpi kalāścāṣṭau netreṣu ca yathākramam ||

6.6.74

kīrtitāstāḥ kalāścaivaṃ pādayorapi hastayoḥ |
prāṇe śirasi bāhvośca kalpayetkalpavittamaḥ ||

6.6.75

aṣṭatriṃśatkalānyāsamevaṃ kṛtvā tu sarvaśaḥ |
paścātpraṇavaviddhīmānpraṇavanyāsamācaret ||

6.6.76

bāhudvaye kūrparayostathā ca maṇibandhayoḥ |
pārśvatodarajaṅgheṣu pādayoḥ pṛṣṭhatastathā ||

6.6.77

itthaṃ praṇavavinyāsaṃ kṛtvā nyāsavicakṣaṇaḥ |
haṃsanyāsaṃ prakurvīta paramātmavibodhini ||

6.6.77.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ saṃnyāsapaddhatau nyāsavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||

6.6.77.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.6.77.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.6.77.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.6.77.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.6.77.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

Linked texts (4)