Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 6.9: navamo'dhyāyaḥ | praṇavārthapaddhativarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 6.9

Language
Sanskrit

Contents

navamo'dhyāyaḥ | praṇavārthapaddhativarṇanam

6.9.1

īśvara uvāca |
śivo maheśvaraścaiva rudro viṣṇuḥ pitāmahaḥ |
saṃsāravaidyaḥ sarvajñaḥ paramātmeti mukhyataḥ ||

6.9.2

nāmāṣṭakamidaṃ nityaṃ śivasya pratipādakam |
ādyantapañcakaṃ tatra śāntyatītādyanukramāt ||

6.9.3

saṃjñā sadāśivādīnāṃ pañcopādhiparigrahāt |
upādhivinivṛttau tu yathāsvaṃ vinivartate ||

6.9.4

padameva hi taṃ nityamanityāḥ padinaḥ smṛtāḥ |
padānāṃ parivṛttiḥ syānmucyante padino yataḥ ||

6.9.5

parivṛttyantare tvevaṃ bhūyastasyāpyupādhinā |
ātmāntarābhidhānaṃ syātyādādyaṃ nāmapañcakam ||

6.9.6

anyattu tritayaṃ nāmnāmupādānādibhedataḥ |
trividhopādhiracanācchiva eva tu vartate ||

6.9.7

anādimalasaṃśleṣaprāgabhāvātsvabhāvataḥ |
atyantapariśuddhātmetyato'yaṃ śiva ucyate ||

6.9.8

athavāśeṣakalyāṇaguṇaikaghana īśvaraḥ |
śiva ityucyate sadbhiḥ śivatattvārthavedibhiḥ ||

6.9.9

trayoviṃśatitatvebhyaḥ parā prakṛtirucyate |
prakṛtestu paraṃ prāhuḥ puruṣaṃ pañcaviṃśakam ||

6.9.10

yadvedādau svaraṃ prāhurvācyavācakabhāvataḥ |
vedaikavedyaṃ yāthātmyādvedānte ca pratiṣṭhitam ||

6.9.11

sa eva prakṛtau līno bhoktā yaḥ prakṛteryataḥ |
tasya prakṛtilīnasya yaḥ paraḥ sa maheśvaraḥ ||

6.9.12

tadadhīnapravṛttittvātprakṛteḥ puruṣasya ca |
athavā triguṇaṃ tattvaṃ māyeyamidamavyayam ||

6.9.13

māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyānmāyinaṃ tu maheśvaram |
māyāvimocako'nanto maheśvarasamanvayāt ||

6.9.14

rudduḥkhaṃ duḥkhaheturvā tad drāvayati yaḥ prabhuḥ |
rudra ityucyate tasmācchivaḥ paramakāraṇam ||

6.9.15

śivatattvādibhūmyantaṃ śarīrādi ghaṭādi ca |
vyāpyādhitiṣṭhati śivastamādviṣṇurudāhṛtaḥ ||

6.9.16

jagataḥ pitṛbhūtānāṃ śivo mūrtyātmanāmapi |
pitṛbhāvena sarveṣāṃ pitāmaha udīritaḥ ||

6.9.17

nidānajño yathā vaidyo rogasya vinivartakaḥ |
upāyairbheṣajaistadvallayabhogādhikārakaḥ ||

6.9.18

saṃsārasyeśvaro nityaṃ sthūlasya vinivartakaḥ |
saṃsāravaidya ityuktaḥ sarvatattvārthavedibhiḥ ||

6.9.19

daśārddhajñānasiddhyarthamindriyeṣu ca satsvapi |
trikālabhāvino bhāvānsthūlānsūkṣmānaśeṣataḥ ||

6.9.20

aṇavo naiva jānanti māyārṇavamalāvṛtāḥ |
asatsvapi ca sarveṣu siddhasarvārthavediṣu ||

6.9.21

yadyathāvasthitaṃ vastu tattathaiva sadāśivaḥ |
ayatnenaiva jānāti tasmātsarvajña ucyate ||

6.9.22

sarvātmā paramairebhirguṇairnityasamanvayāt |
svasmātparātmavirahātparamātmā śivaḥ svayam ||

6.9.23

iti stutvā mahādevaṃ praṇavātmānamavyayam |
arghyaṃ pādyaṃ puro dattvā paścādīśānamastake ||

6.9.24

punarabhyarcya deveśaṃ praṇavena samāhitaḥ |
hastena baddhāñjalinā pūjāpuṣpaṃ pragṛhya ca ||

6.9.25

unmanyantaṃ śivaṃ nītvā vāmanāsāpuṭādhvanā |
devīmudvāsya ca tato dakṣanāsāpuṭādhvanā ||

6.9.26

śiva evāhamasmīti tadaikyamanubhūya ca |
sarvāvaraṇadevāṃśca punarudvāsayed hṛdi ||

6.9.27

vidyāpūjāṃ guroḥpūjāṃ kṛtvā paścādyathākramam |
śaṅkhārghapātramantrāṃśca hṛdaye vinyasetkramāt ||

6.9.28

nirmālyaṃ ca samarpyātha caṇḍīśāyeśagocare |
punaśca saṃyataprāṇa ṛṣyādikamathoccaret ||

6.9.29

kailāsaprastaro nāma maṇḍalaṃ paribhāṣitam |
arcayennityamevaitatpakṣe vā māsi māsi vā ||

6.9.30

ṣaṇmāse vatsare vāpi cāturmāsyādiparvaṇi |
avaśyaṃ ca samabhyarcennityaṃ malliṅgamāstikaḥ ||

6.9.31

tasminkrame mahādevi viśeṣaḥ ko'pi kathyate |
upadeśadine liṅgaṃ pūjitaṃ guruṇā saha ||

6.9.32

gṛhṇīyādarcayiṣyāmi śivamāprāṇasaṅkṣayam |
evaṃ trivāramuccārya śapathaṃ gurusannidhau ||

6.9.33

tataḥ samarcayennityaṃ pūrvoktavidhinā priye |
arghaṃ samarpayelliṅgamūrddhanyarghyodakena ca ||

6.9.34

praṇavena samabhyarcya dhūpadīpau samarpayet |
aiśānyāṃ caṇḍamārādhya nirmālyaṃ ca nivedayet ||

6.9.35

prakṣālya liṅgaṃ vedīṃ ca vastrapūtairjalaistataḥ |
niḥkṣipya puṣpaṃ śirasi liṅgasya praṇavena tu ||

6.9.36

ādhāraśaktimārabhya śuddhavidyāsanāvadhi |
vibhāvya sarvaṃ manasā sthāpayetparameśvaram ||

6.9.37

pañcagavyādibhirdravyairyathāvibhavasambhṛtaiḥ |
kevalairvā jalaiḥ śuddhaiḥ surabhidravyavāsitaiḥ ||

6.9.38

pāvamānena rudreṇa nīlena tvaritena ca |
ṛgbhiśca sāmabhirvāpi brahmabhiścaiva pañcabhiḥ ||

6.9.39

snāpayeddevadeveśaṃ praṇavena śivena ca |
viśeṣārghyodakenāpi praṇavenābhiṣecayet ||

6.9.40

viśodhya vāsasā puṣpaṃ liṅgamūrdhani vinyaset |
pīṭhe liṅgaṃ samāropya sūryādyarcāṃ samācaret ||

6.9.41

ādhāraśaktyanantau dvau pīṭhādhastātsamarcayet |
siṃhāsanaṃ tadūrdhvaṃ tu samabhyarcya yathākramam ||

6.9.42

athordhvacchadanampīṭhapāde skandaṃ samarcayet |
liṅge mūrtiṃ samākalpya māṃ tvayā saha pūjayet ||

6.9.43

samyag bhaktyā vidhānena yatirmaddhyānatatparaḥ |
evaṃ mayā te kathitamatiguhyamidaṃ priye ||

6.9.44

gopanīyaṃ prayatnena na deyaṃ yasya kasyacit |
mama bhaktāya dātavyaṃ yataye vītarāgiṇe ||

6.9.45

gurubhaktāya śāntāya madarthe yogabhāgine |
mamājñāmatilaṅghyaitadyo dadāti vimūḍhadhīḥ ||

6.9.46

sa nārakī mama drohī bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
madbhaktadānāddeveśi matpriyaśca bhaved dhruvam |
iha bhuktvākhilānbhogānmatsānnidhyamavāpnuyāt ||

6.9.47

vyāsa uvāca |
etacchrutvā mahādevī mahādevena bhāṣitam |
stutvā tu vividhaiḥ stotrairdevaṃ vedārthagarbhitaiḥ ||

6.9.48

śrīmatpādābjayoḥ patyuḥ praṇāmaṃ parameśvarī |
atiprahṛṣṭahṛdayā mumoda munisattamāḥ ||

6.9.49

atiguhyamidaṃ viprāḥ praṇavārthaprakāśakam |
śivajñānaparaṃ hyetadbhavatāmārtināśanam ||

6.9.50

sūta uvāca |
ityuktvā muniśārdūlaḥ pārāśaryo mahātapāḥ |
pūjitaḥ parayā bhaktyā munibhirvedavādibhiḥ ||

6.9.51

kailāsādrimanusmṛtya yayau tasmāttapovanāt |
te'pi prahṛṣṭahṛdayāḥ satrānte parameśvaram ||

6.9.52

sampūjya parayā bhaktyā somaṃ somārdhaśekharam |
yamādiyoganiratāḥ śivadhyānaparābhavan ||

6.9.53

guhāya kathitaṃ hyetaddevyā tenāpi nandine |
sanatkumāramunaye provāca bhagavān hi saḥ ||

6.9.54

tasmāllabdhaṃ madguruṇā vyāsenāmitatejasā |
tasmāllabdhamidaṃ puṇyaṃ mayāpi munipuṅgavāḥ ||

6.9.55

mayā vaḥ śrāvitaṃ hyetad guhyād guhyataraṃ param |
jñātvā śivapriyānbhaktyā bhavato giriśapriyam ||

6.9.56

bhavadbhirapi dātavyametad guhyaṃ śivapriyam |
yatibhyaḥ śāntacittebhyo bhaktebhyaḥ śivapādayoḥ ||

6.9.57

etaduktvā mahābhāgaḥ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ |
tīrthayātrāprasaṅgena cacāra pṛthivīmimām ||

6.9.58

etadrahasyaṃ paramaṃ labdhvā sūtānmunīśvarāḥ |
kāśyāmeva samāsīnā muktāḥ śivapadaṃ yayuḥ ||

6.9.58.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ praṇavārthapaddhativarṇanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ ||

6.9.58.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

6.9.58.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

6.9.58.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

6.9.58.p5

oṃ namaḥ śivāya ||

6.9.58.p6

ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

Other recensions (1)

Linked texts (5)