Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.13: trayodaśo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇusṛṣṭikathanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.13

Language
Sanskrit

Contents

trayodaśo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇusṛṣṭikathanam

7.1.13.1

ṛṣaya ūcuḥ |
bhavatā kathitā sṛṣṭirbhavasya paramātmanaḥ |
caturmukhamukhāttasya saṃśayo naḥ prajāyate ||

7.1.13.2

devaśreṣṭho virūpākṣo dīptaḥ śūladharo haraḥ |
kālātmā bhagavān rudraḥ kapardī nīlalohitaḥ ||

7.1.13.3

sabrahmakamimaṃ lokaṃ saviṣṇumapi pāvakam |
yaḥ saṃharati saṅkruddho yugānte samupasthite ||

7.1.13.4

yasya brahmā ca viṣṇuśca praṇāmaṃ kuruto bhayāt |
lokasaṅkocakasyāsya yasya tau vaśavartinau ||

7.1.13.5

yo'yaṃ devaḥ svakādaṅgād brahmaviṣṇū purāsṛjat |
sa eva hi tayornityaṃ yogakṣemakaraḥ prabhuḥ ||

7.1.13.6

sa kathaṃ bhagavān rudra ādidevaḥ purātanaḥ |
putratvamagamacchambhurbrahmaṇo'vyaktajanmanaḥ ||

7.1.13.7

prajāpatiśca viṣṇuśca rudrasyaitau parasparam |
sṛṣṭau parasparasyāṅgāditi prāgapi śuśruma ||

7.1.13.8

kathaṃ punaraśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ hetubhūtayoḥ |
guṇapradhānabhāvena prādurbhāvaḥ parasparāt ||

7.1.13.9

nāpṛṣṭaṃ bhavatā kiñcinnāśrutaṃ ca kathañcana |
bhagavacchiṣyabhūtena bhavatā sakalaṃ smṛtam ||

7.1.13.10

tattvaṃ vada yathā brahmā munīnāmavadadvibhuḥ |
vayaṃ śraddhālavastāta śrotumīśvarasadyaśaḥ ||

7.1.13.11

vāyuruvāca |
sthāne pṛṣṭamidaṃ viprā bhavadbhiḥ praśnakovidaiḥ |
idameva purā pṛṣṭo mama prāha pitāmahaḥ ||

7.1.13.12

tadahaṃ sampravakṣyāmi yathā rudrasamudbhavaḥ |
yathā ca punarutpattirbrahmaviṣṇvoḥ parasparam ||

7.1.13.13

trayaste kāraṇātmāno jātāḥ sākṣānmaheśvarāt |
carācarasya viśvasya sargasthityantahetavaḥ ||

7.1.13.14

paramaiśvaryasaṃyuktāḥ parameśvarabhāvitāḥ |
tacchaktyādhiṣṭhitā nityaṃ tatkāryakaraṇakṣamāḥ ||

7.1.13.15

pitrā niyamitāḥ pūrvaṃ trayo'pi triṣu karmasu |
brahmā sarge haristrāṇe rudraḥ saṃharaṇe tathā ||

7.1.13.16

tathāpyanyo'nyamātsaryādanyo'nyātiśayāśinaḥ |
tapasā toṣayitvā svaṃ pitaraṃ parameśvaram ||

7.1.13.17

labdhvā sarvātmanā tasya prasādātparameṣṭhinaḥ |
brahmanārāyaṇau pūrvaṃ rudraḥ kalpāntare'sṛjat ||

7.1.13.18

kalpāntare punarbrahmā rudraviṣṇū jaganmayaḥ |
viṣṇuśca bhagavān rudraṃ brahmāṇamasṛjatpunaḥ ||

7.1.13.19

nārāyaṇaṃ punarbrahmā brahmāṇaṃ ca punarbhavaḥ |
evaṃ kalpeṣu kalpeṣu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ ||

7.1.13.20

paraspareṇa jāyante parasparahitaiṣiṇaḥ |
tattatkalpāntavṛttāntamadhikṛtya maharṣibhiḥ ||

7.1.13.21

prabhāvaḥ kathyate teṣāṃ parasparasamudbhavāt |
śṛṇu teṣāṃ kathāṃ citrāṃ puṇyāṃ pāpapramocinīm ||

7.1.13.22

kalpe tatpuruṣe vṛttāṃ brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ |
purā nārāyaṇo nāma kalpe vai meghavāhane ||

7.1.13.23

divyaṃ varṣasahasraṃ tu megho bhūtvāvahaddharām |
tasya bhāvaṃ samālakṣya viṣṇorviśvajagadguruḥ ||

7.1.13.24

sarvaḥ sarvātmabhāvena pradadau śaktimavyayām |
śaktiṃ labdhvā tu sarvātmā śivātsarveśvarāttadā ||

7.1.13.25

sasarja bhagāvan viṣṇurviśvaṃ viśvasṛjā saha |
viṣṇostadvaibhavaṃ dṛṣṭvā sṛṣṭastena pitāmahaḥ ||

7.1.13.26

īrṣyayā parayā grastaḥ prahasannidamabravīt |
gaccha viṣṇo mayā jñātaṃ tava sargasya kāraṇam |
āvayoradhikaścāsti sa rudro nātra saṃśayaḥ ||

7.1.13.27

tasya devādhidevasya prasādātparameṣṭhinaḥ |
sraṣṭā tvaṃ bhagavānādyaḥ pālakaḥ paramārthataḥ ||

7.1.13.28

ahaṃ ca tapasārādhya rudraṃ tridaśanāyakam |
tvayā saha jagatsarvaṃ srakṣyāmyatra na saṃśayaḥ ||

7.1.13.29

evaṃ viṣṇumupālabhya bhagavānabjasambhavaḥ |
evaṃ vijñāpayāmāsa tapasā prāpya śaṅkaram ||

7.1.13.30

bhagavan devadeveśa viśveśvara maheśvara |
tava vāmāṅgajo viṣṇurdakṣiṇāṅgabhavo hyaham ||

7.1.13.31

mayā saha jagatsarvaṃ tathāpyasṛjadacyutaḥ |
sa matsarādupālabdhastvadāśrayabalānmayā ||

7.1.13.32

madbhāvānnādhikaste'tibhāvastvayi maheśvare |
tvatta eva samutpattirāvayoḥ sadṛśī yataḥ ||

7.1.13.33

tasya bhaktyā yathāpūrvaṃ prasādaṃ kṛtavānasi |
tathā mamāpi tatsarvaṃ dātumarhasi śaṅkara ||

7.1.13.34

iti vijñāpitastena bhagavān bhaganetrahā |
nyāyena vai dadau sarvaṃ tasyāpi sa ghṛṇānidhiḥ ||

7.1.13.35

labdhvaivamīśvarādeva brahmā sarvātmatāṃ kṣaṇāt |
tvaramāṇo'tha saṅgamya dadarśa puruṣottamam ||

7.1.13.36

kṣīrārṇavālaye śubhre vimāne sūryasannibhe |
hemaratnānvite divye manasā tena nirmite ||

7.1.13.37

anantabhogaśayyāyāṃ śayānaṃ paṅkajekṣaṇam |
caturbhujamudārāṅgaṃ sarvābharaṇabhūṣitam ||

7.1.13.38

śaṅkhacakradharaṃ saumyaṃ candrabimbasamānanam |
śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ prasannamadhurasmitam ||

7.1.13.39

dharāmṛdukarāmbhojasparśaraktapadāmbujam |
kṣīrārṇavāmṛtamiva śayānaṃ yoganidrayā ||

7.1.13.40

tamasā kālarudrākhyaṃ rajasā kanakāṇḍajam |
sattvena sarvagaṃ viṣṇuṃ nirguṇatve maheśvaram ||

7.1.13.41

taṃ dṛṣṭvā puruṣaṃ brahmā pragalbhamidamabravīt |
grasāmi tvāmahaṃ viṣṇo tvamātmānaṃ yathā purā ||

7.1.13.42

tasya tadvacanaṃ śrutvā pratibuddhya pitāmaham |
udaikṣata mahābāhuḥ smitamīṣaccakāra ca ||

7.1.13.43

tasminnavasare viṣṇurgrastastena mahātmanā |
sṛṣṭaśca brahmaṇā sadyo bhruvormadhyādayatnataḥ ||

7.1.13.44

tasminnavasare sākṣādbhagavānindubhūṣaṇaḥ |
śaktiṃ tayorapi draṣṭumarūpo rūpamāsthitaḥ ||

7.1.13.45

prasādamatulaṃ kartuṃ purā dattavarastayoḥ |
āgacchattatra yatremau brahmanārāyaṇau sthitau ||

7.1.13.46

atha tuṣṭuvaturdevaṃ prītau bhītau ca kautukāt |
praṇematuśca bahuśo bahumānena dūrataḥ ||

7.1.13.47

bhavo'pi bhagavānetāvanugṛhya pinākadhṛk |
sādaraṃ paśyatoreva tayorantaradhīyata ||

7.1.13.47.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe brahmaviṣṇusṛṣṭikathanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||

7.1.13.47.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.13.47.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.13.47.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)