Shivapurana 7.1.13: trayodaśo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇusṛṣṭikathanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.13
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.13.47 — 4 parts
trayodaśo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇusṛṣṭikathanam
7.1.13.1
ṛṣaya ūcuḥ |
bhavatā kathitā sṛṣṭirbhavasya paramātmanaḥ |
caturmukhamukhāttasya saṃśayo naḥ prajāyate ||
7.1.13.2
devaśreṣṭho virūpākṣo dīptaḥ śūladharo haraḥ |
kālātmā bhagavān rudraḥ kapardī nīlalohitaḥ ||
7.1.13.3
sabrahmakamimaṃ lokaṃ saviṣṇumapi pāvakam |
yaḥ saṃharati saṅkruddho yugānte samupasthite ||
7.1.13.4
yasya brahmā ca viṣṇuśca praṇāmaṃ kuruto bhayāt |
lokasaṅkocakasyāsya yasya tau vaśavartinau ||
7.1.13.5
yo'yaṃ devaḥ svakādaṅgād brahmaviṣṇū purāsṛjat |
sa eva hi tayornityaṃ yogakṣemakaraḥ prabhuḥ ||
7.1.13.6
sa kathaṃ bhagavān rudra ādidevaḥ purātanaḥ |
putratvamagamacchambhurbrahmaṇo'vyaktajanmanaḥ ||
7.1.13.7
prajāpatiśca viṣṇuśca rudrasyaitau parasparam |
sṛṣṭau parasparasyāṅgāditi prāgapi śuśruma ||
7.1.13.8
kathaṃ punaraśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ hetubhūtayoḥ |
guṇapradhānabhāvena prādurbhāvaḥ parasparāt ||
7.1.13.9
nāpṛṣṭaṃ bhavatā kiñcinnāśrutaṃ ca kathañcana |
bhagavacchiṣyabhūtena bhavatā sakalaṃ smṛtam ||
7.1.13.10
tattvaṃ vada yathā brahmā munīnāmavadadvibhuḥ |
vayaṃ śraddhālavastāta śrotumīśvarasadyaśaḥ ||
7.1.13.11
vāyuruvāca |
sthāne pṛṣṭamidaṃ viprā bhavadbhiḥ praśnakovidaiḥ |
idameva purā pṛṣṭo mama prāha pitāmahaḥ ||
7.1.13.12
tadahaṃ sampravakṣyāmi yathā rudrasamudbhavaḥ |
yathā ca punarutpattirbrahmaviṣṇvoḥ parasparam ||
7.1.13.13
trayaste kāraṇātmāno jātāḥ sākṣānmaheśvarāt |
carācarasya viśvasya sargasthityantahetavaḥ ||
7.1.13.14
paramaiśvaryasaṃyuktāḥ parameśvarabhāvitāḥ |
tacchaktyādhiṣṭhitā nityaṃ tatkāryakaraṇakṣamāḥ ||
7.1.13.15
pitrā niyamitāḥ pūrvaṃ trayo'pi triṣu karmasu |
brahmā sarge haristrāṇe rudraḥ saṃharaṇe tathā ||
7.1.13.16
tathāpyanyo'nyamātsaryādanyo'nyātiśayāśinaḥ |
tapasā toṣayitvā svaṃ pitaraṃ parameśvaram ||
7.1.13.17
labdhvā sarvātmanā tasya prasādātparameṣṭhinaḥ |
brahmanārāyaṇau pūrvaṃ rudraḥ kalpāntare'sṛjat ||
7.1.13.18
kalpāntare punarbrahmā rudraviṣṇū jaganmayaḥ |
viṣṇuśca bhagavān rudraṃ brahmāṇamasṛjatpunaḥ ||
7.1.13.19
nārāyaṇaṃ punarbrahmā brahmāṇaṃ ca punarbhavaḥ |
evaṃ kalpeṣu kalpeṣu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ ||
7.1.13.20
paraspareṇa jāyante parasparahitaiṣiṇaḥ |
tattatkalpāntavṛttāntamadhikṛtya maharṣibhiḥ ||
7.1.13.21
prabhāvaḥ kathyate teṣāṃ parasparasamudbhavāt |
śṛṇu teṣāṃ kathāṃ citrāṃ puṇyāṃ pāpapramocinīm ||
7.1.13.22
kalpe tatpuruṣe vṛttāṃ brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ |
purā nārāyaṇo nāma kalpe vai meghavāhane ||
7.1.13.23
divyaṃ varṣasahasraṃ tu megho bhūtvāvahaddharām |
tasya bhāvaṃ samālakṣya viṣṇorviśvajagadguruḥ ||
7.1.13.24
sarvaḥ sarvātmabhāvena pradadau śaktimavyayām |
śaktiṃ labdhvā tu sarvātmā śivātsarveśvarāttadā ||
7.1.13.25
sasarja bhagāvan viṣṇurviśvaṃ viśvasṛjā saha |
viṣṇostadvaibhavaṃ dṛṣṭvā sṛṣṭastena pitāmahaḥ ||
7.1.13.26
īrṣyayā parayā grastaḥ prahasannidamabravīt |
gaccha viṣṇo mayā jñātaṃ tava sargasya kāraṇam |
āvayoradhikaścāsti sa rudro nātra saṃśayaḥ ||
7.1.13.27
tasya devādhidevasya prasādātparameṣṭhinaḥ |
sraṣṭā tvaṃ bhagavānādyaḥ pālakaḥ paramārthataḥ ||
7.1.13.28
ahaṃ ca tapasārādhya rudraṃ tridaśanāyakam |
tvayā saha jagatsarvaṃ srakṣyāmyatra na saṃśayaḥ ||
7.1.13.29
evaṃ viṣṇumupālabhya bhagavānabjasambhavaḥ |
evaṃ vijñāpayāmāsa tapasā prāpya śaṅkaram ||
7.1.13.30
bhagavan devadeveśa viśveśvara maheśvara |
tava vāmāṅgajo viṣṇurdakṣiṇāṅgabhavo hyaham ||
7.1.13.31
mayā saha jagatsarvaṃ tathāpyasṛjadacyutaḥ |
sa matsarādupālabdhastvadāśrayabalānmayā ||
7.1.13.32
madbhāvānnādhikaste'tibhāvastvayi maheśvare |
tvatta eva samutpattirāvayoḥ sadṛśī yataḥ ||
7.1.13.33
tasya bhaktyā yathāpūrvaṃ prasādaṃ kṛtavānasi |
tathā mamāpi tatsarvaṃ dātumarhasi śaṅkara ||
7.1.13.34
iti vijñāpitastena bhagavān bhaganetrahā |
nyāyena vai dadau sarvaṃ tasyāpi sa ghṛṇānidhiḥ ||
7.1.13.35
labdhvaivamīśvarādeva brahmā sarvātmatāṃ kṣaṇāt |
tvaramāṇo'tha saṅgamya dadarśa puruṣottamam ||
7.1.13.36
kṣīrārṇavālaye śubhre vimāne sūryasannibhe |
hemaratnānvite divye manasā tena nirmite ||
7.1.13.37
anantabhogaśayyāyāṃ śayānaṃ paṅkajekṣaṇam |
caturbhujamudārāṅgaṃ sarvābharaṇabhūṣitam ||
7.1.13.38
śaṅkhacakradharaṃ saumyaṃ candrabimbasamānanam |
śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ prasannamadhurasmitam ||
7.1.13.39
dharāmṛdukarāmbhojasparśaraktapadāmbujam |
kṣīrārṇavāmṛtamiva śayānaṃ yoganidrayā ||
7.1.13.40
tamasā kālarudrākhyaṃ rajasā kanakāṇḍajam |
sattvena sarvagaṃ viṣṇuṃ nirguṇatve maheśvaram ||
7.1.13.41
taṃ dṛṣṭvā puruṣaṃ brahmā pragalbhamidamabravīt |
grasāmi tvāmahaṃ viṣṇo tvamātmānaṃ yathā purā ||
7.1.13.42
tasya tadvacanaṃ śrutvā pratibuddhya pitāmaham |
udaikṣata mahābāhuḥ smitamīṣaccakāra ca ||
7.1.13.43
tasminnavasare viṣṇurgrastastena mahātmanā |
sṛṣṭaśca brahmaṇā sadyo bhruvormadhyādayatnataḥ ||
7.1.13.44
tasminnavasare sākṣādbhagavānindubhūṣaṇaḥ |
śaktiṃ tayorapi draṣṭumarūpo rūpamāsthitaḥ ||
7.1.13.45
prasādamatulaṃ kartuṃ purā dattavarastayoḥ |
āgacchattatra yatremau brahmanārāyaṇau sthitau ||
7.1.13.46
atha tuṣṭuvaturdevaṃ prītau bhītau ca kautukāt |
praṇematuśca bahuśo bahumānena dūrataḥ ||
7.1.13.47
bhavo'pi bhagavānetāvanugṛhya pinākadhṛk |
sādaraṃ paśyatoreva tayorantaradhīyata ||
7.1.13.47.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe brahmaviṣṇusṛṣṭikathanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||
7.1.13.47.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.13.47.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.13.47.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit