Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | sṛṣṭikathanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.17

Language
Sanskrit

Contents

saptadaśo'dhyāyaḥ | sṛṣṭikathanam

7.1.17.1

vāyuruvāca |
evaṃ labdhvā parāṃ śaktimīśvarādeva śāśvatīm |
maithunaprabhavāṃ sṛṣṭiṃ kartṛkāmaḥ prajāpatiḥ ||

7.1.17.2

svayamapyarddhato nārī cārddhena puruṣo'bhavat |
yārddhena nārī sā tasmācchatarūpā vyajāyata ||

7.1.17.3

virājamasṛjadbrahmā so'rddhena puruṣo'bhavat |
sa vai svāyambhuvaḥ pūrvaṃ puruṣo manurucyate ||

7.1.17.4

sā devī śatarūpā tu tapaḥ kṛtvā suduścaram |
bharttāraṃ dīptayaśasaṃ manumevānvapadyata ||

7.1.17.5

tasmāttu śatarūpā sā putradvayamasūyata |
priyavratottānapādau putrau putravatāṃ varau ||

7.1.17.6

kanye dve ca mahābhāge yābhyāṃ jātāstvimāḥ prajāḥ |
ākūtirekā vijñeyā prasūtiraparā smṛtā ||

7.1.17.7

svāyambhuvaḥ prasūtiṃ ca dadau dakṣāya tāṃ prabhuḥ |
ruceḥ prajāpateścaiva cākūtiṃ samapādayat ||

7.1.17.8

ākūtyāṃ mithunaṃ jajñe mānasasya ruceḥ śubham |
yajñaśca dakṣiṇā caiva yābhyāṃ saṃvartitaṃ jagat ||

7.1.17.9

svāyambhuvasutāyāṃ tu prasūtyāṃ lokamātaraḥ |
catasro viṃśatiḥ kanyā dakṣastvajanayatprabhuḥ ||

7.1.17.10

śraddhā lakṣmīrdhṛtiḥ puṣṭistuṣṭirmedhā kriyā tathā |
buddhirlajjā vapuḥ śāntissiddhiḥ kīrtistrayodaśī ||

7.1.17.11

patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ |
tābhyaḥ śiṣṭā yavīyasya ekādaśa sulocanāḥ ||

7.1.17.12

khyātiḥ satyatha sambhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā |
sannatiścānasūyā ca ūrjā svāhā svadhā tathā ||

7.1.17.13

bhṛguḥ śarvo marīciśca aṅgirāḥ pulahaḥ kratuḥ |
pulastyo'trirvaśiṣṭhaśca pāvakaḥ pitarastathā ||

7.1.17.14

khyātyādyā jagṛhuḥ kanyā munayo munisattamāḥ |
kāmādyāstu yaśo'ntā ye te trayodaśa sūnavaḥ ||

7.1.17.15

dharmasya jajñire tāstu śraddhādyāḥ susukhottarāḥ |
duḥkhottarāśca hiṃsāyāmadharmasya ca santatau ||

7.1.17.16

nikṛtyādaya utpannāḥ putrāśca dharmalakṣaṇāḥ |
naiṣāṃ bhāryāśca putrā vā sarve tvaniyamāḥ smṛtāḥ ||

7.1.17.17

sa eṣa tāmasaḥ sargo jajñe dharmaniyāmakaḥ |
yā sā dakṣasya duhitā rudrasya dayitā satī ||

7.1.17.18

bhartṛnindāprasaṅgena tyaktvā dākṣāyiṇīṃ tanum |
dakṣaṃ ca dakṣabhāryyāṃ ca vinindya saha bandhubhiḥ ||

7.1.17.19

sā menāyāmāvirabhūtputrī himavato gireḥ |
rudrastu tāṃ satīṃ dṛṣṭvā rudrāṃstvātmasamaprabhān ||

7.1.17.20

yathā'sṛjadasaṅkhyātāṃstathā kathitameva ca |
bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā lakṣmīrnārāyaṇapriyā ||

7.1.17.21

devau dhātṛvidhātārau manvantaravidhāriṇau |
tayorvai putrapautrādyāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ ||

7.1.17.22

svāyambhuve'ntare nītāḥ sarve te bhārgavā matāḥ |
marīcerapi sambhūtiḥ paurṇamāsamasūyata ||

7.1.17.23

kanyācatuṣṭayaṃ caiva mahīyāṃsastadanvayāḥ |
yeṣāṃ vaṃśe samutpanno bahuputrasya kaśyapaḥ ||

7.1.17.24

smṛtiścāṅgirasaḥ patnī janayāmāsa vai sutau |
āgnīdhraṃ śarabhañcaiva tathā kanyācatuṣṭayam ||

7.1.17.25

tadīyāḥ putrapautrāśca ye'tītāste sahasraśaḥ |
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ danto'gnirabhavatsutaḥ |
pūrvajanmani yo'gastyaḥ smṛtaḥ svāyambhuve'ntare ||

7.1.17.26

tatsantatīyā bahavaḥ paulastyā iti viśrutāḥ |
kṣamā tu suṣuve putrān pulahasya prajāpateḥ ||

7.1.17.27

kardamaścāsuriścaiva sahiṣṇuśceti te trayaḥ |
tretāgnivarcasaḥ sarve yeṣāṃ vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ ||

7.1.17.28

kratoḥ kratusamānbhāryā sannatiḥ suṣuve sutān |
naiṣāṃ bhāryāśca putrāśca sarve te hyūrdhvaretasaḥ ||

7.1.17.29

ṣaṣṭistāni sahasrāṇi vālakhilyā iti smṛtāḥ |
anūroragrato yānti parivāryya divākaram ||

7.1.17.30

atrerbhāryānasūyā ca pañcātreyānasūyata |
kanyakāṃ ca śrutiṃ nāma mātā śaṅkhapadasya ca ||

7.1.17.31

satyanetraśca havyaśca āpomūrtiḥ śanaiścaraḥ |
somaśca pañcamastvete pañcātreyāḥ prakīrtitāḥ ||

7.1.17.32

teṣāṃ putrāśca pautrāśca hyātreyāṇāṃ mahātmanām |
svāyambhuve'ntare'tītāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ ||

7.1.17.33

ūrjāyāṃ tu vasiṣṭhasya putrā vai sapta jajñire |
jyāyasī ca svasā teṣāṃ puṇḍarīkā sumadhyamā ||

7.1.17.34

rajogātrordhvabāhū ca savanaścānayaśca yaḥ |
sutapāḥ śukra ityete sapta saptarṣayaḥ smṛtāḥ ||

7.1.17.35

gotrāṇi nāmabhisteṣāṃ vāsiṣṭhānāṃ mahātmanām |
svāyambhuve'ntare'tītānyarbudāni śatāni ca ||

7.1.17.36

ityeṣa ṛṣisargastu sānubandhaḥ prakīrtitaḥ |
samāsādvistarādvaktumaśakyo'yamiti dvijāḥ ||

7.1.17.37

yo'sau rudrātmako vahnibrahmaṇo mānasaḥ sutaḥ |
svāhā tasya priyā lebhe putrāṃstrīnamitaujasaḥ ||

7.1.17.38

pāvakaḥ pavamānaśca śucirityeṣa te trayaḥ |
nirmanthyaḥ pavamānaḥ syādvaidyutaḥ pāvakaḥ smṛtaḥ ||

7.1.17.39

sūrye tapati yaścāsau śuciḥ saura udāhṛtaḥ |
havyavāhaḥ kavyavāhaḥ saharakṣā iti trayaḥ ||

7.1.17.40

trayāṇāṃ kramaśaḥ putrā devapitṛsurāśca te |
eteṣāṃ putrapautrāśca catvāriṃśannavaiva te ||

7.1.17.41

kāmyanaimittikājasrakarmasu triṣu saṃsthitāḥ |
sarve tapasvino jñeyāḥ sarve vratabhṛtastathā ||

7.1.17.42

sarve rudrātmakāścaiva sarve rudraparāyaṇāḥ |
tasmādagnimukhe yattad hutaṃ syādeva kenacit ||

7.1.17.43

tatsarvaṃ rudramuddiśya dattaṃ syānnātra saṃśayaḥ |
ityevaṃ niścayo'gnīnāmanukrānto yathātatham ||

7.1.17.44

nātivistarato viprāḥ pitṛnvakṣyāmyataḥ param |
yasmātṣaḍ ṛtavasteṣāṃ sthānaṃ sthānābhimāninām ||

7.1.17.45

ṛtavaḥ pitarastasmādityeṣā vaidikī śrutiḥ |
yuṣmād ṛtuṣu sarve hi jāyante sthāsnujaṅgamāḥ ||

7.1.17.46

tasmādete hi pitara ārtavā iti ca śrutam |
evaṃ pitṝṇāmeteṣāmṛtukālābhimāninām ||

7.1.17.47

ātmaiśvaryā mahātmānastiṣṭhantīhābhrasaṅgamāt |
āgniṣvāttā barhiṣadaḥ pitaro dvividhāḥ smṛtāḥ ||

7.1.17.48

ayajvānaśca yajvānaḥ kramātte gṛhamedhinaḥ |
svadhā'sūta pitṛbhyaśca dve kanye lokaviśrute ||

7.1.17.49

menāṃ ca dharaṇīṃ caiva yābhyāṃ viśvamidaṃ dhṛtam |
agniṣvāttasutā menā dharaṇī barhiṣatsutā ||

7.1.17.50

menā himavataḥ patnī mainākaṃ krauñcameva ca |
gaurīṃ gaṅgāṃ ca suṣuve bhavāṅgāśleṣapāvanīm ||

7.1.17.51

merostu dharaṇī patnī divyauṣadhisamanvitam |
mandaraṃ suṣuve putraṃ citrisundarakandharam ||

7.1.17.52

sa eva mandaraḥ śrīmānmeruputrastapobalāt |
sākṣācchrīkaṇṭhanāthasya śivasyāvasathaṃ gataḥ ||

7.1.17.53

sā'sūtā dharaṇī bhūyastisraḥ kanyāśca viśrutāḥ |
velāṃ ca niyatiṃ caiva tṛtīyāmapi cāyatim ||

7.1.17.54

āyatirniyatiścaiva patnyau dve bhṛguputrayoḥ |
svāyambhuve'ntare pūrvaṃ kathitaste tadanvayaḥ ||

7.1.17.55

suṣuve sāgarādvelā kanyāmekāmaninditām |
savarṇāṃ nāma sāmudrīṃ patnīṃ prācīnabarhiṣaḥ ||

7.1.17.56

sāmudrī suṣuve putrāndaśa prācīnabarhiṣaḥ |
sarve prācetasā nāma dhanurvedasya pāragāḥ ||

7.1.17.57

yeṣāṃ svāyambhuve dakṣaḥ putratvamagamatpurā |
triyambakasya śāpena cākṣuṣasyāntare manoḥ ||

7.1.17.58

ityete brahmaputrāṇāṃ dharmādīnāṃ mahātmanām |
nātisaṅkṣepato viprā nātivistarataḥ kramāt ||

7.1.17.59

varṇitā vai mayā vaṃśā divyā devagaṇānvitāḥ |
kriyāvantaḥ prajāvanto maharddhibhiralaṅkṛtāḥ ||

7.1.17.60

prajānāṃ sanniveśo'yaṃ prajāpatisamudbhavaḥ |
na hi śakyaḥ prasaṅkhyātuṃ varṣakoṭiśatairapi ||

7.1.17.61

rājñāmapi ca yo vaṃśo dvidhā so'pi pravartate |
sūryavaṃśaḥ somavaṃśa iti puṇyatamaḥ kṣitau ||

7.1.17.62

ikṣvākurambarīṣaśca yayātirnāhuṣādayaḥ |
puṇyaślokāḥ śrutā ye'tra te'pi tadvaṃśasambhavāḥ ||

7.1.17.63

anye ca rājaṛṣayo nānāvīryasamanvitāḥ |
kiṃ taiḥ phalamanutkrāntairuktapūrvaiḥ purātanaiḥ ||

7.1.17.64

kiṃ ceśvarakathāvṛttau yatra tatrānyakīrtanam |
na sadbhiḥ sammataṃ matvā notsahe bahubhāṣitum ||

7.1.17.65

prasaṅgādīśvarasyaiva prabhāvadyotanādapi |
sargādayo'pi kathitā ityatra tatpravistaraiḥ ||

7.1.17.65.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe sṛṣṭikathanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||

7.1.17.65.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.17.65.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.17.65.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)