Shivapurana 7.1.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | sṛṣṭikathanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.17.65 — 4 parts
saptadaśo'dhyāyaḥ | sṛṣṭikathanam
7.1.17.1
vāyuruvāca |
evaṃ labdhvā parāṃ śaktimīśvarādeva śāśvatīm |
maithunaprabhavāṃ sṛṣṭiṃ kartṛkāmaḥ prajāpatiḥ ||
7.1.17.2
svayamapyarddhato nārī cārddhena puruṣo'bhavat |
yārddhena nārī sā tasmācchatarūpā vyajāyata ||
7.1.17.3
virājamasṛjadbrahmā so'rddhena puruṣo'bhavat |
sa vai svāyambhuvaḥ pūrvaṃ puruṣo manurucyate ||
7.1.17.4
sā devī śatarūpā tu tapaḥ kṛtvā suduścaram |
bharttāraṃ dīptayaśasaṃ manumevānvapadyata ||
7.1.17.5
tasmāttu śatarūpā sā putradvayamasūyata |
priyavratottānapādau putrau putravatāṃ varau ||
7.1.17.6
kanye dve ca mahābhāge yābhyāṃ jātāstvimāḥ prajāḥ |
ākūtirekā vijñeyā prasūtiraparā smṛtā ||
7.1.17.7
svāyambhuvaḥ prasūtiṃ ca dadau dakṣāya tāṃ prabhuḥ |
ruceḥ prajāpateścaiva cākūtiṃ samapādayat ||
7.1.17.8
ākūtyāṃ mithunaṃ jajñe mānasasya ruceḥ śubham |
yajñaśca dakṣiṇā caiva yābhyāṃ saṃvartitaṃ jagat ||
7.1.17.9
svāyambhuvasutāyāṃ tu prasūtyāṃ lokamātaraḥ |
catasro viṃśatiḥ kanyā dakṣastvajanayatprabhuḥ ||
7.1.17.10
śraddhā lakṣmīrdhṛtiḥ puṣṭistuṣṭirmedhā kriyā tathā |
buddhirlajjā vapuḥ śāntissiddhiḥ kīrtistrayodaśī ||
7.1.17.11
patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ |
tābhyaḥ śiṣṭā yavīyasya ekādaśa sulocanāḥ ||
7.1.17.12
khyātiḥ satyatha sambhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā |
sannatiścānasūyā ca ūrjā svāhā svadhā tathā ||
7.1.17.13
bhṛguḥ śarvo marīciśca aṅgirāḥ pulahaḥ kratuḥ |
pulastyo'trirvaśiṣṭhaśca pāvakaḥ pitarastathā ||
7.1.17.14
khyātyādyā jagṛhuḥ kanyā munayo munisattamāḥ |
kāmādyāstu yaśo'ntā ye te trayodaśa sūnavaḥ ||
7.1.17.15
dharmasya jajñire tāstu śraddhādyāḥ susukhottarāḥ |
duḥkhottarāśca hiṃsāyāmadharmasya ca santatau ||
7.1.17.16
nikṛtyādaya utpannāḥ putrāśca dharmalakṣaṇāḥ |
naiṣāṃ bhāryāśca putrā vā sarve tvaniyamāḥ smṛtāḥ ||
7.1.17.17
sa eṣa tāmasaḥ sargo jajñe dharmaniyāmakaḥ |
yā sā dakṣasya duhitā rudrasya dayitā satī ||
7.1.17.18
bhartṛnindāprasaṅgena tyaktvā dākṣāyiṇīṃ tanum |
dakṣaṃ ca dakṣabhāryyāṃ ca vinindya saha bandhubhiḥ ||
7.1.17.19
sā menāyāmāvirabhūtputrī himavato gireḥ |
rudrastu tāṃ satīṃ dṛṣṭvā rudrāṃstvātmasamaprabhān ||
7.1.17.20
yathā'sṛjadasaṅkhyātāṃstathā kathitameva ca |
bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā lakṣmīrnārāyaṇapriyā ||
7.1.17.21
devau dhātṛvidhātārau manvantaravidhāriṇau |
tayorvai putrapautrādyāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ ||
7.1.17.22
svāyambhuve'ntare nītāḥ sarve te bhārgavā matāḥ |
marīcerapi sambhūtiḥ paurṇamāsamasūyata ||
7.1.17.23
kanyācatuṣṭayaṃ caiva mahīyāṃsastadanvayāḥ |
yeṣāṃ vaṃśe samutpanno bahuputrasya kaśyapaḥ ||
7.1.17.24
smṛtiścāṅgirasaḥ patnī janayāmāsa vai sutau |
āgnīdhraṃ śarabhañcaiva tathā kanyācatuṣṭayam ||
7.1.17.25
tadīyāḥ putrapautrāśca ye'tītāste sahasraśaḥ |
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ danto'gnirabhavatsutaḥ |
pūrvajanmani yo'gastyaḥ smṛtaḥ svāyambhuve'ntare ||
7.1.17.26
tatsantatīyā bahavaḥ paulastyā iti viśrutāḥ |
kṣamā tu suṣuve putrān pulahasya prajāpateḥ ||
7.1.17.27
kardamaścāsuriścaiva sahiṣṇuśceti te trayaḥ |
tretāgnivarcasaḥ sarve yeṣāṃ vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ ||
7.1.17.28
kratoḥ kratusamānbhāryā sannatiḥ suṣuve sutān |
naiṣāṃ bhāryāśca putrāśca sarve te hyūrdhvaretasaḥ ||
7.1.17.29
ṣaṣṭistāni sahasrāṇi vālakhilyā iti smṛtāḥ |
anūroragrato yānti parivāryya divākaram ||
7.1.17.30
atrerbhāryānasūyā ca pañcātreyānasūyata |
kanyakāṃ ca śrutiṃ nāma mātā śaṅkhapadasya ca ||
7.1.17.31
satyanetraśca havyaśca āpomūrtiḥ śanaiścaraḥ |
somaśca pañcamastvete pañcātreyāḥ prakīrtitāḥ ||
7.1.17.32
teṣāṃ putrāśca pautrāśca hyātreyāṇāṃ mahātmanām |
svāyambhuve'ntare'tītāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ ||
7.1.17.33
ūrjāyāṃ tu vasiṣṭhasya putrā vai sapta jajñire |
jyāyasī ca svasā teṣāṃ puṇḍarīkā sumadhyamā ||
7.1.17.34
rajogātrordhvabāhū ca savanaścānayaśca yaḥ |
sutapāḥ śukra ityete sapta saptarṣayaḥ smṛtāḥ ||
7.1.17.35
gotrāṇi nāmabhisteṣāṃ vāsiṣṭhānāṃ mahātmanām |
svāyambhuve'ntare'tītānyarbudāni śatāni ca ||
7.1.17.36
ityeṣa ṛṣisargastu sānubandhaḥ prakīrtitaḥ |
samāsādvistarādvaktumaśakyo'yamiti dvijāḥ ||
7.1.17.37
yo'sau rudrātmako vahnibrahmaṇo mānasaḥ sutaḥ |
svāhā tasya priyā lebhe putrāṃstrīnamitaujasaḥ ||
7.1.17.38
pāvakaḥ pavamānaśca śucirityeṣa te trayaḥ |
nirmanthyaḥ pavamānaḥ syādvaidyutaḥ pāvakaḥ smṛtaḥ ||
7.1.17.39
sūrye tapati yaścāsau śuciḥ saura udāhṛtaḥ |
havyavāhaḥ kavyavāhaḥ saharakṣā iti trayaḥ ||
7.1.17.40
trayāṇāṃ kramaśaḥ putrā devapitṛsurāśca te |
eteṣāṃ putrapautrāśca catvāriṃśannavaiva te ||
7.1.17.41
kāmyanaimittikājasrakarmasu triṣu saṃsthitāḥ |
sarve tapasvino jñeyāḥ sarve vratabhṛtastathā ||
7.1.17.42
sarve rudrātmakāścaiva sarve rudraparāyaṇāḥ |
tasmādagnimukhe yattad hutaṃ syādeva kenacit ||
7.1.17.43
tatsarvaṃ rudramuddiśya dattaṃ syānnātra saṃśayaḥ |
ityevaṃ niścayo'gnīnāmanukrānto yathātatham ||
7.1.17.44
nātivistarato viprāḥ pitṛnvakṣyāmyataḥ param |
yasmātṣaḍ ṛtavasteṣāṃ sthānaṃ sthānābhimāninām ||
7.1.17.45
ṛtavaḥ pitarastasmādityeṣā vaidikī śrutiḥ |
yuṣmād ṛtuṣu sarve hi jāyante sthāsnujaṅgamāḥ ||
7.1.17.46
tasmādete hi pitara ārtavā iti ca śrutam |
evaṃ pitṝṇāmeteṣāmṛtukālābhimāninām ||
7.1.17.47
ātmaiśvaryā mahātmānastiṣṭhantīhābhrasaṅgamāt |
āgniṣvāttā barhiṣadaḥ pitaro dvividhāḥ smṛtāḥ ||
7.1.17.48
ayajvānaśca yajvānaḥ kramātte gṛhamedhinaḥ |
svadhā'sūta pitṛbhyaśca dve kanye lokaviśrute ||
7.1.17.49
menāṃ ca dharaṇīṃ caiva yābhyāṃ viśvamidaṃ dhṛtam |
agniṣvāttasutā menā dharaṇī barhiṣatsutā ||
7.1.17.50
menā himavataḥ patnī mainākaṃ krauñcameva ca |
gaurīṃ gaṅgāṃ ca suṣuve bhavāṅgāśleṣapāvanīm ||
7.1.17.51
merostu dharaṇī patnī divyauṣadhisamanvitam |
mandaraṃ suṣuve putraṃ citrisundarakandharam ||
7.1.17.52
sa eva mandaraḥ śrīmānmeruputrastapobalāt |
sākṣācchrīkaṇṭhanāthasya śivasyāvasathaṃ gataḥ ||
7.1.17.53
sā'sūtā dharaṇī bhūyastisraḥ kanyāśca viśrutāḥ |
velāṃ ca niyatiṃ caiva tṛtīyāmapi cāyatim ||
7.1.17.54
āyatirniyatiścaiva patnyau dve bhṛguputrayoḥ |
svāyambhuve'ntare pūrvaṃ kathitaste tadanvayaḥ ||
7.1.17.55
suṣuve sāgarādvelā kanyāmekāmaninditām |
savarṇāṃ nāma sāmudrīṃ patnīṃ prācīnabarhiṣaḥ ||
7.1.17.56
sāmudrī suṣuve putrāndaśa prācīnabarhiṣaḥ |
sarve prācetasā nāma dhanurvedasya pāragāḥ ||
7.1.17.57
yeṣāṃ svāyambhuve dakṣaḥ putratvamagamatpurā |
triyambakasya śāpena cākṣuṣasyāntare manoḥ ||
7.1.17.58
ityete brahmaputrāṇāṃ dharmādīnāṃ mahātmanām |
nātisaṅkṣepato viprā nātivistarataḥ kramāt ||
7.1.17.59
varṇitā vai mayā vaṃśā divyā devagaṇānvitāḥ |
kriyāvantaḥ prajāvanto maharddhibhiralaṅkṛtāḥ ||
7.1.17.60
prajānāṃ sanniveśo'yaṃ prajāpatisamudbhavaḥ |
na hi śakyaḥ prasaṅkhyātuṃ varṣakoṭiśatairapi ||
7.1.17.61
rājñāmapi ca yo vaṃśo dvidhā so'pi pravartate |
sūryavaṃśaḥ somavaṃśa iti puṇyatamaḥ kṣitau ||
7.1.17.62
ikṣvākurambarīṣaśca yayātirnāhuṣādayaḥ |
puṇyaślokāḥ śrutā ye'tra te'pi tadvaṃśasambhavāḥ ||
7.1.17.63
anye ca rājaṛṣayo nānāvīryasamanvitāḥ |
kiṃ taiḥ phalamanutkrāntairuktapūrvaiḥ purātanaiḥ ||
7.1.17.64
kiṃ ceśvarakathāvṛttau yatra tatrānyakīrtanam |
na sadbhiḥ sammataṃ matvā notsahe bahubhāṣitum ||
7.1.17.65
prasaṅgādīśvarasyaiva prabhāvadyotanādapi |
sargādayo'pi kathitā ityatra tatpravistaraiḥ ||
7.1.17.65.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe sṛṣṭikathanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||
7.1.17.65.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.17.65.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.17.65.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit